Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# אויער

אויער
דער **אויער** איז דער ארגאן אין א באשעפעניש מיט וואס מען הערט אלעס. א זויגער האט צוויי אויערן.

## סטרוקטור

דער אויער אויסגעבויט רונדעכיג מיט דער ברייטער ענדע פון אויבן ארויסגעבויגן און אריינגעדרייט מיט אזויווי האַלבע רערן, ספעציעל אריין צו כאַפּן די שטראם פון די קול כוואליעס אינעם אויער.

ס'האט א הענגעדיגע לעפל צו קענען אָנכאַפּן און ציען לויט די באקוועמליכקייטן ווען סקראצט אדער ווען מען דארף צולייגן א אויער ווען איינער רעדט שטיל.

אויך איז דאס צוויי פאזיציעס אין די זייטן פונעם קאפ כדי צו הערן אייניג די קולות.

עס איז אַ לאָך צום גוף, ממילא פעלט זיך אויס אַ טעכניק אָפּצוהאלטן שעדליכע שמוץ פון אַריין כאַפּן זיך. דעריבער איז דאָ ספּעציעלע אויער וואַקס וואָס קלעבט אָן אַלע שמוץ.

## לינקען

* וויאזוי ארבעט די אויער? ווידעא

| זען • רעדן • ענדערןמענטשלעכע אנאטאמיע  |
| --- |
|  | **קאפ**: שטערן – אויג – אויער – נאז – מויל – צונג – ציין - פנים – באקן – גאמבע - ליפן
**גענאק**: האלדז - טיירויד – פארינקס – עפיגלאטיס
**קערפער**: אקסלען – רוקן ביין – האלדז - גענאק - שטימע קעסטל - ברוסטקאסטן - ברוסט – בויך - באקן - איי - פלייצע - ארעם - דיך - עלנבויגן - הויט - נאגל - מאגן - געדערעם
סעקס גלידער: (פעניס/אייערבייטל אדער מוטערשייד/קליטאריס) – אנוס – תחת
**גלידער**: ארעם – עלנבויגן – אונטערארעם – האנטגעלענק – האנט – פינגער (גראבער פינגער - טײַטפֿינגער - גרויסער פינגער - רינגפינגער - מינדסטער פינגער) – שויס – קני – קלעצל – פיאטע – קנעכל – פוס – פינגער (פוס))
**הויט**: האר - דריזן - אדערן - ביינער - מוסקל - ווייכביין |
# ווילנע

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| **ווילנע *Vilnius |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| אַלטשטאָט פון ווילנע ווילנע האַנדל דיסטריקט (שניפישאק) פּרעזידענט פּאַלאַץ |
| **מדינה** / **טעריטאָריע** |  ליטע |
| **גרינדונג דאַטע** | 1323 |
| **קאָאָרדינאַטן** | ‏﻿ / ﻿ |
| **בירגערמייסטער** | רעמיגיוס שימאשיוס |
| **שטח** | 401 קוואדראט ק"מ |
| **הייך** | 112 מעטער |
|  ‑ **אין שטאָט**  ‑ **באַפעלקערונג ענגקײט** |  542,664‏  (שטייענדיג 2015) 1,392 באוואוינער א ק"מ2 |
| **צײַט זאָנע** | UTC+2 |
| www.vilnius.lt |
|  |

 |

**ווילנע** (ליטוויש: *Vilnius*, *ווילניוס*; פּויליש: *Wilno*, *ווילנאָ*; בעלאַרוסיש: *Вiльня, ווילניאַ‎*;‏ סלאוועניש: *Vilna*, *ווילנאַ*; עברית: וִילְנָה) איז די הױפּטשטאָט און גרעסטע שטאָט פֿון דער ליטע. איר באַפֿעלקערונג איז 553,904.

דער ווילנער גאון האָט געוואוינט אין ווילנע.

## געאגראפיע

ווילנע געפינט זיך אין דרום־מזרח ליטע ביים צוזאמענפלוס פון די ווילניע און נערוס טייכן.

ווילנע איז ווייט 312 ק״מ פונעם באלטישן ים און קלייפעדע (מעמל), דער הויפט ים־פארט אין ליטע. ווילנע איז פארבונדן דורך שאסייען מיט אנדערע הויפט ליטווישע שטעט: קאוונע (ווייט 102 ק״מ), שאוול (214 ק״מ) און פאנעוועזש (125 ק״מ).

## יידישקייט אין ווילנע

די הויפט חזנים אין ווילנע זענען געווען:

* יואל דוד סטראשונסקי לעווינזאן "דער ווילנער בעל הבית'ל" (תקפ"ז - תרי"א)
* יהושע זאב זאקאן (תרל"ג - תרנ"ז)
* גרשון יצחק סיראטע (תרנ"ז - תרס"ה)
* דוד רויטמאן (תרס"ט-תרע"ג)
* מרדכי הערשמאן (תרע"ג - תר"ף)
* משה קוסעוויצקי (תר"ף - תרפ"ג)

## וועבלינקען

* ווידעא קליפ פון דעם אמאליגן אידישן לעבן אין ווילנא

 הויפטשטעט פון די מיטגליד לענדער פונעם אייראפעישן פארבאנד

|  |
| --- |
|  **אטען**, גריכנלאנד ·  **אמסטערדאם**, האָלאַנד ·  **בודאפעשט**, אונגאַרן ·  **בוקארעשט**, רומעניע ·  **בערלין**, דייטשלאנד ·  **בריסל**, בעלגיע ·  **דובלין**, אירלאנד ·  **העלסינקי**, פינלאנד ·   **וואלעטא**, מאלטא ·  **ווארשע**, פּוילן ·  **ווילנע**, ליטע ·  **ווין**, עסטרייך ·  **זאגרעב**, קראאטיע ·  **טאלין**, עסטלאַנד ·  **לוקסעמבורג**, לוקסעמבורג ·   **ליובליאנא**, סלאָװעניע ·  **ליסבאן**, פארטוגאל ·  **מאדריד**, שפּאַניע ·  **ניקאסיע**, ציפּערן ·  **סאפיע**, בולגאריע ·  **פאריז**, פראַנקרײך ·  **פראג**, טשעכיי ·   **פרעשבורג**, סלאוואקיי ·  **רוים**, איטאַליע ·  **ריגע**, לעטלאַנד ·  **קאפנהאגן**, דענמאַרק ·  **שטאקהאלם**, שוועדן |