Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# შტატი

**შტატი** (ზიტყვაშე გერმ. Staat „სახენწჷფო, მართუალა“) — კანკალე ფედერაციულ წჷმნაქიმინეფს (სახენწჷფო) ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ართულიშ ჯოხოდვალა, ნამუეფსჷთ უღჷნა გოთანჯილი სუვერენიტეტიშ დონე. შტატიშ სამართლებური დო იურიდიული სტატუსი, თაშნეშ ეთიში ხემანჭუაფაშ ნტირაშ დო კომპეტენციაშ დონე გითმითანჯჷ ფედერაციაშ კონსტიტუციათ. თეშ მოხ, კანკალე სახენწჷფოშ შტატეფს უღჷნა დორხველი კონსტიტუცია.

შტატიშ დუდენს, მუჭოთ წესი, გუბერნატორი, ნამუსჷთ გიშმაგორუნს მახორობა ვარ-და დორინაფილი რე მუჭოთ ფედერაციული სახენწჷფოშ აკმადგინალი ნორთიშ მადუდე ვარ-და მუჭოტ უნიტარული სახენწჷფოშ ადმინისტრაციული ართულიშ მადუდე.

ირი შტატის ჸუნს დორველი წჷმმარინაფალი ქიანაშ პარლამენტიშ ჟილენი პალატას, ნამუეფიშ მუდანობა გითმითანჯჷ კანონდვალათ, ნამუთ კანკალე შვანს დოჸუნს შტატიშ მახორობაშ მუდანობას (სამანგათ, ინდოეთი), კანკალეშა — ირი შტატის პარლამენტის ჸუნს წჷმმარინაფალეფიშ ართინერი მუდანობა (სამანგათ, ააშ, ბრაზილია).

## სახენწჷფოეფი, ნამუეფჷთ შტატეფშე აკმოდირთჷნან

| ქიანა | შტატეფიშ მუდანობა | უკაბეტაში შტატი ფართობიშ მეჯინათ | უჭიჭაში შტატი ფართობიშ მეჯინათ | უკაბეტაში შტატი მახორობაშ მეჯინათ | უჭიჭაში შტატი მახორობაშ მეჯინათ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  ავსტრალია | 6 |  ბჟადალი ავსტრალია (2 645 615) |  ტასმანია (90 758) |  ახალი ობჟათე უელსი (7 099 700) |  ტასმანია (502 600) |
|  ბრაზილია | 26 |  ამაზონასი (1 570 745) |  სერჟიპი (21 910) |  სან-პაულუ (40 442 795) |  რორაიმა (451 227) |
|  ვენესუელა | 23 |  ბოლივარი (240 528) |  ნუევა-ესპარტა (1 150) |  სულია (3 620 200) | ამასონასი (142 200) |
|  ინდოეთი | 28 | რაჯასტანი (342 236) | გოა (3702) |  უტარ-პრადეში (190 891 000) |  სიკიმი (540 493) |
|  მალაიზია | 13 |  სარავაკი (124 450) |  პერლისი (821) |  სელანგორი (5 411 324) |  პერლისი (227 025) |
|  მექსიკა | 31 |  ჩიუაუა (244 938) |  ტლასკალა (4016) |  მეხიკო (15 175 862) |  თუდოლენი კალიფორნია (ობჟათე) (424 041) |
|  მიკრონეზია | 4 |  პონპეი (346) |  კოსრაე (110) |  ჩუუკი (53 595) |  კოსრაე (7 686) |
|  ნიგერია | 36 | ნიგერი (76 363) | ლაგოსი (3 475) | კანო (13 383 682) | ებონიი (1 739 136) |
|  ააშ | 50 |  ალასკა (1 717 854) |  როდ-აილენდი (4 005) |  კალიფორნია (37 253 956) |  ვაიომინგი (532 668) |

## სქოლიო
# კარტოგრაფია

ილუსტრირაფილი რუკა
მერკატორიშით აკოქიმინელი ევროპაშ რუკა
**კარტოგრაფია** — მენცარობა ობიექტური სინანდულეშ საგანეფიშ დო მოლინეფიშ კონკრეტული ოფირჩაშ დო თიში ბორჯიშ მეჯინათ თირუაშ გეშა. თე კონკრეტული ოფირჩა, მუჭოთ სინანდულეშ საგანეფიშ დო მოლინეფიშ ურთიართრანწკუაშ წესრიგი, სუმგონზჷმილებიანი, ბორჯის მათირუ კონტინუუმი რე.

## ლიტერატურა

* *ასლანიკაშვილი ა.*, ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ტ. 5, ხს. 418, ქართი, 1980 წანა.
* ვახუშტი ბაგრატიონი, „საქართველოს ატლასი“, (ვ. ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტი) თბ. 1997 წ.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# სენეგალი

| სენეგალიშ რესპუბლიკა*République du Sénégal* სენეგალი |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| **დევიზი:**”Un Peuple, Un But, Une Foi” |
| **ჰიმნი:**Pincez tous vos koras, frappez les balafons  |
| სენეგალიშ ორენი  |
| **ნანანოღა** (დო უკაბეტაშ ნოღა)
  | დაკარი
14.666667,-17.41666714°40′ ოორ. გ. 17°25′ ბჟად. გ.﻿ / ﻿ |
| ოფიციალურ ნინა(ეფი) | ფრანგული |
| **რელიგია**  | ისალმი (სუნიზმი |
| თარობა | საპრეზიდენტო რესპუბლიკა |
|  -  | პრეზიდენტი | მაკი სალი |
| ფართობი |
|  -  | გვალო | 196 723 კმ2 (87-ა) |
|  -  | წყარი (%) | 2,1 |
| მახორობა |
|  -  | 2005 ფასებათ | 11 658 000 (72-ა) |
|  -  | მეჭედალა | 59 ად/კმ2 (137-ა) |
| **ედპ** (ჸუპ) | 2005 ფასებათ |
|  -  | გვალო | $20.504 მილიარდი (209-ა) |
|  -  | ართ მახორუშე | $1,759 (149-ა) |
| **აგი** (2007) | 0.499 (დაბალი) (156-ა) |
| ვალუტა | აფრიკული ფრანკი (`XOF`)  |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | (UTC+0)  |
| ქიანაშ კოდი | SEN |
| Internet TLD | .sn |
| ოტელეფონე კოდი | +221 |

**სენეგალი** (ფრანგ. Sénégal), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა - **სენეგალიშ რესპუბლიკა** (ფრანგ. République du Sénégal) — სახენწჷფო ბჟადალი აფრიკას, წყარმალუ სენეგალიშ ობჟათეშე, სოიშეთ ქიანაშ ჯოხოდვალა მოურს.

სენეგალს ბჟადალშე ომძღჷ ატლანტიშ ოკიანე, ოორუეშე უხურგანს მავრიტანია, ბჟაეიოლშე - მალი, ობჟათეშე - გვინეა დო გვინეა-ბისაუ. ტერიტორიაშ დინოხოლე იდვალუაფუ სახენწჷფო გამბია, ნამუთ ატლანტიშ ოკიანეშე სენეგალიშ დინოხოლე მიშაჭკირილი რე დოხოლაფირო 300 კმ-ით.

## მონძალა

ორთაშობური ოქიანუეფი:

* ჯუჯაშ ფურინჯეფიშ ერუანული პარკი
* კოკეფი გორე დო სენ-ლუი
* ნიოკოლო-კობიშ ერუანული პარკი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ქიანაშ პროფილი BBC News-ის}

## ლიტერატურა

* ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ტ. 9, ხს. 285-286, ქართი, 1985 წანა.

## სქოლიო

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
სენეგალი

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# არაბული ნინა

**არაბული ნინა** — არაბეფიშ ოდაბადური ნინა. არაბული რე აფრაზიული ფანიაშ სემიტური ბუნაშ ნინა. რე მუსლიმეფიშ საკულტო ნინა.

## ინფორმაცია

* **მაჩიებელეფიშ მუდანობა**: 200 მლნ.
* **ნინაშ კოდი**: ar
* **ჯოხო**: ar - Al-`Arabîa; en - Arabian; eo - Araba
* **ჭარალუაშ სისტემა**: არაბული ანბანი

## სტატუსი

**ოფიციალური ნინა: ალჟირი
* არაბეფიშ გოართოიანაფილი საამიროეფი
* ბაჰრეინი
* ეგვიპტე
* ერაყი - ქურთულწკჷმა ართო.
* ერიტრეა - ტიგრინიაწკჷმა ართო.
* იემენი
* იორდანია
* ისრაელი - ურიულწკჷმა ართო.
* კატარი
* კომორიშ კოკეფი - ფრანგული დო კომორულწკჷმა ართო.
* ლიბანი
* ლიბია
* მავრიტანია
* მაროკო
* ომანი
* საუდიშ არაბეთი
* სირია
* სუდანი
* ტუნისი
* ქუვეითი
* ჩადი - ფრანგულწკჷმა ართო.
* ჯიბუტი - ფრანგულწკჷმა ართო

* გოართოიანაფილი ერეფიშ ორგანიზაცია

**ნინაშ ტერიტორია**:

ეგვიპტე, ალჟირი, მაროკო, ერაყი, საუდიშ არაბეთი, სუდანი, იემენი, სირია

## ქოძირით თაშნეშე

* არაბისტიკა
* სემიტოლოგია
* ისლამოლოგია

## ლიტერატურა

* Procházka, S. (2006), ""Arabic"", Encyclopedia of Language and Linguistics (2nd ed.)
* Traini, R., Vocabolario di arabo, Rome: I.P.O.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* არაბული ნინა
* Arabic keyboard Archived 2013-03-31 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
# ჟურნალი

ჟურნალეფი
**ჟურნალი** (ფრანგ. journal), მუჭოთ წესინ, რე ბეშტური გჷმოჩამა, ნამუთ ბორჯგიშაშქუმალირო იბეშტუ დო იკათუანც სტატიეფც შხვადოშხვა თემაშე. თეშნერი გჷმოჩამაშ მიშნალიშ წყუს რეკლამა, გჷმაჩამალი ფასი ვარა ჟირხოლო ართო წჷმარინუანც.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Open Directory Project – შე Archived 2012-11-18 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
ჟურნალი

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |