Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# მექა

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ნოღა
მექა مكة

|  |
| --- |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| ქიანა |  საუდიშ არაბეთისაუდიშ არაბეთი |
| პროვინცია | მექამექაშ პროვინცია|მექა |
| კოორდ. | 21.4225,39.82611121°25′21″ ოორ. გ. 39°49′34″ ელ. გ.﻿ / ﻿ |
| მადუდე | ჰალიდ ალ-ფეისალ ალ საუდი |
| ფართობი | 400 კმ² |
| ცენტრიშ სიმაღალა | 277 მ |
| მახორობა | 1 700 000 კოჩი (2007) |
| მეჭედალა | 4200 კოჩი/კმ² |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | UTC+3, ზარხულს UTC+4 |
| ოავტომობილე კოდი | www.holymakkah.gov.sa |

|  |
| --- |
|
მექა |

**მექა** ვიკიოწკარუეს |

**მექა** (არაბ. مكة المكرمة‎‎‎, თურქ. Mekke, ურდუ: مکہ مکرمہ‎‎) — საუდიშ არაბეთიშ მექაშ პროვინციაშ ნანანოღა, ისტორიულ ჰეჯაზიშ რეგიონს. თიში მახორობა 2007 წანას 1,700,000 ადამიერს აკმადგინანდჷ. იდვალუაფუ ჯედაშე 73 კმ-ს, აბრაამიშ ინწრო ქვიშამ ლეხერს, ზუღაშ დონეშე 277 მ-ს, ჭითა ზუღაშე 80 კმ-ს. მექას რე კუბური ფორმაშ დგჷმილი. ყააბა (ქააბა) არაბ..الكعبة. ისლამურ რელიგიას თენა რე არძაშე უმოსი პატიოცემელი აბანი. ისლამური ტრადიციაშ მეჯინათ დგჷმილი აკოგაფილი რე მოჩიქული იბრჰიმიშით (აბრაამიშით) ჟირივითოშწანაშე უმოსი ხანიშ უწოხოლე. დგჷმილიშ ელმოლს იდვალუაფუ გჷთახვამალი (მასკი) მასჯიდ ალ-ჰარამი.
ხვამაშ ბორჯის ირი მუსლიმანი დიხაუჩაშ ნამ აბანს ოკო რდასჷნ სახეთ ქააბაშჸურე მუკმირთანს დო ხვამას თეშ იჭყანს. ქააბა კოსმოსშე ირო ჩეთ მოჩქუ, ირო ჩე მუკაქუნალს გჷმონწყილი გჷთმახვამალეფიშ გეშა.

ნოღა ისლამიშ უწიმინდაშ აბანო იკოროცხუ დო ჰაჯიშ მეჯინათ არძა ფიზიკურო ჭყანთხილერ დო შემალებე მუსლიმანს მეთხუებუ თე აბანიშ ძირაფა თელარას აკაშა იშენით.

მასჯიდ ალ-ჰარამი.
## რესურსეფი ინტერნეტის

* მექაშ მუნიციპალიტეტი ოფიციალური საიტი (არაბულო)
* არაბული ოინფორმაციე წყუეფი – მექა Archived 2006-08-21 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* მექა უწოხოლე დო ასე Archived 2010-11-21 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  - ჟურნალი *Life*
* პილიგრიმაშ მჷნათხობელუ - რიჩარდ ბურტონი

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# რჩქინა

რჩქინაშ გჷმოხანტუალა
**რჩქინა** – 1). ჯარალობურ-ისტორიული პრაქტიკათ გინომოწმებული დო ლოგიკურო დოდასურაფილი სინანდულაშ ემეთი, ადეკვატური ეხანტუა ადამიერიშ სმებას წჷმორინეფიშ ჩინებეფიშ, სხუნუეფიშ დო თეორიეფიშ სახეთ. რჩქინა ობიექტური ოკო რდას რწუმაშე გინორთი, ნამუთ გმოხანტუნს ადამიერიშ სუბიექტურ დორწუმობას. გიშმართჷნა ვამენცარულ დო მენცარულ რჩქინეფს.

ვამენცარული რჩქინა წჷმარინუანს თიჯგურა რჩქინას, ნამუთ ვა რე გოჭყაფილი მენცარული მეთოდეფით. თაქ გიმერთუ ჟირი სახე – მენცარობაშახიანი დო მენცარულიშ აწმარენჯი რჩქინეფი. მენცარობაშახიანი რე თიჯგურა რჩქინა, ნამუთ ადამიერს მოპალაფირი აფუ ირდღარი გჷმოცადაფაშ ოსხირშა დო გეპონუ თარი აზრიშ ნაკას. მენცარულიშ აწმარენჯი რჩქინა ვეგეპონუ მენცარულ მეთოდეფს დო თიში მოწმება ობიექტური მეთოდეფით პრინციპულო გჷმორიცხილი რე. თინა ნანდული ვარინ, უმოსო მოძირაფონი რჩქინა რე.

მენცარული რე რჩქინა, ნამუთ მენცარული მეთოდეფით მეღება დო ობიექტურ გჷნომოწმებუობას დოჸუნს. თიში გოჭყაფა გეპონუ ცადებას ვარდა ლოგიკურ ნტკიცაფას, ომანგეთ მიღჷნა ცადებაშური ვარდა თეორიული რჩქინა.

2). რჩქინა წჷმარინუანს ადამიერიშით შეძინელ დო გჷმომუშაფილ თიჯგურა ნიჭის, ნამუშ მეშქაშობათ, შილებე აკიქიმინას ახალი ოხვილური ინფორმაციაქ, ვარდა უკვე ჩინებული ინფორმაციაშე თიჯგურა ახალი მატერიალური, ონინალე, ვარდა ინტელექტუალური პროდუქტი, ნამუშეთ რე ვარდა შილებე გორჩქინდას მოთხირქ, ანუ იმატერიალიზებუას ირნერი სახეშ/კატეგორიაშ ოხვილობას (ვამატერიალურ, მატერიალური, მორალურ დო სოციალურ ღირებას).

3). ნინაშ საშუალებათ ფიქსირაფილი (ზეპირი დო ჭარილი ფორმათ) რჩქინა გამნარჸშე გამნარყშა გინმიჩამუ ჟირი რზათ: სტიქიურო (პრაქტიკული ეშაჩინებეფიშ გჷნოჭყვიდუაშ ბორჯის) დო ორგანიზაფილი გურაფაშ საშუალებათ. რჩქინაშ მეღებას მუსხირენი ეშალი რსებენს: არძაშე დაბალი, მაჟირა ეშალი, მაღალი ეშალი.

## იხილეთ აგრეთვე

* დოგურაფაშ თეორია

## სქოლიო
# დევიდ ფინჩერი

|  |
| --- |
| დევიდ ფინჩერი |
|  |
| ჯოხო დაბადება შვანს |
დევიდ ენდრიუ ლეო ფინჩერი
 |
| მოღალობა |
რეჟისორი, პროდიუსერი
 |
|
ბიოგრაფიული ჩინებეფი
 |
| დაბადებაშ თარიღი |
28 მარაშინათუთა, 1962 (1962-08-28)

 |
| დაბადებაშ აბანი |
დენვერი, ააშ
 |
| ჯილდოეფი: |
ორქოშ გლობუსი, BAFTA, სეზარი საუჯგუშო აჯამი ფილმიშო
 |
|  |

**დევიდ ფინჩერი** (ინგლ. David Fincher; დ. 28 მარაშინათუთა, 1962, დენვერი) — ამერიკალი კონორეჟისორი დო პროდიუსერი. ჟირშა რდჷ ნომინირაფილი ოსკარიშ პრემიას.

## ფილმოგრაფია

| წანა |  | მარგალურო | ოდაბადური ჯოხოდვალა | როლი |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1992 | ფ |  *აჯამი 3*  |  *Alien 3* | რეჟისორი |
| 1995 | ფ |  *შქვითი*  |  *Seven*  | რეჟისორი |
| 1997 | ფ |  *ლაჸაფი*  | *The Game*  | რეჟისორი |
| 1999 | ფ |  *მალჷმორეფიშ კლუბი*  | *Fight Club*  | რეჟისორი |
| 2002 | ფ |  *შქურენჯიშ ოთახუ*  | *Panic Room* | რეჟისორი |
| 2007 | ფ |  *ზოდიაქო*  | *Zodiac* | რეჟისორი |
| 2008 | ფ |  *ბენჯამინ ბატონიშ ურცხი ისტორია*  | *The Curious Case of Benjamin Button* | რეჟისორი |
| 2010 | ფ |  *სოციალური რშვილი* | *The Social Network* | რეჟისორი |
| 2011 | ფ |  *ძღაბი დრაკონიშ ტატუთი*  |  *The Girl with the Dragon Tattoo* | რეჟისორი |
| 2014 | ფ |  *დინაფილი ძღაბი*  | *Gone Girl* | რეჟისორი, აღმასრულებელი პროდიუსერი |

## რესურსეფი ინტერნეტის

 **ვიკიოწკარუეს** რე ხასჷლა თემაშე: დევიდ ფინჩერი *დევიდ ფინჩერი*  — კინოფილმეფიშ ინტერნეტ-მუნაჩემეფიშ ბაზას
* David Fincher Archived 2012-11-19 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  at MVDbase.com
* Senses of Cinema: Great Directors Critical Database
# აგრაშ ოლქი

**აგრაშ ოლქიინგლ. Agra district**|  |
| ქიანა |  ინდოეთი |
| სტატუსი | ოლქი |
| მიშმურს | უტარ-პრადეშიშ შტატშა |
| ფორჷნს | 6 ტეჰსილს |
| ადმინ. ცენტრი | აგრა |
| ოფიც. ნინა | ჰინდი ბრაი ბჰაშა  |
| მახორობა (2011) | 4,418,797 |
| მეჭედალა | 897 კოჩი/კმ² |
| კონფესია | \* ინდუიზმი — 88,77%
* ისლამი — 9,31%
* სიქიზმი — 0,27%
* ჯაინიზმი — 0,49%
* ქირსიანობა — 0,23%
* ბუდიზმი — 0,09%
 |
| ფართობი | 4,027 კმ² |
| სიმაღალა ზუღაშ დონეშე  - უმაღალაშ ჭურჭული
  |  169 მ |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | UTC+5:30 |
| ოფიციალური ვებ-ხასჷლა |
|  | Agra district |

**აგრაშ ოლქი** (ინგლ. Agra district) — ოლქი ინდოეთიშ შტატი უტარ-პრადეშის. ოლქი შტატიშ ბჟაეიოლშე იდვალუაფუ. ოლქიშ ადმინისტრაციული ცენტრი დო უშხუაშ ნოღა — აგრა. 2011 წანაშ საართოინდური მახორობაშ ეჭარუაშ მეჯინათ 4,418,797 ადამიანს აკმადგინანდჷ. მახორობაშ ჭარუა-კითხირიშ დონე 69.44%-ის აკმადგინანს, ნამუთ საართოინდურ მაძირაფალშე უმოსი რე (59,5 %). ოლქიშ ტერიტორიას თიჯგურა პოპულარული ტურისტული აბანეფი იდვალუაფუ, მუჭოთ რე თაჯ-მაჰალი დო ფათეჰპურ-სიკრი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Official Agra district website(ინგლ.)
* Pin Codes for Agra District
* Map for Agra District
# პოლიტოლოგია

**პოლიტოლოგია** პოლიტიკაშ მენცარული რკვიება რე. პოლიტოლოგია რე სოციალური მენცარობა, ნამუთ გურაფულენს პოლიტიკურ აქტივიზმის, პოლიტიკურ პროცესეფს, პოლიტიკური აზრის, პოლიტიკურ რჯებეფს დო სახენწჷფო მართუაშ სისტემეფს.

თეხანური პოლიტოლოგია ირთუ სუმი სუბ-დისციპლინათ: ნადარები პოლიტიკა, საირქიანო ურთიართობეფი დო პოლიტიკური თეორია. შხვა შანულამი სუბ-დისციპლინეფიე: ოჯარალე პოლიტიკა დო ადმინისტრაცია, დინახალენი პოლიტიკა, პოლიტიკური ეკონომიკა დო პოლიტიკური მეთოდოლოგია. პოლიტოლოგიაწკჷმა ხოლოშიანი მენცარობეფი რე: ეკონომიკა, იურისპრუდენცია, სოციოლოგია, ისტორია, ფილოსოფია, ოჯარალე გეოგრაფია, პოლიტიკური ანთროპოლოგია დო ფსიქოლოგია.

პოლიტოლოგია ირინუანს გჷმორკვიებაშ შხვადოშხვა მეთოდურ წყუეფს: თარი წყუეფიე - ისტორიული დოკუმენტეფი დო ოფიციალური ნაჭარეფი, მაჟირადი წყუეფიე - ჟურნალ-გაზეთეფიშ სტატიეფი, სტატისტიკური ანალიზი, ექსპერიმენტული რკვიება დო შხვა.

## ლიტერატურა

* Atchison, Amy L, ed. Political Science Is for Everybody : An Introduction to Political Science . University of Toronto Press, 2021.
* Shively, W. Phillips, and David Schultz. Power and choice: An introduction to political science (Rowman & Littlefield, 2022).

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# იოჰან გოტფრიდ ჰერდერი

იოჰან გოტფრიდ ჰერდერი (1775)
**იოჰან გოტფრიდ ჰერდერი** (გერმ. Johann Gottfried Herder; დ. 25 მარაშინათუთა, 1744 — ღ. 18 ქირსეთუთა, 1803) — გერმანალი კულტურაშ ისტორიკოსი, სოციოლოგი, კრიტიკოსი დო პოეტი. ოსხირი მეჩუ ხელუანობაშ დო კულტურაშ ისტორიულ სვენას.

დებადუ 1744 წანაშ 25 არგუსოს ბჟაეიოლ პრუსიას, მორუნგენც, მექანიკოსეფიშ ფანიას. გაათუ კენიგსბერგიშ უნივერსიტეტიშ საღვთისმეტყველო ფაკულტეტი. ოდაბადური ქიანას იოჰანს გლახა მოძუდუ, ათეშენ 1764 წანას რიგაშა იშარუ, სოდეთ ოშურიელე ოგურაფუს პედაგოგო მუშენდუ. გოტფრიდიქ ლიტერატურული ღვაწაფით რიგას დიჭყუ. 1766 წანას, გოეთეშ მოხვარათ, ვაიმარს დეკვირდუ, სოდეთ კარიშ მონძღვარო ქუდარინეს. 1788 წანას იშარუ იტალიაშა. იოჰანქ 1803 წანაშ 18 ქირსეთუთას დოღურუ ვაიმარს.

## ჯინჯიერი ნაწარმებეფი

* „იდეეფი კოჩიშობაშ ისტორიაშ ფილოსოფიაშოთ“.

## ჯინჯიერი იდეეფი

* ადამიერი კონკრეტული სოციალური გარემოშ (ნაციაშ) ნორთი რე.
* ლიტერატურა დო, ედომუშამო, კულტურა მუკობუნაფილიე ორთაშობური დო სოციალურ გარემოშა: კლიმატშა, ნინაშა, ზნე-ჩვეულებეფშა, რინაშ წესშა, კონკრეტული ისტორიული პერიოდიშ სპეციფიკურ პიჯალეფშა.
* კოჩანიერობა, ინდივიდიშ შორო, მუკმურც ახალმორდუობაშ დო სირჩინუეშ ოკუჩხურეფც.
* „ორქოშ ოშწანურა“ მუმალც რე ოგორალი.
* ადამიერი, მუჭოთ შურდგუმილი სქჷლედი, ორთაშ კანონზომიერებეფც ოინალუ, მორო დოსქილადირი შურდგუმილი სქჷლედეფშე თის გჷთმაშხვანერენც გაღიერობა, ჯარალუობური ურთიერთობეფი დო ნინა, ნამუეფუთ წიმინდე ადამიერული სქჷლადაშ ფორმეფც წჷმმარინუანა.
* ისტორია ადამიერეფიშ ხეთ იქიმინუაფუ, ადამიერი ორთაშ ნძალეფიშ ნორთი დო გოგინძორაფა რე. თე ნძალეფი, გარემო პიჯალეფიშ სახეთ, გოლინას მუთმახვამილუანა ისტორიაშა დო კულტურაშა, მარა ჯარალუობური გოვითარაფა იშენი დინოხოლენი კანონზომიერებეფშა, კერძოთ, კულტურაშ უმოსი ორდოული ფორმეფიშ ემუშორაფაშა რე მუკობუნაფილი. ადამიერეფი ეთმიმუშორუანა დო აღმალიერენა წოხოლენი მოითჷრეფიშ გამოცდილებას.
* კულტურაშ ელემენტეფც შქას უშანულამაში ნინა რე.
* ადამიერეფიშ ჯარალუაშ დო კულტურაშ გოვითარაფა ვა ოინალუ მუთუნნერი ოეკონიე ღანკის, მაგალითო, სახენწჷფოშ დორსხუაფას. რე მიარე კათა, ნამუეფსუთ ვა უღუდეს სახენწჷფო, მარა ეშ გეშა შურო ვა რენა უბედურეფი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Herder Bibliography and more Archived 2007-04-29 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* www.johann-gottfried-herder.de (გერმანულო)
* International Herder Society
* Selected works from Project Gutenberg (გერმანულო)
# რსხული

**რსხული** — თელი ორგანიზმიშ უგურთჷ ფიზიკური მასალა. ზიტვყას "რსხული" შხირას გჷმირინუანა მეჯინაშ, ჭყანთელუაშ დო ღურაწკჷმა მერსხილ ოკითხირეეფს. თელი ორგანიზმიშ რსხეულს ფიზიოლოგია დჷთმიგურუანს.

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
რსხული