Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# אלבאם

אן **אַלבאָם** מיינט געוויינלעך א מוזיק אלבאם, וואס איז א זאמלונג פון שטיקלעך מוזיק, אפטמאל געזאנגען.

ווען די ערשטע פלאטעס זענען ארויסגעקומען, זענען נישט געווען גענוג גרויס פאר א לאנגן שטיק מוזיק. דערפאר האט מען געדארפט רעקארדירן עטלעכע פלאטעס פאר א גאנצער פיעסע. ד"ה די מוזיק איז געווען רעקארדירט אויף אן אלבאם פון פלאטעס. היינט ניצט מען דאס ווארט אלבאם אויך פאר איין פלאטע אדער סידי וואס אנטהאלט עטלעכע טראקן מוזיק וואס האבן א שייכות צוזאמען.

## זעט אויך

* קאסעטע
* פאטיפאן פלאטע
* סידי
* די ווי די
* MP3
* בילדער אלבאם
# שולע

ערשטע גרונטשול אין ניגעריע, געבויט אין 1845
א **שולע** איז אן אינסטיטוט פאר בילדונג.

## טיפן שולעס

* אַ **גרונדשולע** איז אַ מוסד וווּ די יוגנט שטודירן ידיעות און חכמה. אפיציעלע שולעס זײַנען קאָנטראָלירט אונטער די רעגירונג'ס אָרגאַניזאַציעס (וו.צ.ב. די אָרגאַניזאַציע אין ישראל הייסט "משרד החינוך") און מען שטודירט גרונטענע ערקערונגען צו שאַפן א דיפּלאָם מיטן נאָמען "תעודת בגרות". אין ישראל ווערן די גרונדשולעס געשטיצט דורך די רעגירונג.

* א **מיטלשולע** (ענגליש: *High school*) איז א שולע אין די יארגאנג פון 14 ביז 18 (אין ענגלאנד פון 11 ביז 18).

## זע אויך

* תלמוד תורה
* בית יעקב
# אינטערנעט פארום

**פארום** אדער **אינטערנעט פארום** איז א וועב באזירטער אפליקאציע פאר דארטן אפצוהאלטן דיסקוסיעס, שמועסן און פאסטן דארטן באנוצערס אינהאלט, פון זייערע ארבעט, געשרייבאכצער ווי ארגומענטס, אדער הילף, שאלות און עצות אדער סתם פיילס ווי בילדער און ווידעא. א.א.וו.

אינטערנעט פארומס זענען אויכט אין אלגעמיין אנגערופן וועב פארום'ס, מעסעדעזש בארד'ס, דיסקוסיע בארד'ס, (עלעקטאראניק) דיסקאסיע גרופעס, דיסקאסיע גרופעס, בולעטין בארד'ס, א.א.וו.

דער טערמין "פארום" אדער "בארד" קען מיינען די גאנצער קהילה אדער בלויז די דאזיגע אונטער- פארום וואס דינט מיט איין געוויסער טעמע.

די מעסעדזשס געשריבן ווערט אויסגעלייגט און אויסגעפארעמט אדער אין א כראנאקאלישער סדר אדער ווי א לאנגע קייט און פאדעם פון דיסקאסיעס.

א שפירונג פון א ווירטואלער קהילה ווערט אפט אנטוויקלט ארום די דאזיגע פאראום'ס וואס זיי האבן געוויינליך שוין כסדר'דיגע באנוצער.

טעכנעלאגיע, קאמפיוטער שפילן און\אדער ווידעא שפילן, מאדע, רעליגיע און פאליטיק זענען פאפולערע פעלדער פון פארום גענג, אבער עס איז פארהאן פארום'ס פאר א ריזן נומער פון פארשידענארטיקע טעמעס דורכאויס דעם אינטערנעט.

## אידישע פארוםס

* כל העולם כולו
* חדשות אנש
# טעלעגראם

די **טעלעגראם** איז געווען דער ערשטער וועג וויאזוי מען האט געשיקט מעלדונגען עלעקטראניש צו א ווייטן ציל דורך קאדן און קלאנגען.

די ערשטע טעלעגראם האט דער אמעריקאנער ערפינדער סעמיול מארס אויסגעטראפן אין יאר 837'. די טעלעגראם איז טאקע דעמאלט אנגערופן געווארן אויף זיין נאמען: "מארס טעלגראם". אינעם זעלבן יאר האט א בריטישער פארשער מיט'ן נאמען טשארלס וויטסטאון אויך אליין אויסגעטראפן די זעלבע אויסטרעף.

די ערשטע טעלעגראף איז ערשט ארויסגעשיקט געווארן אין 844' דורך דעם זעלבן מורס. עס איז געווען א קורצע מעסעדזש וועלכע איז געשריבן געווארן דורך אן עלעקטראמאגנאטישע בליי וועלכע איז געלעגן אויף א דרייערדיגע אייזן וועלכע האט געמאכט די סימנים און שטריכן.

מורס האט זיך ארומגעשפילט מיט זיין נייע טעלעגראם פאר יארן ביז ער האט געקענט ארויסשיקן א מעסעדזש אזוי ווייט ווי 20 מייל. ווייטער ווי 20 מייל זענען די סיגנאלן געווען צו שוואך אז עס זאל קענען גענוי אראפצייכנען די קאודס. מורס האט ווייטער געארבעט ביז ער האט באוויזן צו מאכן א מאשינקע וועלכע ער האט אראפגעשטעלט ביי די ווייטקייט ענדע פון די שטארקייט פון די סיגנאלן און מיט דעם האט ער געשיקט די סיגנאלן פאר נאך 20 מייל און אזוי ווייטער.

ארום 20 יאר נאכדעם וואס ער האט אויסגעפונען די טעלעגראם האט ער עמטליך פובליצירט זיין אויסטרעף און די טויזענטער סייענטיסטן האבן זיך א נעם געגעבן דערצו מיט אלע באקן און ביז א קורצע צייט איז די מורס טעלעגראם אראפ פון די מאפע און צענדליגער נייערע און מער סאפיסטיקירטע טעלעגראמען זענען ארויסגעקומען ווערנדיג אלץ בעסער און בעסער.

(עס מוז דא באמערקט ווערן אז די טעלעגראמס האבן נאך דעמאלט נישט געארבעט ווייערלעס. עס האט זיך געמוזט ציען א לאנגע ווייער ביז א גענויער ארט מען זאל אהין קענען שיקן א טעלעגראף. אריבער א וואסער איז נישט געווען אין באטראכט).

ווי געזאגט האט די טעלעגראם נאר געקענט שיקן קאודס, דאס טייטש אז אלע מעסעדזשעס זענען געשיקט און געפרינט געווארן דורך פארשידענע פארעמען וועלכע מען האט זיך איינגע'חזרט און אזוי ארום אפגעליינט די מעסעדזשעס. אין די ערשטע 50 יאר איז געווען זייער א טייערע זאך און נאר ריזיגע פירמעס האבן זיך געקענט ערלויבן צו האבן א טעלעגראם. אויס איינער האט דווקא געוואלט שיקן א טעלעגראף צו א ווייטן ארט האט ער געברויכט באצאלן אסאך געלט.

אין אנפאנג 20'סטן יאר-הונדערט האט מען אנטוויקעלט צוויי ווייערלעס טעלעגראם מאשינען: די טעלעפרינטינג סיסטעם וועלכע מען נוצט נאך הייינט. און די פעסעמיל ריפראדוקציע סיסטעם וועלכע איז געווארן א פארגאנגענהייט אין 980'.

די טעלעפרינטינג סיסטעם פארשטייט די קאודס און פרינט זיי צו ווערטער. די מידיא פירמעס פלעגן נאך ביז א קורצע צייט צוריק זיך אסאך באנוצן מיט דעם. היינט נוצן עס די ארימערע לענדער.
# זילבער

זילבער
**זילבער** (לאטייניש:  *Argentum*) איז א כעמיקאלער עלעמענט, נומער 47, מיטן סימבאל **Ag**. עס איס א טייערער מעטאל, א שטאפל אונטער גאלד.

אין שלמה המלך'ס צייטן איז זילבער געווען טייערער פון גאלד וואס האט זיך געדרייט אין די מיסטן.

זילבער אין פרעפאראטן האט אויך א פעולה אין כעמישן אנאליז, ווי למשל ביי טיטראַציעס.
# 17טער י"ה

|  |  |
| --- | --- |
| יארטויזנט: |  |
| יארהונדערטער: | * 16טער י"ה
* 17טער י"ה
* 18טער י"ה
 |
| יארצענדלינגער: | 1600ער 1610ער 1620ער 1630ער 1640ער 1650ער 1660ער 1670ער 1680ער 1690ער |

דער **17טער יארהונדערט** איז די צייט צווישן די יארן 1601 - 1700.

## געשעענישן

| גרעגאריאנישער קאלענדאר אין הונדערטערס |
| --- |
| פארן ציילן |
9טער י"ה פארן ציילן | 8טער י"ה פארן ציילן | 7טער י"ה פארן ציילן | 6טער י"ה פארן ציילן | 5טער י"ה פארן ציילן | 4טער י"ה פארן ציילן | 3טער י"ה פארן ציילן | 2טער י"ה פארן ציילן | 1טער י"ה פארן ציילן |
| נאכן ציילן |
1טער י"ה| 2טער י"ה | 3טער י"ה | 4טער י"ה | 5טער י"ה | 6טער י"ה | 7טער י"ה | 8טער י"ה | 9טער י"ה | 10טער י"ה | 11טער י"ה | 12טער י"ה | 13טער י"ה | 14טער י"ה | 15טער י"ה | 16טער י"ה | 17טער י"ה | 18טער י"ה | 19טער י"ה | 20סטער י"ה | 21סטער י"ה | 22סטער י"ה |
# 12טער י"ה

|  |  |
| --- | --- |
| יארטויזנט: |  |
| יארהונדערטער: | * 11טער י"ה
* 12טער י"ה
* 13טער י"ה
 |
| יארצענדלינגער: | 1100ער 1110ער 1120ער 1130ער 1140ער 1150ער 1160ער 1170ער 1180ער 1190ער |

דער **12טער יארהונדערט** איז די צייט צווישן די יארן 1101 - 1200.

## געשעענישן

* די בעלי תוספות האבן געלעבט (מייסטענס אין פראנקרייך) אין דעם 12טן יארהונדערט.
* אסאך יידן זענען געהרגעט געווארן אין די קרייצצוגן.
* 1138 - געבורט פונעם רמב"ם

| גרעגאריאנישער קאלענדאר אין הונדערטערס |
| --- |
| פארן ציילן |
9טער י"ה פארן ציילן | 8טער י"ה פארן ציילן | 7טער י"ה פארן ציילן | 6טער י"ה פארן ציילן | 5טער י"ה פארן ציילן | 4טער י"ה פארן ציילן | 3טער י"ה פארן ציילן | 2טער י"ה פארן ציילן | 1טער י"ה פארן ציילן |
| נאכן ציילן |
1טער י"ה| 2טער י"ה | 3טער י"ה | 4טער י"ה | 5טער י"ה | 6טער י"ה | 7טער י"ה | 8טער י"ה | 9טער י"ה | 10טער י"ה | 11טער י"ה | 12טער י"ה | 13טער י"ה | 14טער י"ה | 15טער י"ה | 16טער י"ה | 17טער י"ה | 18טער י"ה | 19טער י"ה | 20סטער י"ה | 21סטער י"ה | 22סטער י"ה |
# פויבסט

דער פויבסט בענעדיקט
* דער **פּױבּסט** אדער **פּאַפּסט** איז דער העכסטער רעליגיעזער גלח פון קאטאליקן.
* דער פויבסט וואוינט אינעם וואטיקאן אין רוים, און דארט פירט ער אן מיט די קאטוישלישע רעליגיע איבער דער גארער וועלט.
* עס זענען פאראן א געשאצטע מיליארד מענטשן, וועלכע אנערקענען דעם פויבסט אלס זייער העכסטער רעליגיעזער פירער.

## ווי אזוי ווערט מען א פויבסט

אין וואטיקאן איז דא א שטרענגער געזעץ, אז קיינער קען נישט פארטרעטן קיין שום שטעלע, אן דער הסכמה פונעם וואטיקאן. דאס געזעץ גילט יעדן גלח, בישאף, ארציבישאף, קארדינאל און גייט ביזן פויבסט זעלבסט.

