Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# מאהענדאס קערעמטשענד גאנדי

מאהענדאס קערעמטשענד גאנדי
મોહનદાસ ગાંધી|  |
|
געבורט |
2 אקטאבער 1869 Q14552167, בריטישע אינדיע  |
|
דערמארדעט |
30 יאנואר 1948 (אלט 78) ניי דעלי, Q1775277  |
|
מדינה |
אינדיע  |
|
וואוינארט |
לאנדאן, אינדיע, דרום אפריקע  |
|
אונטערשריפט |   |
|   |

 מאהענדאס קערעמטשענד גאנדי
**מאהענדאַס קערעמטשענד גאַנדי** (דעוואנאגארי: मोहनदास करमचन्द गांधी, גודזשאראטיש: મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી; ‏2טן אקטאבער 1869 - 30סטן יאנואר 1948) איז געווען א פאליטישער פירער אין אינדיע, וואס האט געפירט די אינדישע זעלבשטענדיקייט באוועגונג אין איר קאמף קעגן דער הערשאפט פון דער בריטישער אימפעריע.

גאנדי איז געבוירן דעם 2טן אקטאבער 1869 אין פארבאנדאר, א שטעטל אין היינטיגן גודזשאראט, אינדיע. זיין פאטער, קערעמטשענד גאַנדי, איז געווען פרעמיער מיניסטער פון פארבאנדאר שטאַט; זיין מוטער, פוליטבע, איז געווען א דזשיין.

אין דעצעמבער 1921, גאנדי איז געווארן פירער פון דער אינדישער נאציאנאלער קאנגרעס.

גאנדי האט שטארק געהאלטן אז די דערפער זענען די אמתע אינדיע, און האט זיך דערקעגנט צו דער אינדוסטריאליזאציע פון זיין תלמיד דזשאווארהארלאל נעהרו.
# אוטאראקהאנד

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| **אוטאַראַקהאַנד (שטאַט) उत्तराखण्ड *Uttarakhand |
| --- |
| **מדינה** / **טעריטאָריע** |  אינדיע |
| **הויפּטשטאָט פון שטאַט** | דעהראדון ﻿ / ﻿ |
| **אָפיציעלע שפּראַך** | הינדי סאנסקריט |
| **שטח** | 53,484 קוואדראט ק"מ |
|  ‑ **אין שטאַט**  ‑ **באַפעלקערונג ענגקײט** |  10,116,752‏  (שטייענדיג 2011) 189 באוואוינער א ק"מ2 |
|  |

 |

**אוטאַראַקהאַנד** (ענגליש: *Uttarakhand*; הינדי: उत्तर प्रदेश; סאנסקריט: उत्तराखण्डराज्यम् ), פריער **אוטאַראַנטשאַל**, איז איינער פון די 29 שטאטן פון אינדיע. ער געפינט זיך אין צפון אינדיע, ארומגענומען מיט טיבעט אין צפון, דעם לאנד נעפאל אין מזרח, און די אינדישע שטאטן אוטאר פראדעש אין דרום און הימאטשאל פראדעש אין צפון־מערב. דער שטאַט איז געשאפן געווארן דעם 9טן נאוועמבער 2000, דער 27סטער שטאט פון אינדיע.

די הויפטשטאט און גרעסטע שטאט איז דעהראדון. די שפראכן פון דעם שטאט זענען הינדי און סאנסקריט. צוויי פון די וויכטיקסטע טייכן אין הינדואיזם הייבן אן אין דעם שטאט, דער גאנגעס און דער יאמונא.

אוטאַראַקהאַנד באדעקט א שטח פון 53,484 ק"מ², פון וואס 93% געפינט זיך אין די בערג.
מיט א באפעלקערונג פון 10,116,752 מענטשן (אין 2011), איז אוטאַראַקהאַנד דער 19טער שטאַט פון אינדיע לויט באפעלקערונג.

## וועבלינקען

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 אוטאראקהאנד אפיציעלע וועבזייטל
# לואיזיאנא

**לואיזיענע** איז איינע פון די פופציג פון די פאראייניגטע שטאטן, זי איז פלאצירט אין דרום-מערב אמעריקע וואס ווערט אנגערופן וועסט-סאוט-סענטראל, איהר הויפט שטאט איז בעטן רוזש, און די גרעסטע שטאט איז ניו ארלינס.

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 4,657,757

| זען • רעדן • ענדערן  די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע   |
| --- |
| אהאיא • אייאווע • איידעהא • אילינוי • אינדיאנע • אלאבאמא • אלאסקע • אקלעהאמע • אריזאנע • ארעגאן • ארקענסא • דזשארדזשיע • דעלעווער • דרום דעקאטע • דרום קאראליינע • האוואי • וואשינגטאן • וויאמינג • ווירדזשיניע • וועסט ווירדזשיניע • וויסקאנסין • ווערמאנט • טענעסי • טעקסאס • יוטא • לואיזיאנא • מאנטענע • מאסאטשוסעטס • מישיגן • מינעסאטע • מיסיסיפי • מיזורי • מעין • מערילאנד • ניו העמפשער • ניו זשערסי • ניו יארק • ניו מעקסיקא • נעבראסקא • נעוואדא • פלארידע • פענסילוועניע • צפון דעקאטע • צפון קאראליינע • קאלאראדא • קאליפארניע • קאנעטיקעט • קענזעס • קענטאקי • ראוד איילענד |
# וואנואטו

|  |
| --- |
| **רעפובליק פון וואַנואַטו *Ripablik blong Vanuatu* (ביסלאמא) *Republic of Vanuatu* (ענגליש) *République de Vanuatu* (פראנצויזיש)** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| פאן וואַנואַטו |  |
| פֿאָן
 | הערב
 |

 |
| נאַציאָנאַלע זינגליד: |
| אָרט פֿון וואַנואַטו |
| **קאָנטינענט** | אקעאניע |
| **אָפֿיציעלע שפּראַך** | ביסלאמא ענגליש פראנצויזיש |
| **הויפּטשטאָט** | פארט ווילא ﻿ / ﻿ |
| **גרעסטע שטאָט** | פארט ווילא |
| **רעגירונג** | פארלאמענטארע דעמאקראטיע |
| **פּרעזידענטפּרעמיער מיניסטער** | באלדווין לאנסדייל דזשא נאטומען |
| **אומאפהענגיקייט** - פון פראנקרייך און דעם פאראייניגטן קעניגרייך |  30סטן יולי 1980 |
| **פלאַך מאָסוועלט גראַדונג פלאַךפּראָצענט וואַסער** | 12,190 קוואַדראַט ק"מ 152סטער  |
| **באַפֿעלקערונג** - **צאָל** - **וועלט גראַדונג** - **ענגקײט** |  266,937 182סטער 19.7 מענטשן פאַר אַ ק"מ |
| **פּראָדוקט ווערדע** | $1.204 ביליאן (201ט)  |
| **וואַלוטע** | VUV וואטו |
| **צײַט זאָנע** | +11 |
| **אינטערנעט דאָמען** | vu. |
| **טעלעפֿאָן קאָד** | 678+ |

מאפע פון וואנואטו פראווינצן
**וואַנואַטו**, אפיציעל די **רעפובליק פון וואַנואַטו** (ענגליש: "Republic of Vanuatu"; פראנצויזיש: *République de Vanuatu*; ביסלאמא: *Ripablik blong Vanuatu*) איז א סואווערענער אינזל לאנדאין אקעאניע. דער ארכיפעלאג ליגט 1,750 ק"מ צפון פון אויסטראליע, 500 ק"מ צפון־מזרח פון ניי קאלעדאניע, מערב פון פידזשי און דרום־מזרח פון די סאלאמאן אינזלען.

די ערשטע איינוואוינער פון וואנואטו זענען געווען מעלאנעזער. אין 1606 זענען די ערשטער אייראפעער געקומען, א שפאנישע אויספארשונג וואס זענען געקומען צום אינזל עספיריטו סאנטא. אין די 1880ער יארן האבן פראנקרייך און דאס פאראייניגטע קעניגרייך געפאדערט טיילן פונעם לאנד, און אין 1906 זענען זיי געקומען צו א הסכמה צו הערשן איבערן לאנד צוזאמען, מיטן נאמען נייע העברידעס.

אין 1980 איז דאס לאנד געווארן אומאפהענגיק.

## געאגראפיע

וואנואטו איז אן ארכיפעלאג פון 82 קליינע אינזלען, פון וואס זענען 65 באפעלקערט. פון צפון ביז דרום איז א מהלך פון 1,300 ק"מ.

דער העכסטער פונקט איז בארג טאבוועמאסאנע, הויך 1,879 מ.

וואנואטו האט 19 זגאלן פון רעפטיליעס.

## דעמאגראפיע

די באפעלקערונג פון וואנואטו איז 94% מעלאנעזער, 4% בריטישע און פראנצויזן, און די איבריגע זענען וויעטנאמעזער, כינעזער און פאלינעזער.

די מערסט פארשפרייטערטע רעליגיע איז קריסטנטום (פרעזביטעריאנער, קאטאליקן און אנגליקאנער).

## עקאנאמיע

די איינוואוינער האבן פרנסה פון לאנדווירטשאפט און פישעריי.

אומגעפער 50 טויזנט טוריסטן באזוכן דאס לאנד יעדע יאר.

## וועבלינקען

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 וואנואטו
# הימאלייע

די הימאלייע
די **הימאלייע** איז א בארג קייט אין אזיע. זיי זענען אין פאקיסטאן, אינדיע, נעפאל, די קעניגרייכן פון סיקים און בהוטאן, און דרום טיבעט. די 15 העכסטע בערג אין דער וועלט זענען אין דער הימאלייע, כולל עווערעסט, K2, אנאפורנע, און נאנגא פארבאד.

עווערעסט איז דער העכסטער בארג אויף דער ערד, הויך 8,849 מעטער.

דאס ווארט “הימאלייע” איז טייטש *הויז פון שניי* אין דער אוראלטער שפראך סאנסקריט.

די גרויסע טייכן גאנגעס, אינדוס, יאנגצע, מעקאנג און דער געלער טייך האבן זייער מקור אין דער הימאלייע.

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 הימאלייע
# דראמא

**דראמא** איז אַ ליטערארישע זשאנער וואָס איר אויסדרוק איז דורך אקטיארן. ווי צום ביישפיל: פארשטעלונגען, פילמען אדער טעלעוויזיע. דאָס וואָרט "דראַמאַ" שטאמט פון גריכיש וואס באדייט "טאן".

דער אויסדרוק פון דראמא איז די באציונג צווישן מענטשן. א דראמאטישע סצענע אין א שפיל אדער פילם, אדער אין רעאליטעט, ווען עס פאסירט א דראמאטישע ערשיינונג.
# דאקטאראט

א **דאקטאראַט** איז אן אקאדעמישער אויסצייכענונג (דעגרי) אדער א פראפעסיאנאלער אויסצייכענונג. אין רוב לענדער איז דער דאקטאראט דער דעגרי וועלכע אויטארעזירט דעם מענטש צו אויסלערנען אנדערע אין דעם ספעציפישין פעלד אין וועלכע ער האט באקומען דעם דאקטאראט.

דאס ווארט "דאקטאראט" קומט פונעם לאטיינישעם "דאקערע" וואס מיינט "צו אויסלערנען".
# אפטייקעריי

**אפטייקעריי** (פון גריכיש φάρμακον, *פֿאַרמאַקאן*, היילמיטל אדער גיפט) איז איז די וויסנשאפט און טעכניק פון צוריכטן און צוגרייטן מעדיקאמענטן. עס האט א ציל צו פארזיכערן אז מען ניצט מעדיקאמענטן אין א זיכערן און עפעקטיוון אופן.

דער פלאץ וואו מען צוגרייט מעדיקאמענטן רופט מען אן **אפטייק**.

לויט דער װעלט געזונט ארגאניזאציע זענען היינט אויף דער וועלט בערך 2.6 מיליאן אפטייקער.

## זעט אויך

* פארמאקאלאגיע, די שטודיע ווי כעמיקאלן ווירקן ביאלאגיש אויף לעבעדיגע באשעפענישן

## וועבלינקען

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 אפטייקעריי

 כעמיע

|  |
| --- |
|
אומארגאנישע כעמיע · אנאליטישע כעמיע · אפטייקעריי · ארגאנישע כעמיע · ביאכעמיע · טעארעטישע כעמיע · טערמאכעמיע · כעמישע ביאלאגיע · כעמישע בילדונג · כעמישע פיזיק · מאטעריע וויסנשאפט · מעדיצינישע כעמיע · סביבהדיקע כעמיע · עלעקטראכעמיע · פאטאכעמיע · פיזיקאלישע כעמיע · קערנכעמיע |

 פעריאדישע טאבעלע
# ראמעא און יוליא

די ערשטע געדרוקטע פאסונג פון דעם שוישפיל, ה'שנ"ז.
**ראָמעאָ און יוליאַ** (ענגליש: *Romeo and Juliet*) איז א טראגעדיע פון וויליאם שייקספיר, געשריבען פון ה'שנ"א צו ה'שנ"ה און מסתמא ערשט געשפילט אם ה'שנ"ז. דער שטוק באזירט זיך אויף **די טראגישע מעשה פון ראמעאס און יוליא** (*The Tragical History of Romeus and Juliet*), איבערגעזעצט פון אן אונבאקאנטן קוואל אויף ענגליש אם ה'שנ"ב דורך ארטהור ברוק. פראפעסאר גארי טיילאר גלויבטע דאס אין שייקספיר'ס לעבענסצייט, "ראמעא און יוליה" האט געווען נאר די זעכסטע פון זיינער פארשטעלונגען אין פּאָפּולאַריטעט, אבער היינט איז זי פילייכט זיינער באקאנטעסטע ווערק, נעבען *האמלעט*, און איינער דער בארימטסטע שוישפילער איבערהויפט. דער ערשטר אקטיאר וואס האט געשפילט ראמעא, אין ארום ה'שנ"ז, איז געווען ריטשארד ברבאזש, און די ערשטע יוליא האט געווען א יונגערמאן, ראבערט גאפע; דעמעלסט ווערן פרויען נישט ערלויבט צו שפילען ביי טעאטער. נאר אם ה'תכ"ב שפילטע א פרוי, מרי סאַונדערסאָן, די ראלע צום ערשטען מאל.

דער שוישפיל איז נאך יידיש איבערגעזעצט געווארן דורך דוד משה הרמאלין אין ה'תרנ"ד, און ערשט געשפילט אם י"ג אלול דעמזעלבן יאר, אויף די בינע דעס "טאליא טעאטער", ניו יארק, מיט קעני ליפצין אלץ יוליא און באריס טאמאשעווסקי אלץ ראמעא. "ראָמעאָ און יוליאַ" האט אינספירירט א סך קינסטלער פון פארשיידענע פעלדער צו שאפן פארשטעלונגען, פילמען, מוזיק, טענץ און נאך. אין סוף פֿון תש"ע איז אַרױס אַ ייִדיש־שפּראַכיקע װערסיע פֿונעם פֿילם מיטן נאָמען "ראָמעאָ און יוליאַ אויף יידיש" ("Romeo and Juliet in Yiddish").

די געשיכטע דערציילט פון ראמעא מאנטאגיו און יוליא קאפולעט, א יונגערמאן און א מיידל וואס וווינען אים וועראנא, איטאליע. זייערע משפחות קעמפן מיט אנאנד. ראמעא און יוליא טרעפן זיך ביי צופאל און ווערן פארליבט. זייערע קרובים זינד נישט צופרידן, אבער די ביידע האבן א היימליכע חתונה און דערציילן קיינעם נישט. יוליא'ס פעטער, טיבאלט, רופט ראמעא אויס צום צווייקאמף. ראמעא זאגט אפ, אבער זיין חבר מערקוציא נעמט אן די פארבעטונג; טיבאלט הארגעט אים. ראמעא איז געערגערט און טויטעט טיבאלט. ער איז געפאנגען און מוז גיין אין גלות. יוליא'ס טאטע, וואס ווייסט נישט ווער זי איז ראמעא'ס ווייב, טרעפט פאר איר א חתן און וויל זי הייראטן. אום דאס צו פארמיידן, טרינקט זי א שטארקע שלאפן רפואה וואס מאכט זי שיינן אויס ווי א לייכע פאר צוויי טעג. זי שיקט א בריוו צו ראמעא, און שרייבט ער זאל קעמן צו איר קבר און נעמען איר ווען זי וועקט אויף. ער באקומט די בריוו אבער נישט, און גלויבט זי איז געשטארבן. ער קומט צו דעם קבר און טוט זעלבסטמארד. ווען יוליא וואכט אויף און פארשטייט וואס האט פאסירט, טוט זי דאס אויך.

## יידישע איבערזעצונגן

* י. גאלדבערג, **ראמעא אונ זשוליעטע : טראגעדיע אינ 5 אקטנ**, מעלוכע־פארלאג פונ ווייסרוסלאנד, נאצסעקטער, ה'תרצ"ה.

## קוואלן

## וועבלינקען

* פארווערטס ארטיקל וועגן דעם פילם
* פייסבוק בלאט פאר דעם פילם
# טרענטאן, ניו זשערסי

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| **טרענטאן Trenton** |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| ביורא פון גובערנאטאר פון ניו זשערסי |
| **מדינה** / **טעריטאָריע** |  פאַראייניקטע שטאַטן |
| **גרינדונג דאַטע** | 3טן יוני 1719 |
| **קאָאָרדינאַטן** | ‏﻿ / ﻿ |
| **שטח** | 21.122 קוואדראט ק"מ |
| **הייך** | 15 מעטער |
|  ‑ **אין שטאָט** |  84,056‏  (שטייענדיג 2016) |
| **צײַט זאָנע** | UTC-5 |
| www.trentonnj.org |

 |

**טרענטאָן** (ענגליש: Trenton) איז די הויפטשטאט פון ניו דזשערזי אין די פאראייניגטע שטאטן.

לויט די 2010 צענזוס איז די באפעלקערונג צאל געווען ביי 84,913.

## היסטאריע

## געאגראפיע

## עקאנאמיע

## פערזענליכקייטן

* גענעראל נארמאן שווארצקאפף דזשוניער

## וועב-לינקען

* אפיציעלע וועב-זייטל

 שטאטן הויפטשטעט אין די פאראייניגטע שטאטן[באַהאַלטן]

|  |  |
| --- | --- |
|

אהייא  ·
איידעהא  ·
אילינוי  ·
אינדיאנע  ·
אייאווע  ·
אקלעהאמע  ·
ארעגאן  ·
אלאבאמא  ·
אלאסקע  ·
אריזאנע  ·
ארקענסא  ·
דזיארדזיע  ·
דעלאווער  ·
דרום קאראליינע  ·
דרום דעקאטע  ·
האוואי  ·
וויסקאנסין  ·
וויאמינג  ·
ווערמאנט  ·
ווירדזשיניע  ·
וואשינגטאן  ·
וועסט ווירדזשיניע  ·
טענעסי  ·
טעקסאס  ·
יוטא  ·
לואיזיאנע  ·
מאנטענע  ·
מאסאטשוסעטס  ·
מערילאנד  ·
מישיגן  ·
מינעסאטע  ·
מיסיסיפי  ·
מיזורי  ·
מעין  ·
ניו העמפשער  ·
ניו זשערסי  ·
ניו יארק  ·
ניו מעקסיקא  ·
נעבראסקא  ·
נעוואדא  ·
פלארידע  ·
פענסילוועניע  ·
צפון דעקאטע  ·
צפון קאראליינע  ·
קאלאראדא  ·
קאליפארניע  ·
קאנזאס  ·
קאנעטיקעט  ·
קענטאקי  ·
ראוד איילענד

 |  |
# ליווינגסטאן, ניו דזשערזי

**ליווינגסטאן** (ענגליש: *Livingston*) איז א טאונשיפ אין עסעקס קאונטי, ניו דזשערזי.

עס הייסט נאך דער ערשטער גובערנאטאר פון ניו דזשערזי וויליאם ליווינגסטאן.

אין די 2010 צענזוס איז די באפעלקערונג געווען 29,366. איר זיפ קאד איז 07039 און טעלעפאן עריע קאד 973.

## היסטאריע

ליווינגסטאן'ס היסטאריע גייט צוריק ביז 1699 ווען איינואוינער פון נוארק האבן זיך אהין געצויגן.

## געאגראפיע

די טאונשיפ איז בסך הכל 14.081 קוואדראט מייל גרויס, פון וועלכע 13.768 איז לאנד און די איבריגע איז וואסער.

## דעמאגראפיע

אין 2002 האבן דארט געוואוינט 12,600 יודן, נאענט צו פופציג פראצענט פון די פאפולאציע.

## עקאנאמיע

רוב ארבעטער פאהרן צו ארבעטן אינדרויסן פון דער געגנט.

## געשעפטן

די פאלגנדע קייט געשעפטן האב א אפטיילונג אין ליווינגסטאן:

* בארנעס ענד נאבעל
* דאנקין דאונאטס
* האל פאדס
* האומדיפאו
* סטארבאקס
* סיערס
* קאסטקאו
* שאפרייט

## פערזענליכקייטן

* דזשעיסאן אלעקסאנדער
* טשעלסי הענדלער
* מייק וויינשטיין
* רות מארקוס

## לינקען

* אפיציעלע וועבזייטל
*  (ארכיווירט 06.01.2015 ביי דער Wayback Machine)
*  (ארכיווירט 19.03.2015 ביי דער Wayback Machine)
# וויסקאנסין

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| **וויסקאנסין (שטאַט)** |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| **מדינה** / **טעריטאָריע** |  פאַראייניקטע שטאַטן |
|  ‑ **אין שטאַט** |  5,893,718‏ |

 |

**וויסקאנסין** איז דער דרייסיגסטער שטאט פון די 50 שטאַטן אין די פאראייניגטע שטאטן, עס ענטהאלט אין זיך אסאך פארעם'ס און איז באוויסט פאר די קעז וואס ווערט דארט געמאכט, ס'איז אין צענטער פון אמעריקע, לעבן צוויי פֿון די גרויסע אזערעס, זיין הויפט שטאט איז מעדיסען.

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 5,893,718.

| זען • רעדן • ענדערן  די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע   |
| --- |
| אהאיא • אייאווע • איידעהא • אילינוי • אינדיאנע • אלאבאמא • אלאסקע • אקלעהאמע • אריזאנע • ארעגאן • ארקענסא • דזשארדזשיע • דעלעווער • דרום דעקאטע • דרום קאראליינע • האוואי • וואשינגטאן • וויאמינג • ווירדזשיניע • וועסט ווירדזשיניע • וויסקאנסין • ווערמאנט • טענעסי • טעקסאס • יוטא • לואיזיאנא • מאנטענע • מאסאטשוסעטס • מישיגן • מינעסאטע • מיסיסיפי • מיזורי • מעין • מערילאנד • ניו העמפשער • ניו זשערסי • ניו יארק • ניו מעקסיקא • נעבראסקא • נעוואדא • פלארידע • פענסילוועניע • צפון דעקאטע • צפון קאראליינע • קאלאראדא • קאליפארניע • קאנעטיקעט • קענזעס • קענטאקי • ראוד איילענד |
# האנדוראס

האנדוראס
República de Honduras|  |
| www.honduras.travel/en/ |

**האנדוראַס** (שפּאַניש: *República de Honduras, רעפובליקאַ דע אנדוראַס*) איז א רעפובליק אין צענטראלער אמעריקע. האנדוראס גרענעצט גוואטעמאלע צו מערב, על סאלוואדאר צו דרום־מערב, ניקאראגוגא צו דרום־מזרח, דעם פאציפישן אקעאן צו דרום ביים איינגאס פון פאנסעקא, און דעם איינגאס פון האנדוראס צו צפון.

עס באדעקט א שטח פון 112,000 ק"מ² מיט א געשאצטער באפעלקערונג פון אכט מיליאן. די הויפטשטאט איז טעגוסיגאלפע.

## רעפערענצן
# פראטעסטאנטיזם

**פראטעסטאַנטיזם** איז דער צווייט־גרעסטער שטראָם אין קריסטנטום, און שטאַמט פון דער רעפֿארמאַציע אינעם 16טן יארהונדערט קעגן דער קאטוילישער קירכע, און טוט אוועקמאכן די קאטוילישע דאקטרינעס לויט וואס דער פויבסט איז דער הויפט און אויך וועגן די סאקראמענטן.

די הויפט אַפטיילן פון פראטעסטאַנטיזם היינט זענען:

* לוטעראנען
* קאלוויניסטן
* באפטיסטן

אויך די אנגליקאנישע קירכע ווערט גערעכנט ווי פראטעסטאנטן, ווייל זיי האלטן נישט פונעם פויבסט, אבער זייער גלייבונג איז אינצווישן די קאטאליקן און אנדערע פראטעסטאנטן.
# פלארידע

**פלארידע** איז איינע פון די 50 שטאַטן פון אמעריקע, זי ליגט אויפן דרום-מזרח טייל פונעם לאנד. און ווערט אנגערופן דער **גן עדן פון אמעריקע**.

א דאנק איר ווארימער קלימאט וואס הערשט אין פלארידע אויך אין קאלטע ווינטער טעג, שטראמען אהין הונדערטער טויזנטער אמריקאנער פון די קאלטע צפון שטאטן צו דער ווארימער פלארידע.

פלארידע איז די דריט גערעסטע שטאט אין באפעלקערונג

די באפעלקערונג פונעם שטאַט לויטן 2020 צענזוס איז 21,538,187

פלארידע איז צוטיילט און פיר הויפט טיילן:

1. נארדערן (צפון) פלארידע, די מערסטע באקאנטסטע געגנט איז דשעקסאנוויל, דער טייל גרעניצט זיך מיט דעם שטאַט דזשארדזיע.
2. צענטראל פלארידע, די מערסטע באקאנטסטע געגנט איז ארלענדא.
3. סאדערן (דרום) פלארידע, די מערסטע באקאנטסע געגנט איז מיאמי.
4. די פענ-הענדל, דאס איז דער לאנגער ברייטער צפון-מערב טייל, דער חלק איז די ווייניגסטע באוואוינט, עס גרעניצט זיך מיט די שטאַט עלעבעמע.

דער הויפט שטאט פון פלארידע איז טאלאהאסי.

וואלן באאמטע זיפן דורך מיליאנען וואל צעטלעך אין פלארידע מיט גרויס פארזיכטיגקייט.
פלארידע איז ברייט באקאנט געווארן בעת די 2001 פרעזידענט וואלן צווישן דעם דעמאלטסדיגן טעקסעס גובערנאטאר דשארדש דאבעליו בוש און דעם ארויסגייענדיגן וויצע פרעזידענט על גאור, וואס די אנטשיידונג פון די וואלן איבערן לאנד האט זיך געוואנדן אין דעם אויסערגעווענליכן נאנטן פארמעסט אין פלארידע. די אויסגאנג פון די פארמעסט האט זיך געצויגן וואכן לאנג איבער די ציילונגען און איבער ציילונגען פון די פלארידע שטימען.

פאר פרומע אידן איז באקאנט די געגנטן מיאמי און מיאמי ביטש, וואס מען קומט אהין פאר אפרו און עלטערע מענשטן באזעצן זיך אויסצולעבן זייער יארן במנוחה. עס איז נעבן וואסער און דער קלימאט איז געוואלדיג הייס גרינג און געזונט.

אויך איז דער געגנט ארלענדא באקאנט, ווי פרומע פארפעלקער פארן אהין שטראוואנצן.

מיאמי איז דער עקסטרעמער דרום שפיץ פון פלארידע און אויך אמעריקע, עס איז קנאפע 70 מייל אוועק פון קובא, דעריבער שווערצן זיך אהין אסאך אומלעגאלע קובאנע אימיגראנטן ווי זיי קומען אהין אן מיט היימיש-געמאכטע שיפלעך, אסאך פון זיי לעבן עס נישט איבער און דערטראנקען זיך.

פלארידע ווערט אסאך געשלאגן פון שעדליכע שטורעם ווינטן, "הוראגאנען", ספעציעל די דרום-מערב טייל וואס בארטנט זיך מיט די ווארעמע וואסערן פון גאלף אוו מעקסיקא.

## עקאנאמיע

די הויפט עקאנאמיע פון פלארידע איז טוריזם. אנדערע אינדוסטריעס זענען ציטרוס פרוכט און אויסגראבן פאספאטן.

| זען • רעדן • ענדערן  די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע   |
| --- |
| אהאיא • אייאווע • איידעהא • אילינוי • אינדיאנע • אלאבאמא • אלאסקע • אקלעהאמע • אריזאנע • ארעגאן • ארקענסא • דזשארדזשיע • דעלעווער • דרום דעקאטע • דרום קאראליינע • האוואי • וואשינגטאן • וויאמינג • ווירדזשיניע • וועסט ווירדזשיניע • וויסקאנסין • ווערמאנט • טענעסי • טעקסאס • יוטא • לואיזיאנא • מאנטענע • מאסאטשוסעטס • מישיגן • מינעסאטע • מיסיסיפי • מיזורי • מעין • מערילאנד • ניו העמפשער • ניו זשערסי • ניו יארק • ניו מעקסיקא • נעבראסקא • נעוואדא • פלארידע • פענסילוועניע • צפון דעקאטע • צפון קאראליינע • קאלאראדא • קאליפארניע • קאנעטיקעט • קענזעס • קענטאקי • ראוד איילענד |
# סענעגאל

|  |
| --- |
| **רעפובליק פון סענעגאל *République du Sénégal |
|

|  |  |
| --- | --- |
| פאן סענעגאַל |  |
| פֿאָן
 | הערב
 |

 |
| נאַציאָנאַלע זינגליד: |
| אָרט פֿון סענעגאַל |
| **קאָנטינענט** | אפריקע |
| **אָפֿיציעלע שפּראַך** | פראנצויזיש |
| **הויפּטשטאָט** | דאקאר ﻿ / ﻿ |
| **רעגירונג** | האלב פרעזידענט רעפובליק |
| **פּרעזידענטפּרעמיער מיניסטער** | מאקי סאלי אבדול מבאיע |
| **גרינדונג דאַטום** | 20סטן אויגוסט 1960 |
| **פלאַך מאָסוועלט גראַדונג פלאַךפּראָצענט וואַסער** | 196,723 קוואַדראַט ק"מ 27סט 2.1% |
| **באַפֿעלקערונג** - **צאָל** - **וועלט גראַדונג** - **ענגקײט** |  12,855,153 (2011) 67סט 65.3 מענטשן פאַר אַ ק"מ |
| **פּראָדוקט ווערדע** | $26.45 ביליאן  |
| **וואַלוטע** | מערב אפריקאנער פראנק |
| **צײַט זאָנע** | UTC |
| **אינטערנעט דאָמען** | sn. |
| **טעלעפֿאָן קאָד** | 221+ |

די **רעפובליק פון סענעגאל** (פראנצויזיש: *République du Sénégal*) איז א לאנד אין מערב אפריקע מיט א שטח פון 196,723 קוואדראט ק"מ. זי גרענעצט דעם אטלאנטישן אקעאן צו מערב, מאריטאניע צו צפון, מאלי צו מזרח, און גינע מיט גינע-ביסאו צו בדרום. די גאמביע איז אינגאנצן ארומגענומען פון סענעגאל. דאס לאנד נעמט זיין נאמען פונעם סענעגאל טייך אין צפון, ביים גרענעץ מיט מאריטאניע.

די הויפטשטאט פון סענעגאל איז דאקאר.

סענעגאל איז געווארן אומאפהעגניק פון פראנקרייך אין 1960, און זייט דעמאלסט האט געהערשט דארט א סטאבילע רעגירונג. סענעגאל ווערט פאררעכנט א מאדעל פון פילפארטייאישער דעמאקראטיע אין אפריקע.

## געאגראפיע

מאפע פון סענעגאל
## דעמאגראפיע

די עיקר רעליגיע אין סענעגאל איז איסלאם, און זיין אנהענגער זענען 92% ביז 94% פון דער באפעלקערונג. די מוסולמענער זענען כמעט אלע סופי. די אנדערע סענעגאלער זען קריסטן.
# אראביש

אראבישע שפה
**אַראַביש** (**العربية**) איז א סעמיטישע שפראך און האט א שייכות מיט אנדערע סעמיטישע שפראכן ווי העברעיש און אראמיש. מער ווי 280 מיליאן רעדן אראביש אלס מוטערשפראך, כמעט אלע אינעם מיטל מזרח און צפון אפריקע, און נאך 250 מיליאן אלס צווייטער שפראך. אראביש האט געבארגט ווערטער פון אנדערע שפראכן, כולל העברעיש, פערסיש און סיריש.

די אראבישע שפראך האט 28 אותיות, און ווערט געשריבן פון רעכטס אויף לינקס.

צווישן די ווערטע וואס שטאמען פון אראביש זענען אלגעברע, אלקאהאל, צוקער און מאגאזין.

|  |  |
| --- | --- |
| Wikipedia | **וויקיפּעדיע אויף אראביש** |
# זשורנאל

א **מאגאזין** אדער **זשורנאל** אדער **צייטשריפט** איז אן אויסגאבע וואס ערשיינט וועכנטליך אדער חודש'ליך.

עס אנהאלט לענגערע אפשאצונגען און ארטיקלען אויף פארשידענע טעמעס, עס זענען פארהאן טויזנטער מאגאזינען אויף דער וועלט, פאר אלע טעמעס פון נייעס ביז רעליגיע און נאך.

א מאגאזינע קען זיין פארשפרייט אין עטלעכע אופנים:

* פארקויפן דורך צייטונג-פארקויפערס און אנדערע געשעפטן;
* געשיקט דורכ'ן פאסט צו אבאנענטן;
* געשיקט דורך ע-פאסט.

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 זשורנאל