Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 706

|  |  |
| --- | --- |
| **ვითოშწანურა:**  | ჯვ. წ. I · **I** · II |
| **ოშწანურა:**  | VII · **VIII** · IX |
| **წანეფი:** | 703 · 704 · 705  **706** 707 · 708 · 709 |

**706 წანა შხვა კალენდარეფს**| გრიგორიანული კალენდარი | 706 *DCCVI* |
| იულიანური კალენდარი | 705—706 (5 ღურთუთაშე) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერაწკჷმა | 6214—6215 (5 ეკენიაშე) |
| ურიული კალენდარი  | 4466—4467  |
| ისლამური კალენდარი | 86—87 |
| ჯვეშქორთული კალენდარი | (21 მელახშე) |
| - *ოქიანუშ აკოქიმინუაშე* | 6309—6310 (*„ხტთ“*—*„ხტი“*) |
| - *ქირსეშე* | 706 (*„ღვ“*) |
| - *ქორონიკონით* | *XI* მორთინა დო 458 (*„ჳნჱ“*) *წანა* |
| ჯვეშსომეხური კალენდარი | 3198—3199 (11 მარაშინათუთაშე) |
| სომეხური ოხვამური კალენდარი | 155 *ԹՎ* *ՃԾԵ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 698—699 |
| რომიშ დორსხუაფაშე | 1458—1459 (25 პირელიშე) |
| ჯვეშინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 762—763 |
| - *შაკა სამვატი* | 628—629 |
| - *კალი-იუგა* | 3807—3808 |
| ირანული კალენდარი | 84—85 |
| ბუდისტური კალენდარი | 1249 |
| იაპონური კალენდარი |  |
| ჩინური კალენდარი | 3402—3403 乙巳 — 丙午 წვანე გვერი — ჭითა ცხენი |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
706706 (შკვითოშ ამშვი) წანა** — იულიანური კალენდარიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე ობიშხა. თე წანა რე VIII ოშწანურაშ 1-ა დეკადაშ მა-6 წანა.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ვარებული ნოღა

| ვარებული ნოღა\* |
| --- |
| იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი |
|

---

 |
| უჟინაში ჰარმონიაშ ოხიდა ვარებულ ნოღას

---

 |
| **ქიანა** |  ჩინეთი |
| **ტიპი** | კულტურული |
| **კრიტერიუმეფი** | i, ii, iii, iv |
| **ერკებული** | იუნესკოშ ერკებული  |
| **რეგიონი**\*\* | აზია-ოკიანეთი |
| **კოორდინატეფი** | 39.914722,116.39055639°54′53″ ოორ. გ. 116°23′26″ ელ. გ.﻿ / ﻿ |
| **კათაფაშ ისტორია** |
| **კათაფა** | 1987  (მა-11 სესია) |
| **ნომერი** | 457 |
| \* ქძ. ინგლ. ჯოხო UNESCO-შ ერკებულს. \*\* იუნესკოშით კლასიფიცირაფილი რეგიონი. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | მოსოფელიშ მონძალა UNESCO, ობიექტი № 439 რუს. • ინგლ. • ფრ. |

**ვარებული ნოღა** ვარ-და **ვარებული დოხორე** (ჩინ.: 紫禁城; შანენს "დინცხფერიშ ვარებულ ნოღას") — იდვალუაფჷ პეკინიშ ცენტრის დო მინიშ და ცინიშ დინასტიეფიშ ბორჯის იმპერიული დოხორეშ დოშანაფას არსულენდჷ. ასე დოხორე მუზეუმო რე ჩინებული. კომპლექსის 720.000 კვ.მ ფართობი უკებჷ, 800 ნოდგჷმუთ დო 8.000-შე უმოსი ოთახით. იუნესკოშით ფასებული რე მუჭოთ მოსოფელიშ უკაბეტაში უჯვეშაში ასქილადირი ჯაშ ნოკეთებუეფიშ კოლექცია დო 1987 წანას მოსოფელიშ კულტურული მონძალაშ ერკებულშა რე მიშაღალირი, მუჭოთ "მინიშ დო ცინიშ დინასტიეფიშ იმპერიული დოხორე".

დოხორეშ გოხოლუაშ ტერიტორია ტიანანმენიშ მოედანიშ ოორუეშე იჭყაფუ დო თიწკჷმა ტიანანმენიშ კარმინალით რე მერსხილი. თიშ მუკი-მუკი იმპერიული ნოღა იდვალუაფჷ.

## ქოძირით თაშნეშე

* იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ჩინეთის
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აზიას დო ოკიანეთის

## რესურსეფი ინტერნეტის

* დოხორეშ მუზეუმიშ ვებ-ხასილა
* ვარებული ნოღა
# 892

|  |  |
| --- | --- |
| **ვითოშწანურა:**  | ჯვ. წ. I · **I** · II |
| **ოშწანურა:**  | VIII · **IX** · X |
| **წანეფი:** | 889 · 890 · 891  **892** 893 · 894 · 895 |

**892 წანა შხვა კალენდარეფს**| გრიგორიანული კალენდარი | 892 *DCCCXCII* |
| იულიანური კალენდარი | 891—892 (5 ღურთუთაშე) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერაწკჷმა | 6400—6401 (5 ეკენიაშე) |
| ურიული კალენდარი  | 4652—4653  |
| ისლამური კალენდარი | 278—279 |
| ჯვეშქორთული კალენდარი | (21 მელახშე) |
| - *ოქიანუშ აკოქიმინუაშე* | 6495—6496 (*„ხჳჟე“*—*„ხჳჟვ“*) |
| - *ქირსეშე* | 892 (*„ყჟბ“*) |
| - *ქორონიკონით* | *XII* მორთინა დო 112 (*„რიბ“*) *წანა* |
| ჯვეშსომეხური კალენდარი | 3384—3385 (11 მარაშინათუთაშე) |
| სომეხური ოხვამური კალენდარი | 341 *ԹՎ* *ՅԽԱ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 884—885 |
| რომიშ დორსხუაფაშე | 1644—1645 (25 პირელიშე) |
| ჯვეშინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 948—949 |
| - *შაკა სამვატი* | 814—815 |
| - *კალი-იუგა* | 3993—3994 |
| ირანული კალენდარი | 270—271 |
| ბუდისტური კალენდარი | 1435 |
| იაპონური კალენდარი |  |
| ჩინური კალენდარი | 3588—3589 辛亥 — 壬子 ჩე ღეჯი — უჩა ვირთხა |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
892892 (ბრუოშ ოთხონეჩდოვითოჟირი) წანა** — იულიანური კალენდარიშ ნარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე შურიშხა. თე წანა რე IX ოშწანურაშ მა-10 დეკადაშ მა-2 წანა.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |

[[კატეგორია:892]
# იუანიშ დინასტია

| ჩინეთიშ ისტორია **ჩინეთიშ ისტორია** |
| --- |
| **ჯვეში** |
| **3 მონარქი დო 5 იმპერატორი** |
| **სიაშ დინასტია** ჯვ. წ. 2100–1600 |
| **შანიშ დინასტია** ჯვ. წ.1600–1046 |
| **ჯოუშ დინასტია** ჯვ. წ.1045–256  |
|  **ბჟადალი ჯოუ** |
|  **ბჟაეიოლი ჯოუ** |
|    აფუნიშ დო დამორჩილიშ პერიოდი |
|    მალიმორი სათაროეფიშ პერიოდი |
| **იმპერიეფი** |
| **ცინი** ჯვ. წ. 221 –206  |
| **ხანიშ დინასტია** ძვ. წ. 206 – ახ. წ. 220  |
|   **ბჟადალიშ ხანი** |
|   **სინიშ დინასტია** |
|   **ბჟაეიოლიშ ხანი** |
| **სუმმაფობა** 220–280 |
|   **ვეი**, **შუ** და **უ** |
| **ძინიშ დინასტია** 265–420 |
|   **ბჟადალი ძინი** | **16 ომაფე** 304–439 |
|   **ბჟაეიოლი ძინი** |
| **ობჟათეშ დო ოორუეშ დინასტიეფი** 420–589 |
| **სუიშ დინასტია** 581–618 |
| **ტანიშ დინასტია** 618–907 |
|   (**მაჟირა ჯოუ** 690–705) |
| **5 მონარქია დო 10 ომაფე** 907–960 | **ლიაო** 907–1125 |
| **სუნიშ დინასტია** 960–1279 |  |
|   **ოორუე სუნი** |  | **ბჟ. სია** |
|   **ობჟათე სუნი** | **ძინი** |  |
| **იუანიშ დინასტია** 1271–1368 |
| **მინიშ დინასტია** 1368–1644 |
| **ცინიშ დინასტია** 1644–1911 |
| **თეხანური ერა** |
| **ჩინეთიშ რესპუბლიკა** 1912–1949 |
| **ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკა**  1949–ასეშა | **ჩინეთიშ რესპ. (ტაივანი)** 1949–ასეშა |
| **თაშნეშე ქოძირით**

ჩინეთიშ ისტორიოგრაფია
ჩინეთიშ ისტორიაშ ქრონლოგია
ჩინეთიშ დინასტიეფი
ჩინური ნინა
ჩინური ხელუანობა
ეკონომიკური ისტორია
 |
| თე დაფაშ: ძირაფა • სხუნუა • რედ. |

**იუანიშ დინასტია** — მონღოლეფიშ დინასტია, ნამუთ მართუნდჷ თეხანურ ჩინეთიშ ტერიტორიაშ დიდ ნორთის.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Yuan Dynasty Earthen City Wall Park, Beijing Archived 2013-04-30 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# 608

|  |  |
| --- | --- |
| **ვითოშწანურა:**  | ჯვ. წ. I · **I** · II |
| **ოშწანურა:**  | VI · **VII** · VIII |
| **წანეფი:** | 605 · 606 · 607  **608** 609 · 610 · 611 |

**608 წანა შხვა კალენდარეფს**| გრიგორიანული კალენდარი | 608 *DCVIII* |
| იულიანური კალენდარი | 607—608 (4 ღურთუთაშე) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერაწკჷმა | 6116—6117 (4 ეკენიაშე) |
| ურიული კალენდარი  | 4368—4369  |
| ისლამური კალენდარი | 14 BH — 13 BH |
| ჯვეშქორთული კალენდარი | (21 მელახშე) |
| - *ოქიანუშ აკოქიმინუაშე* | 6211—6212 (*„ხსია“*—*„ხსიბ“*) |
| - *ქირსეშე* | 608 (*„ქჱ“*) |
| - *ქორონიკონით* | *XI* მორთინა დო 360 (*„ტჲ“*) *წანა* |
| ჯვეშსომეხური კალენდარი | 3100—3101 (11 მარაშინათუთაშე) |
| სომეხური ოხვამური კალენდარი | 57 *ԹՎ* *ԾԷ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 600—601 |
| რომიშ დორსხუაფაშე | 1360—1361 (24 პირელიშე) |
| ჯვეშინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 664—665 |
| - *შაკა სამვატი* | 530—531 |
| - *კალი-იუგა* | 3709—3710 |
| ირანული კალენდარი | 14 BP — 13 BP |
| ბუდისტური კალენდარი | 1151 |
| იაპონური კალენდარი |  |
| ჩინური კალენდარი | 3304—3305 丁卯 — 戊辰 ჭით ყურდგელი — ჸვინთელი დრაკონი |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
608608 (ამშოშ ბრუო) წანა** — იულიანური კალენდარიშ ნარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე თუთაშხა. თე წანა რე VII ოშწანურაშ 1-ა დეკადაშ მა-8 წანა.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# კულტურული მონძალაშ ძეგლი

**ძეგლი** ფართე გაგებით — ნამდგაინი ობიექტი, ნამუთ ქიანაშ, ერიშ კულტურული მონძალაშ ნორთი რე. ტიპოლოგიური შანეფიშ მეჯინათ შილებე გირთას ოთხ თარ კატეგორიათ: არქეოლოგიაშ, არქიტექტურაშ დო სახუაფონი ხელუანობაშ ძეგლეფი, თაშნეშე ჭარუაფონი ძეგლეფი, ნამუეფსჷთ ისტორიულ-ოგაგებე ვარდა ისტორიულ-ხანტურული შანულობა უღუ. ინწრო გაგებათ — ხელუანობაშ (სკულპტურული ვარდა არქიტექტურული) ნაწარმეეფი, ნამუთ აკოქიმინელი რე მიდგაინიაშ ვარდა მუგდაინიშ შვენაშ უღურალობაშო. ძეგლიშო დჷმახასიათაფალი რე აქტიური ჯარალუაშ ჟიქიმინჯეფიშ ფუნქცია, ნამუთ იძირებე მუჭოთ იდეურ პროგრამას, თეშ ხანტურულ გოხორციალაფას. ძეგლი თეშ იდგჷმუ, ნამჷ-და თიში ჯირაფა მიარე ადამიერს შეულებდასჷნ. ძეგლი შანულამ როლს არსულენდას ოკო ელმოლიშ ორგანიზაფას. ძეგლიშ პროტოტიპეფს დიო ხოლო მაართაჸოფურ ჯარალუას დო უჯვეშაში ბჟაეიოლიშ ცივილიზაციეფს აბხვადუთ (მეგალითეფი, პირამიდეფი, ობელისკეფი დო შხვა), მაართა მემორიალური დოშანაფაშ ძეგლიქ ანტიკურ ოქიანუს აკიქიმინჷ. გჷმიქიმინჷ ძეგლიშ თარი კომპოზიციური ტიპეფქ — ალეგორიული დო პორტრეტული ნოჭახნაკეფი, სკულპტურული ბუნეფი, ცხენენჯეფიშ ნოჭახნაკეფი, სატრიუმფო ორგალეფი, სჷმეტეფი, სტელეფი. შქა ოშწანურეფიშ უკული ქირსიანულ ოქიანუს ძეგლიშ არძაშე გოფაჩილი გვარობა რდჷ ჯვარი. რენესანსიშ ეპოქაშე — არზა ტიპიშ ძეგლიქ ხეახალო გიფაჩჷ ედომუშამ ევროპას. ქჷდიდგჷ ოერე ხასიათიშ ძეგლეფქ. XIX ოშწანურაშე გიფაჩჷ ძეგლიშ თემატიკაქ. მონარქეფიშ დო ცხენეჯმადუდეფიშ ელახ გორჩქინდჷ ხელუანეფიშ, მენცარეფიშ, ლიტერატურულ გერგეზეფიშ ძეგლეფქ. XX ოშწანურას გიშაკერზაფილო აქტუალური რე არქიტექტურაშ მემორიულ დგჷმილეფიშ იდეა. იდეური დო ხანტურული თოლწონუათ შანულამი რე დიდი ომუმალე ლჷმაშ (1941—1945) გომორძგუაშო მენძღვიებული მონუმენტეფი ჸოფილ სსრ რსხუშ მიარე ნოღას.

საქორთუოს მაართა ნოჭახნაკეფქ XIX ოშწანურაშ II გვერდის დიდგჷ. უთარაში მეჭირინაფეფი თე სფეროს მერსხილი რე ქორთული მეჭახნაკეფიშ (იაკობ ნიკოლაძე, ვალენტინ თოფურიძე, შოთა მიქატაძე, გიორგი ოჩიაური, გურამ კორძახია, ჯუანშერ მიქატაძე დო შხვეფი) ნახანდეფწკჷმა.

## ლიტერატურა

* ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ტ. 11, ხს. 266, ქართი, 1987 წანა.
# ესტუარი

ამაზონიS ესტუარი
**ესტუარი** (ლათ. *aestuarium*, ზუღაშ მორთაფათ მოჯალაგერი წყარპიჯი) — წყარმალუშ ართჸამი ძაბრიშობურო გოფართაფილი ნადუ. წჷმიქიმინუ, მუჟამსჷთ წყარმალუშ მუნაღელი მანგარი მასალა ინაკათუწკჷმა ველეკუნ, დო ნამუთ ზუღაშ მალობას ვარდა მიმორთაფას ზუღშა ინმუღუნ.

ინაკათუ ესტუარიშ სახეთ უღჷნა წყარმალუეფს: გარონას, ლუარას, გვადალკვივირს, ტახოს, გვადიანას, დუეროს, ელბას, ტემზას, შენონს, სევერნს, სომას, ემსის (ევროპა); ანაბარს, პიასინას, ხატანგას, ნარბადას, იანძის (აზია); კონგოს, გამბიას (აფრიკა); კოლუმბიას, ჯეიმზს, წიმინდე ლავრენტიშ წყარმალუს (ოორუე ამერიკა); პარანას, ესეკიბოს (ობჟათე ამერიკა).

წყარმალუეფიშ ესტუარი მოსოფელიშ მიარე აბანს მუთმოფხვადჷნა, გიშაკერძაფილო თექ, სოდე გოვითარაფილი რე სქირონაშ მიშაჭკირილ-გიშაჭკირილი განობეფი.

ევროპას არძაშე უმაართაშე ეიოშინალი რე წყარმალუ გარონაშ (ნადუ დორდონწკჷმა ართო) ესტუარი, ნამუთ ჩინებული რე ჟირონდიშ ჯოხოდვალათ. თიში სიგჷრძა 75 კმ რე, სიგანა — (გიმენი ნორთის) 10-15 კმ. შანულამი რე თაშნეშე წყარმალუ ემსიშ ესტუარი (სიგჷრძა 20 კმ).

ესტუარწკჷმა ზუღა ძალამ ტომბა რე.

## ლიტერატურა

* ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ტ. 4, ხს. 240, ქართი, 1979 წანა.
# ადამიერიშ გოვითარაფაშ ინდექსი

World map representing the inequality-adjusted Human Development Index categories (based on 2018 data, published in 2019).

|  |  |
| --- | --- |
| ██ 0.800–1.000 (very high)
██ 0.700–0.799 (high)
██ 0.550–0.699 (medium) | ██ 0.350–0.549 (low)
██ Data unavailable |

**ადამიერიშ წუმოძინაშ ინდექსი** (ინგლ. Human Development Index - (HDI)) — მოსოფელიშ არძა ქიანაშო წჷმარინუანს ინდიკატორს თიშ წუმოძინაშენ დო თინა აკმაშქვანს თე წუმოძინაშ თიჯგურა ოზჷმალეფს, მუჭომით რე: თელარაშ ოშქაშე მუდანობა; გონათუაშ დონე დო ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი ართ შურ მახორუშა გოანგარიშაფათ. ადამიერიშ წუმოძინაშ ინდექსი გოეროშით აღიარაფილი რე ადამიერული წუმოძინაშ გოთანჯუაშ სტანდარტულ საშუალებათ.

ადამიერიშ წუმოძინაშ ინდექსიშ თარი დოშანაფა რე გოთანჯას ქიანაშ ადამიერული წუმოძინაშ დონე, ნამუთ თაშნეშე თი ბუნას გჷთმოთანჯუნს, ნამუსჷთ თე ქიანა ორხველუნ - წუმოძინაფილი, წუმოძინაფონი ვარ-და დაბალწუმოძინელი ქიანეფიშ ბუნას. ზოგადო, „ჰუმანური წუმოძინა“ — თენა რე კონცეფცია, „გოართოიანაფილი ერეფიშ წუმოძინაშ პროგრამაშ“ (UNDP) მეჯინათ, ოხუ ადამიერეფიშ შილებუამობეფიშ ძინაშ პროცესის, მიშნაველეფიშ ძინას, დოსაქვარუას, გონათუაშ მიოღებელო უჯგუში პიკალეფიშ აკოქიმინუას, ჯანთხილუას დო თ.უ.

საინტერესო რე, ნამჷ-და თე ინდექსი 1980 წანას აკიმუშეს პაკისტანარ ეკონომისტიქ — მაჰბუბ ელ ჰაქიქ დო სერ რიჩარდ ჯოლიქ. თიშ უკული, „გოეროშ წუმოძინაშ პროგრამა“ მუშ ირწანურ „ადამიერული წუმოძინაშ ანგარიშის“ გჷმირინუანს თე ინდექსის.

ადამიერიშ წუმოძინაშ ინდექსი დჷთმადგინანს კრიტერიუმეფს დო მოძირანა თე კრიტერიუმეფიშ მეჯინათ თუ ნამ ეშალსი რეთე თუ თი ქიანა. თე ირფელი გჷმოხანტილი რე მაძირაფალეფით 0-შე 1-შა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* World Rank — Human development index
* Human Development Report Office
* 2007/2008 Report. Human development index
# ურუმჩი

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| საოლქე შანულობაშ ნოღა
ურუმჩი უიღურ. ئۈرۈمچی ჩინ. 乌鲁木齐

|  |
| --- |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| ქიანა |  ჩინეთიჩინეთი |
| ავტონომიური რეგიონი | სინძიანისინძიანი |
| კოორდ. | 43.8225,87.612543°49′21″ ოორ. გ. 87°36′45″ ელ. გ.﻿ / ﻿ |
| მადუდე | სიუ ჰაირონგი |
| ფართობი | 14,577 კმ² |
| ცენტრიშ სიმაღალა | 800 მ |
| მახორობა | 3,550,000 კოჩი (2015) |
| მეჭედალა | 240 კოჩი/კმ² |
| აგლომერაცია | 3,575,000 |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | UTC+8 |
| ტელ. კოდი | 991 |
| ოფოსტე ინდექსი | 830000 |
| ოავტომობილე კოდი | 新A |
| ოფიციალური ვებ-ხასჷლა | www.urumqi.gov.cn/ |

|  |
| --- |
|
ურუმჩი |

|  |
| --- |
|
ურუმჩი |

**ურუმჩი** ვიკიოწკარუეს |

**ურუმჩი** (ჩინ. 烏魯木齊) — ნოღა სინძიანს, ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკას.
ურუმჩი იკოროცხჷ მოსოფელს ზუღაშე მოჩილათირ ართ-ართ უშხუაშ ნოღათ. იდვალუაფჷ ტიან-შანიშ ოორუე გვალეფს.
ურუმჩის რე ჩინეთიშ ბორიაენერგეტიკაშ უკაბეტაში ცენტრი.

ურუმჩი ალმათიშ დო პეკინიშ ორკინაშარე რზას იდვალუაფჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ურუმჩიშ ადმინისტრაციაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა Archived 2020-05-13 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* ურუმჩიშ აკოდგინალუა 1949-2000(ინგლ.)
# იანძი

| იანძი |
| --- |
| ჩინ. - 长江 |
|  წყარმალუ იანძიშ პანორამა |
| დოხასიათაფა |
| სიგჷრძა | 6 300 კმ |
| ღანჩოშ ფართობი | 1808500 კმ² |
| ღანჩო | ბჟაეიოლ ჩინეთიშ ზუღა |
| წყარიშ ხარჯი | 31900 მ³/წმ |
| წყარიშ ნადუ |
| ოდუდე | ტიბეტი |
|  • ორენი | ტიბეტიშ გვალონა |
|  • სიმაღალა | 5 600 მ |
|  • კოორდინატეფი | 33.444167,90.93611133°26′39″ ოორ. გ. 90°56′10″ ელ. გ.﻿ / ﻿ |
| აკაკათაფუ | ნ. შანხაი |
|  • ორენი | ჩინეთი |
|  • სიმაღალა | 0 მ |
|  • კოორდინატეფი | ﻿ / ﻿31.393611,121.98305631°23′37″ ოორ. გ. 121°58′59″ ელ. გ.﻿ / ﻿ |
| ინაკათუ | ბჟაეიოლ ჩინეთიშ ზუღა |
|  |
| ქიანეფი |  ჩინეთი |

**იანძი(ჩინ. 長江 ჩანიანგი — „გჷრძე წყარმალუ“; იანგძიიანგი)* — წყარმალუ ჩინეთის, უგჷრძაში წყარმალუ აზიას დო მასუმა მოსოფელს. თიში სიგჷრძა 6 418 კმ რე. ოდუდეს ეთმეჭოფუნს ტიბეტიშ გვალონას დო ინმაკათუ ბჟაეიოლ ჩინეთიშ ზუღას, ნოღა შანხაიშ გოხოლუას. თაშნეშე, იანძი მოსოფელს ართ-ართი არძოშე წყარხვეიანი წყარმალუ რე. თიშ ღანჩოს ჩინეთიშ მახორობაშ ართი ნასუმორი ოხორანს.

წყარმალუ ხუანხეწკჷმა ართო, უდიდაში რე იანძიშ შანულობა ჩინეთიშ ისტორიას, კულტურას დო ეკონომიკას.

## რესურსეფი ინტერნეტის

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
იანძი წყარმალუ იანძი, ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* ON THINNER ICE 如履薄冰: signs of trouble from the Water Tower of Asia, where headwaters feed into all the great rivers of Asia (by GRIP, Asia Society and MediaStorm)
* Yangtze River Gallery

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |