Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ესპანური ნინა

**ესპანური ნინა** — ესპანარეფიშ, ცენტრალური ამერიკალეფიშ (მექსიკარეფიშ, კოსტა-რიკალეფიშ დო შხვა), კარიბიალეფიშ (კუბარეფიშ დო შხვა), ობჟათე ამერიკალეფიშ (არგენტინარეფიშ, პარაგვაელეფიშ დო შხვა) მახორუეფიშ ოფიციალური ნინა რე. ორხველჷ ინდოევროპული ნინეფიშ ფანიაშ რომანული ნინეფიშ ბუნას.

* მორაგადეეფიშ მუდანობა: 330 მილიონი (ოდაბადური ნინა), 80 მილიონი (მაჟირა ნინა)
* ნინაშ კოდი: es
* ჯოხო: es - español (castellano); en - Spanish; eo - Hispana (Kastilia)
* ჭარალუა: ლათინური

ესპანური ნინა რე მეღებული ლათინურიშ დო იბერიაშ რომაული პროვინციეფიშ ნინეფიშ აკოწყორუათ. ესპანური რე კანტაბრიშ დიალექტი, ნამუქჷთ IX ოშწანურას გიფაჩჷ ჯვეშ კასტილიას, XI ოშწანურაშე თელი ესპანეთის. XV ოშწანურას კასტილიურ დიალექტიქ გინირთჷ ესპანეთიშ ლიტერატურულ ნინათ.
ესპანური მაჟირა ნინა რე ესპანეთიშ მახორუ შხვადოშხვა ერეფშო, ნამუეფით ოხორანა ესპანეთიშ ტერიტორიას (34 მილიონი კოჩი). თინეფ შქას რენა კატალონიარეფი, ბასკეფი, გალისიარეფი, ნამუეფსჷთ უღჷნა მუნეფიშ ნინეფი.

ესპანური ნინა რე ორაგადე ნინა ამერიკაშ 19 ქიანაშო: არგენტინა, ბოლივია, კოლუმბია, კოსტა-რიკა, კუბა, ჩილე, დომინიკარეფიშ რესპუბლიკა, ეკვადორი, გვატემალა, ჰონდურასი, მექსიკა, ნიკარაგუა, პანამა, პარაგვაი, პერუ, პუერტო-რიკო, ელ-სალვადორი, ურუგვაი დო ვენესუელა.

ბალკანეთიშ ჩქონს დო მორჩილ აზიას ოხორანა საფარიალი ბერძენეფი, ნამუეფით 1492 წანას გინორაჸეს ესპანეთშე კათოლიკე მაფეფიშ, ფერნანდო დო იზაბელაშ ბორჯის, ნამუეფქჷთ გამკიტეს მუნეფიშ (ესპანური) ნინა.

გოფაჩუაშ არანი: მექსიკა (86,2 მლნ), კოლუმბია (34), არგენტინა (33), ესპანეთი (28.2), ააშ (22.4), ვენესუელა (21.5), პერუ (20), ჩილე (13.8), კუბა (10), ეკვადორი (9.5), დომინიკარეფიშ რესპუბლიკა (6.9), სალვადორი (5.9), ჰონდურასი (5.6), გვატემალა (4.7), ნიკარაგუა (4.3), ბოლივია (3.5), პუერტო-რიკო (3.4), კოსტა-რიკა (3.3), ურუგვაი (3.0), პანამა (2.1)...

## ლექსიკა

**ფრაზეფი დო ზიტყვეფი გომორძგუა - Hola; Buenos días; Buen día
* ბედინერი ორდას თქვანი მოზოჯუა - Bienvenidos
* მარდი - Gracias; Muchas gracias
* ქო / ვარ - Sí / No
* გეთაყვა - Por favor
* ჯგირო ორდათ - Adiós; Hasta la vista; Hasta luego

**რიცხუეფი 1 – uno, 2 – dos, 3 – tres, 4 – cuatro, 5 - cinco, 6 – seis, 7 – siete, 8 – ocho, 9 – nueve, 10 - diez

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ქორთულ-ესპანური ოჩიებელი დო ესპანურ-ქორთული ლექსიკონი
* დიბგურუათ ესპანური Archived 2011-08-21 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* ესპანური ნინაშ დო კულტურაშ ცენტრი საქორთუოს Archived 2011-10-21 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.

## ლიტერატურა

* **ესპანური ენა ყველასათვის = Espanol para todos** : სახელმძღვ. დამოუკ. შესწავლისათვის / [შეადგინა და თარგმნა ირაკლი ვახვახიშვილმა ; რედ.: ირაკლი ვახვახიშვილი (ესპ. ნაწ.), ქეთევან ბურჯანაძე (ქართ. ნაწ.) - მე-2 გამოც. - თბ., 2005.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ალაბამა

|  |
| --- |
| {{{სტატუსი}}} |
| **ალაბამა** |
| {{{მასქერული ჯოხო}}} |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| შილა  | გერბი |
| *მეტჯოხო: ობჟათეშ გური* |
| *შტატო გჷნორთაშახ ჩინებული მუჭოთ* ალაბამაშ ტერიტორია |
| ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ რუკა ალაბამა |

 |
| **ოფიციალური ნინა** | ინგლისური |
| **ნანანოღა** | მონტგომერი |
| **უკაბეტაში ნოღა** | {{{უკაბეტაში ნოღა}}} |
| **შხვა კაბეტი ნოღა** |  |
| **უკაბეტაში აგლომერაცია** | დიდი ბირმინგემიშ აგლომერაცია |
| **ფართობი** | 30-ა ააშ-ს |
|  • საართო | 135,765 კმ² |
|  • სიგანა | 306 კმ |
|  • სიგჷრძა | 531 კმ |
|  • წყარი % | 3.20 |
|  • განედი | 30°11′ ოორ - 35° ოორ |
|  • გრძედი | 84°53′ ბჟად - 88°28′ ბჟად |
| **მახორობა** |  23-ა ააშ-ს |
|  • მახორობა გვალო | 4,447,100 (2000 წ) |
|  • მეჭედალა | 33.84 ადმ/კმ² 26-ა |
| **სიმაღალა** |   |
|  • უმაღალაში ჭურჭული | ჩეაჰაშ გვალა {{{უკაბეტაში სიმაღალა}}} მეტრი |
|  • ოშქაშე სიმაღალა | 152 მეტრი |
|  • უდაბალაში ჭურჭული | მექსიკაშ ჸუჯი 0 მეტრი |
| **შტატო გჷნორთაშ თარიღი** | 14 ქირსეთუთა, 1819 (რანწკო: 22-ა) |
| **გუბერნატორი** | რობერტ რ. რაილი (რ) |
| **ლეიტენანტ-გუბერნატორი** | ჯიმ ფოლსომ უმცროსი (დ) |
| **კანონმადვალუ ხეშუულება** |  |
|  • ჟილენი პალატა |  |
|  • გიმენი პალატა |  |
| **ააშ-იშ სენატორეფი**  | რიჩარდ შელბი (რ) ჯეფ სესიონსი (რ) |
| **კონგრესიშ დელეგატეფი**  | დელეგატეფი |
| **ბორჯიშ ორტყაფუ** | ცენტრალური: UTC -6 |
| **აბრევიტურა** | AL  |

**ალაბამა** (Alabama, Al) — შტატი ააშ-ის, იდვალუაფუ ობჟათე-ბჟაეიოლიშ ცენტრალურ რეგიონს. ჯოხოქ გიადჷ ალიბამაშ ინდიარეფიშ თურიშ მეჯინათ. 1702 წანაშე ფრანგული ლუიზიანაშ ნორთი რდჷ, 1763 წანას გინაჩჷ ბრიტანეთის. 1817-შე ააშ-იშ ტერიტორია რე, 1819-შე - შტატი; 1861-1868 წანეფს კონფედერაციაშ მკათური რდჷ. 1868 — კინი ააშ-იშ აკოდგინას რე.

* **ფართობი** — 131 ვითოში.
* **მახორობა** — 4,498 ვითოში (ჩე 73,6 %, აფროამერიკალი 25,3 %, ლათინოამერიკალი 0,6 %).
* **ნოღაშ მახორობა** — 60 %.
* **ნოღეფი** — მონტგომერი (ნანანოღა), 196 ვითოში, ბირმინგემი, 258 ვითოში, მობილი, 203 ვითოში.

## ნოღეფი

მონტგომერი, სიდიდათ მაჟირა ნოღა.

| წკარი | ნოღა | მახორობა (2010 წანაშ ეჭარუა) |
| --- | --- | --- |
| 1 | ბირმინგემი | 212,237 |
| 2 | მონტგომერი | 205,764 |
| 3 | მობილი | 195,111 |
| 4 | ხანტსვილი | 180,105 |
| 5 | ტასკალუსა | 90,468 |

## ლიტერატურა

* Atkins, Leah Rawls, Wayne Flynt, William Warren Rogers, and David Ward. *Alabama: The History of a Deep South State* (1994)
* Flynt, Wayne. *Alabama in the Twentieth Century* (2004)
* Owen Thomas M. *History of Alabama and Dictionary of Alabama Biography* 4 vols. 1921.
* Jackson, Harvey H. *Inside Alabama: A Personal History of My State* (2004)
* Mohl, Raymond A. "Latinization in the Heart of Dixie: Hispanics in Late-twentieth-century Alabama" *Alabama Review* 2002 55(4): 243–274. ISSN 0002-4341

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Alabama State Guide, from the Library of Congress
* Alabama Association of Regional Councils
* Energy Data & Statistics for Alabama- From the U.S. Department of Energy
* TourAlabama.org
# ესპოო

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ნოღა დო მუნიციპალიტეტი
ესპოო ფინ. Espoo შვედ. Esbo

|  |
| --- |
|  |

|  |
| --- |
| გერბი |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| ქიანა |  ფინეთიფინეთი |
| რეგიონი | უუსიმააუუსიმაა |
| პროვინცია | ობჟათე ფინეთი |
| კოორდ. | 60.205556,24.65555660°12′20″ ოორ. გ. 24°39′20″ ელ. გ.﻿ / ﻿ |
| ნოღაშ გამაგე | იუკკა მაკელა |
| დირსხუ | 1458 |
| მაართა შინუა | 1431 |
| ნოღა დო მუნიციპალიტეტი | 1972
წანაშე |
| ფართობი | 528.03 კმ² |
| მახორობა | 321,031 კოჩი (2024) |
| მეჭედალა | 1,027.79 კოჩი/კმ² |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | UTC+2, ზარხულს UTC+3 |
| ოფიციალური ვებ-ხასჷლა | www.espoo.fi/en |

|  |
| --- |
|
ესპოო |

**ესპოო** ვიკიოწკარუეს |

**ესპოო** (ფინ. Espoo; შვედ. Esbo) — ნოღა დო მუნიციპალიტეტი ფინეთის. იდვალუაფუ ნანანოღა ჰელსინკიშ ბჟადალშე, უუსიმააშ რეგიონიშ ობჟათეშე. მახორობაშ მუდანობა დოხოლაფირო 321,000 ადამიერი. ქიანაშ მაჟირა არძაში უკაბეტაში მუნიციპალიტეტი რე მახორობაშ მეჯინათ. ესპოო რე კაბეტი ჰელსინკიშ ნორთი, ნამუშ მახორობა დოხოლაფირო 1.6 მილიონ ადამიერს აკმადგინანს. ნოღა იდვალუაფუ ფინეთიშ ჸუჯიშ ოორუეშე დო უხურგანს ჰელსინკის, ვანტაას, კირკკონუმმს, ვიჰტის დო ნურმიარვის. ნაღაშ აკოდგინალუაშა მიშმურს კაუნიაინენიშ ანკლავი. ნოღაშ ფართობი რე 528 კმ2. ესპოო ჟირნინამი მუნიციპალიტეტი რე, ოფიციალური ნინეფით: ფინური დო შვედური. მახორობაშ 70% ფინურ ნინაშა რაგადანს, 6% — შვედურ ნინაშა, 24% — შხვა ნინაშა.

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
ესპოო ესპოო, ტურისტული მანჯღვერე Wikivoyage-ს
* City of Espoo – ოფიციალური ვებ-საიტი
* Visit Espoo ესპოო მოშარეეფშო
* Aalto University – ოფიციალური ვებ-საიტი
* 1952 წანაშ ზარხულიშ ოლიმპიადაშ ოფიციალური ანგარიში. p. 50.

## სქოლიო
# ინსიუ

| ინსიუ\* |
| --- |
| იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტი |
|  |
| **ქიანა** |  ჩინეთი |
| **ტიპი** | კულტურული |
| **კრიტერიუმეფი** | ii, iii, iv, vi |
| **ერკებული** |  იუნესკოშ ერკებული |
| რეგიონი\*\* |  აზია-ოკიანეთი |
| **კოორდინატეფი**  | 36°07′17″ ოორ. გ. 114°19′01″ ელ. გ. |
| კათაფაშ ისტორია |
| კათაფა  | 2006 (30-ა სესია) |
| ნომერი  | 1114 |
| \* ქძ. ინგლ. ჯოხო UNESCO-შ ერკებულს. |
| \*\* იუნესკოშით კლასიფიცირაფილი რეგიონი. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | მოსოფელიშ მონძალა UNESCO, ობიექტი № 1114 რუს. • ინგლ. • ფრ. |

**ინსიუ** (ჩინ. 殷墟) — ჩინეთიშ შანიშ დინასტიაშ ეკონია ნანანოღაშ აკნაციმეფი (ჯვ.წ. 1766 - ჯვ. წ. 1050). თინა ნანანოღა რდჷ 255 წანაშ გოძვენას, 12 მაფაშ დო ბრუო თაობაშ მალობას.

ნოღაშა 1899 წანას იჸუ მეგორაფილქ დო თეჟამო ჩინეთის ართ-ართი უჯვეშაში დო უდიდაში არქეოლოგიური ობიექტი რე, თეწკჷმა ართო ჩინეთიშ ართ-ართი ჯვეში ნოღა დო 2006 წანაშე იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ. იდვალუაფუ ხებეიშ პროვინციაშ ოორუეს, ალმახანურ ნოღა ანიანიშ გოხოლუას, მაძირაფუეფშო ღილე რე მუჭოთ ბაღი-მუზეუმი.

ნონოღუს მეგორაფილი რე ორაკულიშ ძვალეფს კეთებულ ჩინურ მიკნაჭარეფშა.

## ქოძირით თაშნეშე

* იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფი ჩინეთის
* მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებული აზიას დო ოკიანეთის

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ინსიუ იუნესკოშ ვებ-ხასჷლას
# სიანი

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| პროვინციული შანულობაშ ნოღა
სიანი ჩინ. 西安

|  |
| --- |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| ქიანა |  ჩინეთიჩინეთი |
| პროვინცია | შენსიშენსი |
| კოორდ. | 34.266667,108.934°16′00″ ოორ. გ. 108°54′00″ ელ. გ.﻿ / ﻿ |
| მადუდე | ლინ მინიუანი |
| ორდოიანი ჯოხოეფი | ჩანანი |
| ფართობი | 10 096,81 კმ² |
| ცენტრიშ სიმაღალა | 405 მ |
| მახორობა | 5 740 000 კოჩი (2016) |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | UTC+8 |
| ტელ. კოდი | +86 29 |
| ოფოსტე ინდექსი | 710000 |
| ოავტომობილე კოდი | 陕A დო 陕U |
| ოფიციალური ვებ-ხასჷლა | www.XA.gov.cn |

|  |
| --- |
|
სიანი |

**სიანი** ვიკიოწკარუეს |

**სიანი** (ჩინ. 西安) — სუბპროვინციული შანულობაშ ნოღა ჩინეთის, შენსიშ პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი.

სიანი 3100 წანაშ უმოსი ხანერობაშ რე, გორკვიაფილჷ ბორჯის მოსოფელიშ უშხუაში ნოღა რდჷ (მუჭოთ ფართობით, თეშ მახორობაშ მუდანობაშ მეჯინათ). სიანი — ჩინეთიშ ართ-ართი შანულამი ისტორიული დო კულტურული ცენტრი რე; ქიანაშ ისტორიას 13 სახენწჷფოშ ნანანოღა რდჷ — კერზოთ, ჯოუშ, ცინიშ, ხანიშ, სუიშ დო ტანიშ დინასტიეფიშ პერიოდის (თე სახენწფოეფიშ ნანანოღეფი თეხანური სიანიშ ცენტრიშ გოხოლუაშ შხვადოშხვა აბანს იდვალუაფუდჷ).

ნოღაშ ჯვეში ჯოხოდვალა — **ჩანანი** (ჩინ. 長安), ითანგჷ მუჭოთ — *ხანგჷრძე თინჩალა*. ნოღა სიანი (ჩანანი) ღი ოვაჭარე ქერვანედიშ დოშანაფაშ აბანი რდჷ, ნამუთ აბრეშუმიშ კაბეტი რზათ ჩინეთშა მიშჷნ. ნოღაშ გოხოლუას იდვალუაფჷ ჯვეში ჩინეთიშ ყირული საფულეფი, თინეფს შქას ცინ შიჰუანდიშ მავზოლეუმი ტერაკოტაშ არმიათ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* სიანიშ ოფიციალური ტურისტული ვებ-ხასჷლა (ჩინ.)
* Сиань на сайте Русско-китайского клуба
# იაპონია-ჩინეთიშ მაჟირა ლჷმა

| იაპონია-ჩინეთიშ მაჟირა ლჷმა |
| --- |
| მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ნორთი |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| თარიღი | 7 კვირკვე, 1937 — 9 ეკენია, 1945 |
| ორენი | ჩინეთი |
| შედეგი | ტაივანიშ დო პენჰულედაოშ კოკეფიშ ჩინეთიშ რეპსუბლიკაშა გინოჩამა |

 |
| კუნთხუეფი |
|  ჩინეთიშ რესპუბლიკა |  იაპონია |
| მადუდეეფი |
| ჩან კაიში | ჰიროჰიტო |
| ნძალეფი |
| *უჩინებუ* | 4 100 000 (900 000 კოლაბრაციონისტიშამო) |

**იაპონია-ჩინეთიშ მაჟირა ლჷმა** (7 კვირკვე, 1937 — 9 ეკენია, 1945) — ლჷმა ჩინეთიშ რესპუბლიკაშ დო იაპონიაშ იმპერიაშ შქას.

თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და პერიოდულ ობურჯე ქიმინჯეფს ჟირხოლო სახენწჷფო 1931 წანაშე აწარმენდჷ, ფართემასშტაბამ ლჷმაქ ხვალე 1937 წანას დიჭყჷ დო 1945 წანას იაპონიაშ კაპიტულაციათ გეთუ. 1937 წანაშახ ჟირხოლო კუნთხუ ობურჯე მოქიმინჯეეეფს მიშნუანდჷ მუჭოთ „ინციდენტეფს“ დო ურიდუანდჷ ტოტალური ლჷმაშ დოჭყაფას. ბოლო „ინციდენტიქ“ იჸუ 1937 წანას 7 კვირკვეს იაპონიაშით მარკო პოლოშ ხინჯიშ ტყვიეფიშ ჸოთამა, ნამუშ შედეგო ლჷმაქ ოფიციალურო ქჷდიჭყჷ, ნამუშ ბორჯისჷთ ობურჯე ქომინჯეფი ხვალე ჩინეთიშ ტერიტორიას მიშჷ.

პერლ-ჰარბორიშ ბომბუაშ უკული იაპონია-ჩინეთიშ კონფლიქტიქ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ნორთო გჷნირთჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Японо-китайская война 1937—1945 гг. на проекте «Хронос» (Подробная хронология конфликта)

## სქოლიო
# ნაანი

ინდური ლავაშეფი ნაანი
უიგურული ნაანი, ნოღა კაშგარს
**ნაანი** (სპარს. نان, ჰინ. नान, ურდუ: نان‎‎, პენჯაბ. ਨਾਨ, პუშტუ: نان‎‎, უიღურ. نان, ქურთ. nan, ჩინ. 馕) — ლავაში ქობალკაკალშე, ინდური ერუანული საგესქუოშ ოჭკომალი. თეშ მოხ, ოჭკომალი ფართას რე გოფაჩილი ავღანეთის, ირანს, ნეპალს, პაკისტანს, ტაჯიკეთის, უზბეკეთის დო გოხოლუაშ რეგიონეფს. თურქულ ნინეფს (სამანგათ, ყაზახურ ნინას, ყირგიზულ ნინას, უზბეკურ ნინას, უიგურულ ნინას დო თ.უ.) ქობალშა *ნანი* (სპარსულშე რე გჷნოღალირი) უჯოხონა.

ლავაშიშ თარი მასალა რე ქობალქვირშე ზადილი ტაბაკელი ცომი. მიშაკათაფალო შილებე გჷმორინაფილი ორდას შხვადოშხვა გიოძნალეფი, სამანგათ შხურიშ ხორციშ ფარში, ორტვინობა, ჸვალი ვარდა კარტოფილი. სანელ-საბელებელეფშე გჷმირინუანა ცეროცეს, ნიორს, კევრას, ქიშმიშის.

ნაანი გჷმირინუაფუ სუპეფწკჷმა, ჩაიწკჷმა ვარდა მუჭოთნ თარი ოჭკომალინ თეშ.

## თაშნეშე ქოძირით

* ტანდურ-ნანი
* ლავაში
* ჩაპატი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* შეგილებუნა ქოძირათ მედიაფაილეფი თემაშე **„Наан“** ვიკიოწკარუეს.
* ლავაში ნაანიშ კეთებაშ ვიდეოდინნაჭარა
# ანჰოი

**ანჰოიჩინ. 安徽**| ქიანა |  ჩინეთი |
| სტატუსი | პროვინცია |
| მიშმურს | ბჟაეიოლ ჩინეთშა |
| ფორჷნს | 17 მუნიციპალიტეტის |
| ადმინ. ცენტრი | ჰეფეი |
| ედპ (2017) ედპ ართ შურ მახორუშე
  | 407.58 მილიარდი ააშ დოლარი  (13-ა) 6,547 ააშ დოლარი |
| მახორობა (2017) | 62,000,000 (8-ო აბანი) |
| მეჭედალა | 440 კოჩი/კმ² |
| ფართობი | 140,200 კმ² (22-ა აბანი) |
| სიმაღალა ზუღაშ დონეშე  - უმაღალაშ ჭურჭული
  |  1,873 მ |
|  |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | +8 |
| კოდი ISO 3166-2 | CN-AH |
| ოფიციალური ვებ-ხასჷლა |
|  | Anhui |

გვალაშ ლანდშაფტი, ობჟათე ანჰოი
**ანჰოი** ვარდა **ანხოი** (ჩინ. 安徽; პინ-ინი Ānhuī) — პროვინცია ბჟაეიოლ ჩინეთის. პროვინციაშ ადმინისტრაციული ცენტრი დო უდიდაში ნოღა — ჰეფეი. მახორობა — 62,000,000 ადამიერი (22-ა აბანი პროვინციეფს შქას, 2017 წანაშ მუნაჩემეფით.)

## გეოგრაფია

ანჰოიშ პროვინციაშ ფართობი — 140,200 კმ².

## ადმინისტრაციული დორთუალა

ანჰოიშ პროვინცია ადმინისტრაციულო 17 მუნიციპალიტეტო ირთუ:

| რუკა | № | ჯოხო | ჩინურო | პინ-ინი |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |
| 1 | ჰეფეი | 合肥市 | Héféi Shì |
| 2 | ანცინი | 安庆市 | Ānqìng Shì |
| 3 | ბენბუ | 蚌埠市 | Bèngbù Shì |
| 4 | ბოჯოუ | 亳州市 | Bózhōu Shì |
| 5 | ჩაოჰუ | 巢湖市 | Cháohú Shì |
| 6 | ჩიჯოუ | 池州市 | Chízhōu Shì |
| 7 | ჩუჯოუ | 滁州市 | Chúzhōu Shì |
| 8 | ფუიანი | 阜阳市 | Fǔyáng Shì |
| 9 | ჰუაიბეი | 淮北市 | Huáiběi Shì |
| 10 | ჰუაინანი | 淮南市 | Huáinán Shì |
| 11 | ჰუანშანი | 黄山市 | Huángshān Shì |
| 12 | ლუანი | 六安市 | Lù'ān Shì |
| 13 | მაანშანი | 马鞍山市 | Mǎ'ānshān Shì |
| 14 | სუჯოუ | 宿州市 | Sùzhōu Shì |
| 15 | ტუნლინი | 铜陵市 | Tónglíng Shì |
| 16 | უჰუ | 芜湖市 | Wúhú Shì |
| 17 | სიუანჩენი | 宣城市 | Xuānchéng Shì |

## თაშნეშე ქოძირით

* ჩინეთიშ ადმინისტრაციული დორთუალა

## რესურსეფი ინტერნეტის

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
ანჰოი ოფიციალური ვებ-ხასჷლა Archived 2017-01-25 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* პროვინციაშ მერკე ეჭარუა Archived 2010-08-10 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* რუკა Archived 2005-10-31 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# მაკაო

მაკაო ჩინეთიშ რუკას
მაკაო
მაკაოშ შილა
მაკაოშ გერბი
**მაკაო** (澳門/ Aomen / Macau) — ჩინეთიშ ავტონომიური ართული, პორტუგალიაშ ჸოფილი სპეციალური ტერიტორია ობჟათე ჩინეთიშ ზუღაშ წყარპიჯის. აკმოდირთუ ჩქონშე დო მუსხირენ მორჩილ კოკშე. ჩინეთის დართჷ 1999 წანაშ ქირსეთუთას.

* **ფართობი** — 21 კვ.კმ.
* **ორთა** — *უმაღალაში ჭურჭული*: კოლოანე ალტო 174 მ; *კოკეფი* (კვ.კმ) — კოლოანე 7,7, ტაიპა 5,7; *კლიმატი* — ტროპიკული.
* **მახორობა** — 457.000, თინეფს შქას 95% ჩინარეფი, 3% პორტუგალიარეფი.
* **ადმინისტრაციული ცენტრი** — მაკაო (190 ვითოშ).
* **ნინეფი** — ჩინური (კანტონური), თაშენე გოფაჩილი რე პორტუგალიური.
* **თარი რელიგია** — ბუდიზმი, კათოლიკეფი — 6%.
* **ერუანული მიშნაველი** (1 შურშა) — 16,000 $.

## დომაჸალაფირი ნოღეფი

მაკაო დომაჸალაფირი რე გეჸვენჯი ნოღეფწკჷმა:

* სან-პაულუ, ბრაზილია
* ლისაბონი, პორტუგალია
* კოლკატა, ინდოეთი
* პორტუ , პორტუგალია
* ბრიუსელი, ბელგია
* ლინჩეპინგი, შვედეთი
* რიო-დე-ჟანეირო, ბრაზილია
* ბრაზილია, ბრაზილია
* კოიმბრა, პორტუგალია
* ლუანდა, ანგოლა
* მაპუტუ, მოზამბიკი
* ჰონკონგი
* რესიფი, ბრაზილია

## ოკითხე

### ბიბლიოგრაფია

* Fung, Bong Yin (1999). *Macau: a General Introduction* (Chinese).  Joint Publishing (H.K.) Co. Ltd.. ISBN 962-04-1642-2.
* Chan, S. S. (2000). *The Macau Economy*.  Publications Centre, University of Macau. ISBN 99937-26-03-6.
* Godinho, Jorge (2007). *Macau business law and legal system*.  LexisNexis, Hong Kong. ISBN 9789628937271.
* Government Information Bureau (2007). *Macau Yearbook 2007*.  Government Information Bureau of the Macau SAR. ISBN 978-99937-56-09-5.

### ლიტერატურა

* Cremer (Editor) (1988). *Macau: City of Commerce and Culture*.  Univ of Washington Pr. ISBN 0295966084.
* ჟან ბერლი, Jean A. (1999). *Macao 2000*.  Oxford University Press editor, Oxford, United Kingdom. ISBN 0195920740.
* ჟან ბერლი, Jean A. (2000). *Macau's overview at the turn of the century*.  St. John's University Institute of Asian Studies editor, New York.
* De Pina-Cabral (2002). *Between China and Europe – Person, Culture and Emotion in Macau*.  Berg Publishers. ISBN 0826457495.

## რესურსეფი ინტერნეტის

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
მაკაო ოთარობე პორტალი Archived 2006-08-29 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* თარობაშ ოინფორმაციე ბიურო
* კულტურაშ ოკითხეეფიშ ბიურო

## სქოლიო

|  |  |
| --- | --- |
|  | მოსოფელიშ მონძალა UNESCO, ობიექტი № 1110 რუს. • ინგლ. • ფრ. |
# ირანალი კათეფი

ფაილი:Iranian-languages-map.jpgირანული ნინეფიშ გეოგრაფიული გოფაჩუაშ არეალი
**ირანალი კათა** — აკმოდირთჷ შხვადოშხვა ეთნიკური გამუნარყიშ ბუნაშე, ნამუეფით ოდაბადე ნინათ ირანულს გჷმირინუანა დო მუნეფიშ დუდშა ჯვეში სპარსეფიშ გამნარყო კოროცხჷნა. ირანალეფი თარო ოხორანა არხო ბჟაეიოლს, ცენტრალურ აზიას, კავკაციას, ობჟათე აზიას, მარა ირანულო მორაგადე კათეფი აფხვადჷნა ნთელ ევრაზიას, ბალკანეთშე ბჟადალ ჩინეთშახ. ირანალი კათა თეხანური ირანიშ ქიანაშ ხურგეფს ვა ხორანა დო თეშნერო თე ტერმინი ელაზჷმაფათ ფართო რე ვინდარო ირანიშ მენოღალეეფი.

## თაშნეშე ქოძირით

* ირანიშ ისტორია
* კაბეტი ირანი
* ირანიშ გვალონა

## ლიტერატურა

* Banuazizi, Ali and Weiner, Myron (eds.). *The State, Religion, and Ethnic Politics: Afghanistan, Iran, and Pakistan (Contemporary Issues in the Middle East)*, Syracuse University Press (August, 1988). ISBN 0-8156-2448-4.
* Canfield, Robert (ed.). *Turko-Persia in Historical Perspective*, Cambridge University Press, Cambridge (2002). ISBN 0-521-52291-9
* Curzon, R. *The Iranian People of the Caucasus*. ISBN 0-7007-0649-6.
* Derakhshani, Jahanshah. *Die Arier in den nahöstlichen Quellen des 3. und 2. Jahrtausends v. Chr.*, 2nd edition (1999). ISBN 964-90368-6-5.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Encyclopædia Britannica: Iranian languages
* The Changing Face of Iran Archived 2010-02-06 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Maps and demographic information
# სისქვამა

ადამიერიშ (ოსურიშ) სისქვამა.
**სისქვამა** — ესთეტიკური კატეგორია, ნამუთ შანენს დოგაფილს, ობიექტიშ ასპექტეფიშ ჰარმონიულ მენწყუალას. დჷმაკვირაფალი ობიექტიშოთ გურს ირდუნს ესთეტიკურ გემუანობას. სისქვამა წჷმარინუანს კულტურაშ უშანულამაშ კატეგორიას. თიში აბსოლუტური ხარისხი რე გოსოფურალა. თეწკჷმა ართო, სისქვამა რე ზოგადი დო მიარენერი გაგება, შხირ შვანს ეკლექტიკური.

## თაშნეშე ქოძირით

* ესთეტიკა
* სისქვამაშ კონკურსი
* გლამური

## რესურსეფი ინტერნეტის

* შეგილებუნა ქოძირათ მედიაფაილეფი თემაშე **„სისქვამა“** ვიკიოწკარუეს.
* სისქვამა – ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური)
* სისქვამა – ეჭარუა (რუს.)
* ესთეტიკა – ვ. ბიჩკოვი (რუს.)

## სქოლიო
# ტომას პეინი

ტომას პეინი
**ტომას პეინი** (ინგლ. Thomas Paine, დ. 9 ფურთუთა, 1737/29 ღურთუთა, 1736, თეტფორდი, გოართოიანაფილი ომაფე - ღ. 8 მანგი, 1809, ნიუ-იორკი, ააშ) — ამერიკალი ჭარუ, პოლიტიკოსი, ფილოსოფოსი დო რევოლუციონერი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Thomas Paine Society (UK) Archived 2012-08-24 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Thomas Paine Society (US)
* Office location while in Alford Archived 2019-05-07 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* ტომას პეინი - ნახანდეფი პროექტ „გუტენბერგის“
* Deistic and Religious Works of Thomas Paine Archived 2015-03-30 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* The theological works of Thomas Paine
* The theological works of Thomas Paine to which are appended the profession of faith of a savoyard vicar by J.J. Rousseau
* *Common Sense* by Thomas Paine; HTML format, indexed by section
* *Rights of Man*

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ლაჰორი

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ნოღა
ლაჰორი პენჯ:لہور; ურდუ: لاہور‎‎

|  |
| --- |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| ქიანა |  პაკისტანიპაკისტანი |
| სტატუსი | პროვინციაშ ნანანოღა |
| პროვინცია | პენჯაბიპენჯაბი (პაკისტანი)|პენჯაბი |
| კოორდ. | 31.549722,74.34361131°32′59″ ოორ. გ. 74°20′37″ ელ. გ.﻿ / ﻿ |
| დირსხუ | X ოშწანურა |
| ფართობი | 1172 კმ² |
| ცენტრიშ სიმაღალა | 217 მ |
| მახორობა | 10 000 000 კოჩი (2009) |
| ერუანული აკოდგინალუა | პენჯაბარეფი |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | UTC+5:30 |
| ტელ. კოდი | 042 |
| ოფიციალური ვებ-ხასჷლა | www.lahore.gov.pk |

|  |
| --- |
|
ლაჰორი |

**ლაჰორი** ვიკიოწკარუეს |

**ლაჰორი** (პენჯ:لہور; ურდუ: لاہور‎‎) – პენჯაბიშ პროვინციაშ ნანანოღა დო პაკისტანიშ სიდიდათ მაჟირა ნოღა.

## დომაჸალაფირი ნოღეფი

ლაჰორი დომაჸალაფირი რე გეჸვენჯ ნოღეფწკჷმა:

* სტამბოლი, თურქეთი, 1975-შე
* ჩიტაგონგი, ბანგლადეში
* სიანი, ჩინეთი, 1992-შე
* ბელგრადი, სერბეთი, 2007-შე
* ბოგოტა, კოლუმბია
* ბუხარა, უზბეკეთი
* ჩიკაგო, ა.ა.შ., 2007-შე
* კოიმბრა, პორტუგალია
* კორდობა, ესპანეთი, 1994-შე
* დუშანბე, ტაჯიკეთი
* ფესი, კარიკო, 1994-შე
* ფრესნო, ააშ
* გლაზგო, შოტლანდია, 2006-შე
* ჰუნსლოუ, ინგლისი
* ისპაჰანი, ირანი, 2004-შე
* კორტრეიკი, ბელგია, 1993-შე
* კრაკოვი, პოლონეთი
* მეშჰედი, ირანი, 2006-შე
* სარივონი, ოორუე კორეა, 1988-შე
* სამარყანდი, უზბეკეთი, 1995-შე
* ამოლი, ირანი, 2010-შე

## სქოლიო

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# იცხაკ პერლმანი

**იცხაკ პერლმანი** (დ. 31 არგუსო, 1945) ებრაელ-ამერიკალი ვირტუოზი მევიოლინე, დირიჟორი დო მუსიკალური პედაგოგი.

## ბიოგრაფია

პერლმანიქ დებად თელ-ავივც. ვიოლინოთ მაართათ დეინტერეს თიწკჷმა, მუჟამცჷთ რადიოს ურჩქილედ კლასიკური ოვიოლინე ნაწარმებუს. დიჭყუ გურაფა თელ-ავივიშ მუსიკალურ სკოლას. მოგვიანილო გჷნილჷ ააშ-შა. გურაფულენდ ჯულიარდიშ სკოლას ივან გალამიანწკჷმა დო დოროტი დელაიწკჷმა. თიქ მუში დებიუტი შეარსულჷ Carnegie Hall-ის 1963 წანას დო გემორძგვჷ პრესტიჟული "ლევენთრით"-იშ ტროგებას 1964 წანას. უკულნეშის მალასჷთ თიქ ქჷდიჭყჷ ფართო ტურეფი.უკული თინაქ შენთხვევათ გჷმორჩქინდ ამერიკულ ტელევიზიას, 1970 წანას ღებულენდ თიშნერი გჷნოჩამას კათაფის მუნერეფითიე The Tonight Show დო Sesame Street
პერლმანს 4 წლიდან პოლიომიელიტი დაეწყო.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* IMG Artists Biography Archived 2011-06-13 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  (ინგლ.)
* Official Myspace page (ინგლ.)
* Itzhak Perlman biography in the World Concert Artist directory (ინგლ.)
* Itzhak Perlman interview on The Charlie Rose Show Archived 2014-02-19 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine. , (Video) 8-9-2010 (ინგლ.)
* Itzhak Perlman & John Williams interview on The Charlie Rose Show Archived 2011-01-19 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine. , (Video) 8-8-1997 (ინგლ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |