Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# სვირი (ჰიდროგრაფია)

„ომაფე სვირი“ ირლანდიაშის
შქა გერმანიაშ სვირი
სვირი ჩეხეთის
**სვირი** — გრუნტის (ნთხორილს ვარ-და აკნარზვენას) გოჸუნაფილი კალაპოტი (წყაროწიმუ), ნამუსჷთ წყარი დოწნეუაშ უმუშო მეურს. დონიშულაფაშ მეჯინათ სვირი შილებე ორდას ენერგეტიკული (სადერივაციე), ოწყარალი (საირიგაციე), სანიშოლი (სანავიგაციე), სადრენაჟე (ჭყენჭიშ გიოსქირაფალი), წყარმოხაზირუაშ, ჯა-ტყაშ ჯოლუა, ჩხომგჷმატებუ, კომპლექსური დო შხვ.

სვირიშ განიში კვათუშ ფორმას გჷთმოპიჯანს თიში დონიშულაფა, გრუნტიA ოაკოგაფე მუშობურობეფი, დიხაშ სამუAეფიშ რსულაფაშ პიჯალეფი დო შხვ.
ლიბუ გრუნტის გოჸუნაფილი სვირიშ კვათი უთარაშო ტრაპეციული დო პოლიგონალური ფორმაშ რე.

## ლიტერატურა

* *შენგელია პ.*, ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ტ. 1, ხს. 617-618, ქართი, 1975 წანა.
# 1993

|  |  |
| --- | --- |
| **ვითოშწანურა:**  | I · **II** · III |
| **ოშწანურა:**  | XIX · **XX** · XXI |
| **წანეფი:** | 1990 · 1991 · 1992  **1993** 1994 · 1995 · 1996 |

**1993 წანა შხვა კალენდარეფს**| გრიგორიანული კალენდარი | 1993 *MCMXCIII* |
| იულიანური კალენდარი | 1992—1993 (14 ღურთუთაშე) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერაწკჷმა | 7501—7502 (14 ეკენიაშე) |
| ურიული კალენდარი  | 5753—5754  |
| ისლამური კალენდარი | 1413—1414 |
| ჯვეშქორთული კალენდარი | (21 მელახშე) |
| - *ოქიანუშ აკოქიმინუაშე* | 7596—7597 (*„ჴფჟვ“*—*„ჴფჟზ“*) |
| - *ქირსეშე* | 1993 (*„ჩშჟგ“*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIV* მორთინა დო 149 (*„რმთ“*) *წანა* |
| ჯვეშსომეხური კალენდარი | 4485—4486 (11 მარაშინათუთაშე) |
| სომეხური ოხვამური კალენდარი | 1442 *ԹՎ* *ՌՆԽԲ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1985—1986 |
| რომიშ დორსხუაფაშე | 2745—2746 (4 მესიშე) |
| ჯვეშინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 2049—2050 |
| - *შაკა სამვატი* | 1915—1916 |
| - *კალი-იუგა* | 5094—5095 |
| ირანული კალენდარი | 1371—1372 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2536 |
| იაპონური კალენდარი | 5-ა წანა ჰეისეი |
| ჩინური კალენდარი | 4689—4690 壬申 — 癸酉 უჩა ქია — უჩა მუმული |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
19931993 (ვითოშ ჩხოროშ ოთხონეჩდოვითოსუმი) წანა** — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე ობიშხა. თე წანა რე XX ოშწანურაშ მა-10 დეკადაშ მა-3 წანა.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# შოტლანდიარეფი

**შოტლანდიარეფი** — კათა, შოტლანდიაშ ჯინჯიერი მახორობა.

* **ჯოხო**: ინგლ - Scottish people; ფრანგ - Ecossais.
* **მუდანობა**: 6,1 მლნ.
* **ნინა**: ინგლისური, შოტლანდიური.
* **მორწმუნეეფი**: პრესვიტერიანარეფი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* The Scots In New Zealand Exhibition Minisite from the Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa
* "We're nearly all Celts under the skin" by Ian Johnston for *The Scotsman Online*
* Top 100 Scottish People
* Biographies of Famous Scots at www.Scottish-people.info, part of the Gazetteer for Scotland project
* Discover your Scottish family history at the official government resource for Scottish Genealogy
* Scottish Emigration Database of the University of Aberdeen
# 5 ფურთუთა

**ჩილათა:** ხასჷლაშ სტატუსიშ ინდიკატორი `name` ატრიბუტი ვა რდას ოკო ცაიორი.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **ფურთუთა** | >> |
| თუთ | თახ | ჯუმ | ცაშ | ობი | შურ | ჟაშ |
|   |   |   |   |   |   | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |   |
| **2026** |

**5 ფურთუთა (ფრევალი)** რე გრიგორიანული კალენდარიშ 36-ა დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე 329 დღა (ნარკი წანეფს — 330 დღა).

## დღაშ მონახვამილეფი

## თე დღას დუნაბადი კათა

## თე დღას ნაღურა კათა

## დღახუეფი

## ხოლო ქოძირით

## გალენი რცხუეფი

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
5 ფურთუთა {{BBC: თე დღას}}
* *The New York Times* – თე დღას ((ინგლ.))
# 28 ფურთუთა

**ჩილათა:** ხასჷლაშ სტატუსიშ ინდიკატორი `name` ატრიბუტი ვა რდას ოკო ცაიორი.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **ფურთუთა** | >> |
| თუთ | თახ | ჯუმ | ცაშ | ობი | შურ | ჟაშ |
|   |   |   |   |   |   | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |   |
| **2026** |

**28 ფურთუთა (ფრევალი)** რე გრიგორიანული კალენდარიშ 59-ა დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე 306 დღა (ნარკი წანეფს — 307 დღა).

## დღაშ მონახვამილეფი

## თე დღას დუნაბადი კათა

## თე დღას ნაღურა კათა

## დღახუეფი

## ხოლო ქოძირით

## გალენი რცხუეფი

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
28 ფურთუთა {{BBC: თე დღას}}
* *The New York Times* – თე დღას ((ინგლ.))
# ტაივანიშ საროტი

| ტაივანიშ სატორი ჩინ. 台灣海峽 |
| --- |
|  |
| ანდეფი |
| სიგჷნძა |
მინ. 130 კმ |
| სიგანა |
400 კმ |
| ორენი |
|
24.811111,119.92833324°48′40″ ოორ. გ. 119°55′42″ ელ. გ.﻿ / ﻿ |
| ჟიგემარენჯ აკვატორია |
ობჟათე ჩინეთიშ ზუღა, ბჟაეიოლი ჩინეთიშ ზუღა (რჩქალი ოკიანე） |
| ქიანა |  ჩინეთი  ტაივანი |
| გიშმართჷნს |
კოკ ტაივანს დო აზიაშ კონტინენტის |
|
 |
| **ტაივანიშ საროტი** ვიკიოწკარუეს |

**ტაივანიშ საროტი**, კჷნე **ფორმოზიშ საროტი** — იდვალუაფუ კოკი ტაივანიშ დო კონტინენტურ ჩინეთიშ შქას. საროტი ობჟათე ჩინეთიშ ზუღაშ ნორთი რე დო ოორუე-ბჟაეიოლშე მითმიარსხჷ თის ბჟაეიოლი ჩინეთიშ ზუღაწკჷმა. საროტიშ სიგანა რე 180 კმ, არძაშე ინწრო აბანი — 131 კმ. საროტის მადვალუ თარ ონიშოლეფ რე: გაოსიუნი, ფუჯოუ დო სიამინი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Japan Dips its Toe in the Taiwan Strait Archived 2020-01-14 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* The Myth of the strategic location of the Taiwan Strait
# ჯიშთი

მყინვარწვერი, საქორთუო.
**ჯიშთი** (ქორთ. *მყინვარი*) — დიხაუჩაშ ჟიდოხის ჸოფილი ორთაშობური ჸინუშ მასა რე, ნამუთ სიმონკაშ ნძალაშ გოლინათ ყარენს. ჯიშთი იქიმინუ თექ, სოდეთ თირი ბრელაშო მეტი მოურს, ვინდარო წირდუ. მაღალ განედეფს ჯიშთი დჷკჷეფსჷთ აფხვადუნა, დაბალ განედეფს – გვალეფს. ჯიშთიშ გინოაბანაფაშ სიჩქარა მუსხირენი სანტიმეტრიშე 200 მეტრაშახ იძანძჷ წარმოწანას. სიჩქარა მებუნაფილი რე მულირი თირიშ მუდანობაშა, ლაბაშ გერთელობაშა დო ჟიდოხიშ ეგაფილობაშა.

მიჩქჷნა ჯიშთიშ გეჸვენჯი სახეობეფი: სქირონაშ (ანტარქტიდა, გრენლანდია), შელფური დო გვალაშ. მოსოფელიშ ჯიშთეფიშ ედომუშამი ფართობი სქირონაშ ჟიპიჯიშ 11 %-ს აკმადგინანს.

ზუღას ენოსიონტაფილი სქირონაშ ჯიშთიშ ძგალეფიშ მოტახუათ მეღებული მანჩურალი ვარა მეჩეჩის რენჯი ჸინუშ გიგანტური ნატახა რე აისბერგი.

ჯიშთი პერიტო-მორენო პატაგონიაშ გვალეფს, არგენტინა.
## რესურსეფი ინტერნეტის

* Glaciers of the Pyrenees Archived 2008-08-19 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* on PBS "On Thin Ice"*[ღურელ რსხილი]*
* Photo project tracks changes in Himalayan glaciers since 1921
* Short radio episode California Glaciers Archived 2004-05-23 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  from *The Mountains of California* by John Muir, 1894.
# ახალი კალედონია

| ახალი კალედონიაფრანგ. Nouvelle-Calédonie ახალი კალედონია |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| **ჰიმნი:**მარსელიეზა  |
| ახალი კალედონიაშ ორენი  |
| **ნანანოღა** (დო უკაბეტაშ ნოღა)
  | ნუმეა
-21.283333,165.3521°17′ ობჟ. გ. 165°21′ ელ. გ.﻿ / ﻿ |
| ოფიციალურ ნინა(ეფი) | ფრანგული |
| თარობა | საფრანგეთიშ ასოცირაფილი მაკათური |
|  -  | პრეზიდენტი | ემანუელ მაკრონი |
|  -  | თარობაშ წჷმმარინაფალი | ჰაროლდ მარტინი |
|  -  | უჟინაში კომისარი | ჟან-ჟაკ ბრო |
| ფართობი |
|  -  | გვალო | 18 575 კმ2 (154-ა) |
| მახორობა |
|  -  | 2009 ფასებათ | 245 580 (178-ო) |
| **ედპ** (ჸუპ) | 2006 ფასებათ |
|  -  | გვალო | 8.82 მლრდ. $  |
|  -  | ართ მახორუშე | 36 376 $  |
| ვალუტა | საფრანგეთიშ რჩქალოკიანური ფრანკი (`XPF`)  |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | +11  |
| Internet TLD | .nc |
| ოტელეფონე კოდი | +687 |

**ახალი კალედონია** (ფრანგ. Nouvelle-Calédonie) — საფრანგეთიშ ზუღაშმელენი ტერიტორია, გიშაკერძაფილი სტატუსიშ მოღვენი ზუღაშმელენი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული გჷნაჭყა, იდვალუაფჷ რჩქალ ოკიანეს, მელანეზიას. ობჟათე-ბჟადალშე უხურგანს ავსტრალიაშ ეკონომიკური ზონა, ოორუეშე — ვანუატუ, ობჟათე-ბჟაეიოლშე — ფიჯი. ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა რე — ნუმეა.

## გეოგრაფია

ახალი კალედონიაშ რუკა
ახალი კალედონიაშ უდიდაში კოკი რე გრანდ-ტერი, თიში რელიეფის უდიდაში ნორთი გვალამი რე (უმაღალაში კონკი — გვალა პანე, 1628 მ). წყარპიჯი ძალამ დოწეწილი რე დო უღუ ზუღაშ მიარე ლუბა, ნამუშათ მერინა გორთულაფირი რე მარჯანიშ რაქეფით. კოკი ელმოლშე გოხურგელი რე არძაშე გჷრძე ახალი კალედონიაშ ბარიერული რაქათ. კოკი თარო აკოგაფილი რე ოფიოლითური კომპლექსეფით. გრანდ-ტერიშ კოკის ბჟაეიოლშე უხურგანს ლუაიოტეშ კოკეფი, ოორუეშე ბელეპიშ კოკეფი, ოორუე-ბჟადალშე ჩესტერფილდიშ კოკეფი, ობჟათეშე — კოკი ილ-დე-პენი.

კლიმატი სასიამნო რე. ოშქაშე წანმოწანური ტემპერატურა რე — 23-24,5 °C. თე დვალუაქ ხე უნწყუ ახალი კალედონიაშ გინოქიმინუა ევროპულ გინოხორუეფიშ კოლონიათ. კოკის ძალამი მიარე წყარმალუ რე, უმენტაშო ნოჸოფური ჭითა დიხარე. ტყალეფი კოკიშ ტერიტორიაშ 15 %-ს იკათუანს. თაქ გოფაჩილი რე ძვირფასი ჯაშ ჯიშეფი, თინეფს შქას: წვიწვამი ჯალეფი აგათისი, არაუკარია, კაური, ნიაული, ახალკალედონიური ფიჭვი დო თ.უ. (ახალი კალედონიაშ გერბის რე გჷმოხანტილი Araucaria columnaris). ახალი კალედონიაშ ჩხოლარეფიშ ოქიანუ ღარჷბი რე, მორო ხე ენდემეფი.

## დღახუეფი

დღახუეფი, ნამუთ მეღებული რე ახალ კალედონიას:

* 1 ღურთუთა — ახალი წანა
* მელახი-პირელი — თანაფა
* 1 მესი — ხანდაშ დღა
* 8 მესი — გოდუდიშულაფაშ დღა
* მესი — იოსე ქირსეშ ამაღალება, სუმელაშ დო სუნთობა (შურეფიშ) დღა
* 14 კვირკვე — ბასტილიაშ ეჭოფუაშ დღა
* 15 მარაშინათუთა — დიაღორონთიშ მერულაფაშ დღა
* 1 გერგობათუთა — ირი წიმინდეშ დღა
* 11 გერგობათუთა — აკორიგაშ დღა (მაართა მოსოფელიშ ლჷმას ზეშ დოდვალაშ დღა)
* 25 ქირსეთუთა — ქირსე

## გალერეა

* ამედეშ ოსინთაფუ ნუმეას, მოსოფელიშ არძაშე მაღალი ლითონიშ ოსინთაფუ
* ლიფუშ კირდეამი წყარპიჯი
* ლიფუშ მარჯანიშ რაქეფი
* პუმი
* წყარმალუ ახალი კალედონიაშ ობჟათეშე
* პლიაჟი უვეას, 25 კმ ჩე ქვიშა...
* პლიაჟი დე მული ატოლ უვეას

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოფიციალური საიტი (ფრანგული)
* New Caledonia entry at The World Factbook Archived 2017-11-09 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |