Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# קארנאטאקא

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| **קאַרנאַטאַקאַ (שטאַט פון אינדיע) ಕರ್ನಾಟಕ *Karnataka |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| **מדינה** / **טעריטאָריע** |  אינדיע |
| **קאָאָרדינאַטן** | ‏﻿ / ﻿ |
| **הויפּטשטאָט פון שטאַט פון אינדיע** | באנגאלארע |
| **אָפיציעלע שפּראַך** | קאנאדא |
| **שטח** | 191,791 קוואדראט ק"מ |
|  ‑ **אין שטאַט פון אינדיע** |  61,130,704‏  (שטייענדיג 2011) |
|  |

 |

באנגאלאר
גול גומבאז
שראַוואַנאַבעלאַגאָלאַ
**קאַרנאַטאַקאַ** (ענגליש: *Karnataka*; קאנאדא: ಕರ್ನಾಟಕ) איז איינער פון די 29 שטאטן פון אינדיע. ער געפינט זיך אין דרום־מערב אינדיע. די ארומיקע שטאטן זענען גאא אין צפון־מערב, מאהאראשטרא אין צפון, טעלאנגאנע אין צפון־מזרח, אנדרא פראדעש אין מזרח, טאמיל נאדו אין דרום־מזרח, און קעראלא אין צפון־מערב, מיט די לאקאדיווע ים און אראבישן ים צו מערב.

די הויפטשטאט איז באנגאלארע. די שפראך פון דעם שטאט איז קאנאדא.

קאַרנאַטאַקאַ באדעקט א שטח פון 191,976 ק"מ², 5.83% פון דעם גאנצן שטח פון אינדיע, און איז דער זיבעטער גרעסטער שטאט פון אינדיע לויט שטח.
מיט א באפעלקערונג פון 61,130,704 מענטשן (אין 2011), איז קאַרנאַטאַקאַ איז דער אכטער גרעסטער שטאַט פון אינדיע לויט באפעלקערונג.

## וועבלינקען

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 קארנאטאקא
# סאנסקריט

**סאַנסקריט** ( संस्कृतम्) איז א היסטארישע אינדא־איראנישע שפראך, און די עלטסטע פון אלע אינדא־אייראפעישע שפראכן. סאנסקריט איז די אפיציעלע שפראך אין דעם שטאַט אוטאַראַקהאַנד, אינדיע. 14,135 מענטשן רעדן זי אלס מוטער שפראך.

היינט שרייבט מען סאנסקריט אין דעם דעוואנאגארי שריפט.

דער גרעסטער שרייבער אויף סאנסקריט ווערט גערעכנט קאלידאסא.

א סארט סאנסקריט איז געווארן די בילכע שפראך פון מאהאיאנא בודהיזם וויסנשאפט. איינער פון די פרי און באאיינפלוסדיקע בודהיסטישע פילאסאפן, נאגארדזשונע, צום ביישפיל, (~200 צו דער ציווילער רעכענונג), , האט געניצט קלאסישע סאנסקריט פאר דער שפראך פון זיינע שריפטן.

## רעפערענצן

|  |  |
| --- | --- |
| Wikipedia | **וויקיפּעדיע אויף סאנסקריט** |

ֿ
# ריכטער

אמעריקאנער ריכטער
**ריכטער** איז דער אלגעמינער שופט וואס זיצט אין געריכט פאר די רעגירונג דן צו זיין פון אלעס ארום די מענשטן אין עניני ממונות און אלע אנדערע קרימינאליטעט.

געוויסע ריכטער מייסטענס פון די קלענערע פאזיציעס לויפן דורך וואלן וואס די מענשטן ערוויילן זיי. אבער די העכערע פאזיציעס ווי סופרים קארט ריכטער וועלט אויס דער פרעזידענט און די סענאט מיטן קאנגרעס האבן א כוח דאס צו פסל'ן און אפצושלאגן.

## זעה אויך

* דיין

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 ריכטער
# צוקערקרענק

**דיאבעט** אדער **צוקער(קרענק)** (לאטיין: *diabetes mellitus*) איז די קראנקייט ווען דער קערפער שאפט נישט קיין אינסולין און עס בלייבט צופיל גלוקאז צוקער אין דעם בלוט.

דאס זענען די נאכווייען פון דער מחלה:

* הארץ קרענק.
* גאנגרענע, וועגן דעם ברויך מען אראפנעמען די פוס, פינגער ביי פינגער צוביסלעך מער און מער.
* די נירן הערן אויף צו ארבעטן.
* היזק צו די אויגן פון וואס מען קען ווערן בלינד.
* שוואכקייט אין די אדערן וואס איז גורם אימפאטענץ.

די וועלט ווייסט אויף צוויי מינים פון צוקערקרענק:

* טיפ 1 צוקערקרענק וואס שטאמט פון א פאנקרעאס וואס שאפט נישט גענוג אינסולין (מערסטנס הייבט זיך אן אין א יונג עלטער).
* טיפ 2 צוקערקרענק, וואו דער אינסולין ארבעט נישט געהעריג.

ס'דא א איינשפריץ וואס הייסט אָזעמפּיק, און איז געאייגענט צו העלפן פאר'ן טיפ 2 צוקער ליידענדע. און עס ווערט גראדע אויך שטארק באנוצט, צוצוהעלפן אין אלגעמיין צו האלטן א גוטע דיעטע, און שנעלער אפצופאלן איבריגע וואג.
# iTunes

​

פענסטער פון דעם ITunes פראגראם
**iTunes** (ארויסגערעדט **אײַטונס**) איז א מעדיאַ־שפילער קאמפיוטער פראגראם, געשאפן דורך עפל. דער שפילער באדינט צו סארטירן און פארשפילן מוזיק־טעקעס, און צו זיי אריבערפירן צו פארשיידענע דיגיטאלע־מעדיאן פון די פירמעס iPod, iPhone אונד Apple TV. אויך קען מען מיט דעם שפילער אראפלאדירן מוזיק־טעקעס פון דער אינטערנעט פאר געלט, אויף א לעגאלן אויפן. אויך דער שפילער בינדט־צוזאמען אויטאמאטיש צווישן די טעקעס פונעם שפילער און די טעקעס פון דעם קאמפיוטער.

## וועבלינק

* ITunes אין דער עפלס נעצזייט
# וואלענטינס-טאג

געשאנקען וואס ווערן אויסגעטוישן אין וואַלענטינס-טאַג
**וואַלענטינס-טאג** (ענגליש: *Valentine's Day*) איז א קריסטלעכע חגא וואס ווערט געפייערט מיט אויסדריקן ראמאנטישע ליבשאפט צווישן מאן אין פרוי, טיפיש מיט שענקען רויזן, שאקאלאד, ציקערלעך, מיט שיינע קארטלעך. וואַלענטיין איז דער נאמען פון צוויי קריסטן וואס האבן זיך מוסר נפש געווען פאר קריסטנטום.

די חגא איז נישט קיין לעגאלע חגא, בענק אין געשעפטן זענען געהעריג אפן, אבער דער אלגעמיינער פרייער מענטש טוט דאס פייערן.

עס געפאלט אין דעם 14טן פעברואר.
# קוואלע לומפור

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| **קוואַלע לומפור Kuala Lumpur** |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| **מדינה** / **טעריטאָריע** |  מאלייזיע |
| **גרינדונג דאַטע** | 1857 |
| **קאָאָרדינאַטן** | ‏﻿ / ﻿ |
| **שטח** | 243.65 קוואדראט ק"מ |
| **הייך** | 22 מעטער |
|  ‑ **אין שטאָט** |  1,627,172‏  (שטייענדיג 2010) |
| **צײַט זאָנע** | UTC+8 |
| www.kualalumpur.gov.my |

 |

**קוואַלע לומפור** (מאלייאיש: *Kuala Lumpur*) איז די פעדעראלע הויפטשטאט און די גרעסטע שטאט אין מאלייזיע. אין 2012 האבן געוואוינט אין דער שטאט 1.6 מיליאן איינוואוינער.
די שטאט האט גאסטירט די אלימפיאדע אין 1998.

## צווילינג שטעט

* לאנדאן, פאראייניגטע קעניגרייך
* בערלין, דייטשלאנד
* מאשהאד, איראן (אקטאבער 2006)
* איספאהאן, איראן
* שיראז, איראן
* קאזאבלאנקע, מאראקא
* מאלאקע, מאלייזיע (15טן אפריל 1989)
* ביידזשינג, כינע
* אסאקא, יאפאן
* אנקארא, טערקיי
* דעלהי, אינדיע
* קאראטשי, פאקיסטאן
# פייסבוק

פייסבוק|  |
| www.facebook.com |

דער לאגא פון פֿייסבוק
מארק צוקערבערג, גרינדער פון פייסבוק
**פֿײסבוק** (ענגליש: *Facebook*) איז א סאציאלער נעצווערק וואס באניצער קומען זיך צונויף אויף דער אינטערנעץ דארטן אין איין נעצווערק צו שמועסן און זיך באפריינדען איינער מיטן אנדערן.

די דאזיגע באנוצער טרעפן זיך דורך אייגענארטיקן געצייג וואס מאכט גרינג צו זוכן נייע און אלטע חברים לויט דער געגנט, איגענט, ארבעטס פלאץ, שולע, אמונה א.א.וו. צו זיך פארבינדן מיט אנדערע מענטשן.

מ'שיקט א חבר א ביטע אדער מעלדונג און יענער קען דאס אפזאגן אדער אנעמען און מ'ווערט חברים, מ'האט א פראפיל און מ'קען זיך נאטירן פובליק אלע משוגעתן, האביס אדער סתם פארברענגען און רעדן פון זיך אזוי אז אנדערע וואס ווילן קענען דאס מיטהאלטן און ענטפערן אדער סתם דאס זען.

מען קען קאמוניקירן פובליק אדער פריוואט.

דער גרינדער איז א אינגער הארווערד אוניווערסיטעט סטודענט מארק צוקערבערג וואס צוזאמען מיט זיינע שלאף-צימער חברים האבן דאס געפענט און א געריכטליכע קלאגע פון זיינע געוועזענע חברים פרובירן צו ווערן אנערקענט אלס שותפים אינעם אייגנטום.

זיי האבן שוין היינט צוטאגס צוויי הונדערט מיליאנען באניצער.

דער נאמען **פייסבוק** האבן זיי געגעבן צוליב דעם וואס דער וועבזייטל איז לכתחילה געווען בלויז פאר אוניווערסיטעט סטודענטן און ווען א סטודענט קומט ס'ערשטער מאל אין קאלעדזש גיט מען אים אזא ביכל וואס הייסט אזוי צו זיך דערקענען מיט זיינע חברים און לערערס. דער נאמען איז שוין אזוי פארבליבן אפילו דאס ניצן היינט אלע סארטן מענטשן.

דער וועב סייט האט שוין דורכגעלעבט פארשידענע קאנטראווערסיעס פון פארשידענע סארטן מענטשן וואס זענען נישט איינשטימונג מיט איר צו פריינטליכער שטימונג ווי למשל דאס איז שוין געווען בלאקירט אין סיריע און אין איראן. אויך איז דאס לויט געוויסע קלוגע לייט צו שטארק א צייט פארברענגער דורך צופיל פריינשאפט מער ווי נארמאל לויט זיי. אויך זענען געוויסע לייט אנגעווייטאגט אז דאס איז צופיל מאל א שטער פאר פריוואטקייט.
# פונט שטערלינג

פֿונט שטערלינג מטבע
דער **פֿונט שטערלינג** (סימבאל: **£**; ISO קאד: **GBP**), געווייטלעך גערופן דער **פונט**, איז די וואלוטע פונעם פאראייניגטן קעניגרייך, זיינע קרוין אפהענגיקער (דער אינזל פון מאן און די קאנאל אינזלען) און די בריטישע מעבר-לימדיגע טעריטאריעס פון דרום דזשארדזשע און די דרום סאנדוויטש אינזלען, בריטישע אנטארקטישע טעריטאריע און טריסטאן דא קונהא. ער ווערט צעטיילט אויף 100 *פענס* (איינצאל: *פעני*).

דער פונט שטערלינג איז די עלצטע וואלוטע אין דער וועלט נאך אין באניץ. ער האט אנגעהויבן אלס וואלוטע אין 1560 ווען ער איז געווען א פונד געוויכט פון זילבער.

## רעפערענצן

## וועבלינקען

* פֿונט שטערלינג
# איידעהא

פֿאָן פון איידעהא
**איידאהא** איז געווארן א שטאַט פון אמעריקע דעם 3טן יולי, 1890,  דער 43סטער שטאט פון די 50.

ער געפֿינט זיך ביים פאציפיק צפון-מערב ברעג

מען פלאנצט דארט אסאך קארטאפל.

דער אפיציעלער שטאַט גרינצייג פון איידעהא איז דער קארטאפל, און דער שטאַט אינסעקט איז דאס מאנארך פלאטערל.

די באפעלקערונג לויטן 2020 צענזוס איז 1,839,106

| זען • רעדן • ענדערן  די פאראייניגטע שטאטן פון אמעריקע   |
| --- |
| אהאיא • אייאווע • איידעהא • אילינוי • אינדיאנע • אלאבאמא • אלאסקע • אקלעהאמע • אריזאנע • ארעגאן • ארקענסא • דזשארדזשיע • דעלעווער • דרום דעקאטע • דרום קאראליינע • האוואי • וואשינגטאן • וויאמינג • ווירדזשיניע • וועסט ווירדזשיניע • וויסקאנסין • ווערמאנט • טענעסי • טעקסאס • יוטא • לואיזיאנא • מאנטענע • מאסאטשוסעטס • מישיגן • מינעסאטע • מיסיסיפי • מיזורי • מעין • מערילאנד • ניו העמפשער • ניו זשערסי • ניו יארק • ניו מעקסיקא • נעבראסקא • נעוואדא • פלארידע • פענסילוועניע • צפון דעקאטע • צפון קאראליינע • קאלאראדא • קאליפארניע • קאנעטיקעט • קענזעס • קענטאקי • ראוד איילענד |