# ფარა

|  |
| --- |
| **ფინანსეფი** |
|  |

---

 |
| **ფინანსური სამართალიფინანსური სისტემა**

---

 |
| **ოჯარალე ფინანსეფი:**
საირქიანო ფინანსეფი
სახენწჷფო ბიუჯეტი
აბანური ბიუჯეტი

---

 |
| **პიჯული ფინანსეფი:**
კორპორატიული ფინანსეფი
**პიჯული ფინანსეფი**

---

 |
| **ფინანსური ბაზარეფი:**
ფარაშ ბირჟა
სავალუტო ბირჟა
საფონდო ბირჟა
სადერივაციო ბაზარი

---

 |
| **ფინანსური ინსტრუმენტები:**
ბიუჯეტი
საბიუჯეტო ეშანუა
გინაგაფალი
ფინანსირაფა
ფინანსური დოგეგმარაფა
ფინანსური აქტივეფი
ავუარეფივალუტაფარა
ფასიანი ქაღარდეფი
ფინანსური კოეფიციენტეფი
ფინანსური მენეჯმენტი
ფინანსური კონტროლი

---

 |
| **ფინანსური საქვარუა:**
საბანკო საქმე
დოზღვიაფა
ინვესტირაფა
ლიზინგი

---

 |
| **ფინანსური ინსტიტუტეფი:**
ბანკი
ვასაბანკო საკრედიტო ორგანიზაცია
საკრედიტო კოოპერატივი
ოდაზღვიე კომლანია
ოინვესტიციე კომპანია
ოინვესტიციე ფონდი
ჰეჯ-ფონდი
ურთიართფონი ფონდი
ოპენსიე ფონდი
ოტრასტე კომპანია
ფედერალური ხაზინა
ორგანიზაციაშ ხაზინა

---

 |
| დაფა: ქძ. • სხუნ. • რედ. |

სონგიშ დინასტიაშ - ჯიაოზი, მოსოფელშ უჯვეშაში ქარღადიშ ფარა
**ფარა** — ფარა მეკონ-მოკონრთაფაშ საშუალება. თინა წარმებაშ, ედომუშამი დო ცანდი ვაჭარობაშ მემარსხუაფალი კონკრეტული ოხვარებელი ღირება რე. კლასიკური პოლიტეკონომიკური აჩამათ ფარა დო ვალუტა სინონიმეფი რე. ფარა მეკონ-მოკონიშ ეკვივალენტი რე, ფასებური კატეგორია რე.

ტერმინი „ფარა“ ეტიმოლოგიურო, ანუ ზიტყვაშ წჷმოქიმინუაშ ასპექტით, მერსხილი რე ბიზანტიურ ფოლიშწკჷმა – ლინჯიშ ომონეტე ართულწკჷმა. ფართე შანულობა კონკრეტულ ჯოხოქ მოგვიანაფათ მიღჷ.

## ისტორია

ფარაშ ხასიათი თიშე თხულენს მაქსიმალურ ტრანსპორტაბელურობას დო სტაბილურობას, ნამუთ ომანგჷ თიშ მაღალ ოხვარებელ ღირებას დო ოშა-გოშობას. მეტალეფი – ორქო დო ვარჩხილი თე ტიპიშ რე. ანღაღებული ლითონეფიშ კატეგორიაშ გჷმოქიმინუა თე დო თი ეკონომიკური კომპლექსიშ სოციალურ–ეკონომიკური პროგრესიშ შედეგი რე. ვარჩხილი დო ორქო ვა მაწარმააფალი ოხვარებელი ღირება რე, დუდმაართაშე თინეფს ვართ ამუშენდეს. კომერციულ ოხვილურობაქ, ფერაია მეტალურგიაშ თე დარგეფშო მინიმალური სოციალური კადრეფიშ გიშართუალაშ შილებუამობაქ, კონკრეტული უღანჯუ ნიფთიარობეფიშ ასოციაციაქ უღურობაშ აქტუალურ იდეაწკჷმა გაჭყჷ თინეფიშ სპეციფიკური ღირებამი აჩამა. თეიშახ ომეკონ-მოკონე ეკვივალენტიშ როლს უციო ხვარებაშ ღირებას არსულენდჷ – ორინჯი, ოწარმე ვარდა ობურჯაფე ანჯარი, ბოწოწობა დო შხვ.

ნეოლითის ეპოქაშ მაწარმაფალი სოციალური ელემენტი, გარკვიულწილო, უნივერსალი რე – თინა ართბორჯული დიხამოსაქვარე რე, მეჩხოლარეთ, მოხელე; ახორციელენს პრიმიტიულ ოკანონმადვალე, ემაჸონაფალ, სასამარათლრ ხეშულობას. გეჸვენჯი სოციალური ისტორია თე ფუნქციეფიშ ეტაპობური აბსტრაჰირაფა – გიშართუალა რე. ორდოშიანი მეტალეფიშ ხანას — გიმიქიმინჷ ეკონომიკურ – გეოგრაფიული სისტემეფქ მიკრორეგიონალური სპეციალიზაციათ; შხვა ზიტყვეფით, აბანი უღუ მეკონ-მოკონრთაფაშ გოჭყაფა – გენეზისის. მაწარმეშ ოწარმე პროცესშე მუკოხარცქუა ვარდჷ ოკორინე. აკანეფოშქაშე ეკონომიკური მალობეფიშ რეალიზაციაშო აკიქიმინჷ სპეციალურ სოციალურ ფაქ – თენეფი ვაჭარეფი რენა. თე კატეგორიაშ დო ომეკონ-მოკონე ეკვივალენტიშ გენეზისი სინქრონული პროცესი რე.

ომეკონ-მოკონე ეკვივალენტიშ ორდოშიანი სტადიაშ მინუშეფი ქორთულ სინანდულეს თეჯგურა რე: 1) ორინჯი; თენა ჯგირო ჩქჷ თეჸურეშე, ნამჷ-და ტერმინი „ხვასტაგი“ შანენდჷ ფარასჷთ დო ქალამ ორინჯი. 2) კოლხური ბრინჯაოშ კვაღეფი (ჯვ. წ. II ვითოშწანურაშ დალია). თინეფი აფხვადჷნა ანჯაშ სახეთ, თე ფაქტი სარკოთ ჯგირი შანობური რე, თ. ჯ. ომეკონ-მოკონე ეკვივალენტიშ ფუნქციას კონკრეტულ ეტაპის ლინჯიშ ომეკონ-მოკონე ოზირურს არსულენს. გოთოლიშწორაფილი რე ეკვივალენტიშ რთაფაშ ბიწორა, ლინჯიშ ფაქტურაშე კეთებული ოხვარებელი ღირებეფიშ ხვალე ართი ნორთი რე ფარა – კვაღეფი; კანკალეშა, ალბეთ, მარწკინდეფჷთ დო თ. უ. 3) საწმისი, ანუ შხურიშ ტყები მონტყორიშამო. ვალუტათ გჷნორთელი კონკრეტული ფორმა უკვე ორქოშ საწმისი რე – კოლხეფიშ დიდებაშ სიმბოლო. ლინჯიშ ჟირფა კვაღა, დო საწმისი მიკენური ომეკონ-მოკონე ეკვივალენტი რე, ნამუთ ძალამ სიმპტომატური მომენტი რე.

ოვალუტე ფენომენიშ გენეზისი ომეკონ-მოკონე ეკვივალენტიშ ტონაჟის სერიოზულო ურკენს, ირფელი სარკოთ მახუჯაფალი რდჷ. საცალო ვაჭარობაშ ელაზჷმაფათ უგუვითარობაქ — ანდაღებული მონტყორიშ ძინაშ კატეგორიას მიაჩჷ დუდმაართა ეტაპის უმოსობა. პროგრესის კონკრეტული კუნთხუთ მონეტაშ, ანუ ჭკირილი ფარაშ, ომონეტე საქმეშ გენეზისშახ მებჸუნა. ელინური კოკი ეგინა დო მორჩილაზიური ქიანა ლიდია ომონეტე საქმეშ პიონერეფო რე მერჩქინელი. თე რევოლუციას — აბანი უღუდჷ ჯვ. წ. VII ო–ს. ომონეტე ფაქტურა დიო, თარო, ვარჩხილი რე. თექ მუში ბაძაძეფი გარჩქინჷ. კონკრეტული მეტალი ირო ოვალუტე ოზირუეშ უმენტაში ნორთი რე. წარმებაშ ევოლუციაშ ელაზჷმაფათ დაბალ ეშალს — ორქოშ ელაზჷმაფათ მაღალი კურსი ჯარალობური პროდუქტიშ გინორთუალაშ სფეროს რანწკ სირთულას გჷმიჭანუანდჷ. ედომუშამი დიალექტიკური სურათი — თეჯგურა რე: 1) ვარჩხილიშ მონომეტალიზმი; 2) ბიმეტალიზმი; 3) ოოქოშ მონომეტალიზმი.

## თაშნეშე ქოძირით

* ფორექსი
* ნუმიზმატიკა
* გინაგაფალი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* შეგილებუნა ქოძირათ მედიაფაილეფი თემაშე **„ფარა“** ვიკიოწკარუეს.

## სქოლიო

* გ. დუნდუა, თ. დუნდუა „ქართული ნუმიზმატიკა“.