דער פויבסט קען נישט ווערן אויסדערוויילט צו זיין פאזיציע, נאר דורך ספעציעלע וואלן אין וועלכן נאר קארדינאלן קענען שטימען.
די שטימען זענען אין שטארקן געהיים, און קיין שום געהילף אדער פרעמדער פערשוין טאר נישט דארט זיין ביים ערוויילן א פויבסט.
# ספר עזרא

**ספר עזרא** איז א ספר אין תנ"ך, איז דער צענטער באנד אין סדר כתובים, איר פלאץ איז נאך ספר דניאל און פאר ספר נחמיה.

לויט חז"ל (מסכת בבא בתרא) איז עזרא-נחמיה אלץ איין ספר.
# נירנבערג

ווינטער אין נירנבערג
**נירנבערג** איז אַן אַלטע שטאָט אין דייטשלאַנד און איז די צווייטע גרעסטע אין בייערן. אין נירנבערג איז געווען אין מיטלאלטער אַ צענטער פון תורה (מהר"ם מרוטענבערג, דער "מרדכי", מהרי"ל, גרויסע ישיבה); שפעטער איז זי באַקאַנט מיט די "נירנבערגער געזעצן" קעגן יידן, וועלכע די היטלער־רעגירונג האָט אָנגענומען.

## צווילינג שטעט

נירנבערג האט די צווילינג שטעט:

|  |  |
| --- | --- |
| * ניס, פראַנקרײך זײַט 1954
* קראקע, פּוילן זײַט 1979
* סקאפיע, צפון-מאקעדאניע זײַט 1982
* גלאזגוי, סקאטלאנד, זײַט 1985
* סאן קארלאס, ניקאראגוא זײַט 1985
* פראג, טשעכיי זײַט 1990
* כארקעוו, אוקראינע, זײַט 1990
 | * טיאנדזשין, כינע זײַט 1998
* חדרה, ישראל, זײַט 1995
* שענזשען, כינע, זײַט 1997
* אנטאליע, טערקיי, זײַט 1997
* קאוואלע, גריכנלאנד, זײַט 1998
* אטלאנטא, פאַראייניקטע שטאַטן זײַט 1998
* קארדאבע, שפּאַניע זײַט 2010
 |

## וועבלינקען

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 נירנבערג אפיציעלע וועבזייט

## קוואלן

* דער דאָזיקער אַרטיקל נעמט אַרײַן דעם טעקסט װאָס געפֿינט זיך אונטערן זוכװאָרט „נירנבּערג” אין דער ייִדישער פֿאָלקס־ענציקלאָפּעדיע (באַנד 2) (1949) פון שמחה פיעטרושקא, וואָס איז הײַנט אינעם רשות־הרבים.
# אפשוואכן קריג

דער **אפשוואכן קריג** איז געווען א קריג צווישן מדינת ישראל און עגיפטן, וואס האט זיך אנגעהויבן אום 8טן מערץ 1969, זיך געענדיגט מיט א פייער שטילשטאנד אום 7טן אויגוסט 1970.

גאמאל אבדול נאסער, פרעזידענט פון עגיפטן האט איניציאטירט דעם קריג, מיט ציל אפצושוואכן מדינת ישראל, אין די יארן נאך דער זעקסטאגיקער מלחמה, דורך באמבארדירן צה"ל צילן לענגאויס דעם סועץ קאנאל און אין דעם סיני האלבאינזל.

אין רעאקציע צו די סארט אטאקעס, האט די מדינת ישראל מיליטער אונטערגענומען א רייע אקציעס און אפעראציעס, וועלכע האבן פארקריפלט די עקאנאמיע און וואוילשטאנד פון דעם לאנד.

דער קריג האט אפגעקאסט דאס לעבן פון 367 מדינת ישראל זעלנער און קרוב צו טויזנט פארוואונדערטע. אין עגיפטן האט דאס געברענגט צו אריבער 10,000 אומגעקומענע, און נאך 58 סאוועטישע סאלדאטן און טעכניקער, וואס האבן געהאלפן די אראבישע מדינות און זייער קאמף קעגן מדינת ישראל.

ישראל פאלעסטינער קאנפליקט

|  |
| --- |
|
תר"פ ראיאטן · תרפ"א ראיאטן · תרפ"ט ראיאטן · מאורעות תרצ"ו - תרצ"ט · אומאפהענגיקייט מלחמה · סיני מלחמה · זעקסטאגיקע מלחמה · אפשוואכן קריג · יום כיפור מלחמה · ליטאני אקציע · ערשטע לבנון מלחמה · ערשטע אינטיפאדע · גאלף מלחמה · על אקצא אינטיפאדע · צווייטע לבנונישע מלחמה · געגאסענע בליי אפעראציע · עמוד ענן אפעראציע
זען • רעדן • ענדערן |
# גאלף מלחמה

די **פּערסישער־גאַלף מלחמה** (ענגליש: *Persian Gulf War*), אויך באקאנט ווי די **גאַלף מלחמה** (ענגליש: *Gulf war*), אין דער אראבישער וועלט איז באקאנט אלס **די צווייטע גאלף קריג** (אַראַביש: *حرب الخليج الثانية*) אָדער **די מלחמה פאר דער באפרייאונג פון קוווייט** (אַראַביש:  *حرب تحرير الكويت*) פֿאַר דער באַפרייאונג פון קוווייט פון 2 אויגוסט 1990 ביז 28 פעברואר, 1991.

איראק האט אינוואדירט קוווייט אין אויגוסט 1990, ווידער ווי אין די 60ער יארן, טענהנדיג דאס רעכט צו רעגירן די עמיראט, וועלכע ווערט אין איראקער טראדיציע פאררעכנט אלס א געוועזענער טייל פון דער אטאמאנישער אימפעריע, באשולדיגנדיק איר דרום חבר אין גנבענען אויל (דרילינג ניצן די טעכנאלאגיע פון ​​גענייגט) וועלז, וואס איז געווען ספעציעל צוגעשטעלט צו קוווייט דורך די פאראייניגטע שטאטן) פון די גרעניץ דיפאזיציעס פון איראק, ווי אויך באטייליגונג אין דער אינטערנאציאנאלער אנטי-איראק קאנספיראציע.

## רעפערענצן
# אסיר ציון

מיוסד אויפן ניגון "ציון ציון הלא תשאלו לשלום אסיריך" איז יעדער איינער וואס זיצט אין געפעגעניש אדער אין תפיסה סיי ווי אויף דער וועלט צוליב אידישע אינטערעסן אנגערופן אן אסיר ציון.

אין מאה שערים ווען מען ארעסטירט די קנאים פארן ווארפן שטיינער אויף די פאליציי מאכט מען גרויסע פראטעסטן זיי צו באפרייען און מען רופט זיי אסירי ציון.
# איגאר סטראווינסקי

איגאר סטראווינסקי
Игорь Фёдорович Стравинский|  |
|
געבורט |
5 יוני 1882 (יוליאניש) Q49512, רוסלענדישע אימפעריע  |
|
טויט |
6 אפריל 1971 (אלט 88) ניו יארק, פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע  |
|
מדינה |
פראנקרייך, רוסלענדישע אימפעריע, פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע, שווייץ  |
|
אונטערשריפט |   |
|   |

**איגאר סטראַווינסקי** (אראַניענבוים, 17טן יוני 1882 — ניו יארק, 6טן אפריל 1971) איז געווען פון די חשובסטע קאמפאזיטארן פונעם 20סטן יארהונדערט. ער איז געהאדעוועט געווארן אין רוסלאנד. ביי דער רוסישער רעוואלוציע האט ער זיך געצויגן אין דער שווייץ שפעטער קיין פאריז, און ענדלעך, ווען די צווייטע וועלט מלחמה האט אויסגעבראכן אין 1939, איז ער אריבער אין די פאראייניגטע שטאטן.

סטראווינסקי האט געשריבן מוזיק אין פארשידענע סטילן. צו ערשט האט ער געשריבן ענלעך צו זיין לערער ניקאליי רימסקי־קארסאקאוו. ער האט געהאט ספעציאל ליב רוסישע מוזיק. זיין מוזיק איז געווען שטארק קאמפליצירט, אבער לעבעדיק.
# דזשיאאקינא ראסיני

דזשיאאקינא ראסיני
Gioachino Antonio Rossini|  |
|
געבורט |
29 פעברואר 1792 Q170174  |
|
טויט |
13 נאוועמבער 1868 (אלט 76) Q71092  |
|
פאך |
קאמפאזיטאר  |
|
אונטערשריפט |   |
|   |

דזשיאָאַקינא ראָסיני אין 1865
**דזשיאָאַקינאָ אַנטאניא ראָסיני** (איטאליעניש: *Gioachino Antonio Rossini*; ‏ 29סטן פעברואר 1792 - 13טן נאוועמבער 1868) איז געווען אן איטאַליענישער קאָמפאָזיטאָר אין דער ראָמאַנטישער פעריאָדע. ער האט געשריבן 39 אפערעס. ראָסיני איז באַרימט פאַר דער אָפערע "שאַרער פון סאַוויל" און "ווילהעלם טעל".

## ביאָגראַפיע

ראָסיני איז געבוירן געוואַרן אין 1792 אין פעזארא, איטאַליע צו זיין פאטער דזשוסעפי, א הארן שפילער, און זיין מוטער אַנאַ, א זינגערין. און געוואַרן איז לערנין מוזיק פאַרעם טשעלאָ און וויאָלין, און איז וויַיזונג איַין גוטען טאַלענט אין מוזיק.
# גלאסטערשיר

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| **גלאסטערשיר (גראַפֿנשאַפֿט) Gloucestershire** |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| פלאציר פון גלאסטערשיר אין ענגלאנד |
| **מדינה** / **טעריטאָריע** |  פאראייניגטע קעניגרייך  ענגלאַנד |
| **גראפנשאפט-שטאט** | גלאסטער |
| **ראַיאָן** | דרום-מערב |
| **שטח** | 3,150 קוואדראט ק"מ |
|  ‑ **אין גראַפֿנשאַפֿט**  ‑ **באַפעלקערונג ענגקײט** |  916,202‏  (שטייענדיג 2019) 291 באוואוינער א ק"מ2 |
| **צײַט זאָנע** | UTC |
| www.Gloucestershire.gov.uk |

 |

**גלאסטערשיר** (ענגליש: *Gloucestershire*) איז א גראפנשאפט אין דרום־מערב ענגלאנד, וואס גרענעצט די צערעמאניע־גראפנשאפטן הערעפארדשיר, וואוסטערשיר, וואריקשיר, אקספארדשיר, ווילטשיר און סאמערסעט, און אויך וויילס צו מערב. גלאסטערשיר באדעקט א שטח פון 3,150 קוואדראט ק"מ. די גראפנשאפט שטאט איז גלאסטער. דער הויפט טייך אין גלאסטערשיר איז דער סעווערן.

## וועבלינקען

* אפיציעלער וועבארט
# קאמוניקאציע

קאמוניקאציע
**קאָמוניקאַציע** מיינט פארבינדונגען צווישן צוויי זאכן, ווי צווישן מענטשן, לענדער אא"וו. ווי צב"ש "רעדן" איז א מיטל פון קאמוניקאציע צווישן מענטשן.

די קאמוניקאציע ווערט צעטיילט אויף עטליכע אפטיילונגען.

* **נאטורליכע קאמוניקאציע** - ווי רעדן, שרייבן, מאלעריי, פאטאגראפיע, ליטעראטור, טעאטער, מוזיק, פאסט אא"וו.
* **טעכנאלאגישע קאמוניקאציע** - טעלעפאן, סעלפאן, פאקס, ראדיא, טעלעוויזיע, ווידעא, אינטערנעט, בליצפאסט, סקייפ אא"וו.
* **ווולגארער קאמוניקאציע** - איז די ידיעות וואס דערשיינט בשערי בת רבים און איז פארבונדן צו מאסעס מענטשן פון די גארער וועלט וואס איז האפט מאל פארמישט מיט פאליטיק אדער אנדערע גערודעריי. צווישן זיי זיינען דער צייטונג, ראדיא, טעלעוויזיע, קינא, אינטערנעט און נאך...

## אין געשיכטע

ביז דער ענדע פונעם 19טן י"ה איז די קאמוניקאציע צווישן שטעט און דערפער געוועזן זייער באגרעניצט, מען האט איבערגעפירט סחורה און אינפארמאציע בעיקר דורכן פאסט אדער דורך א שליח. אבער אין סוף דעם 19טן י"ה איז דערשינען דער טעלעגראף און גלייך נאך דעם דאס טעלעפאן, וואס האט שטארק רעוואלוטירט די קאמוניקאציע איבער די וועלט.

אויך די ראדיא איז אנטוויקלט געווארן ביים סוף פון דעם 19טן י"ה, וואס האט פארבינדט אלע דערווייטערטע דערפלאך, און געלאזט זיי וויסן וואס עס גייט פאר אין זייערע שטעט און איבער די גאנצע וועלט.