Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1877

|  |
| --- |
| 1877 אין פֿארשידענע קאלענדארן |
| גרעגאריאנישער קאלענדאר | 1877 *MDCCCLXXVII* |
| יידישער לוח | ה'תרל"ז - ה'תרל"ח |
| כינעזישער קאלענדאר | 4573 – 4574 丙子 – 丁丑 4574 איז דאס יאר פֿונעם אקס |
| עטיאפישער קאלענדאר | 1869 – 1870 |
| פערסישער קאלענדאר | 1255 – 1256 |
| איסלאמישער קאלענדאר | 1293 – 1294 |

‏**1877** איז דאס 77סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1877 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.

אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.

## געשעענישן

* 4טן מערץ - דער מיקראפאן דערפינדן
* 12טן מערץ - דאס פאראייניגטע קעניגרייך אנעקסירט טראנסוואל
* 9טן יולי -דער קראקעט און טעניס קלוב פון ענגלאנד עפנט זיין ערשטן טורניר אין ווימבלדאן, דעמאלסט א פארשטאט פון לאנדאן.
* 12טן אויגוסט - דער אסטראנאם אסף האל אנטפלעקט דימוס, איינע פון די צוויי לבנות פון מאדים.
* 18טן אויגוסט - דער אסטראנאם אסף האל אנטפלעקט פאבאס, א לבנה פון מאדים.
* 6טן דעצעמבער - די ערשטע אויסגאבע פון די וואשינגטאן פאסט ערשיינט.

## געבוירן

* 1טן סעפטעמבער - פראנסיס וויליאם אסטאן, בריטישער פיזיקער, געווינער פון נאבעל פריז פאר כעמיע אין 1922 (געש' 1945)

## געשטארבן

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 1877יארן און יארהונדערטער**

|  |
| --- |
|
18טער י"ה  • **19טער י"ה**  • 20סטער י"ה
1872  •
1873  •
1874  •
1875  •
1876  •
**1877**  •
1878  •
1879  •
1880  •
1881  •
1882
  |
# וואלטאזש

**וואלטאַזש** אדער **עלעקטרישע שפאַנונג** איז די ענדערונג אין עלעקטרישן פאטענציאל צווישן צוויי פלעצער. וואלטאזש ווערט געמאסטן נאר צווישן צוויי פלעצער, למשל די פאזיטיוון און נעגאטיוון טערמינאלן פון א באטעריע, אדער צווישן א דראַט און גרונד. אין דער אינטערנאציאנאלער סיסטעם פון איינסן מעסט מען וואלטאזש אין וואלטן.

דער נאמען "וואלט" שטאמט פונעם איטאליענישן פיזיקער אלעסאנדרא וואלטא וואס האט געשאפן די ערשטע כעמישע באטעריע.

## דעפיניציע

די עלעקטראסטאטישע קראפט איז א קאנסערווירנדיקע קראפט וואס מען קען דערפאר באשטימען זי פון א פאטענציאלער ענערגיע וואס מען רופט עלעקטראסטאטישע פאטענציאלע ענערגיע. די עלעקטרישע פאטענציאלע ענערגיע פון א לאדונג אין א געוויסן פונקט איז די ארבעט וואס מען דארף טון צו ברענגען די לאדונג פון יענעם פונקט צום גרונטפונקט; די ענערגיע איז פראפארציאנעל צום גרייס פון דער לאדונג. דער וואלטאזש V צווישן צוויי פונקטן איז די אונטערשייד צווישן דעם עלעקטרישן פאטענציאל אין די צוויי פונקטן.

אלץ העכער דער וואלטאזש וועט זיין, וועט זיך די עלעקטראנען רוקן מיט אלץ א שטערקרן כח.

*וואלטאזש* וועט מען אייביג נאר קענען רעכענן אינצווישין צוויי פלעצער.

