Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# კოჩოსონი

|  |
| --- |
| **ჯვეში ჩოსონი朝鮮თურეფიშ რსხუ* |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ჯვ. წ. 2333 წანას (ლეგ.)\ ჯვ. წ. 323 წანაშახ — ჯვ. წ. 108 წანას |  → |

 |
|  ჯვეში ჩოსონი სოიშახ დანთხუდჷნ, ჯვ. წ. 108 წანაშახ |
| **ნანანოღა** | ფხენიანი |
| **ნინა** | კოგურიოული |
| **ფართობი** | 80 000 კმ² |
| **ისტორია** |
|  - პირველი მოშინუა ჩინურ ტექსტეფს | დოხ. ჯვ. წ. 500 წანა |
|  - იან-კოჩოსონიშ ლჷმეფი | ჯვ. წ. 323 - ჯვ. წ. 226 წწ. |
|  - ვიმან ჩოსონიშ მართუალა | ჯვ. წ. 194 წანა |
|  - ხან-კოჩოსონიშ ლჷმა | ჯვ. წ. 109 - ჯვ. წ. 108 წწ. |
|  - კოჩოსონიშ დონთხაფა | ჯვ. წ. 108 წანა |
|  |

**კოჩოსონი** (კორ.  고조선 ?,  古 朝鮮?, "ჯვეში" ჩოსონი) — პირველი კორეული სახენწჷფო. "[Samguk Yusa]" დო შხვა შქა ოშწანურეფიშ კორეული ისტორიული ნახანდეფიშ მეჯინათ, თინა დარსხჷ ჯვ. წ. 2333 წანას, თანგუნქ, წყარმალუეფი ლიაოჰეშ დო ტედონგანიშ წყარპიჯეფს დო იკათუანდჷ კორეაშ ჩქონიშ ოორუეს დო ობჟათე მანჯურიას. თე ორდოიანი დორსხუაფაშ თარიღი კითხირს იჭანუანს მარკვიალეფშო. ვა რე ნაჭარა მეწურაფეფი თე სახენწჷფოს, ში ცზიშ (ისტორიული ხვილაფეფი) ნახანდეფშახ, ანუ ჯვ. წ. პირველ ოშწანურას ეჭარილი უჩინებუ წყუეფშიშ მეგორაფაშახ.

ჩინური დო კორეული წყუეფს, ჯვეში ჩოსონიშ ეპოქა შხირას ირთჷ შხვადოშხვა პერიოდეფო, სამანგათ, თინა არსხუაფუ ირი თიმ პერიოდიშ დაჭყაფუს მარენჯი ლიდერეფს. თე გჷმნართი იკათუანს კოჩოსონ თანგუნს (2333 - 1100 ჯვ. წწ.), მუჟანსჷთ სახენწჷფოს დუდენდჷ უღურალე ღორონთი თანგუნი. თაშნეშე არსხუაფუ კოჩოსონ კინჯას (1100 - 194 ჯვ. წწ.), ოშწანურეფიშ გოძვრნას ჩინეთიშ მოთხირეფიშ გასამარათებელო თე დიხეფს დო კოჩოსონ ვაიმანს (194 - 108 ჯვ. წწ.), მარა ისტორიული მენცარობა, თაშნეშე ოწაწჷ უჯვეშაში კოჩოსონსჷთ, მუჭოთ ირო რინელი თურეფიშ რსხუს. თე დოწარწუა არსხუაფუ ვა ისტორიას, ანდანე თი მითოლოგიას, ნამუქჷთ გჷმიქიმინუ ოჩიულეშ დასაბუთებაშ სისტემაშ გოჭყაფაშის.

## სქოლიო
# მალაიური ნინა

|  |
| --- |
| **მალაიური ნინა** Bahasa Melayu, بهاس ملايو |
| გოფაჩილი რე | მალაიზია, ბრუნეი, სინგაპური, ობჟათე ტაილანდი, ობჟათე ფილიპინეფი |
| მორაგადეეფიშ მუდანობა | 20–30 მლნ.
რანწკი: 54 |
| ოფიციალური სტატუსი | ოფიციალური ნინა: მალაიზია, ბრუნეი, სინგაპური |
| ლინგვისტური კლასიფიკაცია | ავსტრონეზიული
მალაიურ-პოლინეზიური
**მალაური** |
| ჭარალუაშ სისტემა | ლათინური, ოშა-გოშათ არაბული |
| ნინაშ კოდეფი | ISO 639-1: ms ISO 639-2: may msa SIL: MLI |
| რუკა |
|  |
| ვიკიოფირჩა |
|  ვიკიოფირჩას რე მალაიური ნინამი ვიკიპედია
 |

**მალაიური ნინა** (ვარდა *ინდონეზიური ნინა*) — მალაიზიაშ სახელნწჷფო ნინა. ორხველჷ მალაიურ-პოლინეზიურ ნინეფიშ ინდონეზიურ ბუნას. თინა დიხაუჩაშ ართ-ართ დიდ ნინას ორხველჷ. თე ნინაშა რაგადანს დოხოლ. 200 მლნ. კოჩი. მალაიური ნინა მორაგადეეფიშ უმანტაშობაშო ხვალე მაჟირა ნინა რე. თე ნინა წჷმარინუანს ართგვარ ლინგვა ფრანკას დო თარო მალაიზიაშ დო ინდონეზიაშ გეოგრაფიულ ოფირჩას გჷმირინუაფუ. თეშ მოხ, მალაიური, ანუ ინდონეზიური ნინა მალაიზიაშ დო ინდონეზიაშ რესპუბლიკაშ სახენწფჷფო ნინა ხოლო რე.

## ლიტერატურა

* Adelaar, K., "Where does Malay come from? Twenty years of discussions about homeland, migrations and classifications", *Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde* 160 (2004), no: 1, Leiden, 1-30

## რესურსეფი ინტერნეტის

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
მალაიური ნინა Adelaar, K., "Where does Malay come from? Twenty years of discussions about homeland, migrations and classifications"

## სქოლიო
# მელილია

ონიშოლი მელილია
მელილია
**მელილია** (ესპ. Melilla) — ესპანეთიშ ავტონომიური ნოღა დო ონიშოლლი ოორუე აფრიკას. ელმოლლშე გოხურგელი რე მაროკოთ. ფართობი 12,3 კვ. კმ. ოდებელი რე მაროკოწკჷმა. თაშნეშე იკათუანს კოკეფს: პენიონ დე ველესი, ალუსემასი დო ჩაფარინასი. თინა მირჩქინუაფუდჷ მალაგაშ პროვინციათ 1995 წანაშ 14 მელახშახ, ანუ თეიშახ, სოიშა ავტონომიათ გჷმიცხადებუდუნ.

2008 წანაშ ეჭარუათ, მახორობა აკმადგინანდჷ 73 460 ადამიერს, სოდე მიშეშეს ქირსიანეფი, მუსლიმეფი (უმენტაშო ბერბერეფი) დო მერკეთ ურიეფი. ესპანური რე გოფაჩილი ნინა, მორო რდჷ ბერბერული ნინაშ აღიარაფაშ მოთხირი ხოლო.

## ისტორია

მელილია დუდმაართაშე ფინიკიარეფიშ დო უკული პუნიკეფიშ კოლონია რდჷ ჯოხოთ – რუსადირი. 1497 წანას, გეჭოფუ დონ პედრო დე ესტოპინანქ, მედინა სიდონიაშ საჰერცოგოშ მადუდექ.

## თაშნეშე ქოძირით

* სეუტა

## რესურსეფი ინტერნეტის

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
მელილია ოფიციალური საიტი Archived 2021-03-09 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |