Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# טאמיל

**טאַמיל** (**தமிழ்**) איז די מוטערשפּראַך פון די טאַמיל מענטשן, אַ באַאַמטער־שפּראַך פון סרי לאנקא און סינגאפור, און א רעגיאָנאַלע שפּראַך אין אינדיע. 77,000,000 מענטשן רעדן טאַמיל.

טאמיל איז איינער פון די לאנגסטע איבערלייבנדיגע קלאסישע שפראכן אין דער וועלט. טאמיל-בראהמי שרייבונגען פון 2,500 יארן צוריק זענען געפונען געווען אין אדיטשאנאלור און 2,200 יאר-אלטיגע טאמיל-בארהמי שרייבונגען זענען געפונען געווען אין סאמאנאמאלאי. מען האט אמאל געזאגט וועגן טאמיל׳ן אז עס איז ״דער איינציגער שפראך פון היינטיגער אינדיע וואס איז נאך ענלעך מיט אירער קלאסישער היסטארישער פארמע.״ פון  צווישן אלע די אנדערע דראווידיאנישע שפראכן, טאמיל האט דער עלטעסטער ליטעראטור. די צוויי פריעסטע כתב-יד׳ן פון אינדיע בכלל זענען געשריבן געווארן אויף טאמיל.

## שריפט סיסטעם

אותיות פונעם טאמיל-שריפט| וואקאלן |
| --- |
| அ *אַ* | ஆ *אַא* | இ *אִ* | ஈ *אִי* | உ *אֻ* | ஊ *אוּ* |
| எ *ע* | ஏ *עֶע* | ஐ *אַי* | ஒ *אֹ* | ஓ *אוֹ* | ஔ *אָ* |
| קאנסאנאנטן |
| க *קאַ* | ங *נְגאַ* | ச *דשזאַ* | ஞ *ניאַ* | ட *טאַ* | ண *נאַ* |
| த *טאַ* | ந *נאַ* | ப *פּאַ* | ம *מאַ* | ய *יאַ* | ர *ראַ* |
| ல *לאַ* | வ *וואַ* | ழ *לאַ* | ள *לאַ* | ற *ראַ* | ன *נאַ* |
| גראנטא-אותיות |
| ஜ *דשזאַ* | ஷ *שׂאַ* | ஸ *סאַ* | ஹ *האַ* | க்ஷ *קסאַ* |

ווי אסאך אנדערע שפראכן, האט טאמיל זיין אייגענעם שריפט, וואס הייסט דער טאמיל שריפט. דער שריפט איז נישט קיין אלפאבעט, ווי דער לאטיינישער אלפאבעט, און נישט קיין סיליבארי, ווי דער יאפאנישער שריפט היראגאנא, אבער עס איז א מין שריפט-סיסטעם וואס הייסט אבוגידא, ווי דער דעוואנאגארי שריפט. די באזע פונעם שריפט איז דער איין איינציגער קאנסאנאנט, וואס מן הסתם קומט שוין מיט דער וואקאל ״אַ״(צ.ב. க ַקא ம מאַ) ווען דער קאנסאנאנט איז געפאלגט מיט א וואקאל וואס איז אנדערש פון ״אַ״, דען ווערט דער וואקאל געשריבן אלס א הוספה אויפן אדער נעבן דעם קאנסאנאנט (צ.ב. கி קִי மி מִי). דאס איינציגע מאל ווען א וואקאל ווערט געשריבן אליין אלס זיינער אייגענער אות איז ווען עס אין דער אנפאנג-פאזיציע פון א ווארט (צ.ב. அ אַ און இ אִי). אויב א קאנסאנאנט איז נישט געפאלגט מיט א וואקאל, לייגט מען א פונקט אויף עס. (צ.ב. க் קְ און ம் מְ).

## וועבלינקען

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 טאמיל

|  |  |
| --- | --- |
| Wikipedia | **וויקיפּעדיע אויף טאמיל** |

 שפּראַכן אין פארבאנד פון דרום-מזרח אזיאטישע פעלקער (ASEAN)

|  |
| --- |
|
אינדאנעזיש • בורמעזיש • וויעטנאמעזיש • טאגאלאג • טאמיל • טיילאנדיש • כינעזיש • לאאטיש • מאלייאיש |
# טאמיל נאדו

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| **טאַמיל נאַדו (שטאַט פון אינדיע) தமிழ்நாடு** |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| **מדינה** / **טעריטאָריע** |  אינדיע |
| **קאָאָרדינאַטן** | ‏﻿ / ﻿ |
| **אָפיציעלע שפּראַך** | טאמיל |
| **שטח** | 130,058 קוואדראט ק"מ |
|  ‑ **אין שטאַט פון אינדיע** |  72,138,958‏  (שטייענדיג 2011) |
|  |

 |

**טאַמיל נאַדו** (ענגליש: *Tamil Nadu*; טאמיל: தமிழ்நாடு) איז איינער פון די 29 שטאטן פון אינדיע. ער געפינט זיך אין דרום אינדיע, מיט די בוכטע פון בענגאל צו מזרח און דער אינדישער אקעאן צו דרום. די ארומיקע שטאטן זענען קעראלא, קארנאטאקא און אנדרא פראדעש.

די הויפטשטאט און גרעסטע שטאט איז טשעניי (פריער געהאט דעם נאמען מאַדראַס). די שפראך פון דעם שטאט איז טאמיל.

טאמיל נאדו באדעקט א שטח פון 130,058 ק"מ², און האט א באפעלקערונג פון 72,138,958 מענטשן (אין 2011). טאמיל נאדו איז דער עלפטער גרעסטער שטאט פון אינדיע לויט שטח און דער זעקסטער גרעסטער לויט באפעלקערונג.

## וועבלינקען

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 טאמיל נאדו
# קריקעט

**קריקעט** (ענגליש: *cricket*) איז א שפיל צווישן צוויי מאנשאפטן פון 11 שפילער וואס מען שפילט מיט א הילקע און א באל אויף א גראדעקיקן פלאץ אין א פעלד. קריקעט איז אַן ענגלישער ספּאָרט, פּאָפּולער אויך אין אויסטראַליע און דעם אינדישן סוב-קאָנטינענט.

יעדע מאנשאפט שפילט אן "אינינגס", ווען יעדער מיטגליד אין דער מאנשאפט האט א געלעגנהייט צו מאכן "ראנ"ס, ווען די צווייטע מאנשאפט טוט שיצן דאס "פעלד". מען מאכט א "ראַן" מיט לויפן צווישן די צוויי פארטקעס.
# מאלייזיע

|  |
| --- |
| **מאלייזיע מאלייאיש: *Malysia |
|

|  |  |
| --- | --- |
| פאן מאַלייזיע |  |
| פֿאָן
 | הערב
 |

 |
| נאַציאָנאַלע זינגליד: |
| אָרט פֿון מאַלייזיע |
| **קאָנטינענט** | אזיע |
| **אָפֿיציעלע שפּראַך** | מאלייאיש |
| **הויפּטשטאָט** | קואלא לומפור ﻿ / ﻿ |
| **רעגירונג** | פעדעראלע קאנצטיטוציאנעלע מאנארכיע |
| **יאַנג די־פערטואַן אַגאנגפּרעמיער מיניסטער** | אבדאלאה אל־האדזש מוהי־יידין יאסין |
| **גרינדונג דאַטום** | 31סטן אויגוסט 1957 |
| **פלאַך מאָסוועלט גראַדונג פלאַךפּראָצענט וואַסער** | 330,803 קוואַדראַט ק"מ 66 0.3 |
| **באַפֿעלקערונג** - **צאָל** - **וועלט גראַדונג** - **ענגקײט** |  32,772,100 42 92 מענטשן פאַר אַ ק"מ |
| **פּראָדוקט ווערדע** | $1.148 טריליאן (25סט)  |
| **וואַלוטע** | רינגגיט MYR |
| **צײַט זאָנע** | UTC + 8 |
| **אינטערנעט דאָמען** | my. |
| **טעלעפֿאָן קאָד** | 60+ |

**מאלייזיע** איז א פעדעראלע קאנצטיטוצאנעלע מאנארכיע אין דרום-מזרח אזיע. זי האט דרייצן שטאטן און דריי פעדעראלע טעריטאריעס, וואס באדעקן א שטח פון יבשה פון 330,803 קוואדראט ק"מ. איר הויפטשטאט איז קואלא לומפור (אויפן האלבאינזל מאלייע). די באפעלקערונג איז העכער פון 28 מיליאן.

דאס לאנד האט צוויי ראיאנען, האלבאינזל מאלייע און מאלייזיעשער בארנעא (מזרח מאלייזיע), און דער דרום כינע ים שיידט צווישן זיי. מאלייזיע גרענעצט טיילאנד און ברוניי צו צפון, אינדאנעזיע און סינגאפור צו דרום. זי איז נאנט צום עקוואטאר און האט א טראפישן קלימאט.

מאלייזיע איז נאנט צום עקוואטאר, און האט א טראפישן קלימאט.

## רעפערענצן

|  זען • רעדן • ענדערן **אַזיע-לענדער**  |
| --- |
| אוזבעקיסטאן · אזערביידזשאן · אינדאנעזיע · אינדיע · איראק · איראן · אָמאַן · אפגאניסטאן · ארמעניע · בהוטאן · באכריין · באנגלאדעש · ברוניי · גרוזיע · דרום קארעע · וויעטנאם · טאדזשיקיסטאן · טורקמעניסטאן · טיילאנד · טערקיי · יאפאן · יארדאניע · ישראל · כינע · לאַאָס · לבנון · מאלדיוון · מאלייזיע · מאנגאליי · מזרח טימאר · מיאנמאר · נעפאל · סאודי אראביע · סיריע · סינגאפור · סרי לאנקא · פאקיסטאן · פאראייניגטע אראבישע עמיראטן · פיליפינען · ציפערן · צפון קארעע · קאזאכסטאן · קאטאר · קאמבאדיע · קואווייט · קירגיזסטאן · רוסלאנד · תימן |

 פארבאנד פון דרום-מזרח אזיאטישע פעלקער (ASEAN)

|  |
| --- |
|  אינדאנעזיע •  ברוניי •  וויעטנאם •  טיילאנד •  לאאס •  מאלייזיע •  מיאנמאר •  סינגאפור •  פיליפינען •  קאמבאדיע  |
# קואווייט

דער **שטאַט פון קואווייט** (אַראַביש:  *دولة الكويت*, *דאַוולאַט אַל־קואוואַיט*) איז א סוווערענער אראבישער עמיראט פלאצירט אין צפון מזרח פונעם אראבישן האלבאינזל אין מערב אזיע. ער גרענעצט מיט סאודי אראביע צו דרום און איראק צו צפון.

**קואווייט** איז זייער רייך אין דעם אויל, וואס רופט זיך שווארצע גאלד, און צוליב דעם האט סאדאם כוסעין דאס געוואלט אינקארפארירן אלס דעם 19'טן גובערניע פון איראק, וואס דאס האט צוגעברענגט צו דעם 1991 גאלף קריג

|  זען • רעדן • ענדערן **אַזיע-לענדער**  |
| --- |
| אוזבעקיסטאן · אזערביידזשאן · אינדאנעזיע · אינדיע · איראק · איראן · אָמאַן · אפגאניסטאן · ארמעניע · בהוטאן · באכריין · באנגלאדעש · ברוניי · גרוזיע · דרום קארעע · וויעטנאם · טאדזשיקיסטאן · טורקמעניסטאן · טיילאנד · טערקיי · יאפאן · יארדאניע · ישראל · כינע · לאַאָס · לבנון · מאלדיוון · מאלייזיע · מאנגאליי · מזרח טימאר · מיאנמאר · נעפאל · סאודי אראביע · סיריע · סינגאפור · סרי לאנקא · פאקיסטאן · פאראייניגטע אראבישע עמיראטן · פיליפינען · ציפערן · צפון קארעע · קאזאכסטאן · קאטאר · קאמבאדיע · קואווייט · קירגיזסטאן · רוסלאנד · תימן |

 לענדער ארום דעם פערסישן איינגאס[באַהאַלטן]

|  |
| --- |
|  איראן ·  איראק ·  אָמאַן ·  באכריין ·  סאודי אראביע ·  פאראייניגטע אראבישע עמיראטן ·  קאטאר ·  קואווייט |

| זען • רעדן • ענדערן **לענדער אין דער אַראַבישער ליגע**   |
| --- |
| איראק - אלזשיר - אָמאן - באכריין - דזשיבוטי - טוניסיע - יארדאניע - לבֿנון - ליביע - מאריטאניע - מאראקא -סאודי אראביע - סאמאליע - סודאן - סיריע - עגיפטן - פאראייניגטע אראבישע עמיראטן - פאלעסטינע (פל"א) - קאטאר - קאמאראס - קואווייט - תימן |
# קאטאר

|  |
| --- |
| **שטאַט פון קאטאר** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| פאן קאטאר |  |
| פֿאָן
 | הערב
 |

 |
| נאַציאָנאַלע זינגליד: |
| אָרט פֿון קאטאר |
| **קאָנטינענט** | אזיע |
| **אָפֿיציעלע שפּראַך** | אראביש |
| **הויפּטשטאָט** | דאכא  |
| **רעגירונג** | מאנארכיע |
| **עמירפּרעמיער מיניסטער** |  |
| **גרינדונג דאַטום** |  |
| **פלאַך מאָסוועלט גראַדונג פלאַךפּראָצענט וואַסער** | 11,437 קוואַדראַט ק"מ 164 כמעט גארנישט |
| **באַפֿעלקערונג** - **צאָל** - **וועלט גראַדונג** - **ענגקײט** |  מענטשן פאַר אַ ק"מ |
| **פּראָדוקט ווערדע** | 23,584 (106ט)  |
| **וואַלוטע** | קאטארישער ריאל |
| **צײַט זאָנע** |  |
| **אינטערנעט דאָמען** | qa. |
| **טעלעפֿאָן קאָד** | 974+ |

**קאַטאַר** איז אן אראבישער עמיראט אינעם מיטל מזרח. צו דרום ער גרענעצט סאודי אראביע און פון אלע אנדערע זייטן איז ער ארומגענומען מיטן פערסישן איינגאס. קאטאר האט די דריטע גרעסטע רעזערוון פון נאטירלעכן גאז אין דער וועלט. די באפעלקערונג איז 907,227 אבער נאר 350,000 זענען בירגער.

|  זען • רעדן • ענדערן **אַזיע-לענדער**  |
| --- |
| אוזבעקיסטאן · אזערביידזשאן · אינדאנעזיע · אינדיע · איראק · איראן · אָמאַן · אפגאניסטאן · ארמעניע · בהוטאן · באכריין · באנגלאדעש · ברוניי · גרוזיע · דרום קארעע · וויעטנאם · טאדזשיקיסטאן · טורקמעניסטאן · טיילאנד · טערקיי · יאפאן · יארדאניע · ישראל · כינע · לאַאָס · לבנון · מאלדיוון · מאלייזיע · מאנגאליי · מזרח טימאר · מיאנמאר · נעפאל · סאודי אראביע · סיריע · סינגאפור · סרי לאנקא · פאקיסטאן · פאראייניגטע אראבישע עמיראטן · פיליפינען · ציפערן · צפון קארעע · קאזאכסטאן · קאטאר · קאמבאדיע · קואווייט · קירגיזסטאן · רוסלאנד · תימן |

 לענדער ארום דעם פערסישן איינגאס[באַהאַלטן]

|  |
| --- |
|  איראן ·  איראק ·  אָמאַן ·  באכריין ·  סאודי אראביע ·  פאראייניגטע אראבישע עמיראטן ·  קאטאר ·  קואווייט |

| זען • רעדן • ענדערן **לענדער אין דער אַראַבישער ליגע**   |
| --- |
| איראק - אלזשיר - אָמאן - באכריין - דזשיבוטי - טוניסיע - יארדאניע - לבֿנון - ליביע - מאריטאניע - מאראקא -סאודי אראביע - סאמאליע - סודאן - סיריע - עגיפטן - פאראייניגטע אראבישע עמיראטן - פאלעסטינע (פל"א) - קאטאר - קאמאראס - קואווייט - תימן |
# טעלוגו

**טעלוגו** (**తెలుగు**) איז די שפּראַך פון די טעלוגו מענטשן. טעלוגו איז א דראווידיאנישע שפראך, און די איינציקע שפראך אחוץ ענגליש, הינדי און בענגאליש וואס איז ברייט גערעדט אין מער ווי איין שטאַט פון אינדיע, זיינעדיק די הויפט שפראך אין אנדרא פראדעש און טעלאנגאנע. אויך אין נאך עטלעכע שטאטן רעדן גרויסע מינאריטעטן טעלוגו. טעלוגו איז די דריטע מערסט פארשפרייטע שפראך פון אינדיע, וואס 75 מיליאן מענטשן רעדן אלס מוטערשפראך (אין 2007).

## וועבלינקען

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 טעלוגו

|  |  |
| --- | --- |
| Wikipedia | **וויקיפּעדיע אויף טעלוגו** |