דעם וועג וויאזוי מען רעכינט דעם וואלטאזש (פאטענציאלע ענערגיע) אויף א געוויסן פלאץ איז, אז מען קוקט וויפל כח וועט מען דארפין ניצן כדי צי קענען אריין שטופין (קעגין דער וועג פון וואס דער כח קומט) אין אים א גאנצע קולאמב פון עלעקטראנען, דאס הייסט אז אויב דער כח אויף יענער פלאץ איז איין וואלט (אז עס וועט אוועק שטופן דאס וואס מען פרובירט אריין צי שטופין אין אים מיט דער כח פין איין נאטון אויף יעדער קאלאמב) וועט מען דארפין ניצן א גאנצער נאטון פון כח כדי צי קענען אריין שטיפן דארט א גאנצע קאלאמב פון עלעקטראנען.

*יעצט*, אויב מען וויל רעכענען דער וואלטאזש אינצווישן צוויי פלעצער אין א שטראמקרייז, קען מען נעמין דעם גרעסירן וואלטאזש (שטערקערער) און אראפ נעמין פון דעם דעם קלענערן נומער פון וואלטאזש, וועט איבער בלייבין דער צווישין שייד, און דאס וועט זיין דער וואלטאזש פון אינצווישן יענע צוויי פלעצער.

אויב מען וועט רעכענען דעם וואלטאזש אויף א פלאץ וואס אינצווישן זיי ביידע איז דער וואלטאזש דער זעלבע שטארק וועט דער וואלטאזש אויף יענער פלאץ זיין 0v.

## וועבלינקען

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 וואלטאזש
# יארהונדערט

א **יאָרהונדערט** איז א תקופה פון א הונדערט יאר. דאס ווערט געניצט געוויינלעך מיט יוליאנישע און גרעגאריאנישע יארן.

דער ערשטער יארהונדערט איז געווען די יארן פון 1 ביז 100. (אין דעם יוליאנישן קאלענדער איז נישט געווען קיין יאר 0.)

מען ציילט יארהונדערטער מיט סדרדיקע נומערן, למשל, דריטער יארהונדערט, 17טער יארהונדערט.

היינט געפינט מען זיך אינעם 21סטן יארהונדערט, וואס האט אנגעהויבן אין 2001 און ציט זיך ביזן יאר 2100.

## אנדערע קאלענדארן

אינעם יידישן קאלענדאר ציילט מען יארהונדערטער פון, למשל, ת"ש ביז תשצ"ט, וואס זענען די ת"ש יארן.

אין דעם הינדו קאלענדאר ווערן די יארן געציילט אין גרופעס פון 60 יאר.
# קירכע

**קירכע** קען זיך באציען צו:

* קירכע (געביידע), אדער **קלויסטער**, א געביידע פאר קריסטליכע רעליגיעזע אקטיוויטעטן
* קירכע (קהילה), א לאקאלע קהילה אדער א קריסטליכע פראקציע

**דאָס װאָרט קען זיך װײַטער צעטײלן צו עטלעכע באַדײַטן:**

{{{1}}}

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  | אױב איר זײַט אַהער געקומען דורך אַ לינק פֿון אַן אַרטיקל אין דער װיקיפּעדיע, װעלן מיר אײַך דאַנקען אױב איר קענט צוריק גײן צום בלאַט מיטן לינק װאָס האָט אײַך אַהער געשיקט, און פֿאַררעכטן דאָרטן אַז דער לינק זאָל שיקן פֿון הײַנט מאָל גלײַך צום ריכטיקן אַרטיקל. |
# קערנדיקע קראפט

**קערנדיקע קראפט** איז די ניץ פון קערנדיקער ענערגיע צו גענערירן עלעקטריע, וואס מען ניצט צו ארבעטן מאשינען און הייצן הייזער. קערנדיקע קראפט ווערט אויך געניצט אין סובמארינען.

אין 2007, איז 14% פון דער וועלטס עלעקטריע געקומען פון קערנדיקער קראפט.

קאטענאם קראפט סטאנציע לעבן מעץ איז די גרעסטע קערנדיקע קראפט סטאנציע אין פראנקרייך, אין 2011.
## היסטאריע

ווען מען שפאלט דעם יאדער פון אן אטאם באפרייט מען אסאך ענערגיע. די ענערגיע קען מען ניצן למשל צו קאכן וואסער וואס ווערט פארע און טרייבט טורבינעס. די טורבינעס שאפן עלעקטריע.

ענריקא פערמי האט געמאכט דעo ערשטן קערנדיקן רעאקטאר אין 1941.
# אנטאן פאוולאוויטש טשעכאוו

אנטאן פאוולאוויטש טשעכאוו
Антон Павлович Чехов|  |
|
געבורט |
29 יאנואר 1860 Q49518, רוסלענדישע אימפעריע  |
|
טויט |
15 יולי 1904 (אלט 44) Q186320, דייטשע אימפעריע  |
|
מדינה |
רוסלענדישע אימפעריע  |
|
קבורה ארט |
נאוואדעוויטשי צווינטער  |
|
אונטערשריפט |   |
|   |

זיין געזיכט
**אנטאן פאוולאוויטש טשעכאוו** (29סטן יאנואר 1860 - 15טן יולי 1904) איז געווען א באווסטער רוסישער שרייבער און דראמאטיקער ביי דער ענדע פון דעם 18טן יארהונדערט. ער האט געשריבן קורצע געשיכטעס.

טשעכאוו ווערט גערעכנט װי אײנער פון די ערשטע װאָס שרייבן מיט דעם מאדערנעם סטיל פון אויפבויען א כאראקטער און זיך קאנצענטרירן כמעט אינגאנצן אויף פסיכאלאגישע עלעמענטן, ווי איידער אױפֿבױען א שפאנענדע געשיכטע.

זיינע פארשטעלונגען האבן דערגרייכט א גרויסע הצלחה, און האבן דערשײַנט אויף די טעאטער-בינעס פון דער גארער וועלט.

## גאלעריע

* פארטרעט פון טשעכאוו דורך זיין ברודער ניקאליי
* פארטרעט געמאלן דורך יצחק לעוויטאן, 1886

## ליינט מער

* אנטאן טשעכאוו - זייד לעבן און שאפז פון זילבער ד.
* שריפטן אויף יידיש
* געזאמעלטע דראמען: דער אנקעל וואניא; דער וואסער-פויגעל; דער קארשען-גארטען.
# דוניי

דוניי
Dunărea, Duna, Donau, Дунав, Dunaj, Дунав, Dunav, Дунай, Dunaj|  |
| לאקאציע |
| לענדער |
דייטשלאנד, עסטרייך, סלאוואקיי, אונגארן, קראאטיע, סערביע, רומעניע, בולגאריע, מאלדאווע |
| אייגנשאַפֿטן |
| לענג |
2,850 קילאמעטער |
| קוואל |
שווארצוואלד |
| הייך פון קוואל |
1,078 מעטער |
| דורכשניטלעכער אויסגאס |
5,433 קובישע מעטער א סעקונדע |
| דרענאזש בעקן |
801,463 קוואדראט קילאמעטער |
| לעפצונג |
שווארצער ים |
|  |
|   |

דער **דוניי** (דײַטש: *Donau*, סלאוואקיש און פויליש *Dunaj*, אונגאריש *Duna*, רומעניש *Dunărea*, טערקיש *Tuna*, אור-אלטע גריכיש *Istros*, קראאטיש *Dunav*, סערביש *Дунав/Dunav*, בולגאריש *Дунав*, אוקרייניש *Дунай*) איז דער לענגסטער טײַך אינעם אייראפעישן פארבאנד און (נאכן וואלגא) דער צווייטער לענגסטער טײַך אין גאנץ אייראפע.

ער הייבט אן אינעם שווארצוואלד אין דייטשלאנד אלס די קליינע בריגאך און ברעג טײַכן וואס קומען צוזאמען אין דער שטאט דוניישינגען, נאכער הייסט ער דער דוניי וואס פֿליסט צו מזרח במשך 2850 ק"מ (1771 מייל), אדורכגייענדיג עטלעכע הויפטשטעט אין צענטראלער און מזרח אייראפע, איידער ער גיסט ארײַן אינעם שווארצן ים דורך דער דוניי דעלטע אין רומעניע און אוקראינע. אין היסטאריע איז ער באקאנט אלס א גרענעץ פון דער רוימישער אימפעריע.

דער טײַך פליסט אדורך — אדער גרענעצט — צען לענדער: דייטשלאנד (7.5%), עסטרייך (10.3%), סלאוואקיי (5.8%), אונגארן (11.7%), קראאטיע (4.5%), סערביע (10.3%), רומעניע (28.9%), בולגאריע (5.2%), מאלדאווע (1.7%) און אוקראינע (3.8%).
# 1834

|  |
| --- |
| 1834 אין פֿארשידענע קאלענדארן |
| גרעגאריאנישער קאלענדאר | 1834 *MDCCCXXXIV* |
| יידישער לוח | ה'תקצ"ד - ה'תקצ"ה |
| כינעזישער קאלענדאר | 4530 – 4531 癸巳 – 甲午 4531 איז דאס יאר פֿונעם פֿערד |
| עטיאפישער קאלענדאר | 1826 – 1827 |
| פערסישער קאלענדאר | 1212 – 1213 |
| איסלאמישער קאלענדאר | 1249 – 1250 |

‏**1834** איז דאס 34סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1834 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.

אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.

## געשעענישן

* 15טן יולי - די שפאנישע אינקוויזיציע, וואס האט אנגעהויבן אינעם 15טן יארהונדערט, ווערט פארשטיקט
* 10טן דעצעמבער - סיר ראבערט פיל ווערט פרעמיער מיניסטער פונעם פאראייניגטן קעניגרייך

## געבוירן

* 8טן פעברואר - דמיטרי מענדלעעוו, רוסישער כעמיקער, אנטוויקלער פון דער פעריאדישער טאבעלע (געש' 1907)

## געשטארבן

* 25סטן יולי - סאמועל טיילאר קאלערידזש, ענגלישער דיכטער (געב' 1772)

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 1834יארן און יארהונדערטער**

|  |
| --- |
|
18טער י"ה  • **19טער י"ה**  • 20סטער י"ה
1829  •
1830  •
1831  •
1832  •
1833  •
**1834**  •
1835  •
1836  •
1837  •
1838  •
1839
  |
# קערנפיזיק

**קערנפֿיזיק** איז דאס פעלד פון פיזיק וואס שטודירט אטאמקערנס און זייערע באשטאנדטיילן און אינטעראקציעס. אויך ווערן אנדערע פארמען פון יאָדער מאטעריע שטודירט. קערנפיזיק מען זאָל נישט אויסמישן מיט קערנפיזיק מיט אַטאָמפיזיק, וואָס שטודירט דעם אטאם אינגאנצן, אריינגערעכנט זיינע עלעקטראנען.

אויפדעקונגען אין קערנפיזיק האָבן געפֿירט צו אנווענדונגען אין פיל פעלדער. דאָס שליסט איין קערנקראפט, נוקלעארע וואפן, קערנמעדיצין און מאַגנעט-רעזאַנאַנס טאמאגראפיע, אינדוסטריעלע און לאַנדווירטשאַפטלעכע איזאָטאָפּן און ראַדיאָ-קאַרבאָן דאטירונג אין געאלאגיע און אַרכעאלאָגיע . אַזעלכע אנווענדונגען ווערן שטודירט אין דעם פעלד פון קערן- אינזשעניעריע .

טיילעכלעך-פיזיק האט עוואלואירט פֿון קערנפיזיק, און אפטמאל ווערן די צוויי פעלדער געלערנט צוזאמען. קערן= אַסטראפיזיק, די אנווענדונג פון קערנפיזיק צו אַסטראפיזיק, איז קריטיש אויפצוקלערן די אינעווייניגע פעולות פון שטערן און די אָנהייב פון די כעמישע עלעמענטן .
# נאציאנאל-סאציאליסטישע פארטיי

די **נאצי פארטיי**, אָפיציעל די **נאציאָנאל־סאָציאליסטישע דײַטשע ארבעטער פּארטיי**, איז געווען א פּאָליטישע פּארטיי אין דײַטשלאנד, אין די 1920 יאָרן ביז 1945.

די מיינונגען פון דער פּארטיי זענען באקאנט אלס נאציזם.

די פּארטיי איז געפירט געוואָרן דורך אדאָלף היטלער, דער הויפּט־פאראנטוואָרטלעכער פאר דער צווייטער וועלט־מלחמה, און דער טרויעריק בארימטער מאסנמערדער און יידן־פארטיליקער וואָס טראָגט דעם אחריות פארן חורבן אײראָפּע.
# 1751

|  |
| --- |
| 1751 אין פֿארשידענע קאלענדארן |
| גרעגאריאנישער קאלענדאר | 1751 *MDCCLI* |
| יידישער לוח | ה'תקי"א - ה'תקי"ב |
| כינעזישער קאלענדאר | 4447 – 4448 庚午 – 辛未 4448 איז דאס יאר פֿונעם שאף |
| עטיאפישער קאלענדאר | 1743 – 1744 |
| פערסישער קאלענדאר | 1129 – 1130 |
| איסלאמישער קאלענדאר | 1164 – 1165 |

‏**1751** איז דאס 51סטע יאר אינעם 18טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1751 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 11 טעג.

אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.

## געשעענישן

## געבוירן

* 16טן מערץ - זשיימס מעדיסאן, דער פערטער פרעזידענט פון די פאראייניגטע שטאטן (געש' 1836)

## געשטארבן

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 1751יארן און יארהונדערטער**

|  |
| --- |
|
17טער י"ה  • **18טער י"ה**  • 19טער י"ה
1746  •
1747  •
1748  •
1749  •
1750  •
**1751**  •
1752  •
1753  •
1754  •
1755  •
1756
  |
# ראדיא

א ראדיא טורעם
**ראַדיא** איז א וועג צו שיקן אינפארמאציע אריבער א ווייטן דיסטאנץ דורך עלעקטראמאגנעטישע סיגנאלן. די מאשין וואס שיקט ראדיא סיגנאלן הייסט א **טראנסמיטאר**, און די מאשין וואס נעמט אויף די סיגנאלן הייסט א **ראדיא-אפאראט**. ווען מען שיקט ראדיא סיגנאלן אויף איין מאל צו א סך אפאראטן ווערט דאס גערופן א פארשפרייטונג.

אויך ניצט טעלעוויזיע ראדיא סיגנאלן צו שיקן בילדער און קול.

מען קען ניצן א ראדיא סיגנאל צו עפענען א שלאס אדער אנהייבן א מאטאר, למשל צו עפענען און פארשפארן א טויער.

## היסטאריע פון ראדיא

דער פיזיקער דזשיימס קלארק מאקסוועל האט פאראויסגעזען ראדיא כוואליעס. נאכהער האט היינריך רודאלף הערץ געוויזן אז טאקע זיי עקזיסטירן. מארקאני אין איטאליע האט זיי געניצט אין טעלעגראפיע פאר שיפן אויפן ים.

שפעטער האט מען אויסגעלערנט ווי צו טראנסמיטירן קולות פון מענטשן און היינט ווערט ראדיא ברייט באניצט פאר נייעס, מוזיק און פארוויילונג.
# טוניסיע

|  |
| --- |
| **רעפובליק פון טוניסיע** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| פאן טוניסיע |  |
| פֿאָן
 | הערב
 |

 |
| נאַציאָנאַלע זינגליד: *הומאט אל הימא* |
| אָרט פֿון טוניסיע |
| **קאָנטינענט** | אפריקע |
| **אָפֿיציעלע שפּראַך** | אראביש |
| **הויפּטשטאָט** | טוניס  |
| **גרעסטע שטאָט** | טוניס |
| **רעגירונג** |  |
| **פּרעזידענטפּרעמיער מיניסטער** | זינע על-אבידינע בן אלי לשעבר, כיום קייס סעיד נג'לא בודן רמדאן |
| **גרינדונג דאַטום** | 20סטן מערץ, 1956 |
| **פלאַך מאָסוועלט גראַדונג פלאַךפּראָצענט וואַסער** | 163,610 קוואַדראַט ק"מ 92סטע 5.0 |
| **באַפֿעלקערונג** - **צאָל** - **וועלט גראַדונג** - **ענגקײט** |  10,102,000 (יולי 2005) 78סטע 161 68 מענטשן פאַר אַ ק"מ |
| **פּראָדוקט ווערדע** |  |
| **וואַלוטע** | טוניסישער דינאר (TND) |
| **צײַט זאָנע** | +2 |
| **אינטערנעט דאָמען** | tn. |
| **טעלעפֿאָן קאָד** | 216+ |

**טוניסיע** (אפיציעל די **רעפובליק פון טוניסיע**) איז א לאנד אין צפון אפריקע. די הויפטשטאט איז טוניס.

## היסטאריע

שוין פון דער אלטער היסטאריע וואוינען אין טוניסיע די בערבער פעלקער. זיי האבן געבויט שטעטלעך און פארטן אויפן בארטן צו האנדלען ארום דעם מיטלענדישן ים.

דארט איז געווען די ערשטע אראבישע לאנד וואו עס האט אויסגעבראכן די אראבישע פרילינג דערנאך וואס א סוחר האט זיך אונטערגעצינדן.

## דעמאגראפיע

### רעליגיע

כמעט אלע איינוואוינער פון טוניסיע (98% פון דער באפעלקערונג) זענען מוסולמענער. אויך זענען דא אומגעפער 1% קריסטן וואס שטאמען פון אייראפע.
די דריט-גרעסטע רעליגיע אין לאנד איז יידישקייט, מיט עטלעכע 900 אנהענגער. א דריטל פון דער יידישע באפעלקערונג וואוינט אין און ארום דער הויפטשטאט. די רעשט וואוינען אויפן אינזל דזשערבא, מיט 39 שולן, אין א קהילה וואס גייט צוריק 2,600 יאר, אין ספאקס און אין האמאם-ליף.

אין דזשערבא, אן אינזל אינעם איינגאס פון גאבעס, געפינט זיך די על גריבא שול, איינע פון די עלטסטע שולן אין דער וועלט. און די עלטסטע וואו מען דאווענט נאך אן א הפסק. א סך יידן גייען באזוכן די אוראלטע שול און איין מאל א יאר פֿייערט מען דארט. זיי האב א מסורה אז מ׳האט געבויט די שול מיט שטיינער פונעם ערשטן בית המקדש.

טוניסיע, צוזאמען מיט מאראקא, ווערן גערעכנט די אראבישע לענדער וואס זענען מערסט־טאלעראנט פון זייערע יידישער באפעלקערונג.

 לענדער ארום דעם מיטלענדישן ים

|  |  |
| --- | --- |
|
איטאליע · אלבאניע · אלזשיר · באסניע און הערצעגאווינע · גריכנלאנד · טוניסיע · טערקיי · ישראל · לבנון · ליביע · מאלטא · מאנאקא · מאנטענעגרא · מאראקא · סיריע · סלאוועניע · עגיפטן · פראנקרייך · ציפערן · קראאטיע · שפאניע |  |
# 22סטן סעפטעמבער

| ►►
◀◀ סעפטעמבער |
| --- |
| א | ב | ג | ד | ה | ו | ש |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |
| לוח פאר 2026 |

**22 סעפטעמבער** איז דער 265סטער טאג פון יאר (266סטער טאג אין אן עיבור יאר) אינעם גרעגאריאנישן קאלענדאר. ביז צום סוף יאר, בלייבן נאך 100 טעג.

## היסטארישע געשעענישן

* 1908 - בולגאריע ווערט זעלבשטענדיק פון דער אטאמאנישער אימפעריע
* 1980 - אויסגעבראכן די איראן-איראק מלחמה

## געבוירן

* 1523 - שארל דע בורבאן (געש' 1590)
* 1791 - מייקל פאראדיי, בריטישער פיזיקער און כעמיקער (געש' 1867)
* 1960 - יצחק הערצאג, ישראלדיקער פאליטיקער

## געשטארבן

* 1520 - סעלים דער ערשטער, סולטאן פון דער אטאמאנישער אימפעריע
* 2001 - אייזיק שטערן, יידישער-אמעריקאנער פידלער (געב' 1920)

## געשעענישן פונעם טאג

* אין דעם טאג האבן טאג און נאכט די זעלבע לענג

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 22סטן סעפטעמבער

---

* 21סטן סעפטעמבער - 23סטן סעפטעמבער
* סעפטעמבער
# 1821

|  |
| --- |
| 1821 אין פֿארשידענע קאלענדארן |
| גרעגאריאנישער קאלענדאר | 1821 *MDCCCXXI* |
| יידישער לוח | ה'תקפ"א - ה'תקפ"ב |
| כינעזישער קאלענדאר | 4517 – 4518 庚辰 – 辛巳 4518 איז דאס יאר פֿונעם שלאַנג |
| עטיאפישער קאלענדאר | 1813 – 1814 |
| פערסישער קאלענדאר | 1199 – 1200 |
| איסלאמישער קאלענדאר | 1236 – 1237 |

‏**1821** איז דאס 21סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1821 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.

אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.

## געשעענישן

* 25סטן מערץ - גריכנלאנד פראקלאמירט איר אומאפהענגיקייט פון דער אטאמאנישער אימפעריע.
* 10טן יולי - די פאראייניגטע שטאטן באקומען די הערשאפט איבער שטחים פון פלארידע, וואס זיי האבן אפגעקויפט פון שפאניע.
* 28סטן יולי - פערו פראקלאמירט זעלבשטענדיקייט פון שפאניע.
* 10טן אויגוסט - מיזורי ווער דער 24סטער שטאַט אין די פאראייניגטע שטאטן.
* 15טן סעפטעמבער - קאסטא ריקא, גוואטעמאלע, האנדוראס, ניקאראגוא און על סאלוואדאר פראקלאמירן זייער זעלבשטעדיקייט פון שפאניע.
* 27סטן סעפטעמבער - מעקסיקא ווערט אומאפהענגיק פון שפאניע.

## געבוירן

* 16טן מיי - פאפנוטי טשעבישעוו, רוסישער מאטעמאטיקער (געש' 1894)
* 11טן נאוועמבער - פיאדאר מיכאילאוויטש דאסטאיעווסקי, פון די חשוב'סטע רוסישע שרייבער (געש' 1881)

## געשטארבן

* 5טן מיי - נאפאלעאן באנאפארטע, קייסער פון פראנקרייך (געב' 1769)

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 1821יארן און יארהונדערטער**

|  |
| --- |
|
18טער י"ה  • **19טער י"ה**  • 20סטער י"ה
1816  •
1817  •
1818  •
1819  •
1820  •
**1821**  •
1822  •
1823  •
1824  •
1825  •
1826
  |