Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# אטעיזם

דער אטעיסט קארל מארקס
**אַטעיזם** באשטימט די אָפּוועזנהייט פון גלויבונג אדער אַן אַבנעגאַציע פון דעם עקזיסטענץ פון אַ גאָט. אַנדעש זענען די וואָס זאגן אז זיי ווייסן נישט אויב ס'איז פאראן א גאָט אדער נישט, וואָס הייסן אַגנאָסטיקן.

אויך ווערן זיי גערופן **אפיקורסים** אדער **מינים**, דער נאמען אפיקורס שטאמט נאך א מענטש אן אטעיסט וואס האט געהייסן "אפיקורס".

עס איז קיינמאל אין היסטאריע נישט געווען א גרויסע געמיינדע פין אטעיסטן, ווייל אייביג האבן רוב מענטשן געהאלטן אז דאס איז קעגן שכל, ווייל עס זענען געווען צופיל אומפארשטענדישן אין נאטור, און די בעסטע טעאריע איז געווען אז דאס איז די ווערק פון א גאָט. אבער מיט די פארשריט פון טעכנאלאגיע און וויסענשאפט זענען אפירגעקומען וואס מער קלארערע און פעסטגעשטעלטע טעאריעס איבער די ארבייט פון נאטור, און ס'האט זיך געמערט דיד וואס גלייבן נישט אין גאָט טעאריע צו ערקלערן די געשעענישן.

## זעט אויך

* אפיקורס
* הומאניסטישע יידישקייט
# נקיבה

‏

נקיבה סימבאל
**נקבֿה** איז דאָס מין אָדער אונטער־חלק פֿון אַן אָרגאַניזם װאָס פּראָדוצירט אײער. די אײ איז געװײנלעך די גרעסערע פֿון דער רעפּראָדוקציע סיסטעם פֿון אַן אָרגאַניזם, און די אונטער־חלק אין די רעפּראָדוקציע פֿון דעם זכר װאָס איז געװײנלעך זרע איז די קלענערע. די נקבֿה קען נישט פֿאַרמערן סעקסועל אָנעם זכר.
עס זענען דאָ אָרגאַניזמען װאָס קענען רעפּראָדוצירן אן א זכר.

דאס װאָרט נקבֿה קען אױך באַניצט װערן צו צײַגן אַ אונטערשײד צװישן צװײ די זעלבע זאַכן װאָס די אונטערשײד איז אױב זײ זענען אַ מקבל אָדער נישט. װי למשל אַ רער װאָס מען קען נאָר אַרײַנשטעקן אַן אַנדער רער אין דעם װאָס איז די זעלבע מאָס, אָבער מען קען איר נישט אַרײַנשטעקן אין אײנס װאָס איז די זעלבע מאָס.

בײַ מענטשן איז דאָס געװײנלעך די פֿרױ פּערזאָן.
# זיבן יעריגער קריג

דער **זיבן יעריגער קריג** (1756-1763) איז געווען א גרויסער קריג צווישן פרייסן און דעם פאראייניגטן קעניגרייך פון איין זייט און עסטרייך, פראנקרייך, רוסלאנד, שוועדן און זאקסאניע פון דער צווייטער זייט. די פעלקער האבן זיך צעשלאגן איינס מיט אנאנד סיי אין אייראפע און סיי אין די קאלאניעס. במשך די זיבן יאר זענן געהרגעט געווארן פון 900,000 ביז 1,400,00 מענטשן.

די מלחמה האט זיך אנגעהויבן דעם 17טן מײ 1756, ווען בריטאניע האט דערקלערט מלחמה קעגן פראנקרייך נאך קאנפליקטן אין צפון אמעריקע דער קריג האט אויסגעבראכן ווען פרידריך דער גרויסער פון פרייסן האט זיך ארײַנגעריסן אין זאקסאניע.

בשעת דער מלחמה האט פרייסן געקעמפט דער הויפט עסטרייך, רוסלאנד און שוועדן בשעת בריטאן געקעמפט קעגן פראנקרייך. די מלחמה האט זיך געענדיקט דעם 10טן פעברואר 1763 מיט א בריטיש-פּרייסישן נצחון.

נאכן קריג איז געווארן א סוף צו פראנקרייך'ס פאזיציע אלס א גרויסער קאלאנינאלער מעכט אינעם קאנטינענט אמעריקע, און עס איז אויך געבליבן שוואך אין אייראפע ביז דער פראנצויזישער רעוואלוציע.
# אקס

אקס
דער **אָקס** (נקבה: **קו**; מערצאל: **קי**; וויסנשאפטלעכער נאמען: *Bos taurus*) איז א זגאל בהמה. א יונגער אקס הייסט א "קאלב". א קו וואס האט נאך נישט געבוירן קיין קעלבל רופט מען א "טעליצע".

אקסן ווערן געניצט צו אקערן פעלדער, און פאר טראנספארט (שלעפן וואגנס און לאסטן). רוב מאל בינדט מען צו א פאר אקסן צוזאמען צו ארבעטן.

היינט ניצט מען אקסן פאר זייער פלייש (צו עסן) און זייער פעל, און קי פאר זייער מילך. איבער דער גארער וועלט זענען פאראן 1.5 מיליארד קי.

דער אקס איז מעלה גרה און האט צעשפאלטענע טלאען, און איז כשר צו עסן פאר יידן.

## אנאטאמיע

* די קו האט א לאנגן קערפער, א שמאלן ברוסט און ברייטע לענדן; אירע פיס זענען לאנג און דין, און איר פעל איז דין מיט א ברוינעם אדער שווארץ און ווייס קאליר, און איז צעקנייטשט ארום דעם האלדז. די קו האט אן אייטער מיט צוויי פאר ציצקעס.
* סיי אקסן סיי קי האבן הערנער; די קי האדעווער שניידן אראפ די הערנער פון די קי כדי זיי זאלן נישט שטעכן איינס אנאנד.
* די טיפישע געוויכט פון א קו איז צווישן 400 און 500 ק"ג, און די טיפישע געוויכט פון אן אקס קען זיין צווישן 700 ק"ג און מער ווי 1000 ק"ג (א טאן). דאס ווענדט זיך אין וועלכן מין, און די גרעסטע אקסן האבן א געוויכט איבער 1,500 ק"ג.
* די לענג פון דעם קערפער פון אן אקס אדער א קו איז 190–250 צ"מ (בערך 2–2.5 מעטער). די הויך פון אן אקס אדער א קו ביי די אקסלען איז 120–180 צ"מ (אזוי ווי די הויך פון א געוואקסענעם מענטש).‏

## רעפערענצן
# דזשאן מיידזשער

דזשאן מיידזשער
John Major|  |
|
געבורט |
29 מערץ 1943 (אלט 83) לאנדאן, פאראייניגטע קעניגרייך  |
|
מדינה |
פאראייניגטע קעניגרייך  |
|
באשעפטיגונג |
פאליטיקער, באנק פארוואלטער, אויטאביאגראף, באנקיר  |
|
פארטיי |
קאנסערוואטיוו |
| www.johnmajorarchive.org.uk |
|   |

**סיר דזשאן מיידזשער** (ענגליש: *John Major*; געבוירן 29סטן מערץ 1943) KG CH איז א בריטישער פאליטיקער וועלכער איז געווען פרעמיער מיניסטער פונעם פאראייניגטן קעניגרייך און פירער פון דער קאנסערוואטיוו פארטיי פון נאוועמבער 1990 ביז מאי 1997. ער איז געווען אויך אַ מיטגליד פון דעם קאַבינעט פון מאַרגאַרעט טאַטשער ווי הויפט סעקרעטאַר צו דער קאנצעלעריי (1987-1989), אויסערן סעקרעטאַר (1989) און קאנצעלאר פונעם אוצר (1989-1990).

## פערזענלעך לעבן

מיידזשער האט געהייראט נאָרמאַ זשאנסאן (איצט דאַמע נאָרמאַ מיידזשער, DBE ) אום 3טן אקטאבער 1970. זי איז געווען אַ לערערין און אַ מיטגליד פון די יונגע קאָנסערוואַטיוון. זיי זענען פאַרלויבט געווארן נאָך בלויז צען טעג. זיי האבן צוויי קינדער; א זון, דזשיימס, און א טאכטער, עליזאבעט. זיי האָבן אַ וואקאציע היים אויף דעם בארטן פון צפון נאָרפאָלק, לעבן ווייבורן.

## רעפערענצן

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **פֿריערדיגער**: **מארגארעט טאטשער** | **פרעמיער מיניסטער פונעם פאראייניגטן קעניגרייך** 1990 - 1997 | **נאָכפֿאלגער**: **טאני בלער** |

 פרעמיער מיניסטארן פונעם פאראייניגטן קעניגרייך

|  |  |
| --- | --- |
|
וואלפאל  · פעלהאם  · ניוקאסל  · דעוואנשיר  · ביוט  · דזשארדזש גראנוויל  · ראקינגהאם  · פיט דער פאטער  · גראפטאן  · נארד  · ראקינגהאם  · שעלבערן  · פארטלאנד  · פיט דער זון  · עדינגטאן  · פיט דער זון  · וויליאם גראנוויל  · פארטלאנד  · פערסיוואל  · ליברפול  · קנינג  · גודריטש  · וועלינגטאן  · גריי  · מעלבארן  · וועלינגטאן  · פיל  · מעלבארן  · פיל  · ראסל  · דארבי  · אבערדין  · פאלמערסטאן  · דארבי  · פאלמערסטאן  · ראסל  · דארבי  · ד'יזראעלי  · גלאדסטאן  · ד'יזראעלי  · גלאדסטאן  · סאלסבורי  · גלאדסטאן  · סאלסבורי  · גלאדסטאן  · ראזבערי  · סאלסבורי  · באלפור  · קאמפבל-באנערמאן  · אסקוויט  · לויד דזשארדזש  · באנאר לא  · באלדווין  · מאקדאנאלד · באלדווין · מאקדאנאלד · באלדווין · טשעמבערליין · טשערטשיל · אטלי · טשערטשיל · אידן · מאקמילן · דאגלעס-היום · ווילסאן · היט · ווילסאן · קאלאגהאן · טאַטשער · מיידזשער · בלער · ברוין · קאַמעראן · מיי · זשאנסאן · טראַס · סונאַק |  |
# דזשארקהאנד

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| **דזשאַרקהאַנד (שטאַט) झारखंड *Jharkhand |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| **מדינה** / **טעריטאָריע** |  אינדיע |
| **הויפּטשטאָט פון שטאַט** | ראנטשי ﻿ / ﻿ |
| **אָפיציעלע שפּראַך** | הינדי סאנטהאלי |
| **שטח** | 79,714 קוואדראט ק"מ |
|  ‑ **אין שטאַט**  ‑ **באַפעלקערונג ענגקײט** |  32,966,238‏  (שטייענדיג 2011) 414 באוואוינער א ק"מ2 |
|  |

 |

**דזשאַרקהאַנד** (ענגליש: *Jharkhand*; הינדי: झारखंड *לאנד פון וועלדער*) איז איינער פון די 29 שטאטן פון אינדיע. ער געפינט זיך אין מזרח אינדיע, ארומגענומען מיט ביהאר אין צפון, מערב בענגאל אין מזרח, אדישא אין דרום און אוטאר פראדעש און טשאטיסגארה אין מערב.

די הויפטשטאט איז ראנטשי. די שפראכן פון דעם שטאט זענען הינדי, סאנטהאלי און בענגאליש.

דזשאַרקהאַנד באדעקט א שטח פון 79,714 ק"מ², און איז דער פופצנטער גרעסטער שטאַט פון אינדיע לויט שטח.
מיט א באפעלקערונג פון 32,966,238 מענטשן (אין 2011), איז דזשאַרקהאַנד דער 13טער גרעסטער שטאַט פון אינדיע לויט באפעלקערונג.

## וועבלינקען

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 דזשארקהאנד אפיציעלע וועבזייטל
# פאליציי

א דייטשער פאליציאנט אין האמבורג
די **פּאָליציי** איז די ארגאניזאציע וואס טוט ארויפצווינגען די געזעץ, און שיצן דעם ציבור. זיי קענען ארעסטירן כדי צו האלטן סדר און רעכטיקייט אויף די גאסן. איינער וואס ארבעט אין דער פאליציי הייסט א פאליצאַנט, און זיי ארבעטן פון א פאליציי סטאנציע. ווען זיי ארעסטירן א מענטש, ניצט מען האנטקייטלעך צו האלטן זיינע הענט צוזאמען.

אין לאנדאן גייען נישט די פאליציי מיט קיין געווער, אבער איבעראל זענען זיי אנגעוואפענט מיט טויטליכע געווער. אין ישראל גייען טייל פון זיי אויך נישט מיט קיין געווער. אויך איז אין ישראל זייערע לעמפלעך אויף די אויטאס בלוי, טראפיק פאלציאנטן זענען רויט און בלוי. אנדערש ווי איבער דער וועלט וואס זיי זיינען רויט[פֿעלט אַ מקור].
# באַרג

מאטערהארן בארג ביי דעם שווייץ-איטאליע גרענעץ
סאנקט העלענס וואולקאן
בארג פֿודזשי
קילימאנדזשארא, דער העכסטער בארג אין אפריקע
א **בארג** איז א מאסע פון שטיינער און ערד וואס איז הויך עטלעכע הונדערטע מעטער העכער פון דער ארומיגער געגנט. רוב בערג אין דער וועלט האבן נישט ענצעלע שפיצן, נאר זיי שאַפֿן א באַרגרוקן.
א בארג איז שיפער פון א בערגל.

א גרויסער טייל פון די בערג געפינען זיך אין בארגקייטן, וואס קען ווערן באשאפן דורך באוועגונג פון טעקטאנישע פלאטעס. די גרעסטע בארגקייטן אין דער וועלט געפינען זיך אין צוויי גרויסע פאסיקן: דער "וועלט פאסיק", וואס גייט ארום דעם פאציפישן אקעאן, און א מזרח-מערב פאסיק איבער אזיע און אייראפע. דער העכסטער בארגקייט אין דער וועלט איז די הימאלייע, מיט דעם העכסטן שפיץ, עווערעסט, הויך 8,848 מעטער איבערן ים אויבערפלאך.
# ליסטע פון לענדער אין אזיע

אין אזיע זענען דא 48 לענדער - עטלעכער לענדער געהערן אין מער ווי איין ראיאן:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * **דרום-מערב אזיע**:
	+ פאראייניגטע אראבישע עמיראטן
	+ איראן
	+ באכריין
	+ יארדאניע
	+ ישראל
	+ קואווייט
	+ לבנון
	+ סיריע
	+ אָמאַן
	+ איראק
	+ קאטאר
	+ טערקיי
	+ תימן
* **מזרח אזיע**:
	+ יאפאן
	+ מאנגאליי
	+ כינע שליסט איין:
		- האנג קאנג
		- מאקאא
	+ טייוואן
	+ דרום קארעע
	+ צפון קארעע
* **דרום אזיע**:
	+ אפגאניסטאן
	+ בהוטאַן
	+ באנגלאדעש
	+ מאלדיוון
	+ אינדיע
	+ נעפאל
	+ סרי לאנקא
	+ פאקיסטאן
 |  | * **דרום-מזרח אזיע**:
	+ אינדאנעזיע
	+ ברוניי
	+ וויעטנאם
	+ לאאס
	+ מזרח טימאר
	+ מיאנמאר
	+ מאלייזיע
	+ סינגאפור
	+ פיליפינען
	+ קאמבאדיע
	+ טיילאנד
* **צענטראל אזיע**:
	+ אוזבעקיסטאַן
	+ איראן
	+ אפגאניסטאן
	+ טאדזשיקיסטאן
	+ טורקמעניסטאן
	+ מאנגאליי
	+ כינע
	+ פאקיסטאן
	+ קאזאכסטאן
	+ קירגיזסטאן
	+ רוסלאַנד 1
* **מערב אזיע**:
	+ אזערביידזשאן
	+ ארמעניע
	+ גרוזיע
	+ טערקיי 2
 |

1 שטחים פון רוסלאנד מערב פון די אוראל בערג זענען אין אייראפע.

2 מערב טערקיי איז אין אייראפע.
# דעפארטמענט פון שטאט פון די פאראייניגטע שטאטן

דער **דעפאַרטמענט פון שטאַט פון די פֿאַראייניגטע שטאַטן** (ענגליש: *United States Department of State*), אפט גערופן דער **שטאַט־דעפאַרטמענט** (ענגליש: *State Department*), איז דער אפטייל פון דער אמעריקאנער רעגירונג וואס פירט די אינטערנאציאנאלע באציאונגען פון די פאראייניגטע שטאטן, אזוי ווי דער אויסערן מיניסטעריום אין אנדערע לענדער. מען האט געשאפן דעם דעפארטמענט דעם 27סטן יולי 1789; ער איז געווען דער ערשטער פעדעראלער דעפארטמענט וואס די רעגירונג האט געשאפן.

דער דעפארטמענט ווערט געפירט דורכן סעקרעטאר פון שטאַט, וואס ווערט נאמינירט דורכן פרעזידענט און זיצט אינעם קאבינעט.

דער היינטיגער סעקרעטאר פון שטאַט איז דזשאן קערי.
# סיערע לעאנע

|  |
| --- |
| **רעפובליק פון סיערע לעאנע *Republic of Sierra Leone |
|

|  |  |
| --- | --- |
| פאן סיערע לעאנע |  |
| פֿאָן
 | הערב
 |

 |
| נאַציאָנאַלע זינגליד: "High We Exalt Thee, Realm of the Free" (ענגליש) |
| אָרט פֿון סיערע לעאנע |
| **קאָנטינענט** | אפריקע |
| **אָפֿיציעלע שפּראַך** | ענגליש |
| **הויפּטשטאָט** | פריישטאט ﻿ / ﻿ |
| **רעגירונג** | פרעזידענט רעפובליק |
| **פּרעזידענטפּרעמיער מיניסטער** | ערנעסט ביי קאראמא  |
| **גרינדונג דאַטום** | אומאפהענגיק (פונעם פאראייניגטן קעניגרייך) 27סטן אפריל 1961 |
| **פלאַך מאָסוועלט גראַדונג פלאַךפּראָצענט וואַסער** | 71,740 קוואַדראַט ק"מ 119 1.1 |
| **באַפֿעלקערונג** - **צאָל** - **וועלט גראַדונג** - **ענגקײט** |  5,485,998 (2012) 79.4 מענטשן פאַר אַ ק"מ |
| **פּראָדוקט ווערדע** | $5.1 ביליאן(2011) (163סט)  |
| **וואַלוטע** | לעאנע |
| **צײַט זאָנע** | UTC |
| **אינטערנעט דאָמען** | sl. |
| **טעלעפֿאָן קאָד** | 232+ |

**סיערע לעאנע** (ענגליש: *Sierra Leone*), אפיציעל די **רעפובליק פון סיערע לעאנע** (ענגליש: *Republic of Sierra Leone*), איז א לאנד אין מערב אפריקע. זי גרענעצט גינע אין צפון און מזרח, בארטן פון העלפאנדביין אין דרום־מזרח און דעם אטלאנטישן אקעאן אין מערב און דרום־מערב. זי באדעקט א שטח פון 71,740 קוואדראט ק"מ. די הויפטשטאט איז פריישטאט.

בערך 5.5 מיליאן מענטשן וואוינען אין סיערע לעאנע, און די אפיציעלע שפראך איז ענגליש. סיערע לעאנע איז א מיטגליד אין די פאראייניגטע פעלקער און אין דעם אפריקאנער פארבאנד. 60% פון דער באפעלקערונג זענען מוסולמענער און 10ֵ% קריסטן.

נאכן בירגערקריג פון 1991 ביז 2002 איז סיערע לעאנע געווארן ביסלעכווייז מער דעמאקראטיש.

## עקאנאמיע

סיערע לעאנע איז א גאר ארים לאנד. דער הויפט עקספארט איז דיאמאנטן.

## רעפערענצן

## וועבלינקען
# בראנכן אנצינדונג

**בראנכן אָנצינדונג** איז אן אנצינדונג אין די בראנכן אפטייל פון די לונגען.

דאס קען זיין אין א קורץ טערמינענדיג פארביי גייענדער צייט אפשניט. אדער כראניש אויף א לאנגער צייט אפשניט.

עס קען קומן פון קעלט, מערערע אלקאהאל טרינקען, רייכערן ציגארעטן, אדער אריינאטעמען צופיל שטויב.

## סימפטאמען

די סימפטאמען פון בראנכן אנצידונג זענען:

* שטארקע הוסן מיט שליים.
* דיספעניע; שוועריקייטן אדער פיין ביים אטעמען.
* ברוסט פיין.
# איי.בי.עם.

איי.בי.עם.|  |
| www.ibm.com |

איי.בי.עם. סימבאל
**IBM** איז א פארקירצונג פון **אינטערנאציאנאלע ביזנעס מאשינען**, וואס איז הויפטבאזירט אין אארמאנק ניו יארק.

## היסטאריע

די **IBM** איז שוין קרוב צו 100 יאר אלט. אמאל פלעגט זי ערצייגן פאנטש קארד מאשינען. שפעטער איז זי אריין אין די סאפיסטיקירטע קאמפיוטער מיינפריים אינדוסטריע.

אין די יארן פון דער צווייטער וועלט מלחמה האט זי אנגעבליך געהאלפן די נאציס מיט פארגעשריטענע קאמפיוטערס, צו האלטן קאנטראל אויף אלע אידן וועמען די פארשאלטענע עס.עס האט אוועקגעפירט פון זייערע היימען.

זיי האבן ערצייגט דעם ערשטן פערזענלעכן קאמפיוטער[פֿעלט אַ מקור], און היינט צו טאג זענען זיי נאך אלץ די גרעסטע הארטווארג פירמע פון קאמפיוטערס.

אין 2005 האבן זיי פארקויפט די טיש קאמפיוטער און שויס קאמפיוטער דיוויזיע פאר א כינעזע איינהייט.
# דרוקעריי

א דרוקמאַשין אין 2011
א דרוק מאשין פון יאר 1811
**דרוקעריי** איז אן אלטע טעכנאלאגיע וואס דינט צו שאפן א צאל די זעלבע קאפיעס פון אינהאלט פון איין מקור. אסאך האלטן אז די ערשטע וואס האבן זיך באשעפטיגט מיט דרוקעריי זענען געווען די כינעזער.

## היסטאריע

איינע פון די הויפט ערגרייכונגען אין די דרוקעריי וועלט איז געווען די איבערקערעניש פון יאהאן גאטענבערג אין דייטשלאנד אינעם 15טן יאר הונדערט. גאטענבערג האט נישט אויסגעטראפן דאס דרוקעריי, נאר די געדאנק אפצוטיילן יעדעס אות פאר א באזונדערע אביעקט, זיי צו פאראייניגן אויפצובויען שורות פון טעקסט און אזוי אויסצושטעלן א גאנצע עמוד. ביים ענדיגן דרוקן זאל מען קענען צונעמען און ווידער ארגאנאזירן די אותיות אין אן אנדערע סדר, כדי אויסצושטעלן אן אנדערע בלאט. ביז דעם ערפינדונג פלעגט מען אנגרייטן די גאנצע מקור פונעם בלאט פון איין שטיק (האלץ אדער שטיין) און ביים ענדיגן דרוקען האט מען נישט געקענט טון מיט דעם שטוק קיין שום אנדערע באנוץ. איינע פון די ערשטע ביכער וואס גוטנבערג האט געדרוקט איז געווען די לאטיינישע ביבל.
# מאזדא

**מאַזדאַ**|

|  |
| --- |
| **Mazda Motor Corporation マツダ株式会社** |
| **טיפ:** |  פובליק |
| **געגרינדעט:** |  30סטן יאנואר 1920 |
| **געגרינדער:** |  דזשודזשירא מאַצודאַ |
| **סלאגאן:** |  |
| **וועבזייטל:** |  mazda.com |
| **שפראך:** |  |

 |

**מאַזדאַ** (יאַפּאַניש: マツダ 株式会社) איז אַ יאַפּאַנישע אויטאמאביל פירמע. א דריטל פון מאַזדאַ איז קאנטראלירט דורך דער פֿארד קארפאראציע. זייַן הויפּטקוואַרטיר געפינט זיך אין היראָשימאַ. דער נאָמען פון דער פירמע איז אַהוראַ מאַזדאַ.

## געשיכטע

מאַזדאַ איז געגרינדעט געווארן אין יאַפּאַן אין 1920.
# DNS

**Domain Name System** (באַקאַנט מיט איר קיצורדיקער נאָמען **DNS**) טײַטש: **תּחום־נאָמען־סיסטעם** איז אַ נעצװערק־פּראָטאָקאָל װעלכע טוט פֿארבײַטן קאָמפּיוטער נעמען וואס מענטשן קענען גרינג געדענקען, מיט IP אדרעסן מיט װעלכע קאָמפּיוטערס קאָמוניקירן. למשל װען מען טײַפּט אַרײַן אין אַ בלעטערער אַן אינטערנעט־אַדרעס, שיקט מען צו דער DNS אַ בקשה צו אױסלײזן דעם נאָמען צו זײַן פּאַסיקן IP־אַדרעס. אויך האַלט א DNS־דינער אנדערע נעמען, ווי למשל די MX רעקארד װעלכע איז באַשטימט צו אױסלײזן בליצפּאָסט אַדרעסן.

אַ DNS־דינער איז דאס אדרעס־בוך פון דער אינטערנעט. די אינטערנעט פארמאגט 13 שורש־DNS־דינערס און דארט ווערן געהאלטן די תּחום־נעמען פאר אלע אינטערנעט תּחומים (Domains). יעדער נאָמען האָט כאטשיג צוויי DNS־דינערס וואס האבן אינפארמאציע צו וועלכע איי פי אדרעס דער תּחום געהערט.
# לודוויג וואן בעטהאוון

לודוויג וואן בעטהאוון
Ludwig van Beethoven|  |
|
געבורט |
16 דעצעמבער 1770 באן, Q7904317, הייליגע רוימישע אימפעריע  |
|
טויט |
26 מערץ 1827 (אלט 56) וויען, עסטרייכער אימפעריע  |
|
פאך |
קאמפאזיטאר  |
|
אונטערשריפט |   |
| beethoven.de |
|   |

**לודוויג וואַן בעטהאָווען** (16טן דעצעמבער 1770– 26סטן מערץ 1827) איז געווען א דײַטשער קאָמפּאָזיטאָר און פּיאניסט, פון די גרעסטע ריזן אין קלאסישער מוזיק.

בעטהאָווען איז געבוירן געוואָרן דעצעמבער 1770 אין באָן, פּרינציפאליטעט פון קעלן (הײַנט דײַטשלאנד).

ער האָט פארפאסט די אָפּערע ’’פידעליאָ’’, נײַן סימפאָניעס, 16 סטרונע–קווארטעטן, 32 פּיאנע–סאָנאטעס, פינף פּיאנע-קאָנטשערטאָס, א פידל–קאָנטשערטאָ און פיל אנדערע ווערק.

די נײַנטע סימפאניע איז א כאָרעל–סימפאָניע, זי האָט געמאכט א רעוואָלוציע אין דער וועלט פון קלאסישער מוזיק און איז פאררעכנט אלס דאָס אממערסטן גראנדיעז קלאסיש ווערק, וואָס איז ווען אמאָל פערפאסט געוואָרן אויף דער וועלט.

זײַענדיק 26 יאָר אלט, האָט בעטהאָווען אָנגעהויבן פארלירן זײַן געהער. כדי צו הערן וואָס ער קאָמפּאָזירט, האָט ער געמוזט זיך אראָפּלייגן אויף דער ערד, און הערן די וויבראציעס פון דער פּיאנע, אז ער זאָל וויסן וועלכע נאָטן ער שפּילט. אין יענע צײַטן איז געווען שווער זיך צו באטייליקן אין דער חברה פאר א טויבן מענטשן. וויבאלד בעטהאָווען האָט געארבעט אליין, שרײַבנדיק זײַנע קאָמפּאָזיציעס, האָט ער געדאנזשעט צו באהאלטן זײַן דעפעקטיווקייט פון אנדערע מענטשן.

בעטהאָווען איז געשטאָרבן דעם 26סטן מערץ 1827 אין וויען.
# רעסטאראן

רעסטאראן
**רעסטאראן** איז אזא מין געשעפט וואס טוט פארקויפן פארטיג געקאכט עסן וואס מען עסט אויפן ארט. אין אלגעמיין פארמאגט עס א דיינונג רום מיט טישן און בענקלעך זיך אראפצוזעצין עסן.

אויך אין א האטעל האט מען א רעסטאראן ווו די געסט אין האטעל קענען עסן. געוויינטלעך איז אזא רעסטאראן אפן פאר אנדערע וואס וואוינען נישט אין האטעל.
# הערעפארדשיר

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| **הערעפֿארדשיר (גראפנשאפט) Herefordshire** |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| פלאציר פון הערעפֿארדשיר אין ענגלאנד |
| **מדינה** / **טעריטאָריע** |  פאראייניגטע קעניגרייך  ענגלאַנד |
| **גראפנשטאט שטאָט** | הערעפארד |
| **ראַיאָן** | מערב מידלאנדס |
| **שטח** | 2,180 קוואדראט ק"מ |
|  ‑ **אין גראפנשאפט**  ‑ **באַפעלקערונג ענגקײט** |  183,600‏  (שטייענדיג 2011) 84 באוואוינער א ק"מ2 |
| **צײַט זאָנע** | UTC |
| www.Herefordshire.gov.uk |

 |

**הערעפֿארדשיר** (ענגליש: *Herefordshire*) איז א גראפנשאפט אין דעם מערב מידלאנדס ראיאן פון ענגלאנד. הערעפֿארדשיר גרענעצט די ענגלישע גראפנשאפטן שראפשיר צו צפון, וואוסטערשיר צו מזרח און גלאסטערשיר צו דרום־מזרח, און די וועלשישע גראפנשאפטן גווענט צו דרום־מערב און פאוויס צו מערב. הערעפֿארדשיר באדעקט א שטח פון 2,180 קוואדראט ק"מ.

די גראפנשאפט שטאט איז הערעפארד.

## וועבלינקען

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 הערעפארדשיר אפיציעלער וועבארט (ארכיווירט 07.04.2014 ביי דער Wayback Machine)
# לינקאלן צענטער

**לינקאָלן צענטער פֿאַר די פארשטעלונגקונסטן** (ענגליש: *Lincoln Center for the Performing Arts*) איז אַ קאָמפּלעקס פון געביידעס מיט אַ גאַנצן געגנט פון 61 דונאַם אין ניו יארק, וואס דינט אלס מוזיי פאר 12 קונסט אפטיילונגען.

דאס אָרט איז געבויט געווארן אין די 60'ער יארן פונעם צוואנציגסטן יאָר-הונדערט, דורך ראבערט מאזעס, אלץ טייל פון אַ פּלאַן איבערצומאכן די שטאט, דאן איז עס געווען דאס ערשטער צונויפקום פון וויכטיק קולטור אינסטיטוציעס, אין איין צענטראל אָרט אין איין שטאט, אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן.

עס געפונט זיך צווישן קאָלומבוס און אַמסטערדאַם עוועניו, צווישן 62 סטריט וועסט און 66 סטריט וועסט, אין "אַפּער וועסט סייד" מאנהעטען.

דארט קומט אויך פאר דער יערליכער פילם פֿעסטיוואַל דורך די ניו יארק נייע רעזשיסארן/נייע פילמען פעסטיוואל, און ווערט אָרגאַניזירט דורכן מוזיי פון מאדערנער קונסט און פֿילם געזעלשאַפט פונעם לינקאָלן צענטער. דער פעסטיוואל קומט פאר געווענליך אינמיטן מערץ, און איז זייער א באַוואוסטער פֿעסטיוואַל, זייענדיג דער פראמינענסטער פעסטיוואל אינעם קונסט ראנג.