Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Android 13

| Android 13 |
| --- |
|
ანდროიდი-შ ვერსია |
| მაწარმაფალი |
| **Google, Open Handset Alliance** |
| ვებ-ხასჷლა | developer.android.com |
| გიშაშქუმალეფი |
| გიშაშქუმალაშ თარიღი |
10 ფურთუთა, 2022 |
| წჷმოხიანი |
Android 12 |
| გეჸვენჯი |
Android 14 |

**Android 13** (კოდური ჯოხოთ **Android Tiramisu** (ტირამისუ)) — Android-შ მობილური ოპერაციული სისტემაშ მუმალი რელიზი. პირველ წჷმიწორუ ვერსიაქ გიშართჷ 2022 წანაშ ფურთუთას. Google-ქ გიშაშქუ Android 13-შ წჷმიწორუ ვერსიას შემმუშებელეფშო ფურთუთაშ დო მელახიშ გოძვენას, ბეტა-ტესტირაფაქ დიჭყუ პირელს. პლატმორმა იზადებუ ანონსიშო 2022 წანაშ მესიშ თუთაშო. *Android 13* ოპერაციული სისტემა დუდშე აღვენუ Google Pixel 7-ის დო 7 Pro-ს.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Android 13 Developer Preview - Official Website

## სქოლიო

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ბაბ-ელ-მანდებიშ საროტი

მიოჯინი კოსმოსშე
**ბაბ-ელ-მანდები** (არაბ. باب المندب‎‎, ჩილამურეფიშ ჭიშკარი) — საროტი აფრიკაშ კონტინენტიშ დო (სომალი, ჯიბუტი, ერიტრეა) დო არაბეთიშ ჩქონს შქას (იემენი). ართიანს მითმიარსხუნა ჭითა ზუღას დო ადენიშ ჸუჯის.

საროტიშ დოხარგუაქ გიშაკერძაფილო მიძინჷ XIX ოშწანურაშ ბოლოს, სუეციშ არხიშ გონწყუმაშ უკული, თიშენ ნამჷ-და თინა ართიანს მეთმურსხუანს სქირონაშქა ზუღას დო ინდოეთიშ ოკიანეს.

2008 წანაშ 28 ფურთუთას საროტის აკაგეს ხინჯი ჯოხოდვალათ „კოდმეეფიშ ხინჯი“, ნამუქჷთ ართიანს ქიმურსხუ საროტიშ შხვადოშხვა ჸურე მადვალუ ქიანეფი — იემენი დო ჯიბუტი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* შეგილებუნა ქოძირათ მედიაფაილეფი თემაშე **„ბაბ-ელ-მანდებიშ საროტი“** ვიკიოწკარუეს.
* ბაბ-ელ-მანდებიშ საროტი - ბრიტანიკა
* Notice-to-Proceed Launches Ambitious Red Sea Crossing Archived 2009-02-11 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Sea crossing
# ინდი

| ინდი |
| --- |
| सिन्ध |
|  წყარმალუშ ფოტო ალმაშარეშე |
| დოხასიათაფა |
| სიგჷრძა | 3180 კმ |
| ღანჩოშ ფართობი | 960 800 კმ² |
| წყარიშ ნადუ |
| ოდუდე | ტიბეტი |
| ინაკათუ | არაბეთიშ ზუღა |
|  |
| ქიანეფი |  ჩინეთი,  ინდოეთი,  პაკისტანი |

**ინდი** — ობჟათე აზიაშ ართ-ართი არძაშე შანულამი წყარმალუ. ოდუდეშ ორენი - ტიბეტის, ჩინეთიშ ტერიტორიას, გიშმახჷრჩანს პაკისტანიშ დო ინდოეთიშ ოორუე-ბჟადალიშ ნორთეფს. ინაკათუ არაბეთიშ ზუღას. ედომუშამი სიგჷრძა 3180 კმ, ღანჩოშ ფართობი - 960 800 კმ².

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ინდიშ ღანჩოშ რუკა Archived 2009-05-28 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* ინდიშ ფლორა დო ფაუნა

ინდი დო თიში ნადუეფი
# ობჟათე აფრიკა

██ ობჟათე აფრიკა (გოეროშ სუბრეგიონი)

██ გეოგრაფიული, თინეფც შქას ჟიშე

██ ობჟათე აფრიკაშ გოვითარაფაშ რსხუ (SADC)

**ობჟათე აფრიკა** — გეოგრაფიული რეგიონი, აფრიკაშ კონტინენტიშ ობჟათე ნორთი. აკმაშქვანც მუჭოთ კონტინენტიშ მუსხირენ სახენწჷფოს, თაშნეშე კოკამ სახენწჷფოეფს, ნამუეფით აფრიკაშ ნორთეფო ისხუნუ.

## დეფინიციეფი დო გჷმორინაფა

### გოეროშ გეოგრაფიული რეგიონეფიშ სქემა დო SACU

გოეროშ გეოგრაფიული რეგიონეფიშ სქემას, ობჟათე აფრიკას წჷმორინაფილიე ხუთი ქიანა:

* ბოტსვანა
* ლესოთო
* ნამიბია
* ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა
* ესვატინი

ობჟათე აფრიკაშ ობაჟე რსხუ (SACU), დირსხუ 1969 წანას, მუჭოთ გოეროშ სუბრეგიონი თინა ხოლო თაშნეშე აკმოდირთუ ხუთი მაკათური ქიანაშე.

### SADC-იშ მაკათურეფი

ობჟათე აფრიკაშ გოვითარაფაშ რსხუ (SADC) დირსხუ 1980 წანას რეგიონული წორომოხანდალაშო. თინა აკმოდირთუ:

* ანგოლა
* ბოტსვანა
* კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა
* ლესოთო
* მადაგასკარი
* მალავი
* მავრიკი
* მოზამბიკი
* ნამიბია
* ობჟათე აფრიკა
* ესვატინი
* ტანზანია
* ზამბია
* ზიმბაბვე

### ზოგადი გჷმორინაფა

რეგიონც ნამთინეშა მიშმაკოროცხანა შხვა ტერიტორიეფსჷთ:

* ანგოლა – გოეროშ სქემაშ მეჯინათ ცენტრალური აფრიკაშ ნორთი.
* კომორიშ კოკეფი,  მადაგასკარი,  მალავი,  მაიოტა,  მავრიკი,  მოზამბიკი,  რეუნიონი,  სეიშელიშ კოკეფი,

 ზამბია,  ზიმბაბვე – გოეროშ სქემაშ მეჯინათ ბჟაეიოლ აფრიკაშ ნორთი.

თიშ უმკუჯინუო, ნამდა კონგოშ დემოკრატიული რესპუბლიკა დო ტანზანია შხირას იკოროცხუ ცენტრალური დო ბჟაეიოლ აფრიკაშ ნორთეფონ, კანკალეშა თინეფს ობჟათე აფრიკასჷთ აკმაშქვანა.

## სქოლიო

## რესურსეფი ინტერნეტის

* INISA Archived 2012-06-15 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  – Initiative Südliches Afrika (Berlin/Bonn)
* issa Archived 2012-05-18 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  – informationsstelle südliches afrika (Bonn)
* SADC – Southern African Development Community
* SACU – Southern African Customs Union
* SADOCC – Dokumentations- und Kooperationszentrum Südliches Afrika (Wien)
# ბანდაშ ზუღა

ბანდის ზღვის მდებარეობა
**ბანდაშ ზუღა** — რჩქალი ოკიანეშ ღანჩოშ ზუღა, ნამუთ ინდონეზიაშ აკვატორიას იდვალუაფუ. რჩქალი ოკიანეშე გჷშართილი რე ოშობათ კოკით, ჰალმაჰერიშ დო სერამიშ ზუღეფით. ბჟაეიოლშე ბჟადალშა გინოზინდილი რე 1000 კილომეტრის. ოორუეშე ობჟათეშა — 500 კილომეტრის.

ბანდაშ ზუღაშ თანჯეფს იდვალუაფუ გეჸვენჯი კოკეფი: სულავესი, ბურუ, ამბონი, სერამი, არუშ კოკეფი, ბარატ-დაიშ კოკეფი, ტინიმბარიშ კოკეფი, კაიშ კოკეფი დო ტიმორი.

ზუღაშპიჯი რაიონეფი შანულამო ძალამი გლახა რე, თიშ გეშა, ნამჷ-და თაქ ანდა მორჩილი კირდეამი კოკი რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოკიანეეფიშ და ზუღეფიშ თანჯეფი Archived 2011-02-02 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
# ჯეიმზ კუკი

|  |
| --- |
| ჯეიმზ კუკი |
| ინგლ. James Cook |
|
ნათანიელ დენს-ჰოლანდიშ ნახანდი პორტრეტი, მეხოლ. 1775 წანა. ერუანული ოზუღე მუზეუმი, გრინვიჩი, ლონდონი |
| ჯოხო დაბადება შვანს |
ჯეიმზ კუკი
 |
| მოღალობა |
მეშარე დო მარკვიალი
 |
|
ბიოგრაფიული ჩინებეფი
 |
| დაბადებაშ თარიღი |
27 გჷმათუთა, 1728
 |
| დაბადებაშ აბანი |
მარტონი, იორკშირი, ინგლისი
 |
| ღურაშ თარიღი |
ფურთუთა 14,, 1770 (41 წანერი)

 |
| ღურაშ აბანი |
კოკი ჰავაი
 |
| მენოღალობა |
ზუღამანჩურე
 |
|  |

**კაპიტანი ჯეიმზ კუკი** (დ. 27 გჷმათუთა, 1728 — ღ. 14 ფურთუთა, 1779) — ინგლისარი მეშარე დო მარკვიალი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
ჯეიმზ კუკი Captain Cook Society Archived 2012-04-19 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* 'Cook, James (1728–1779)', Australian Dictionary of Biography, Volume 1, Melbourne University Publishing|Melbourne University Press, 1966, pp 243–244 Archived 2009-03-09 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Biography at the *Dictionary of Canadian Biography Online*
# საურიშ რევოლუცია

ქაბულიშ შოშეეფი რევოლუციაშ მაჟირა დღას. 28 პირელი, 1978 წ. სურათის წჷმი - მოჯალაგერი ბმპ-1
**საურიშ რევოლუცია** (დარი — انقلاب ثور), თაშნეშე **პირელიშ რევოლუცია** — 1978 წანაშ 27 პირელიშ მოლინეფი ავღანეთის, ნამუსჷთ შედეგო ქიანაშა მარქსისტული პროსხუნუური თარობაშ მოულაქ მაჸუნჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* საურიშ რევოლუციაშ ისტორია Archived 2016-12-12 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine. .

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |