Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# სერბეთი

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| **სერბეთი** |
| ნანანოღა | ბელგრადი |
| უდიდაში ნოღა | ბელგრადი |
| ოფიციალური ნინეფი | სერბული |
| თარობა | ოპარლამენტე დემოკრატია |
| პრეზიდენტი | ალექსანდრ ვუჩიჩი |
| პრ. მინისტრი | ანა ბრნაბიჩი |
| ფართობი | 88,361 კმ²(112-ა) |
| მახორობა | 7,498,001 |
| ვალუტა | დინარი (CSD) |
| ქიანაშ კოდი | SRB |
| ოტელეფონე კოდი | +381 |
|  |

**სერბეთი** (სერბ. Србија / Srbija), ოფიციალურო **სერბეთიშ რესპუბლიკა** (სერბ. Република Србија / Republika Srbija) — ქიანა ცენტრალურ დო ობჟათე-ბჟაეიოლ ევროპას, ბალკანეთიშ ჩქონს. ოორუეშე ომძღჷ უნგრეთი, ბჟაეიოლშე ბულგარეთი დო რუმინეთი, ობჟათეშე ოორუე მაკედონია დო ალბანეთი, ბჟადალშე - მონტენეგრო, ხორვატია დო ბოსნია-ჰერცეგოვინა. სერბეთიშ ტერიტორიას იდვალუაფუ მუშითაღიარებული სახენწჷფო - კოსოვო, ნამუშ მახორობაშ უმეტაშობასით აკმადგინანა ეთნიკური ალბანარეფი. სერბეთიშ ნანანოღა რე ბელგრადი. ოფიციალური ნინა რე - სერბული. სერბო-ხორვატული სერბეთიშ კონსტიტუციაშ მეჯინათ, ვოევოდინას გეჸვენჯი ოფიციალური ნინეფი რე: რუმინული, რუსინული, უნგრული, სლოვაკური დო ხორვატული; კოსოვო-მეტოხიას ალბანური, სერბულწკჷმა ართო

## გეოგრაფია

სერბეთიშ ტერიტორიაშ 80% იდვალუაფუ ბალკანეთიშ ჩქონს. სახენწჷფო სანძღოშ სიგჷნძა 2 027 კმ. რე, (რუმინეთიწკჷმა - 476კმ, ბულგარეთიწკჷმა - 318, ოორუე მაკედონიაწკჷმა 221, მონტენეგროწკჷმა 203, ალბანეთიწკჷმა 115, ბოსნია დო ჰერცეგოვინაწკჷმა 302, ხორვატიაწკჷმა - 241 უნგრეთიწკჷმა - 151 კმ). სერბეთი ორხველჷ დუნაიშ ღანჩოს, ნამუსჷთ აკათუ ქიანაშ დიდი წყარმალუეფი.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# 1965

|  |  |
| --- | --- |
| **ვითოშწანურა:**  | I · **II** · III |
| **ოშწანურა:**  | XIX · **XX** · XXI |
| **წანეფი:** | 1962 · 1963 · 1964  **1965** 1966 · 1967 · 1968 |

**1965 წანა შხვა კალენდარეფს**| გრიგორიანული კალენდარი | 1965 *MCMLXV* |
| იულიანური კალენდარი | 1964—1965 (14 ღურთუთაშე) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერაწკჷმა | 7473—7474 (14 ეკენიაშე) |
| ურიული კალენდარი  | 5725—5726  |
| ისლამური კალენდარი | 1384—1386 |
| ჯვეშქორთული კალენდარი | (21 მელახშე) |
| - *ოქიანუშ აკოქიმინუაშე* | 7568—7569 (*„ჴფჲჱ“*—*„ჴფჲთ“*) |
| - *ქირსეშე* | 1965 (*„ჩშჲე“*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIV* მორთინა დო 121 (*„რკა“*) *წანა* |
| ჯვეშსომეხური კალენდარი | 4457—4458 (11 მარაშინათუთაშე) |
| სომეხური ოხვამური კალენდარი | 1414 *ԹՎ* *ՌՆԺԴ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1957—1958 |
| რომიშ დორსხუაფაშე | 2717—2718 (4 მესიშე) |
| ჯვეშინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 2021—2022 |
| - *შაკა სამვატი* | 1887—1888 |
| - *კალი-იუგა* | 5066—5067 |
| ირანული კალენდარი | 1343—1344 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2508 |
| იაპონური კალენდარი | 40-ა წანა სიოვა |
| ჩინური კალენდარი | 4661—4662 甲辰 — 乙巳 წვანე დრაკონი — წვანე გვერი |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
19651965 (ვითოშ ჩხოროშ სუმენეჩდოხუთი) წანა** — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე ობიშხა. თე წანა რე XX ოშწანურაშ მა-7 დეკადაშ მა-5 წანა.

## მოლინეფი

* 7 მარაშინათუთა : სინგაპურქ გინორაჸილქ იჸუ მალაიზიაშ ფედერაციაშე.
* ნოღათ გეგმიცხადჷ წნორქ, დაბათ - კაზრეთიქ დო ახალდაბაქ.

## დუნაბადი

### ღურთუთა

* 14 ღურთუთა : შამილ ბასაევი — ჩეჩენი ზოხორინალაშ მოხუჯე ვიცე-პრეზიდენტი

### ფურთუთა

### მელახი

### პირელი

### მესი

* 31 მესი : ბრუკ შილდსი — ამერიკალი სუპერმოდელი დო არტისტი

### მანგი

### კვირკვე

### მარაშინათუთა

* 5 მარაშინათუთა : კუხიანიძე, რობი — ქორთუ მუსიკოსი

### ეკენია

### გჷმათუთა

### გერგობათუთა

### ქირსეთუთა

## ნაღურა

### ღურთუთა

### ფურთუთა

### მელახი

### პირელი

### მესი

* 9 მესი : ზაქარია ბერიშვილი — ქორთუ რეჟისორი დო არტისტი

### მანგი

### კვირკვე

* 16 კვირკვე : ნიკოლოზ ბერძენიშვილი — ქორთუ ისტორიკოსი

### მარაშინათუთა

* 3 მარაშინათუთა : იოსებ გრიშაშვილი — ქორთუ პოეტი (დ.1889)

### ეკენია

### გჷმათუთა

### გერგობათუთა

### ქირსეთუთა

## ნობელიშს პრემიაშ ლაურეატეფი

* ფიზიკა :
* ქიმია:
* ფიზიოლოგია დო მედიცინა :
* ლიტერატურა :
* შვიდობა :
* ეკონომიკა :

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# 10 მარაშინათუთა

**ჩილათა:** ხასჷლაშ სტატუსიშ ინდიკატორი `name` ატრიბუტი ვა რდას ოკო ცაიორი.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **მარაშინათუთა** | >> |
| თუთ | თახ | ჯუმ | ცაშ | ობი | შურ | ჟაშ |
|   |   |   |   |   | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 |   |   |   |   |   |   |
| **2026** |

**10 მარაშინათუთა (არგუსო)** რე გრიგორიანული კალენდარიშ 222-ა დღა (ნარკი წანეფს — 223-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე 143 დღა.

## დღაშ მონახვამილეფი

## თე დღას დუნაბადი კათა

## თე დღას ნაღურა კათა

## დღახუეფი

## ხოლო ქოძირით

## გალენი რცხუეფი

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
10 მარაშინათუთა {{BBC: თე დღას}}
* *The New York Times* – თე დღას ((ინგლ.))
# 31 ქირსეთუთა

**ჩილათა:** ხასჷლაშ სტატუსიშ ინდიკატორი `name` ატრიბუტი ვა რდას ოკო ცაიორი.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **ქირსეთუთა** | >> |
| თუთ | თახ | ჯუმ | ცაშ | ობი | შურ | ჟაშ |
|   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 |   |   |   |
| **2026** |

**31 ქირსეთუთა (დეკემბერი)** რე გრიგორიანული კალენდარიშ ეკონია, 365-ა დღა (ნარკი წანეფს — 366-ა დღა).

## დღაშ მონახვამილეფი

## თე დღას დუნაბადი კათა

## თე დღას ნაღურა კათა

## დღახუეფი

## ხოლო ქოძირით

## გალენი რცხუეფი

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
31 ქირსეთუთა {{BBC: თე დღას}}
* *The New York Times* – თე დღას ((ინგლ.))
# ბიზანტიაშ იმპერია

|  |
| --- |
| **(ბჟაეიოლი) რომიშ იმპერიალათ. *Imperium Romanum Orientale, Romania* ბერძენ. Βασιλεία Ῥωμαίων, Ῥωμανίαიმპერია* |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←  | 330/395 — 1453 |  → |

 |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
|  | შილა | გერბი |  |

 |
|  ბიზანტიაშ იმპერიაშ ხურგეფიშ თირუა წანეფიშ მეჯინათ |
| **ნანანოღა** | კონსტანტინოპოლი |
| **უდიდაში ნოღეფი** | ალექსანდრია, ანტიოქია, ედესი |
| **ნინა** | ლათინური, ოშქაშებერძენული |
| **რელიგია** | მართლმადიდებლობა |
| **ფარაშ ართური** | სოლიდი, ბიზანტიური მონეტა, დუკატი |
| **ფართობი** | 3 500 000 კმ² VI ოშწანურას იუსტინიანე I-შ ბორჯის, 440 000 კმ² (1281 წანას) |
| **მახორობა** | 35 მლნ. (VI ოშწანურა), 10 მლნ. (XII ოშწანურა), 5 მლნ. (1281 წანა) |
| **დუდალაშ ფორმა** | ავტოკრატული აბსოლუტური მონარქია |
| **დინასტია** | 20 დინასტიაშე უმოსი |
| **იმპერატორი** |
|  - 330–337 | **კონსტანტინე I დიდი** |
|  - 395-408 | **არკადიუსი** (მაართა იმპერატორი რომიშ იმპერიაშ ოფიციალურო გორთუალაშ უკული) |
|  - 1261-1282 | **მიხეილ VIII** (მაართა იმპერატორი კონსტანტინოპოლიშ დორთინაფაშ შუკული) |
|  - 1449–1453 | **კონსტანტინე XI** (ეკონია იმპერატორი) |
| **წიმოხონეფი დო მონძეეფი** |  ლათინეფიშ იმპერია  ნიკეაშ იმპერია  ტრაპიზონიშ იმპერია  ეპირიშ დესპოტატი  ოსმალეთიშ იმპერია  კვიპროსიშ ომაფე  ვენეციაშ რესპუბლიკა  თეოდოროშ სათარო  მორეაშ დესპოტატი  თესალონიკიშ ომაფე  ახაეაშ სათარო  ათენიშ საჰერცოგე  ნექსოსიშ საჰერცოგე  კილიკიაშ ომაფე  ბულგარეთიშ მაჟირა იმპერია |
|  |

ბიზანტიაშ იმპერია
**ბიზანტიაშ იმპერია**, **ბიზანტია** ― იმპერია ევროპაშ ბჟაეიოლ აკანს. არსებენდჷ 330-1453 წანეფს. ნანანოღა კონსტანტინოპოლი. ქიანას მართუნდუ იმპერატორი. 1453 წანაშ 29 მესის ოსმალეთიშ იმპერიაქ გეჭოფუ კონსტანტინოპოლი. 1453 წანას გეთუ ბიზანტიაშ არსებობაქ ხოლო.

## ქოძირით თაშნეშე

* ბიზანტიაშ იმპერატორეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Adena, L. "The Enduring Legacy of Byzantium Archived 2020-04-13 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine. ", *Clio History Journal*, 2008.
* Ciesniewski, C. "The Byzantine Achievement Archived 2020-04-13 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine. ", *Clio History Journal*, 2006.
* Fox, Clinton R. What, If Anything, Is a Byzantine? (Online Encyclopedia of Roman Emperors)

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |