Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1892

|  |
| --- |
| 1892 אין פֿארשידענע קאלענדארן |
| גרעגאריאנישער קאלענדאר | 1892 *MDCCCXCII* |
| יידישער לוח | ה'תרנ"ב - ה'תרנ"ג |
| כינעזישער קאלענדאר | 4588 – 4589 辛卯 – 壬辰 4589 איז דאס יאר פֿונעם דראַקאן |
| עטיאפישער קאלענדאר | 1884 – 1885 |
| פערסישער קאלענדאר | 1270 – 1271 |
| איסלאמישער קאלענדאר | 1309 – 1310 |

‏**1892** איז דאס 92סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. אן עיבור יאר, וואס איז לאנג 366 טעג. דעם 1טן יאנואר 1892 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.

אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.

## געשעענישן

* 1טן יאנואר - עליס איילאנד געעפנט פאר אימיגראנטן צו די פאראייניגטע שטאטן.
* 14טן יאנואר - מרטין ניימילער, דייטשער גלח פון די קעגנער פון די נאציס (געש' 1984).
* 23סטן פעברואר - רודאלף דיזל שרייבט איין א פאטענט פארן דיזל מאטאר.
* 15טן מערץ - געגרינדעט דער ענגלישער פוטבאל קלוב ליווערפול.
* 15טן אפריל - געגרינדעט די פירמע גענעראל עלעקטריק.
* 26סטן סעפטעמבער - אפיציעלע ווידמונג פון דער ירושלים-יפו באן.
* 31סטן אקטאבער - ארטור קאנאן דויל (Arthur Conan Doyle) פארעפנטלעכט די "אוואנטורעס פון שערלאק האלמס".

## געבוירן

* 7טן מיי - יאסיפ בראז טיטא, פירער פון יוגאסלאוויע פון סוף דער צווייטער וועלט מלחמה ביז זיין טויט (געש' 1980)
* 23סטן יולי - היילע סעלאסי, קייסער פון עטיאפיע (געש' 1975)
* 4טן אקטאבער - ענגלבערט דאלפוס, עסטרייכער פאליטיקער דערמארדעט דורך די נאציס ווען ער איז געווען פרעמיער מיניסטער פון עסטרייך (דערמארדעט 1934)
* 20סטן אקטאבער - דזשאמא קעניאטא, פרעמיער מיניסטער און ערשטער פרעזידענט פון קעניע (געש' 1978)

## געשטארבן

* 6טן אקטאבער - אלפרעד טעניסאן, ענגלישער דיכטער (געב' 1809)

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 1892יארן און יארהונדערטער**

|  |
| --- |
|
18טער י"ה  • **19טער י"ה**  • 20סטער י"ה
1887  •
1888  •
1889  •
1890  •
1891  •
**1892**  •
1893  •
1894  •
1895  •
1896  •
1897
  |
# וואטיקאן

וואטיקאן שטאָט

וואַטיקאַן סיטי, א\אפיציעלע וואַטיקאַן סיטי שטאַט (איטאַליעניש: Stato della Città del Vaticano; [f] לאַטייַן: Status Civitatis Vaticanae), [g] [h] איז אַ לאַנדלאָקקעד פרייַ שטאָט-שטאַט, מיקראָ-שטאט און ענקלאַוו אין רוים, איטאליע. [15] [16] עס איז געווארן אומאפהענגיק פון איטאליע אין 1929 מיט די לאַטעראַן אפמאך, און עס איז אַ באַזונדער טעריטאָריע אונטער "פולע בעלות, אויסשליסליך הערשאפט, און הערשער אויטאָריטעט און יורעסדריקציע" פון די רוח זי, זיך אַ הערשער ענטיטי פון אינטערנאַציאָנאַלע געזעץ, וואָס מיינטיינז די שטאָט שטאַט ס. צייטווייליק, דיפּלאַמאַטיק און רוחניות זעלבסטשטענדיקייַט. [i] [17] מיט אַ שטח פון 121 אקער לאנד[C] און אַ 2019 צענזוס באַפעלקערונג פון וועגן 453, [12] עס איז דער קלענסטער שטאַט אין דער וועלט סיי לויט שטח און באַפעלקערונג.[18] ווי גאַווערנד דורך די רוח זען, וואַטיקאַן סיטי שטאַט איז אַן עקקלעסיאַסטיקאַל אָדער סאַסערדאָטאַל-מאָנאַרקיקאַל שטאַט רולד דורך די פּאָפּע וואס איז דער בישאָפּ פון רוים און הויפּט פון די קאַטהאָליק טשורטש. די העכסטע שטאַט פאַנגקשאַנז זענען אַלע קאַטהאָליק קלער פון פאַרשידן אָריגינס. נאָך די אַוויניאָן פּאַפּאַסי (1309-1377) די פּאָפּעס האָבן דער הויפּט ריזידאַד אין די אַפּאָסטאָליק פּאַלאַס אין וואָס איז איצט וואַטיקאַן סיטי, כאָטש טייל מאָל וווינען אַנשטאָט אין די קווירינאַל פּאַלאַס אין רוים אָדער אנדערש. דער וואַטיקאַן איז אויך אַ מעטאָנימע פֿאַר די רוח.

אין גמרא און אין מדרש שטייט אז אין רוים איז דא כלים פון בית המקדש, ר' יוסי האט געזעהן דעם פרוכת פון קדשי הקדשים און געזען ווי עס איז דערויף דא סימנים פון בלוט וואס מען האט דערויף געשפריצט, דעריבער איז דא וואס זאגן אז היינט צו טאג זענען זיי באהאלטן אין די קעלערן פון דעם וואטיקאן, די כלים זענען אהין געברענג דורך די רוימער וואס האבן חרוב געמאכט דאס הייליג לאנד און דעם בית המקדש ווי עס שטייט 'ואת כלי בית ה' וכו' ().

 לענדער פון אייראפע

|  |
| --- |
| **סואווערענע שטאטן**
אונגארן ·
אוקראינע ·
אזערביידזשאן1 ·
איטאליע1 ·
איסלאנד ·
אירלאנד ·
אלבאניע ·
אנדארע ·
ארמעניע2 ·
באסניע און הערצעגאווינע ·
בולגאריע ·
בעלארוס ·
בעלגיע ·
גרוזיע1 ·
גריכנלאנד ·
דייטשלאנד ·
דענמארק3 ·
האלאנד3 ·
וואטיקאן שטאט ·
טערקיי1 ·
טשעכיי ·
לוקסעמבורג ·
ליטע ·
ליכטנשטיין ·
לעטלאנד ·
מאלדאווע ·
מאלטא ·
מאנאקא ·
מאנטענעגרא ·
נארוועגיע3 ·
סאן מארינא ·
סלאוואקיי ·
סלאוועניע ·
סערביע ·
עסטלאנד ·
עסטרייך ·
פארטוגאל3 ·
פוילן ·
פאראייניגטע קעניגרייך3 ·
פינלאנד ·
פראנקרייך1 ·
ציפערן2 ·
צפון-מאקעדאניע ·
קאזאכסטאן1 ·
קראאטיע ·
רומעניע ·
רוסלאנד1 ·
שווייץ ·
שוועדן ·
שפאניע1
**אפהענגיקע טעריטאריעס**
אזארן ·
גיבראלטאר ·
גערנזי ·
דזשערזי

**נישט אנערקענטע שטאטן**
אבכאזיע ·
דאנעצקער מענטשנ'ס רעפובליק ·
לוגאנסקער מענטשנ'ס רעפובליק ·
קאסאווא4 ·
צפון ציפערן

1 טייל פון דער טעריטאריע איז דרויסן פון אייראפע.
2 אינגאנצן אין מערב אזיע אבער מיט שטארקע סאציא-פאליטישע פארבינדונגען מיט אייראפע.
3 האט טעריטאריעס אינדרויסן פון אייראפע.
4 קאסאווא האט דערקלערט זיין אומאפהענגיקייט פון סערביע דעם 17טן פעברואר 2008 און איז אנערקענט פון א טייל לענדער. |
# ריקצוג פלאן

עזה'ס מאַפּע
דער **ריקצוג פלאן** איז דער נאמען פונעם פלאן וואס ישראל האט איינזייטיג אדורכגעפירט אין יאר 2005 ווען זי האט אויסגעליידיגט די יידישע זידלונגען אין גוש קטיף.

## יישובים

די יישובים וואס זיינען אויפגעראמט געווארן ביים **איינזײַטיג טיילונג פּלאַן** אין גוש קטיף און אין צפון פון שומרון אין די מערב ברעג:

נוה דקלים | נצר חזני | פאת שדה | קטיף | רפיח ים | שירת הים | שליו | תל קטיפא | בדולח | בני עצמון | גדיד | גן אור | גני טל | כפר ים | כרם עצמונה | מורג | נצרים | אלי סיני | דוגית | כפר דרום | ניסנית | גנים | כדים | חומש | שא-נור
# 1891

|  |
| --- |
| 1891 אין פֿארשידענע קאלענדארן |
| גרעגאריאנישער קאלענדאר | 1891 *MDCCCXCI* |
| יידישער לוח | ה'תרנ"א - ה'תרנ"ב |
| כינעזישער קאלענדאר | 4587 – 4588 庚寅 – 辛卯 4588 איז דאס יאר פֿונעם קיניגל |
| עטיאפישער קאלענדאר | 1883 – 1884 |
| פערסישער קאלענדאר | 1269 – 1270 |
| איסלאמישער קאלענדאר | 1308 – 1309 |

‏**1891** איז דאס 91סטע יאר אינעם 19טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1891 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 12 טעג.

אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.

## געשעענישן

* געגרינדעט די יידישע קאלאניזאציע אסאציאסיע

## געבוירן

* 17טן פעברואר - אברהם הלוי פרענקל, יידישער מאטעמאטיקער (נפטר 1965)
* 23סטן מיי - פער לאגרקוויסט, שוועדישער שרייבער, דראמאטורג און דיכטער, געווינער פון נאבעל פריז פאר ליטעראטור (געש' 1974)
* 24סטן מיי - וויליאם אלברייט, ארכעאלאג (געש' 1971)
* 15טן נאוועמבער - ערווין ראמעל, דייטשער פעלדמארשאל (באגאנגען זעלבסטמארד 1944)

## געשטארבן

* 6טן יוני - דזשאן אלעקסאנדער מאקדאנאלד, ערשטער פרעמיער מיניסטער פון קאנאדע (געב' 1815)
* 29סטן דעצעמבער - לעאפאלד קראנעקער, דייטשער מאטעמאטיקער

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 1891יארן און יארהונדערטער**

|  |
| --- |
|
18טער י"ה  • **19טער י"ה**  • 20סטער י"ה
1886  •
1887  •
1888  •
1889  •
1890  •
**1891**  •
1892  •
1893  •
1894  •
1895  •
1896
  |
# 1906

ה'תרס"ו - ה'תרס"ז

|  |
| --- |
| 1906 אין פֿארשידענע קאלענדארן |
| גרעגאריאנישער קאלענדאר | 1906 *MCMVI* |
| יידישער לוח | ה'תרס"ו - ה'תרס"ז |
| כינעזישער קאלענדאר | 4602 – 4603 乙巳 – 丙午 4603 איז דאס יאר פֿונעם פֿערד |
| עטיאפישער קאלענדאר | 1898 – 1899 |
| פערסישער קאלענדאר | 1284 – 1285 |
| איסלאמישער קאלענדאר | 1323 – 1324 |

‏**1906** איז דאס זעקסטע יאר אינעם 20סטן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. דעם 1טן יאנואר 1906 לויטן גרעגאריאנישן קאלענדאר פֿעדערט דעם 1טן יאנואר לויטן יוליאנישן קאלענדאר מיט 13 טעג.

אלע דאטעס דא זענען לויטן גרעגאריאנישן קאַלענדאַר.

## געשעענישן

* 15טן מערץ - געגרינדעט די ראלס-רויס פירמע.
* 7טן אפריל - דער וואולקאן וועזואוו ברעכט אויס.

## געבוירן

* 1טן אפריל - שמעון דזשיגאן, יידיש־שפראך קאמיקער און אקטיאר (נפטר 1980)
* 1טן אפריל - מרדכי צאנין, יידיש־שפראך לינגוויסט און שרייבער (נפטר 2009)
* 28סטן אפריל - קורט געדעל, עסטרייך־אמעריקאנער מאטעמאטיקער און לאגיקער (געש' 1978)
* 2טן יולי - האנס בעטע, פיזיקער, געווינער פון נאבעל פריז פאר פיזיק 1967 (געש' 2005)
* 25סטן סעפטעמבער - דמיטרי שאסטאקאוויטש, רוסישער קאמפאזיטאר (געש' 1975)

## געשטארבן

* 23סטן מיי - הענריק איבסן, נארוועגישער דראמאטורג (געב' 1828)
* 5טן סעפטעמבער - לודוויג באלצמאן, עסטרייכער פיזיקער (געב' 1844)

וויקימעדיע קאמאנס האט מעדיע שייך צו:
 1906יארן און יארהונדערטער**

|  |
| --- |
|
19טער י"ה  • **20סטער י"ה**  • 21סטער י"ה
1901  •
1902  •
1903  •
1904  •
1905  •
**1906**  •
1907  •
1908  •
1909  •
1910  •
1911
  |