Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# სუნ იატსენი

სუნ იატსენი
**სუნ იატსენი** (ჩინ. 孫逸仙; დ. 12 გერგობათუთა, 1866, ჩშუნჟანი, გუანდუნი — ღ. 12 მელახი, 1925, პეკინი, ჩინეთი) — ჩინარი რევოლუციონერი. გომინდანიშ პარტიაშ დჷმარსხუაფალი. 1940 წანას, სუნ იატსენს ღურაშ უკული მიანიჭეს „ერიშ მუმაშ“ ტიტული.

## თშნეშე ქოძირით

* სუმი ოკათე პრინციპი
* იუან შიკაი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ROC Government Biography (ჩინური) (ინგლისური)
* Sun Yat-sen in Hong Kong Archived 2013-04-13 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  University of Hong Kong Libraries, Digital Initiatives
* Contemporary views of Sun among overseas Chinese Archived 2006-03-01 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Yokohama Overseas Chinese School established by Dr. Sun Yat-sen Archived 2019-04-21 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* National Dr. Sun Yat-sen Memorial Hall Official Website (ინგლისური) (ჩინური)
* Dr. Sun Yat Sen Middle School 131, New York City
* Dr. Sun Yat Sen Museum, Penang, Malaysia Archived 2013-01-14 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Homer Lea Research Center Archived 2011-07-17 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
# ჯოუ ენლაი

|  |
| --- |
| **ჯოუ ენლაი 周恩来** |
| ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკაშ მა-1 პრემიერი |
| პოსტის გერინაშ ბორჯი |
| 27 ეკენია, 1954 – 8 ღურთუთა, 1976 |
| წიმოხონი | მაო ძედუნი (მუჭოთ ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკაშ ცენტრალური თარობაშ დუდმახვენჯი) მუ (მუჭოთ ცენტრალური თარობაშ ადმინისტრაციული სხუნუშ დუდმახვენჯი) |
| მონძე | ჰუა გოფენი |
|

---

ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკაშ გალენური საქვარეფიშ მა-1 მინისტრი |
| პოსტის გერინაშ ბორჯი |
| 1 გჷმათუთა, 1949 – 11 ფურთუთა, 1958 |
| პრემიერ-მინისტრი | მუ |
| წიმოხონი | ჰუ ში (მუჭოთ ჩინეთიშ რესპუბლიკაშ გალენური საქვარეფიშ მინისტრი) |
| მონძე | ჩენ ი |
|

---

ერუანული პოლიტიკური საკონსულტაციო სხუნუშ მა-2 დუდმახვენჯი |
| პოსტის გერინაშ ბორჯი |
| 25 ქირსეთუთა, 1954 – 8 ღურთუთა, 1976 |
| წიმოხონი | მაო ძედუნი |
| მონძე | ვაკანტური (1976-1978) დენ სიაოპინი |
|

---

 |
| დუნაბადი | 5 მელახი, 1898
 ჰუაიანი, ძიანსუ, ცინიშ იმპერია |  |
| ნაღურა | ღურთუთა 8,, 1976 (77 წანერი)

 პეკინი, ჩინეთი |
| მენოღალობა |  ჩინეთი |
| ერუანობა | ჩინარი |
| პოლიტიკური პარტია | ჩინეთიშ კომუნისტური პარტია (1921-1976) |
| ალმასქუ | დენ ინჩაო |
| სქუალეფი | სქუალაფირეფი: სუნ ვეიში ვანგ შუ |
| გონათაფა | ნანკაიშ უნივერსიტეტი მეიძიშ უნივერსიტეტი |
| რელიგია | ათეიზმი |
| ჯილდოეფი |  კამბოჯაშ ორდენიშ დიდი ჯვარი (1956)  ინდონეზიაშ რესპუბლიკაშ მურიცხიშ ორდენი (1961)  პოლონეთიშ რენესანსიშ ორდენიშ დიდი ჯვარი (1954) |
| ხეშმოჭარუა |  |

**ჯოუ ენლაი** (ჩინ. 周恩来; დ. 5 მელახი, 1898 — ღ. 8 ღურთუთა, 1976) — ჩინარი დიპლომატი, პოლიტიკოსი, სახენწჷფო მოღალე, ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკაშ პრემიერი 1954-1976 წანეფს.

მუჭოთ დიპლომატის 1949-1958 წანეფს უკინებუდჷ ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკაშ გალენური საქვარეფიშ მინისტრიშ პოსტი. კორეაშ ლჷმაშ უკულიანი პერიოდიშე ენლაი მეთხოზუდჷ თინჩალაშ პოლიტიკას ბჟადალიშ ქიანეფწკჷმა. მონაწილენდჷ 1954 წანაშ ჟენევაშ დო 1955 წანაშ ბანდუნგიშ კონფერენციეფს. ენლაიშ ცადებეფით იმანჯჷ ამერიკაშ პრეზიდენტიშ რიჩარდ ნიქსონიშ ვიზიტიქ ჩინეთის, 1972 წანას. ჸათე ვიზიტის უღუდჷ კაბეტი შანულობა ააშ-ჩინეთიშ ურთიართობეფიშო. ენლაიქ აკიმუშუ პოლიტიკური ურთიართალაშ მიმალობა ამერიკაწკჷმა, ტაივანიწკჷმა, სხუნუეთიწკჷმა, ინდოეთიწკჷმა, კორეაწკჷმა დო ვიეტნამიწკჷმა.

