Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# სინტ-მარტენი

| სინტ-მარტენინიდერლ. Sint Maarten სინტ-მარტენი |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| სინტ-მარტენიშ ორენი  |
| **ნანანოღა** (დო უკაბეტაშ ნოღა)
  | ფილიპსბურგი
12.5,-69.96666712°30′ ოორ. გ. 69°58′ ბჟად. გ.﻿ / ﻿ |
| ოფიციალურ ნინა(ეფი) | ნიდერლანდური, ინგლისური |
| თარობა | კონსტიტუციური მონარქია |
|  -  | მონარქი | ვილემ-ალექსანდერი |
| ფართობი |
|  -  | გვალო | 34 კმ2  |
| მახორობა |
|  -  | 2019 ფასებათ | 41,486  |
|  -  | მეჭედალა | 1,221 ად/კმ2 (10-ა) |
| **ედპ** (ჸუპ) | 2018 ფასებათ |
|  -  | გვალო | $365.8 მილიონი  |
|  -  | ართ მახორუშე | $66,800  |
| ვალუტა | ნიდერლანდეფიშ ანტილური გულდენი (`ANG`)  |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | UTC-4:00  |
| ქიანაშ კოდი | SX |
| Internet TLD | .sx |
| ოტელეფონე კოდი | +1-721 |

**სინტ-მარტენი** (ნიდერლ. Sint Maarten) — კოკი კარიბიშ ზუღას. ნიდერლანდეფიშ ომაფეშ აკმადგინალი ქიანა (2010 წანაშ გჷმათუთაშე მუშითმამართალი სახენწჷფობური წჷმნაქიმინაშ სტატუსით). კოკი იდვალუაფუ სენ-მარტენიშ ობჟათეშე. ადმინისტრაციული ცენტრი — ფილიპსბურგი. ოფიციალური ნინა — ნიდერლანდური.

## რესურსები ინტერნეტში

* ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
# 1674

|  |  |
| --- | --- |
| **ვითოშწანურა:**  | I · **II** · III |
| **ოშწანურა:**  | XVI · **XVII** · XVIII |
| **წანეფი:** | 1671 · 1672 · 1673  **1674** 1675 · 1676 · 1677 |

**1674 წანა შხვა კალენდარეფს**| გრიგორიანული კალენდარი | 1674 *MDCLXXIV* |
| იულიანური კალენდარი | 1673—1674 (11 ღურთუთაშე) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერაწკჷმა | 7182—7183 (11 ეკენიაშე) |
| ურიული კალენდარი  | 5434—5435  |
| ისლამური კალენდარი | 1084—1085 |
| ჯვეშქორთული კალენდარი | (21 მელახშე) |
| - *ოქიანუშ აკოქიმინუაშე* | 7277—7278 (*„ჴსოზ“*—*„ჴსოჱ“*) |
| - *ქირსეშე* | 1674 (*„ჩქოდ“*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIII* მორთინა დო 362 (*„ტჲბ“*) *წანა* |
| ჯვეშსომეხური კალენდარი | 4166—4167 (11 მარაშინათუთაშე) |
| სომეხური ოხვამური კალენდარი | 1123 *ԹՎ* *ՌՃԻԳ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1666—1667 |
| რომიშ დორსხუაფაშე | 2426—2427 (1 მესიშე) |
| ჯვეშინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 1730—1731 |
| - *შაკა სამვატი* | 1596—1597 |
| - *კალი-იუგა* | 4775—4776 |
| ირანული კალენდარი | 1052—1053 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2217 |
| იაპონური კალენდარი |  |
| ჩინური კალენდარი | 4370—4371 癸丑 — 甲寅 უჩა ხოჯი — წვანე ჸილო |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
16741674 (ვითოშ ამშოშ სუმონეჩდოვითაანთხი) წანა** — გრიგორიანული კალენადრიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე თუთაშხა დო იულიანური კალენდარიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე ცაშხა. თე წანას კალენდარეფს შქას გინორთა რდჷ 10 დღა. თე წანა რე XVII ოშწანურაშ მა-8 დეკადაშ მა-4 წანა.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# 1632

|  |  |
| --- | --- |
| **ვითოშწანურა:**  | I · **II** · III |
| **ოშწანურა:**  | XVI · **XVII** · XVIII |
| **წანეფი:** | 1629 · 1630 · 1631  **1632** 1633 · 1634 · 1635 |

**1632 წანა შხვა კალენდარეფს**| გრიგორიანული კალენდარი | 1632 *MDCXXXII* |
| იულიანური კალენდარი | 1631—1632 (11 ღურთუთაშე) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერაწკჷმა | 7140—7141 (11 ეკენიაშე) |
| ურიული კალენდარი  | 5392—5393  |
| ისლამური კალენდარი | 1041—1042 |
| ჯვეშქორთული კალენდარი | (21 მელახშე) |
| - *ოქიანუშ აკოქიმინუაშე* | 7235—7236 (*„ჴსლე“*—*„ჴსლვ“*) |
| - *ქირსეშე* | 1632 (*„ჩქლბ“*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIII* მორთინა დო 320 (*„ტკ“*) *წანა* |
| ჯვეშსომეხური კალენდარი | 4124—4125 (11 მარაშინათუთაშე) |
| სომეხური ოხვამური კალენდარი | 1081 *ԹՎ* *ՌՁԱ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1624—1625 |
| რომიშ დორსხუაფაშე | 2384—2385 (1 მესიშე) |
| ჯვეშინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 1688—1689 |
| - *შაკა სამვატი* | 1554—1555 |
| - *კალი-იუგა* | 4733—4734 |
| ირანული კალენდარი | 1010—1011 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2175 |
| იაპონური კალენდარი |  |
| ჩინური კალენდარი | 4328—4329 辛未 — 壬申 ჩე შხური — უჩა ქია |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
16321632 (ვითოშ ამშოშ ეჩდოვითოჟირი) წანა** — გრიგორიანული კალენადრიშ ნარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე ცაშხა დო იულიანური კალენდარიშ ნარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე ჟაშხა. თე წანას კალენდარეფს შქას გინორთა რდჷ 10 დღა. თე წანა რე XVII ოშწანურაშ მა-4 დეკადაშ მა-2 წანა.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# 1573

|  |  |
| --- | --- |
| **ვითოშწანურა:**  | I · **II** · III |
| **ოშწანურა:**  | XV · **XVI** · XVII |
| **წანეფი:** | 1570 · 1571 · 1572  **1573** 1574 · 1575 · 1576 |

**1573 წანა შხვა კალენდარეფს**| გრიგორიანული კალენდარი | 1573 *MDLXXIII* |
| იულიანური კალენდარი | 1572—1573 (11 ღურთუთაშე) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერაწკჷმა | 7081—7082 (11 ეკენიაშე) |
| ურიული კალენდარი  | 5333—5334  |
| ისლამური კალენდარი | 980—981 |
| ჯვეშქორთული კალენდარი | (21 მელახშე) |
| - *ოქიანუშ აკოქიმინუაშე* | 7176—7177 (*„ჴროვ“*—*„ჴროზ“*) |
| - *ქირსეშე* | 1573 (*„ჩფოგ“*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIII* მორთინა დო 261 (*„სჲა“*) *წანა* |
| ჯვეშსომეხური კალენდარი | 4065—4066 (11 მარაშინათუთაშე) |
| სომეხური ოხვამური კალენდარი | 1022 *ԹՎ* *ՌԻԲ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1565—1566 |
| რომიშ დორსხუაფაშე | 2325—2326 (1 მესიშე) |
| ჯვეშინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 1629—1630 |
| - *შაკა სამვატი* | 1495—1496 |
| - *კალი-იუგა* | 4674—4675 |
| ირანული კალენდარი | 951—952 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2116 |
| იაპონური კალენდარი |  |
| ჩინური კალენდარი | 4269—4270 壬申 — 癸酉 უჩა ქია — უჩა მუმული |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
15731573 (ვითოშ ხუთოშ სუმონეჩდოვითოსუმი) წანა** — იულიანური კალენდარიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე ცაშხა. თე წანა რე XVI ოშწანურაშ მა-8 დეკადაშ მა-3 წანა.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ღვინი

ჭირქა ჭითა დო ჩე ღვინი
**ღვინი** — ალკოჰოლური ოშუმალი, წარმებული ჸურზენიშ წვენიშ ფერმენტაციათ, მარა რსებენს შხვა ხილიშ ღვინეფი, თინეფს შქას მარგულიშ, უჩა მუჸიაშ დო ხუნწიშ. უჸურზენეთ კეთებულ ღვინეფშა ხილიშ ვარ-და ოფუტეშ ღვინი უჯოხონა. ოშუმალეფი მეღებული შხვა ფერმენტირებაფონი მოღეშე, მუჭომით რე თოფური, ვარ-და მეღებული დისტილირაფაშ მეთოდით, მუჭომით რე ბრენდი, ღვინიშ კატეგორიაშა ვემშმურს.

## ეტიმოლოგია

ღვინიშ ეიოშანალ ზიტყვეფს დახე არძა ნინას ართი ჯინჯი უღუ. ქართველურ ნინეფს ღვინი გჷმირიგადუაფუ: ღვინო (ქორთ.), ღვინი (ზან./მარგ.), ღვინალ (შონ.).

შხვა ინდო-ევროპულ დო სემიტურ ნინეფს: ხეთური: wiyan(a), ლუვიური: wa/i-ya-na, ჯვ. ბერძენ.: Οíνος, ლათ: vinum, სომხ.: gini გერმ.: Wein, ინგლ. Wine, რუს. (სლავურ ნინეფშა): вино, უელს: gwîn, ფრანგ.: vin, ესპ.: vino, იტ.: vino, არაბ.: wainun, ური.: yayin, ასირ: înu.
თოლოძირე რე, თე ზუტყვეფს აკმაართიანენა ართი ჯინჯი, ართ გოჭყაფა დო თი ქიანაშე ოკო რდას არძა შხვა ნინაშა მიშულირი დო გჷმორინაფილი, ნამუთ საეგებიოთ ოკო რდგას ღვინიშ ოდაბადე.
მუჭოთ იდასურებუ მატერიალური მონძეობაშენ, ასეიანი საქორთუოშ ტერიტორიას ბინეხიშ კულტურას უჯვეშაში, ორდოშიანი ბრინჯაოშ ხანშე იჩინენდეს. თე უმკუჯინალო, ზიტყვა „ღვინოქ“, მენცარეფიშ უმენტაშობაშ არზით კინოხქორთულ ნინას პროტო-ინდო-ევრუპული ნინაშე — ართ-ართი თეორიაშ მეჯინათ — პროტო-სომეხური ნინაშ მეშქაშობათ მოხვადჷ. ზურაბ სარჯველაძეშით წჷმოჭყაფილჷ თეორია თე ზიტყვაშ წიმინდე ქართველურ ეტიმოლოგიაწკჷმა მერსხუაფაშ გეშა, ბჟადალიშ დო ქორთუ მენცარეფს კონწარო გაკრიტიკეს დო ივარეს თინა.

## თაშნეშე ქოძირით

* ქოართული ღვინი
* საქორთუოშ მებინეხობა დო მეღვინობა
* ქორთული ბინეხიშ ჯიშეფი

## ლიტერატურა

* გელაშვილი ნ. „მეღვინეობა“, თბ., 1961
* მოდებაძე კ. „მეღვინეობა“, თბ., 1948
* გოგოტაშვილი ი. „ღვინის ეტიმოლოგიისთვის“, პრ., 2004
* ჯავახიშვილი ივ. „ქართველი ერის ისტორია“, თბ., 1965
* Беридзе Г. «Технология и энохимическая характеристика вин Грузии», Тб., 1956
* Абашидзе И., Чиаурели В., Лоладзе Г. «Грузинское Вино», Тб., 1989

## რესურსეფი ინტერნეტის

* **ვიქსიკონს** ენწყუმილი რე ზიტყვა: ღვინი GWF-ის (ქორთული ღვინიშ ფანია) საიტი Archived 2007-09-27 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* ქორთული მეღვინობაშ დო მებინეხობაშ ვებ-პორტალი Archived 2011-11-12 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* ირფელი ქორთული ღვინიშ გეშაბ
* მარანი - ბლოგი ღვინიშ დო გოგემუანაფაშ გეშა Archived 2018-05-09 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Le domaine Labille Archived 2008-12-02 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* საქორთუოშ ღვინიშ ბაზარიშ სიახალეეფი
* იუნესკო ქორთული ტრადიციული ლაგვანიშ ღვინიშ გეშა

## სქოლიო
# 1787

|  |  |
| --- | --- |
| **ვითოშწანურა:**  | I · **II** · III |
| **ოშწანურა:**  | XVII · **XVIII** · XIX |
| **წანეფი:** | 1784 · 1785 · 1786  **1787** 1788 · 1789 · 1790 |

**1787 წანა შხვა კალენდარეფს**| გრიგორიანული კალენდარი | 1787 *MDCCLXXXVII* |
| იულიანური კალენდარი | 1786—1787 (12 ღურთუთაშე) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერაწკჷმა | 7295—7296 (12 ეკენიაშე) |
| ურიული კალენდარი  | 5547—5548  |
| ისლამური კალენდარი | 1201—1202 |
| ჯვეშქორთული კალენდარი | (21 მელახშე) |
| - *ოქიანუშ აკოქიმინუაშე* | 7390—7391 (*„ჴტჟ“*—*„ჴტჟა“*) |
| - *ქირსეშე* | 1787 (*„ჩღპზ“*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIII* მორთინა დო 475 (*„ჳოე“*) *წანა* |
| ჯვეშსომეხური კალენდარი | 4279—4280 (11 მარაშინათუთაშე) |
| სომეხური ოხვამური კალენდარი | 1236 *ԹՎ* *ՌՄԼԶ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1779—1780 |
| რომიშ დორსხუაფაშე | 2539—2540 (2 მესიშე) |
| ჯვეშინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 1843—1844 |
| - *შაკა სამვატი* | 1709—1710 |
| - *კალი-იუგა* | 4888—4889 |
| ირანული კალენდარი | 1165—1166 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2330 |
| იაპონური კალენდარი | 7-ა წანა ტემეი |
| ჩინური კალენდარი | 4483—4484 丙午 — 丁未 ჭითა ცხენი — ჭითა შხური |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
17871787 (ვითოშ შკვითოშ ოთხონეჩდოშკვითი) წანა** — გრიგორიანული კალენადრიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე თუთაშხა დო იულიანური კალენდარიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე ობიშხა. თე წანას კალენდარეფს შქას გინორთა რდჷ 11 დღა. თე წანა რე XVIII ოშწანურაშ მა-9 დეკადაშ მა-7 წანა.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ჯეიმზ მაკევოი

|  |
| --- |
| **ჯეიმზ მაკევოი** |
|  მაკევოი 67-ა კანიშ კინოფესტივალს, 2014 წანაშ მესი |
| **დაბადებაშ ჯოხო** | ჯეიმზ მაკევოი |
| **დაბადებაშ აბანი** | პორტ გლაზგო, შოტლანდია,  გოართ. ომაფე |
| **დებადჷ** | 21 პირელი, 1979 (1979-04-21)

 |
| **საქვარუა** | არტისტი |
| **აკოქიმინჯალაშ წანეფი** | 1995-ამდღარშახ |

**ჯეიმზ მაკევოი** (ინგლ. James Andrew McAvoy; დ. 21 პირელი, 1979, პორტ-გლაზგო) — შოტლანდიარი თეატრიშ დო კინოშ არტისტი. თიში დებიუტიქ იჸუ ფილმის „ხოლოშ ოთახი“. 2011 წანას თიქ ილაჸაფუ პროფესორი იქსიშ როლი ფილმის „იქს-ადამიერეფი: მაართა კლასი“.

## ფილმოგრაფია

| წანა |  | მარგალურო | ოდაბადური ჯოხოდვალა | როლი |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1995 | ფ |  *ხოლოშ ოთახი* | *The Near Room* | კევინ სავაჯი |
| 2001 | ფ |  *ონჩურე აუზი*  | *Swimming Pool* | მაიკი |
| 2004 | ფ |  *უიმბლდონი*  | *Wimbledon* | კარლ კოლტი |
| 2005 | ფ |  *ნარნიაშ ქრონიკეფი: ნჯილო, კუდამი დო კარადა*  | *The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe* | მისტერ ტურნუსი |
| 2006 | ფ |  *შოტლანდიაშ ეკონია მაფა*  | *The Last King of Scotland* | ნიკოლას კარიგანი |
| 2007 | ფ |  *ჯეინო გინორთინას*  | *Becoming Jane* | თომას ლეფროი |
| 2007 | ფ |  *პენელოპე*  | *Penelope* | ჯონი მარტინი |
| 2007 | ფ |  *ნარღება*  | *Atonement* | რობი ტერნერი |
| 2008 | ფ |  *გორილი*  | *Wanted*  | ვესლი გიბსონი |
| 2009 | ფ |  *ეკონია მარა*  |  *The Last Station* | ვალენტინ ბულგაკოვი |
| 2011 | ფ |  *იქს-ადამიერეფი: მაართა კლასი*  | *X-Men: First Class*  | პროფესორი იქსი |
| 2014 | ფ |  *იქს-ადამიერეფი: მუმალი ულირი ბორჯიშ დღალეფი*  | *X-Men: Days of Future Past* | ჩარლზ ქსავიე |
| 2014 | ფ |  *ელეანორ რიგბიშ გოდინაფა*  | *The Disappearance of Eleanor Rigby*  | ელეანორ რიგბი |
| 2015 | ფ |  *ვიქტორ ფრანკენშტეინი*  |  *Victor Frankenstein*  | ვიქტორ ფრანკენშტეინი |

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ჯეიმზ მაკევოი — კინოფილმეფიშ ინტერნეტ მუნაჩემეფიშ ბაზას (ინგლისური) \*
# ლაიფციგი

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ნოღა
ლაიფციგი გერმ. Leipzig ჟიმ. საქს. Leibz'sch

|  |
| --- |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| შილა | გერბი |
|  |  |

|  |  |
| --- | --- |
| ქიანა |  გერმანიაგერმანია |
| აკანი | საქსონიასაქსონია |
| კოორდ. | 51.34,12.37551°20′24″ ოორ. გ. 12°22′30″ ელ. გ.﻿ / ﻿ |
| ნოღაშ მერი | ბურკჰარდ იუნგი (გსდპ) |
| ფართობი | 297.36 კმ² |
| მახორობა | 616,093 კოჩი (2022) |
| მეჭედალა | 2,100 კოჩი/კმ² |
| აგლომერაცია | 1,001,220 |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | UTC+1, ზარხულს UTC+2 |
| ტელ. კოდი | +49 0341 |
| ოფოსტე ინდექსი | 04001–04357 |
| ოავტომობილე კოდი | L |
| ოფიციალური ვებ-ხასჷლა | www.english.leipzig.de/ |
| ავტომობ. კოდი | DO |

|  |
| --- |
|
ლაიფციგი |

 |

**ლაიფციგი** (გერმ. *Leipzig*) — ნოღა გერმანიას, საქსონიაშ ფედერალური აკანს, თიში უკაბეტაში ნოღა, ოხერეჭე, ოვაჭარე დო კულტურული ცენტრი. 2022 წანაშ მუნაჩემეფით, ნოღას ოხორანს 616,093 ადამიერი. ჩინებული რე მუში უნივერსიტეტით დო ბაზარით.

## ქოძირით თაშნეშე

* გერმანიაშ კაბეტი ნოღეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ლაიფციგიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა(გერმანული)
* ლაიფციგიშ ტაროსი*[ღურელ რსხილი]* (რუს.)
# მერი უოლსტოუნკრაფტი

|  |
| --- |
| მერი უოლსტოუნკრაფტი |
|
მერი უოლსტოუნკრაფტი (ჯონ ოპიშ ნახანტა, 1797 წანა) |
| ფსევდონიმი: |
Mr. Cresswick
 |
| დაბადებაშ თარიღი: |
27 პირელი, 1759
 |
| დაბადებაშ აბანი: |
ლონდონი, ინგლისი
 |
| ღურაშ თარიღი: |
ეკენია 10,, 1797 (38 წანერი)

 |
| ღურაშ აბანი: |
ლონდონი, ინგლისი
 |
| ერუანობა: |
ინგლისარი
 |
| საქვარუა: |
ჭარუ, ფილოსოფოსი, ფემინისტი
 |
| ჟანრი: |
ფემინიზმი
 |
| ნინა: |
ინგლისური ნინა
 |

**მერი უოლსტოუნკრაფტი** (ინგლ. ; დ. 27 პირელი, 1759, ლონდონი, ინგლისი — ღ. 10 ეკენია, 1797, ლონდონი, ინგლისი) — ინგლისარი ჭარუ, ფილოსოფოსი დო ოსურეფიშ ნებეფიშ აქტივისტი, ფემინისტი. მერჩქინელი რე ფემინისტური ფილოსოფიაშ ართ-ართ დუმარსხუაფალო. თეხანური ბორჯიშ ფემინისტეფი ფშხირას ციტირენა თიში იდეეფს.

უოლსტოუნკრაფტი რე ავტორი ნოველეფიშ, ტრაქტატეფიშ, შარალუეფიშ წინგიშ, საფრანგეთიშ რევოლუციაშ ისტორიაშ და ბაღანეფიშ წინგეფიშ. თიში არძაშე შანულამი ნახანდი რე *"ოსურეფიშ ნებეფიშ თხილუაშ გეშა"* (1792), ნამუქჷთ კაბეტი გოლინა იღვენუ უკულიანი პერიოდიშ ფემინისტეფიშ არზუანობაშა. უოლსტოუნკრაფტიშ აზრით ოსურეფი ორთაშობურო, ქომოლკოჩეფიშე მუთინით ნაკლები ვარენა, მარა სანარღოთ ფშხირას თაში რჩქუ, მუშენდა ოსურეფს გონათაფა ორკუნა.

უოლსტოუნკრაფტიშ ქომონჯი რდჷ ნოველისტი, ფილოსოფოსი დო ანარქისტი უილიამ გოდვინი, ნამუთ რე ავტორი ბიოგრაფიულ-მემუარული ხასიათიშ ნახანდიშ უოლსტოუნკრაფტიშ გეშა. ჸათე წინგიქ, დოხოლაფირო ართი ოშწანურაშ გოძვენას გილალუ უოლსტოუნკრაფტიშ რეპუტაცია. ფემინისტური ყარაფეფიშ მუკორჩქინაშ უკულ, უოლსტოუნკრაფტიშ იდეეფქ კაბეტი შანულობა დო პოპულარობა მიპალუ.

მერი უოლსტოუნკრაფტიშ სქუა რდჷ მერი შელი, გიშარჩქინელი ჭარუ დო ნოველისტი, ფანტასტიკური ჟანრიშ რომანიშ "*ფრანკენშტაინი*"-შ ავტორი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* მერი უოლსტოუნკრაფტი ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* მერი უოლსტოუნკრაფტი BBC-ს რადიო პროგრამას *In Our Time*
* უოლსტოუნკრაფტიშ ნახანდეფი Standard Ebooks-ის
* უოლსტოუნკრაფტიშ ნახანდეფი პროექტი გუტენბერგის
* უოლსტოუნკრაფტიშ ნაჭარეფი Open Library-ის
* უოლსტოუნკრაფტი სტენფორდიშ ფილოსოფიურ ენციკლოპედიას
* პორტრეტეფი ლონდონიშ პორტრეტეფიშ ერუანულ გალერეას
# უოლტერ სკოტი

|  |
| --- |
| უოლტერ სკოტი |
|  |
| ფსევდონიმი: |
Jedediah Cleishbotham, Laurence Templeton, Somnambulus, Malachi Malagrowther, Clutterbuck დო Lawrence Templeton
 |
| დაბადებაშ თარიღი: |
15 მარაშინათუთა, 1771
 |
| დაბადებაშ აბანი: |
ედინბურგი, შოტლანდია
 |
| ღურაშ თარიღი: |
ეკენია 21,, 1832 (61 წანერი)

 |
| ღურაშ აბანი: |
ებოტსფორდი, შოტლანდია
 |
| ერუანობა: |
შოტლანდიარი
 |
| საქვარუა: |
ჭარუ, ნოველისტი, დრამატურგი, პოეტი, მათანგალი, ისტორიკოსი
 |
| Magnum opus: | *უევერლი* (1814) *გაი მენერინგი* (1815) *ანტიკვარი* (1816) *რობ როი* (1817) *მიდლოთიანიშ გური* (1818) *ლამერმურიშ მოჭყუდუ* (1819) *მონტროზიშ ლეგენდა* (1819) *აივენჰო* (1820) *მონასტერი (1820)* აბატი (1820) *კენილვორტი (1821)* კორსანტი (1822) *ტობაშ ცირა* (1810) *მარმიონი* (1808)
 |
| ჟანრი: |
ისტორიული პროზა, პოეზია
 |
| ნინა: |
ინგლისური ნინა
 |
| ჯილდოეფი: |
ედინბურგიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური
 |
|  |

**სერ უოლტერ სკოტი** (ინგლ. Sir Walter Scott, 1st Baronet, დ. 15 მარაშინათუთა, 1771, ედინბურგი, შოტლანდია — ღ. 21 ეკენია, 1832, ებოტსფორდი, შოტლანდია) — შოტლანდიარი ჭარუ, ნოველისტი, დრამატურგი, პოეტი, მათანგალი დო ისტორიკოსი. სკოტი რდჷ პროფესიათ იურისტი. გურაფულენდჷ ედინბურგიშ უნივერსიტეტის. დიდი პოპულარობა მოუღჷ ისტორიულ რომანეფქ. სკოტი რე ავტორი ჩინებული რომანეფიშ: "აივენჰო", "რობ-როი", "უევერლი", "მიდლოთიანიშ გური", "ლამერმურიშ მოჭყუდუ", თაშნეშე პოემეფიშ: "ტობაშ ცირა" დო "მარმიონი". სკოტი მერჩქინელი რე შოტლანდიური დო ევროპული ლიტერატურაშ ართ-ართ უდიდაშ წჷმმარინაფალო. 1820 წანას სკოტის გინოჩეს ებოტსფორდიშ ბარონეტიშ ტიტული. 1820–1832 წანეფს სკოტი რდჷ ედინბურგიშ ომაფე ჯარალუაშ პრეზიდენტი დო 1827-1829 წანეფს შოტლანდიაშ ანტიკვარიატიშ ჯარალუაშ ვიცე-პრეზიდენტი.

## ლიტერატურა

* Millgate, Jane. Walter Scott: The Making of the Novelist (Edinburgh, 1984).

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოულტერ სკოტი ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* უოლტერ სკოტი - ნახანდეფი პროექტ „გუტენბერგის“
* უოლტერ სკოტიშ ლერსეფი დო პოემეფი
* სკოტიშ პორტრეტეფი პორტრეტეფიშ ერუანულ გალერეას
* უოლტერ სკოტიშ ციფრული არქივი
* უოლტერ სკოტიშ კორესპონდენცია Archived 2022-06-07 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* უოლტერ სკოტიშ ნახანდეფიშ ერკებული
* უოლტერ სკოტიშ ჯოხონობაშ ჯარალუა
# ტექნოკრატია

| სახენწჷფო დუდალაშ ფორმეფი დო სისტემეფი  |
| --- |
| * ავტოკრატია
* ანარქია
* არისტოკრატია
* ბიუროკრატია
* გერონტოკრატია
* დემარქია
* დემოკრატია

* იმიტაციური დემოკრატია
* ლიბერალური დემოკრატია
* წჷმმარინაფონი დემოკრატია
* ბონი დემოკრატია
* ბურჟუაზიული დემოკრატია
* დესპოტიზმი
* ჯამახირია
* დიარქია
* დიქტატურა

* ოურდუმე დიქტატურა
* ფაშისტური დიქტატურა
* პროლეტარიატიშ დიქტატურა
* ნაციონალური დიქტატურა
* იდეოკრატია
* იზოკრატია
* კლეპტოკრატია
* კომუნა
* კორპორატოკრატია
* კრიტარქია
* მარიონეტული სახენწჷფო
* მატრიარქატი
* მერიტოკრატია
* მილიტოკრატია
* მონარქია

* აბსოლუტური მონარქია

* რუსული ავტოკრატია

* მოსოფელიშ მონარქია
* გჷშაგორაფონი მონარქია
* კონსტიტუციური მონარქია
	+ დუალისტური მონარქია
	+ საპარლამენტო მონარქია
* აპიჯალურ-წჷმმარინაფონი მონარქია
* ფეოდალური მონარქია

* საგვარო მონარქია
* ორდოფეოდალური მონარქია

* სახანო (კაგანატი)
* ცარიზმი
* ნოოკრატია
* ართპარტიული სისტემა
* ოლიგარქია
* ოხლოკრატია
* პატრიარქატი

* ბელადობა
* პლუტოკრატია
* რესპუბლიკა

* ოკათე რესპუბლიკა
* საპარლამენტო რესპუბლიკა
* საპრეზიდენტო რესპუბლიკა
* ესვარილი რესპუბლიკა
* სხუნური რესპუბლიკა
* თალასოკრატია
* თელუროკრატია
* თეოკრატია
* ტექნოკრატია
* ტიმოკრატია
* ტირანია
* ტოტალიტარიზმი
* ხუნტა
* ეთნოკრატია
 |
| **პორტალი:პოლიტიკა** ·  |

**ტექნოკრატია** (ბერძენ. τέχνη „ტექნე“ — ხელობა დო κράτος „კრატოს“ — გამაგალა, მაღვენჯობა) — ჯარალუა, სოდე ადამიერეფ გამაგე პოსტეფს იკენა თინეფიშ კვალიფიკაციაშ მეჯინათ (დო ვართ სამანგათ გიშაგორუეფიშ შარათ).

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ჩოგანბურთი

უიმბლდონი. კორტი №18.
**ჩოგანბურთი,** ვარდა **ტენისი** — სპორტიშ გვარობა, ნამუსჷთ ართიანს ორკინუნა ჟირ მოლაჸაფე („საართო ლაჸაფი“), ვარდა ბუნას ჟი-ჟირო, ნამუთ აკმოდირთუ ჟირ მოლაჸაფეშე ირ ბუნას (“ჭყვირი ლაყაფი„). აწმარენჯეფიშ ეშაჩინებე რე (მეჩოგანბურთე ვარდა ტენისისტი) ჩოგანიშ მოხვარათბურთიშ აწმარენჯიშჸურე ჸოთამა თეშ, ნამჷ-და აწმარენჯიქ თიშ აშო დორთინაფა ვეშილებუასჷნ.

ალმახანურ ჩოგანბურთიშ მუშ ოფიციალური ჯოხოდვალა უღუ - „ლაუნ-ტენისი“ (ინგლ. lawn [lɔːn] — ოდიარე), რეალ-ტენისიშე გიშაკერზებელო (ვარდა „ჟიო-დე-პომი“, ჯოხოდვალაშ ფრანგულ ვარიანტით) — უმოს ჯვეში გვარობა, ნამუსჷთ კილერ დგჷმილეფს დო კორტიშ შხვანერ ტიპის ლაჸაფენა. ჩოგანბურთი ოლიმპიური სპორტიშ გვარობა რე.

## სქოლიო
# კაირო

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
კაირო القاهرة

|  |
| --- |
|  |

|  |
| --- |
| შილა |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| ქიანა |  ეგვიპტეეგვიპტე |
| სტატუსი | ნანანოღა |
| კოორდ. | 30.083333,31.23333330°05′00″ ოორ. გ. 31°14′00″ ელ. გ.﻿ / ﻿ |
| ფართობი | 214 კმ² |
| მახორობა | 7.734.614 კოჩი (2005) |
| მეჭედალა | 36.143 კოჩი/კმ² |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | UTC+2, ზარხულს UTC+3 |

|  |
| --- |
|
კაირო |

**კაირო** ვიკიოწკარუეს |

**კაირო** (არაბ. القاهرة; al-Qāhirah) — ეგვიპტეშ ნანანოღა; 15.2 მილიონიანი მახორობათ (აგლომერაცია) უდიდაში ნოღა რე აფრიკას; მოსოფელს რანწკით მა-16 არძაშე მეჭედელო დოხორელი მეტროპოლია.

თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და ნოღაშ ოფიციალური ჯოხო რე „ალ-ქაჰირა“, აკანური მახორუეფი თის მუჭოთ წესი ქიანაშ ჯოხოთ „მაშრ“ (არაბ. مصر) მიშინუანა აკანურ დიალექტშა. ჯოხო „ალ-ფაჰირა“ ითანგუაფუ, მუჭოთ „გომორძგვილი“. ჯოხოშ გოჭყაფა ნოღაშ დორსხუაფაშ ბორჯის პლანეტა მოროხიშ დგომარობას მირჩქინანა. მარსი დესტრუქციაწკჷმა იმანგებუ დო არაბულო თის „ალ-ნაჯმ-ალ-ქაჰირქ“ გიადჷ ჯოხოთ, ლეგენდაშ მეჯინათ, ზუსტას თაურეშე ოკო რდას ნოღაშ ჯოხო ხოლო. მარა ისტორიულო ნოღაშ ჯოხო თიშ ტიტულშე „ქაჰირატ-ალ-ადაა“ (ნტერეფიშ გიმარჯგინე) ოკო მიშას. თე ტიტული ნოღას მიაჩჷ თიშ ნძალიერობაშ სტატუსიშ გეშა, თიშენ, ნამჷ-და ურცხოელეფიშ ჯარეფიშით ნოღაშ ეჭოფუაშ ანდა ცადება ირო კვარჩხას ითებუდჷ (სამანგ. მონღოლეფიშ, ჯვაროსანეფიშ დო ოსმალეფიშ მიშაკათინეფი).

## დოჯიმალაფირი ნოღეფი

თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და პირამიდეფი ტერიტორიულო გიზას იდვალუაფუ, პირამიდეფი კაიროშ სიმბოლოთ გჷნირთჷ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * ახისარი, თურქეთი
* ალექსანდრია (არაბ. الإسكندرية‎‎), ეგვიპტე
* ალჟირი (არაბ. مدينة الجزائر‎‎), ალჟირი
* ამანი (არაბ. عمان‎‎), იორდანია
* ამსტერდამი (ნიდერლ. Amsterdam), ნიდერლანდი
* ათენი (ბერძენ. Αθήνα), საბერძნეთი
* ბაღდადი (არაბ. بغداد‎‎), ერაყი
* პეკინი (ჩინ. 北京), ჩინეთი (28 გჷმათუთა 1990)
* ბეირუთი (არაბ. بيروت‎‎), ლიბანი
* ბუენოს-აირესი (ინგლ. Buenos Aires), არგენტინა
* დამასკო (არაბ. دمشق‎‎), სირია
* ისპაჰანი (სპარს. اصفهان), ირანი
* სტამბოლი (თურქ. İstanbul), თურქეთი
* ჯიდა (არაბ. جدة‎‎), საუდიშ არაბეთი
* ხართუმი (არაბ. الخرطوم‎‎), სუდანი
* ლიმა (ინგლ. Lima), პერუ
* ლისაბონი (პორტ. Lisboa), პორტუგალია
 |  | * ლონდონი (ინგლ. London), გოართოიანაფილი ომაფე
* მადრიდი (ესპ. Madrid), ესპანეთი
* მოსკოვი, რუსეთი
* ნიუ-იორკი (ინგლ. New York City), ააშ
* პრაღა (ჩეხ. Praha), ჩეხეთი
* რაბატი (არაბ. الرباط‎‎), მაროკო
* სან-პაულუ (პორტ. São Paulo), ბრაზილია
* სეული (კორ. 서울), ობჟათე კორეა (1997)
* შტუტგარტი (გერმ. Stuttgart), გერმანია (1979)
* ტუნისი (არაბ. تونس‎‎), ტუნისი
* ტოკიო (იაპონ. 東京), იაპონია
* ტორონტო (ინგლ. Toronto), კანადა
* ვაშინგტონი (ინგლ. Washington), ააშ
* ტაშკენტი (უზბეკ. Toshkent), უზბეკეთი
* ქართი, საქორთუო
 |

## სქოლიო

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
კაირო

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# თანახი

თანახიშ დუდხასჷლა (1008 წ).
**თანახი** (ურიულო תַּנַ"ךְ) — წიმინდე ჭარილეფიშ დუდჯოხო, ეჭოფილი ივრითის (ქირსიანული ტრადიციას, პრაქტიკულო რსულაშო ომანგჷ ჯვეში აპიანს).

ზიტყვა ”**თ**ა**ნ**ა**ხ**ი” რე აკრონიმი, აკოდგინელი თანახიშ სუმი ნორთიშ პირველი ასოეფიშე:

* *თორა*, ური.תּוֹרָה
* *ნევიიმი*, ური. נביאים
* *კეტუვიმი*, ური. כתובים

ტერმინქ გორჩქინდჷ ურიული თეოლოგეფიშ შქაოშწანურამი ნახანდეფც.