Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# קישא

קישא|  |
|
געבורט |
1 מערץ 1987 (אלט 39) לאס אנדזשעלעס, פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע  |
|
מדינה |
פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע  |
|
אונטערשריפט |   |
| www.keshaofficial.com |
|   |

קישא, 2014
**קעשאַ רױז סעבערט** (געבױרן דעם 1טן מערץ 1987) מער באַקאַנט װי **קעשאַ** (אָפֿט געשריבן **Ke$ha**) איז אַן אַמעריקאַנער זינגערין און מוזיקערין. זי איז פּאָפּולער זײַט אױגוסט 2009 מיט איר באַפֿרײוּנג פֿון איר ערשטע סינגל "Tik Tok" װעלכע האָט דערגרײכט צום ערשטן שטאָפל אין 5 מדינות. איר צװײטע סינגל איז "Blah Blah Blah". אָנהײב פֿון 2009 האָט זי אױפֿגעטראָטן אינעם ווידעא קליפ "Right Round" פֿון דעם זינגער פֿלאָרידאַ. אין יאנואר 2010 האט זי ארויסגעגעבן איר אלבאם "Animal", און אין סעפטעמבער 2010 האט זי שוין געהאט פארקויפט צוויי מיליאן אלבאמס וועלטליך. אין אקטאבער 2010 האט זי ארויסגעגעבן איר סינגל "We R Who We R".

## וועבלינקס

* אפיציעלע קאנאל אויף יוטיוב
* אפיציעלע וועבזייטל
# פארע

וואסער וועפעכץ (פארע) ווערט געדעכט איבער א טעפל טיי אזוי ווי עס הייבט אן אפצוקילן.
אין פיזיקאלישער כעמיע, און אינזשעניריע, **פארע** באדייט געוועפט וואסער. זי איז א לויטערער אומזעהבארער גאז. ביים סטאנדארטן אטמאספערישן דרוק, לויטערע פארע (נישט געמישט מיט לופט, נאר אין גלייכוואג מיט פליסיגן וואסער) האט בערך 1,600 מאל דעם פארנעם פון פליסיגן וואסער. אין דער אטמאספערע, דער טיילווייזער דרוק פון וואסער איז אסאך נידעריגער פון 1 אטמ, במילא וואסער אלס גאז קען עקזיסטירן אין טעמפעראטורן אסאך נידעריגער פון 100º C (זעט וואסער וועפעכץ און פייכטקייט).

*אין טאג טעגליכע רייד*, באדייט **פארע** די ווייסקייט פון קאנדענסירן וואס מען זעהט העכער פון קאכעדיג וואסער ווען דאס הייסע וועפעכץ ("פארע" לויט די וויסנשאפטלערס, ווי דערמאנט אויבן) מישט זיך מיט קילערער לופט. אין אמת'ן דער דאזיגער "נעפל" באשטייט פון קליינע טראפעלעך פליסיגן וואסער, און נישט וואסער אלס גאז, איז ער טעכניש גערעדט נישט פארע. אינעם שנאבל פון א קאכענדן קעסל, וואו ס'איז נישט דא קיין קאנדערסירט וואסער, זעהט מען טאקע גארנישט אבער ער איז פול מיט פארע!

די חכמה פון פארע וואס קומט פון וואסער הייסט אטמאלאגיע.
# ווידעא שפיל

מענטשן ביים שפילן א גרויסע ווערסיע פונעם בארימטן ווידעא שפיל "פּאָנג" אין דער נאציאנאלער ווידעא שפילן מוזיי
א **ווידעא שפיל** איז אן עלעקטראנישער שפיל וואס מען שפילט אויף א ווידעא עקראן. דער געצייג אויף וואס מען שפילט קען זיין א סמארטפאן, א פערזענלעכער קאמפיוטער אדער א ווידעא שפיל קאנסאל. דער עקראן קען זיין א טעלעוויזיע עקראן, א ווירטואלע רעאליטעט לאָרנעט אדער א קאמפיוטער מאניטאר. זייט די 1980ער זענען ווידעא שפילן געווארן א וואס מער וויכטיגער טייל פון דער פארוויילונג אינדוסטריע, און ס'איז פאראן א פלוגתא צי זיי זענען אויך א סארט קונסט.

די עלעקטראנישע סיסטעמען אויף וועלכע מען שפילט ווידעא שפילן הייסן פּלאַטפֿארמעס. ווידעא שפילן ווערן אנטוויקלט און פובליצירט פאר איין אדער מער פלאטפארמעס און זענען אפשר נישט פאראן אויף אנדערע. ספעציעלע פלאטפארמעס ווי אַרקייד שפילן וואס פרעזענטירן דעם שפיל אין א גרויסע מאשין (געוויינטלעך מטבע-אפערירט) זענען געווען גאנגבאר אין ווידעא אַרקיידן אין די 1980ער, אבער זייערע פאפולאריטעט האט אויסגעגאנגען ווען אנדערע, מער לויניקע פלאטפארמעס זענען פאראן געווארן. צווישן זיי זענען געווען ספעציפישע געצייג ווי ווידעא שפיל קאנסאלן און גענעראלע קאמפיוטערס ווי לאַפּטאפּן, דעסקטאפּן און מאבילע קאָמפיוטעריי געצייג.

## עמולאציע

אן עמולאטאר איז א קאמפיוטער פראגראם וואס מאכט נאך די אויפפיר פון א ווידעא שפיל קאנסאל און אזוי דערמעגלעכט שפילן צו לויפן אן אנדער פלאטפארמע אנדערש פון דעם אריגינעלן הארטווארג. עס עקזיסטירן עמולאטארס וואס ארבעטן אויף סמארטפאנען, פערזענלעכע קאמפיוטערס און קאנסאלן אנדערש פון דעם אריגינעלן.
# ווארט פראצעסאר

OpenOffice.org Writer
**װאָרטירער** אדער **ווארט פראצעסאר** איז א קאמפיוטער פראגראם וואס באדינט צו שרייבן און אויסשטעלן טעקסטן און זיי אפדרוקן.

איינע פון די פאפולערע שרייב פראגראמען איז די מייקראסאפט ווארד פראגראם.

מען קען היינט טייפן אן-ליין, אן אפלאדירן א פראגראם אויף אייער קאמפיוטער, דורך גיין צו גוגל דאקס און ספרעדשיטס.
# ווייזערל

א **סטילוס** ווערט געניצט צו שרייבן אויף א טאוול.
היינט צו טאג, צו קענען ארבעטען אויף א פאלם-פיילאט אדער א יעדע האנט-געהאלטענע מאשינקע, דארף א ווייזער'ל, אדער "סטיילעס" (ענגליש).
# מערב וועלט

א מאפע פון די לענדער מיט א וועסטליכער קולטור
**וועסטליכע קולטור** איז דער נאמען פון דער קולטור וואס האט זיך אנטוויקלט איבערהויפט אין אייראפע, און אין די לעצטע הונדערטער יארן אויך אין צפון אמעריקע און אין אויסטראליע.

די קולטור איז באווירקט געווארן, מיט וואס עס באלאנגט צו וויסנשאפט און קונסט, איבערהויפט פון די אלטע גריכלאנד אין פארשידענע אנגעלעגנהייטן, ווי אין פאליטיק, וויסנשאפט, ליטעראטור, קונסט, און נאך...

און וואס עס באלאנגט צו מאראל און עטיקייט איז דער קולטור באווירקט געווארן פון יידישקייט, א טייל פון זיי דורך די קריסטן.

פאלגנד איז א טייל פון וואס די קולטור איז באאיינפלוס געעוארן פון די יידן:

* מאנאטעיזם - דאס גלויבן אין איין איינציקער גאט.
* זען דאס הייליקייט פון לעבן אלס א מאראלע ווערטיקייט.
* דער הויפטזאך פון פרייהייט.
* דער הויפטזאך פון גלייכרעכטיקייט.
* מאכן איין טאג פון דער וואך א רוהע-טאג.
* עשרת הדברות אלס א חשובע לערע.
* דער תנ"ך אלס א הייליקער ספר.
* די הייליקייט פון ארץ ישראל

אין דעם 20סטן י"ה, ביים קאלטן קריג איז פֿאָרגעקומען אַ קאנפראנטאציע צווישן דער מערב וועלט צום סאוועטן פארבאנד מיט אירע אונטערשטיצער.
# ניו ענגלאנד

ניו ענגלאנד (רויט) אין די פאראייניגטע שטאט
**ניו ענגלאנד** (ענגליש: *New England*) איז א ראיאן אין צפון־מזרח פון די פאראייניגטע שטאטן וואס נעמט איין די זעקס שטאטן: מעין, ווערמאנט, ניו העמפשער, מאסאטשוסעטס, קאנעטיקעט און ראוד איילענד.

די גרעסטע שטאט אין ניו ענגלאנד איז באסטאן, וואס ווערט גערעכנט זיין האנדל און קולטורעלער צענטער.
# ביל פון רעכטן

די **ביל פון רעכטן** (Bill of Rights) איז דער געמיינזאמער נאמען פאר די ערשטע צען אמענדמענטן צו דער קאנסטיטוציע פון די פאראייניגטע שטאטן. זי איז אנגענומען געווארן אין 1791 און האט א פעסטן פלאץ אין דער אמעריקאנער געזעץ־סיסטעם אלס גאראנטיע פון פונדאמענטאלע פרייהייטן פאר בירגער.

## היסטארישע הינטערגרונט

נאך דער אננעמען פון דער קאנסטיטוציע אין 1787 איז געווען א שטארקע דעבאטע צי מען דארף צולייגן א רשימה פון רעכטן וואס די רעגירונג טאר נישט אוועקנעמען פון מענטשן. אסאך אנטי־פעדראליסטן האבן געשטעלט דעם באדינג אז אן אזא דאקומענט וועט מען נישט שטיצן די נייע רעגירונג.

צוליב דעם איז געמאכט געווארן א פארשלאג צו צולייגן צען ערשטע אמענדמענטן, וועלכע זענען געווארן באקאנט אלס די ביל פון רעכטן.

## אינהאלט

די ביל פון רעכטן באשטייט פון צען אמענדמענטן, וואס באשיצן צווישן אנדערע:

1. פרייהייט פון רעליגיע, רייד, פרעסע און פארזאמלונג
בירגער האבן רעכט צו גלייבן אין וועלכע רעליגיע זיי ווילן, צו רעדן פריי, ארויסגעבן מיינונגען און זיך פריי פארזאמלען.

2. רעכט צו טראגן וואפן
בירגער האבן רעכט צו האלטן און טראגן וואפן.

3. שוץ קעגן געצווינגענע איינשטיין פון זעלנער
קיין זעלנער טאר נישט איינשטיין אין פריוואטע הייזער אן הסכמה.

4. שוץ קעגן אומלעגאלע זוכן און כאפן
די רעגירונג דארף האבן א געריכטליכן ווארענט צו דורכפירן זוכן אדער כאפן.

5. רעכט צו א גערעכטן פראצעס
קיינער טאר נישט באשולדיגט אדער באשטראפט ווערן אן געהעריגן געריכט; אויך שוץ קעגן זעלבסט־באשולדיקונג און צוויי מאליגע באשולדיגונג.

6. רעכט צו א שנעלן און עפנטלעכן משפט
באשולדיקטע האבן רעכט צו א שנעלן, עפנטלעכן משפט מיט א דזשורי.

7. רעכט צו א דזשורי אין ציווילע קלאגעס
אין ציווילע פעלער קען מען פארלאנגען א דזשורי־משפט.

8. שוץ קעגן איבערגעטריבענע שטראפן
בייל און קנסות טארן נישט זיין איבערגעטריבן; אויך פארבאטן גרויזאמע שטראפן.

9. נישט־אויסגערעכנטע רעכטן
די רעכטן וואס ווערן נישט דערמאנט אין דער קאנסטיטוציע בלייבן אויך באשיצט פארן פאלק.

10. מאכטן פון שטאטן און פאלק
אלע מאכטן וואס זענען נישט געגעבן געווארן פאר דער פעדעראלער רעגירונג בלייבן ביי די שטאטן אדער ביים פאלק.

## באדייט

די ביל פון רעכטן ווערט באטראכט אלס א יסוד פון אמעריקאנער דעמאקראטיע. זי באגרעניצט די מאכט פון דער רעגירונג און גיט בירגער שטארקע לעגאלע שוץ פאר זייערע פרייהייטן.

זי האט אויך געהאט א גרויסע השפעה אויף אנדערע לענדער און אינטערנאציאנאלע מענטשנרעכט־דאקומענטן.

## זע אויך

קאנסטיטוציע פון די פאראייניגטע שטאטן

אמענדמענטס צו דער קאנסטיטוציע

מענטשן רעכט

## רעפערענצן

## רעפערענצן
# ריין (טייך)

ריין
Rhein|  |
| לאקאציע |
| לענדער |
שווייץ, עסטרייך, ליכטנשטיין, דייטשלאנד, פראנקרייך, האלאנד |
| אייגנשאַפֿטן |
| לענג |
1,232.7 קילאמעטער |
| קוואל |
פֿארדערריין |
| הייך פון קוואל |
2345 מעטער |
| דורכשניטלעכער אויסגאס |
2,200 קובישע מעטער א סעקונדע |
| דרענאזש בעקן |
185,000 קוואדראט קילאמעטער |
| לעפצונג |
צפון ים |
| לענדער אין דרענאזש בעקן |
שווייץ, ליכטנשטיין, דייטשלאנד, האלאנד, פראנקרייך |
|  |
|   |

 ריין קאַניאן, שווייץ
דער **ריין** (דײַטש: *Rhein*; האלענדיש: *Rijn*; פראַנצויזיש: *Rhin*; רומאנטש: *Rain*; איטאליעניש: *Reno*; לאטייניש: *Rhenus*; מערב פריזיש *Ryn*) איז איינער פון די לענגסטע און וויכטיגסטע טייכן אין אייראפע. זיין לענג איז 1230 ק"מ, און מער ווי 2000 קובישע מעטער וואסער גיסן ארויס יעדע סעקונדע. דער נאמען ריין שטאמט פון מיטל הויך דייטש: *רין*.

דער ריין און דער דוניי זענען אמאל געווען כמעט דער גאנצער נארדערנער גרענעץ פון דער רוימישער אימפעריע, און זייט יענע טעג איז דער ריין געווען א נייטיגער שיפיגער וואסערוועג פאר טראגן סחורה אין לאנד אריין.

דער ריין פלוסט פון גריזאן אין די מזרחדיקע שווייצער אלפן ביזן צפון ים בארטן אין האלאנד. ער איז דער צוועלפטער לענגסטער טייך אין אייראפע, און איז לאנג 1233 ק"מ.

## געאגראפיע

### שווייץ

דער הויפט פארט איז באזעל.

### דייטשלאנד און פראנקרייך

### האלאנד

## שטעט

חשובע שטעט אויף די ברעגן פונעם ריין זענען: כור, שאַפֿהאוזן, באזעל (שווייץ), וואדוץ (ליכטנשטיין), שטראסבורג (צרפת), קאנסטאַנץ, קארלסרוע, שפייער, מאנהיים, לודוויגסהאַפֿן, ווארמז, מיינץ, וויסבאַדן, קאבלענץ, באן, קעלן, לעווערקוזן, דיסלדארף, קרעפֿעלד, דיסבורג (דייטשלאנד), ארנהעם און ראטערדאם (האלאנד).

## באן בריקן

## בייטייכן

## קאנאלן

## היסטאריע

## רעפערענצן
# מאנאך

א **מאנאך** (נזיר) אין דער קריסטליכער רעליגיע איז א מענטש וואס נעמט אויף זיך אונטער באגרענעצונגען אין זיין לעבנס גענוס, ווי אפשערן די האר, עסן פלייש, טרינקען וויין און פון געשלעכטלעכע באציאונגען.
# פלאן

א **פלאן** איז א פארגעשלאגנער אדער בכוונהדיגער מעטאד וויאזוי צו גרייכן פון איין מצב צו א צווייטן. זיי זענען אפט באנוצט זיך צו באוועגן פון איין איצטיגן מצב, כלפי דער דערגרייכונג פון איינער אדער מערערע צילן.

אינפארמאלע און נאכאנאנדיגע פלענער ווערן באשאפן דורך אינדיווידואלע מענטשן אין אלע צילן און נאכלויפונגען. סטרוקטארד און פארמאלע פלענער, גענוצעט דורך פארשידנארטיקע מענטשן, איז מער אויסגעשטעלט צו פאסירן אין פראיעקטן, דיפלאמאטיע, קאריערעס, עקענאמישע אנטוויקולינגען, מיליטערישע קאמפן, אויפן שלאכט, אדער אין די אקטיוויטעטען פון זייער ביזנעסער.

עס איז אפט דער סדר פון נישט פארמאלע פלענער צו ווערן באשאפן אלס אבסטראקטע אידעען, און פארבלייבן אין דעם פארעם דורכאויס זיי זענען אנגעהאלטן צו טאן אדער נאך אין די פאזעס פון פלאנירונג. מער פארמאלע פלענער ווי די וואס זענען גענוצט פאר ביזנעס און מיליטערישע צילן, כאטשיג זיי זענען לכתחילה באשאפן דורך אדער אלס אן אבסטראקטישער געדאנק, איז מער אויסגעשטעלט צו ווערן אראפגעשריבן, אראפגעמאלן אדער אנדערשט אוועגעלייגט אין א פארעם וואס איז אפען און האט צוטריט פאר אנדערע מענשטן דורכאויס צייט און פלאץ זאלן זיך אויך קענען דאס באנוצען זיך דערמיט. דאס ערמעגליכט מער פארלעסליכע קאלאבאראציע אין די אויספירונג פון דעם פלאן.
# האנט גראנאט

א טיפישער האנט גראנעיד
**האַנט גראַנאַט** (ענגליש: Hand grenade) איז ווי א באמבע וואס מ'שיסט דאס און ביים טראסק ערשט עקספלאודריט דאס.

דער מעכאניזם איז א שווערער אבער דאס ארויסציען דעם פין, און אפלאזן דעם האלטער מאכט אז די אויפרייס שטאף זאלן אנהייבן קאכן, וואס דאס ברענגט אז די גראנאט זאל פלאצן, עס געדויערט פיר סעקונדעס אז עס זאל פלאצן, און עס שעדיקט אין די פינעף אין פערציג פוס, פון ווי עס איז געפאלן.

עס זענען פאראן גראנאטן וואס זענען נישט געמאכט אומצוברענגן, צב"ש קאלירן פאר סימנים, אדער פארשפרייטן ווילדע ראיאטן,
# עמפייער

**עמפּייער** (ענגליש: *Empire*) איז א בריטישער מאנאטליכער פילם מאגאזין געגרינדעט אין 1988. ער ווערט געלייענט דורך ארום הונדערט פופציג טויזנט מענטשן.

ער איז דער פאפולערסטער פילם מאגאזין אינעם פאראייניגטן קעניגרייך און ווערט אויך פובליצירט אין די פאראייניגטע שטאטן, אויסטראליע, רוסלאנד, טערקיי און פארטוגאל.

ער טוט ארגאניזירן דעם יערלעכן עמפייער מעדאל וועלכע ווערט באשטימט דורך אירע לייענער.

## היסטאריע

## אפטיילונגען

## וועבלינקען

* אפיציעהלע וועבזייטל
# גארריס מאד

לאגא פון גארריס מאד.
גארריס מאד (ענגליש: *Garry's Mod*), פארקירצט גמאד (ענגליש: *GMod*), איז א 2006 זאמדקסטל ווידעא-שפיל געשאפן פון FacePunch Studios און געארויסגעבן פון Valve Corporation. אויף די סטאנדארד *גארריס מאד* שפיל חוקים, ס'איז נישטא א פונקט, און אונטער אן אינדיוויד קענען אריינלאדן אונדער שפיל חוקים דורך דער סטים ווארשטאט. *גארריס מאד* איז געשאפן פון גאררי נעומאן ווי א מאד פאר דער Source שפיל מאטאר אין דעצעמבער 2004, און איז געארויסגעבן ווי א זעלבשטענדיק ווידעא-שפיל אין נאוועמבער 2006. *גארריס מאד* אויך איז געארויסגעבן פאר MacOS אין סעפטעמבער 2010 און לינוקס אין יוני 2013.

## רעפערענצן
# בליצקריג

**בליצקריג** איז דער נאמען וואס די ענגלישע האבן גערופן דעם וועג וואס נאצי דייטשלאנד האט מלחמה געהאלטן אין אייראפע, אייננעמענדיג פוילן, האלאנד, בעלגיע און פראנקרייך, און רוסלאנד, ווי עס האט נישט צו גוט געארבעט, צוליב פארשידענע סיבות.

דער טאקטיק איז, איבערגעטריבענע באנוץ פון געפאנצערטע דיוויזיעס, און טאנקן, כדי צו פארטומלען די פיינט, צו פארטיליגן זיין כח, און פארכאפן אסטראטעגישע פונקטן, און דאס אלעס די שנעלסטע מעגליך.

קעגן די סאוועטן פארבאנד האט עס נישט געארבעט, צוליבן גרויסקייט פון שטח, און מענטשן קראפט, וואס דייטשלאנד האט נישט געקענט בייקומען.
# יאזעף געבעלס

יאזעף געבעלס
Joseph Goebbels|  |
|
געבורט |
29 אקטאבער 1897 דייטשלאנד  |
|
טויט |
1 מאי 1945 (אלט 47) דייטשלאנד  |
|
מדינה |
נאצי דייטשלאנד, דייטשלאנד  |
|
אונטערשריפט |   |
|   |

**יאזעף געבעלס** (**Joseph Goebbels**) (געבוירן 1897, און באגאנגען זעלבסטמארד א טאג נאך היטלער, 1945) איז געווען פון דער אנפירער און העלפער פון די נאציס ביים צווייטן וועלט קריג.

ער איז געווען פראפעגאנדע מיניסטער, און האט אויך געדינט אלס ווארטזאגער פון די נאציס.

ער האט זיך פארזוימט מיט אדאלף היטלער אין היטלערס בונקער אין בערלין, דארט האט ער זיך גענומען דאס לעבן, מיט זיין ווייב, נאכן אומברענגען זייערע פינעף קינדער.