ენლაიქ გინუსქიდჷ კულტურული რევოლუციაშ რეპრესიეფს. კულტურული რევოლუციაშ ეკონია პერიოდეფს, მუჟამსჷთ მაო დაკებული რდჷ პოლიტიკურ-იდეოლოგიური ლჷმეფით, თეჟამო სახენწჷფო საქვარეფიშ წარმება უმოსო ჯოუ ენლაის ობარუდჷ. ენლაი ძალამს ოცადუდჷ ულტრა-მემარძგვანე იდეოლოგიაშ ჭითა გვარდიაშ კონწარი საქვარეფიშე ადამიერეფიშ თხილუას. ჸათე პოლიტიკაქ ენლაის კაბეტი პოპულარობა მუპალუ. 1968 წანას ჭითა გვარდიაშ გეუქვჷ.

1971 წანაშე გეუფრაშჷ მაო ძედუნიშ სინთელექ. გოლინიანი პოლიტიკოსიშ ლინ ბიაოშ ღურაშ უკულ, ენლაი გეგშაგორეს ჩინეთიშ კომუნისტური პარტიაშ (ჩკპ) მაართა ვიცე-დუდმახვენჯო. ჸათე მეჭირინაფათ, ჩკპ-შ დინახალე ჯოუ ენლაის უღუდჷ კაბეტი შანსი გინირთუკო მაოშ მონძეთ. მარა უკულ, ენლაი ლჷმენდჷ ხეშუულებაშო ოთხიშ ბუნაწკჷმა (ჩინ. 四人帮). ჸათე ბუნაშ მაკათურეფქ სერიოზული შანულობა მიპალეს კულტურული რევოლუციაშ მიმალობას დო თინეფიშ ლიდერი რდჷ მაოშ ოსური ძიანგ ცინი. ენლაის ეკონია ოჯარალუ გიშულა უღუდჷ 1975 წანაშ 13 ღურთუთას, ერუანული ოკათე კონგრესის. ჸათე ბორჯიშ უკულ ენლაიქ პოლიტიკური შანულობა მიოდინუ დო დოღურჷ ართი წანაშ უკულ, 1976 წანაშ 8 ღურთუთას.

## ლიტერატურა

* ენციკლოპედია ბრიტანიკა
# მაო ძედუნი

|  |
| --- |
| **მაო ძედუნი ჩინ. 毛澤東** |
|  ჩინეთიშ კომუნისტური პარტიაშ მელამოსე  |
| პოსტის გერინაშ ბორჯი |
| 20 მელახი, 1943 – 9 ეკენია, 1976 |
| წიმოხონი | პოსტიქ გიჭყჷ; ჟან ვენტიანი მუჭოთ კომუნისტური პარტიაშ მელამოსე |
| მონძე | ხუა გოფენი |
|

---

 ჩინთიშ ოკათე რესპუბლიკაშ პრეზიდენტი  |
| პოსტის გერინაშ ბორჯი |
| 27 ეკენია, 1954 – 27 პირელი, 1959 |
| ვიცე-პრეზიდენტი   | ჯუ დე |
| წიმოხონი | პოსტიქ გიჭტჷ, კინ მუ მუჭოთ ჩინთიშ ოკათე რესპუბლიკაშ მადუდე |
| მონძე | ლუ შაოცი |
|

---

 |
| დუნაბადი | 26 ქირსეთუთა, 1893
 ოფ. შაოშანი, ხუნანიშ პროვინცია, ცინიშ იმპერია |  |
| ნაღურა | ეკენია 9,, 1976 (82 წანერი)

 ჟუნანჰაი, პეკინი, ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკა |
| მენოღალობა | ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკა |
| ერუანობა | ჩინარი |
| პოლიტიკური პარტია | ჩინეთიშ კომუნისტური პარტია |
| მუმა | მაო იჩანი |
| ნანა | ვენ ციმეი |
| ალმასქუ | ლო ისუ, იან კაიჰუეი, ხე ძიჟენი დო ძიან ცინი |
| სქუალეფი | მაო ანინი, მაო ანცინი, მაო ანლუნი, იან უეჰუა,ლი მინი დო ლი ნა |
| რელიგია | ვა რე (ათეისტი) |
| ხეშმოჭარუა |  |

**მაო ძედუნი** (დ. 26 ქირსეთუთა, 1893, ოფ. შაოშანი, ხუნანიშ პროვინცია — ღ. 9 ეკენია, 1976) — ჩინეთიშ ლიდერი 1945 წანაშე, ჩინური კომუნიზმიშ დუმარსხუაფალი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Asia Source biography Archived 2000-05-10 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* ChineseMao.com: Extensive resources about Mao Zedong Archived 2013-09-06 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* CNN profile
* Collected Works of Mao at the Maoist Internationalist Movement Archived 2008-03-04 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
# 16 კვირკვე

**ჩილათა:** ხასჷლაშ სტატუსიშ ინდიკატორი `name` ატრიბუტი ვა რდას ოკო ცაიორი.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **კვირკვე** | >> |
| თუთ | თახ | ჯუმ | ცაშ | ობი | შურ | ჟაშ |
|   |   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |   |
| **2026** |

**16 კვირკვე** რე გრიგორიანული კალენდარიშ 197-ა დღა (ნარკი წანეფს — 198-ო დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე 168 დღა.

## დღაშ მონახვამილეფი

## თე დღას დუნაბადი კათა

## თე დღას ნაღურა კათა

## დღახუეფი

## ხოლო ქოძირით

## გალენი რცხუეფი

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
16 კვირკვე {{BBC: თე დღას}}
* *The New York Times* – თე დღას ((ინგლ.))
# იტალიური ნინა

**იტალიური ნინა** (italiano, lingua italiana) — იტალიარეფიშ დო იტალო-შვეიცარალეფიშ ნინა, ორხველჷ ინდოევროპული ფანიაშ რომანულ ნინეფს.

## ზოგადი ჩინებეფი

* **მორაგადეეფიშ მუდანობა:** 60 მილიონი.
* **ნინაშ კოდი:** it.
* **ჯოხოდვალა:** it - Italiano; en - Italian; eo - Itala.
* **ჭარალუა:** ლათინური.

ოლიტერატურე იტალიური ნინა გერსხუაფილი რე ტოსკანური დიალექტიშ ფლორენციულ კილოკავშა. ისტორიულო იტალიური მაართა ნინა რე ევროპას. მაართა ჭარილობითი მუნიშეფი ორხველჷ X ოშწანურას. ლიტერატურული ნინაშ ფორმირაფას დიდი როლი ილაჸაფეს დანტექ, ბოკაჩოქ დო პეტრარკაქ. იტალიური ნინაშ მოხ ლიტერატურა გიშმურს ზოხოურ დიალექტეფშა ხოლო.

## სტატუსი

იტალიური ნინეფი
**ოფიციალური ნინა: ევროპაშ რსხუ
* ვატიკანი
* იტალია
* სან-მარინო
* შვეიცარია - ფრანგულწკჷმა, გერმანულწკჷმა დო რეტო-რომანულწკჷმა ართო.
	+ ტიჩინო
	+ გრაუბუნდენი - გერმანულწკჷმა დო რეტო-რომანულწკჷმა ართო.

**გოფაჩუაშ არანი**:

* იტალია
* შვეიცარია
* სან-მარინო
* ვატიკანი
* ააშ
* გერმანია
* არგენტინა
* საფრანგეთი
* ბელგია
* ეთიოპია
* სომალი
* ლიბია
* მალტა

## გრამატიკა

## ლექსიკა

**ფრაზეფი დო სიტყვეფი: გომორძგუა - Buon giorno; Salve
* ბედინერი ორდას თქვანი მოზოჯუა - Benvenuto; Benvenuti
* მარდი - Grazie
* ქო/ვარ - Si / No
* რთხინქ (გეთაყვა) - Per favore; Per piacere; Prego
* ჯგირო ორდა - Arrivederci; Ciao

**რიცხუეფი: 1 - uno, 2 - due, 3 - tre, 4 - quattro, 5 - cinque, 6 - sei, 7 - sette, 8 - otto, 9 - nove, 10 - dieci

## ლიტერატურა

* Berloco, Fabrizio (2018). *The Big Book of Italian Verbs: 900 Fully Conjugated Verbs in All Tenses. With IPA Transcription, 2nd Edition*.  Lengu.
* Palermo, Massimo (2015). *Linguistica italiana*.  Il Mulino.
* Simone, Raffaele (2010). *Enciclopedia dell'italiano*.  Treccani.

## სქოლიო

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Swadesh list in English and Italian
* Italian proverbs
* The online edition (2007) of the *Dizionario d'ortografia e di pronunzia* (*DOP*), a pronouncing dictionary of standard Italian, *RAI*
* "Learn Italian," *BBC*
* USA Foreign Service Institute Italian basic course Archived 2012-03-20 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
# აკორდი (მუსიკა)

**აკორდი** — სუმი დო უმოსი მუსიკალური ბგერაშ წოროჟღერადობა. თეწკჷმა ღოზგასუმალარიე, ნამდა უციო ვა რე, ნოტეფი ართო ირსულებაფუაფუდასჷნ. აკორდო შილებე იკოროცხას არპეჯიოქჷთ.

მუჭოთ წესინ, აკორდეფი გჷმირინუაფუ თეხანური ბჟადალური, ბჟადალუ აფრიკული დო ოკიანიური მუსიკას.

## სქოლიო

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |