Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# אבארטאציע

א רוסישע מאלעריי פון אבארטאציע.
**אַבארטאַציע** הייסט צו פארענדיקן די שוואנגערשאפט פון א פרוי פריער פון דעם נאטירליכן געבורט. אין געוויסע קולטורן איז עס טראדיציאנאל פארבאטן און אנדערע גלייכן דאס צו צו מארד. אבער די היינטיגע מאדערענע וועלט, איז זייער רגיל דערין, און דעבאטעס גייען העפטיג אן צו מ'זאל דאס פארבאטן צו נישט.

דאס ווערט אנגעקוקט דורך טייל אלס א פרויען רעכט, ווייל זיי מוטשען זיך ארום מיט דאס קינד אין בויך, און זייער אסאך מאל האט זיך געמאכט אז סאיז ביי זיי געווען א שאנדע דאס שווענגערן, (צוליב אומלעגעטימע זיווג לעבן) און זיי האבן זיך אין סכנה געלייגט דאס ארויסצונעמן מיט א הענגער אין א קלאזעט אן דאקטוירישע הילף צוליב שאנדע, און דאס האט גורם געווען צו אינפעקציעס, און בלוט פארלוסט, וואס האט געהארגעט אסאך פרויען, זינט דעמאלטס וואס די געזעלשאפט האט געזען אז דאס איז א סכנה פאר די לעבעדיגע מיידלעך און פרויען האט מען דאס מתיר געווען און עס איז געווארן אויס בושה, אין דעם באקאנטן ראו ווי. וועיד פסק.

## אבארטאציע אין די תורה

לויט דער תורה ביז די פערציג טעג מעג מען אבארטירן ווייל ס׳הייסט נאך נישט קיין עובר, און נאכער מוז מען שוין פרעגן א שאלה, און אויב איז דאס א סכנה פאר די מאמע מעג מען דאס הרגענען מציל צו זיין א לעבעדיגן.

## וועבלינקען

**אפרת** איז א יידישע ארגאניזאציע וואס האלט אפ אידישע אבארטאציעס אין ישראל.
# פרימאט

| פרימאַטן |
| --- |
|  אליוו באבון |
| וויסנשאַפֿטלעכע קלאַסיפֿיקאַציע |
|

|  |  |
| --- | --- |
| קעניגרייך: | בעלי חיים  |
| שטאַם: | כארדאטן  |
| קלאַס: | זויגערס  |
| Infraclass: | Eutheria  |
| איבער־סדר: | Euarchontoglires  |
| סדר: | **Primates** Linnaeus, 1758 |

 |

**פרימאַטן** (וויסנשאפטלעכער נאמען: *Primates*) זענען א גרופע זויגערס וואס שליסן איין אלע לעמורן און מאלפעס. עס זענען פאראן אומגעפער 400 זגאלן פון פרימאטן. פרימאטן האבן הענט מיט פינף פינגער און נעגלעך. ביים געבורט ווערט נארמאל געבוירן נאר איין קינד.

פרימאטן וואוינען מערסטנס אין ביימער. זיי האבן א מוח וואס איז גאנץ גרויס אין באהעלטעניש צו אנדערע באשעפענישן.
# לייב

אַ לייב אין נאַמיביע
ווידעא פון א לייבינע און אירע יונגע אין פינדא רעזערוו
דער **לייב** (*Panthera leo*) איז אַ גרויסע קאַץ פֿונעם מין פּאַנטער װאס וואוינט מערסטנס אין אפריקע, אבער ס'איז נאך דא א קליינע פּאפּולאציע אין אינדיע. לייבן פלעגן װאוינען אין אסך אנדערע לענדער; דער שטח האט זיך אויסגעשפּרייט פון מאראקא ביז אינדיע, און ביז דרום אפריקע.

אין היינטיגע צייטן, געפינט מען זייער ווייניג די לייבן, אבער אין אמאליגע צייטן זענען זיי געװען גאר אסאך.

דער לייב איז א פארצוקער; ער עסט אלע מיני חיות אויסער אויפגעװאקסענע העלפאנדן אין זשיראפן. ער געהערט צו דער קאץ פאמיליע, אבער אנדערש פון אנדערע קעץ איז דא א גרויסער אונטערשייד צװישן די געשלעכטער אויסזעהן. די **לייביכע**, װעלכע איז די נקיבה׳דיגע, האט נישט קיין גריװע (די טונקעלע האר ארומען האלדז), אבער דער לייב האט יא איינע.

## אין דער תורה

אין חומש (פרשת ויחי) איז שבט יהודה גערופן א לייב (גור אריה יהודה), און דערפאר ער איז געװארן יענעם שבט׳ס סימן.