Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# კარნატაკა

**კარნატაკაკანად. ಕರ್ನಾಟಕ
ინგლ. Karnataka**| **გერბი**  | **შილა**  |
| ქიანა |  ინდოეთი |
| სტატუსი | შტატი |
| ადმინ. ცენტრი | ბანგალორი |
| შხუ ნოღა | ბანგალორი |
| შხუ ნოღეფი | ხუბლი, მაისური, მანგალორი, ბელარი |
| მადუდე | **გუბერნატორი**: ვაჯუბჰაი რუდაბჰაი ვალა **თარი მინისტრი**: სიდარამაიაჰი |
| ოფიც. ნინა | კანადა |
| მახორობა (2011) | 61 130 704 (9-ა აბანი) |
| მეჭედალა | 318,74 კოჩი/კმ² |
| ერუან. აკოდგ. | თარი ეთნიკური ბუნა — კანარა |
| ფართობი | 191 791 კმ² (8-ა აბანი) |
|  |
| კოდი ISO 3166-2 | IN-KA |
| ოფიციალური ვებ-ხასჷლა |
|  | Karnataka |

**კარნატაკა** (კანად. ಕರ್ನಾಟಕ; ინგლ. Karnataka) — შტატი ინდოეთიშ ობჟათე-ბჟადალშე. შტატიშ ნანანოღა დო უდიდაში ნოღა — ბანგალორი. მახორობა 61 130 704 ადამიერი (9-ა აბანი შტატეფს შქას; 2011] წ.).

## გეოგრაფია

რეგიონიშ რუკა
ჩამუინდიშ ქჷნდჷრეფი ნოღა მაისურიშ გოხოლუას
შტატიშ ტერიტორიაშ ფართობი 191 791 км² (8-ა აბანი, ქიანაშ ფართობიშ 5,83 %).
კარნატაკა იდვალუაფუ ინდოეთიშ ობჟათე-ბჟადალ ნორთის, ოორუე განედიშ 11°30' დო 18°30' შქას. უხურგანს მაჰარაშტრაშ დო გოაშ შტატეფი (ოორუეშე დო ოორუე-ბჟადალშე), ტელანგანაშ შტატი (ოორუე-ბჟაეიოლშე), კერელაშ დო ტამილნადუშ შტატეფი (ობჟათეშე), ანდჰრა-პრადეშიშ შტატი (ბჟაეიოლშე), ბჟადალშე ომძღჷ არაბეთიშ ზუღა. შტატი დეკანიშ გაბარიშ რაიონს იდვალუაფუ, თი აკანს, სოდეთ ბჟადალი დო ბჟაეიოლი გჰატეფი ეკმისვარუნა გვალამი რეგიონი ნილგირის. კარნატაკაშ უმაღალაში კონკა — გვალა მულაიანაგირი, ნამუშ სიმაღალა ზუღაშ დონეშე 1929 მეტრა რე დო იდვალუაფუ კარნატაკაშ შტატიშ ჩიკამაგალურუშ ოლქის.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Hoysala Tourism in Hassan Archived 2018-03-08 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* A map of Karnataka Archived 2009-02-01 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Karnataka State Tourism Development Corporation Archived 2006-12-05 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Karnataka Tourism Archived 2008-07-24 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Karnataka State Government
* Karnataka Government Information Department
* Topics on Karnataka’s History and Culture
# სანსკრიტი

|  |
| --- |
| **სანსკრიტი** संस्कृतम |
| გოფაჩილი რე | ინდოეთი |
| მორაგადეეფიშ მუდანობა | 49 736 ოდაბადური ნინა |
| ოფიციალური სტატუსი | კლასიკური ნინა |
| ლინგვისტური კლასიფიკაცია | ინდოევროპული ნინა ინდოირანული ნოჸო ინდოარიული ნინეფი |
| ჭარალუაშ სისტემა | დევანაგარი |
| ნინაშ კოდეფი | ISO 639-1: sa ISO 639-2: san ISO/DIS 639-3: san |

**სანსკრიტი** (სანსკრ. संस्कृत (სამსკრტა) — **დამუშებული**, **რსულქიმინელი**, „აკოდგინელი“) — ინდოეთიშ უჯვეშაშ ლიტერატურული ნინა. სანსკრიტშა აკიქიმინჷ ოთხი ვედაქ, ინდური ნაციონალური ეპოსეფქ რამაიანაქ (ნოთქუელი რამაშე) დო მაჰაბჰარატაქ (ბჰარატეფიშ ისტორია), თაშნეშე ეუკოროცხუ რელიგიურ-ფილოსოფიური ტრაქტატიქ (შასტრეფქ, სმრიტეფქ, უპანიშადეფქ, პურანეფქ) დო შხვა.

უჯვეშაშ ბორჯიშე სანსკრიტი უჩქუდეს ინდოარ ქურუმეფს (ბრაჰმანეფს), ნამუეფით ოშწანურეფიშ განწხანს ნინაშ ურთულაშ გრამატიკას დო სანსკრიტშა მითაჟამშე აკოქიმინელ ვერწემ ლიტერატურას მაგურაფალშე (გურუ) მოგურაფეშა ჟიპიჯურო გჷნმოჩანდესჷნ.
დაბალი რანგიშ მახორობაშო სანსკრიტშა ხემეთხუმა ვა რდჷ დოშქუმალირი.

ამუდღარშო სანსკრიტი ლათინურიშ, ჯვეშბერძენულიშ დო ჯვეშურიულიშ მანგურო ღურელი კლასიკური ნინა რე.

სანსკრიტშო გჷმირინუაფუ ჭარალუა დევანაგარი.

## ქოძირით თაშნეშე

* სანსკრიტული ლიტერატურა

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Academic სანსკრიტიშ აკადემიური კურსი, მოსოფელიშ მასშტაბით
* სანსკრიტიშ პოპულარიზაციაშ ორგანიზაცია Archived 2008-05-16 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* სანსკრიტიშ ალფავიტი Archived 2013-09-22 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  - დევანაგარი, გუჯარატი, ბენგალი დო ტაიშ სკრიპტეფი
# ინდიშ ცივილიზაცია

ცივილიზაციაშ გოფაჩუაშ არანი. **ინდიშ** ვარ-და **ჰარაპიშ ცივილიზაცია** — კოჩოშობაშ ართ-ართი უჯვეშაში ცივილიზაცია, ჯვეშეგვიპტურ დო შუმერულ ცივილიზაციეფწკჷმა. თე სუმშე არძაშე კაბეტი ფართობი უკებუდჷ. ივითარებუდჷ ინდიშ ლეხერს არიალეფიშ მულაშახ, ჩ.წ.ეე-შახ III ოშწანურეფს. ცივილიზაციაშ თარი ცენტრეფი — ჰარაპა, ლოთჰალა დო მოჰენჯო-დარო.

## წჷმისტორია

ჯვ. წ. VII ოშწანურას ინდიშ ლეხერს დო სარასვატის ივითარებუდჷ წჷმიდიხაშმოხანდე კულტურა, ნამუსჷთ მეგჰარიშ კულტურას უძახჷნა. თე ბორჯის ადამიერქ მიოგორუ ეფექტური საშუალებეფი ეფექტურო მეუღებუდუკო ოჭკომალი რესურსეფინ. ზუსტას თექ შილებუამო გჷნართინუ ადამიერიშ გოვითარაფაშ შხვა დონეშა გინულა. თე დონეს კულტურულ-ისტორიული კომპლექსიქ გიადჷ.

## ცივილიზაცია

ქურუმიშ სტატუეტი მოჰენჯო-დაროს
მოჰენჯო-დაროს დო შხვა ტერიტორის მეგორაფილი რე ირიგაციული დიხაშხანდუაშ დაჭყაფურეფი. თაშნეშე მოჰენჯო-დაროს მეგორაფილი რე არძაშო ჩინებული საპირფარეშო დო კანალიზაცია. ინდიშ ლეხერიშ ჭარალუა ამდღა ხოლო უგუშიფრუ რე, თეშ გეშა მამართალეფიშ ჯოხოეფი დო მართუალაშ ფორმა უჩინებუ რე.

## თება

ინდიშ ცივილიზაციაშ თებაქ მოხვადჷ ჯვ. წ. XVIII–XVII ოშწანურეფს. თე ბორჯის დრავიდური მახორობა გინმურს ობჟათე-ბჟაეიოლშა დო ოდინუანს გოვითარაფაშ დონეს. სავარაუდეთ, ცივილიზაციას ბოლო მეგამა მიორინუეს არიალეფქ, ნამუეფქჷთ ინდიშ ლეხერშა გემიშეჭკირეს, თე მიშაკათაფა ეჭარილი რე ”რიგვედას” ხოლო.

მოჰენჯო-დაროშ ნანოღუ.
მაართა ჩინებეფი პრეარიული ცივილიზაციაშ არსებუაშ გეშა XIX ოშწანურას გჷმაბჟინუ ალექსანდრე კანინგემქ.
საბოლოოთ თე ცივილიზაციაშ არსებუაქ დედასურჷ 1921-1922 წანეფს ჯონ მარშალიშ ექსპედიციაშით.

## თაშნეშე ქოძირით

* მარგიანული ცივილიზაცია — არსებენდჷ ინდიშ ცივილიზაციაწკჷმა ართო ასეიან ავღანეთიშ დო თურქმენეთიშ ტერიტორიას.

*
*
*
*
*

## ლიტერატურა

* Альбедиль М.Ф. Забытая цивилизация в долине Инда. М. 1991.
* История древнего Востока, т. 1. М.1986.

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
ინდიშ ცივილიზაცია
# ორია (ნინა)

|  |
| --- |
| **ორია** ଓଡ଼ିଆ |
| გოფაჩილი რე |  ინდოეთი |
| მორაგადეეფიშ მუდანობა | 31 მილიონი |
| ოფიციალური სტატუსი | ოდიშა ( ინდოეთი) |
| ლინგვისტური კლასიფიკაცია | ინდოევროპული ფანია
ინდოირანული ნოჸელა
ინდოარიული ბუნა
ბჟაეიოლი გიმენბუნა
**ორია** |
| ჭარალუაშ სისტემა | ორია |
| ნინაშ კოდეფი | or |

**ორია** (ଓଡ଼ିଆ) — ინდოევროპული ნინა, ნამუშათ ინდოეთიშ შტატი ოდიშაშ 35 მილიონი მახორუ რაგადანს. ინდოეთიშ 23 ოფიციალურო აღიარაფილი ართ-ართი ნინა რე დო მუში ჭარალუა უღუ.

ახალინდური ნინეფიშ ბუნას ორხველჷ.

ნინაშ გოფაჩუაშ ტერიტორია: ინდოეთიშ შტატი ოდიშა დო შტატი მადრასიშ, მადჰია-პრადეშიშ დო ბიჰარიშ მახურგე ოლქეფი.

არხოს გერე ბენგალურ დო ასამურ ნინეფწკმა.

ნინა ორიაშ ჭარალუა ორხველ ბრაჰმიშ ჭარალუას.

ნინა ორიაშა გშმეშქუმალუ 568 პერიოდული გჷშაშქუმალუეფი, თინეს შქას 56 ირდღარო, 104 ირმარულო, 237 ირთუთურო ( 1998-შო).

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Romanised to Unicode Oriya transliterator
* Unicode Entity Codes for the Oriya Script Archived 2007-12-12 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Free/Open Source Oriya Computing Archived 2007-12-14 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  Rebati project
* Praharaj, G.C. Purnnachandra Ordia Bhashakosha. Cuttack: Utkal Sahitya Press, 1931-1940.
* A Comprehensive English-Oriya Dictionary (1916–1922) available free at Google Books.
* ORB-TTGarima to Unicode Oriya Converter*[ღურელ რსხილი]* (Online)
* Oriya Wiktionary
* Bharatiya Bhasha Jyoti: Oriya —a textbook for learning Oriya through Hindi from the Central Institute of Indian Languages.
*

## სქოლიო

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# გურუვაიური

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ნოღა
გურუვაიური მალაიალამი. ഗുരുവായൂര്‍ ინგლ. Guruvayur

|  |
| --- |
| ოხიდაშ მუნჭყვი გურუვაიურსოხიდაშ მუნჭყვი გურუვაიურს |

|  |  |
| --- | --- |
| ქიანა |  ინდოეთიინდოეთი |
| შტატი | კერალაკერალა |
| ოლქი | ტრისური |
| კოორდ. | 10.595,76.03638910°35′42″ ოორ. გ. 76°02′11″ ელ. გ.﻿ / ﻿ |
| მაართა შინუა | XIV ოშწანურა |
| ფართობი | 11 კმ² |
| ცენტრიშ სიმაღალა | 20 მ |
| ოფიციალური ნინა | მალაიალამური |
| მახორობა | 20,510 კოჩი (2011) |
| მეჭედალა | 1,700 კოჩი/კმ² |
| ორწუმობური აკოდგინალუა | ინდუიზმი |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | UTC+5:30 |
| ტელ. კოდი | + 91 0487 |
| ოფოსტე ინდექსი | 680101 |
| ოავტომობილე კოდი | KL-46 |

|  |
| --- |
|
გურუვაიური |

|  |
| --- |
|
გურუვაიური |

**გურუვაიური** ვიკიოწკარუეს |

**გურუვაიური** (მალაიალამი. ഗുരുവായൂര്‍; ინგლ. Guruvayur) — ნოღა ინდოეთიშ შტატი კერალაშ ტრისურიშ ოლქიშ აკოდგინალუას. ოლქიშ ცენტრი ნოღა ტრისურიშ ცენტრიშე 29 კმ-ს იდვალაუფუ. გურუვაიურს იდვალუაფუ ჩინებული **კრიშნაშ ოხიდა**, ნამუთ ინდუიზმიშ ართ-ართი შანულამი გჷთახვამალი აბანი რე დო ინდოეთიშ ართ-ართი უდიდარაში ოხიდა რე. ირ წანას თე ოხიდას მილიონობათ გჷთმახვამალი ოსურჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* გურუვაიურიშ კრიშნაშ ოხიდაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა Archived 2008-12-05 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* ვებ-ხასჷლა Archived 2019-06-07 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Web abode of Guruvayoorappan
* Read the details about Sri Guruvayoor Temple
# ვისვანათან ანანდი

|  |
| --- |
| ვისვანათან ანანდი |
| ტამ. விசுவநாதன் ஆனந்த் |
|  |
| მოღალობა |
მაჭადრაკე
 |
|
ბიოგრაფიული ჩინებეფი
 |
| დაბადებაშ თარიღი |
11 ქირსეთუთა, 1969
 |
| დაბადებაშ აბანი |
ჩენაი, შტატი ტამილნადუ, ინდოეთი
 |
| ერუანობა |  ინდოეთი, ინდოარი
 |
| ჯილდოეფი: |
1988 - ჭადრაკიშ გროსმეისტერი; მა-15-ა მოსოფელიშ ჩემპიონი ჭადრაკის (2007—2013)
 |
|  |

**ვისვანათან (ვიში)ანანდი** (ჰინდი: विश्वनाथन आनन्द) (ტამილი: விச்வநாதன் ஆனந்த்) (IPA: ʋiɕ'ʋəˌnɑˌt̪ʰən ɑnˌəndd̪) (დ. 11 ქირსეთუთა, 1969) — ინდოარი ჭადრაკიშ დიდმოხელე დო ასეიანი მოსოფელიშ ჩემპიონი. ანანდი, ისტორიას ამშვი მაჭადრაკეშე ართ-ართიე, ნამუქჷთ 2800 შანული მონწყუ ფიდეშ რეიტინგიშ ერკებულს.

2012 წანაშ 31 მესის, ანანდიქ ბორის გელფანდის გიორჯგინუ დო გეწ-გეწო მაანთხაშა გჷნირთჷ მოსოფელიშ ჩემპიონი ჭადრაკის.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Anand wins World Championship 2010 Archived 2012-08-19 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* 500+ photos from the World Championship 2010 Archived 2012-06-21 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Viswanathan Anand at CSA Celebrity Speakers Archived 2011-06-12 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Latest Videos of Viswanathan Anand Archived 2008-12-31 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Viswanathan Anand games at 365Chess.com
# შანქარიშ დიაბეტი

| შანქარიშ დიაბეტი |
| --- |
|  |
| გოეროშე მიშაღალირი დიაბეტიშ ემაშანალი სიმბოლო |
| ICD-10 | E10.{{{3}}}-E14.{{{3}}} |
| ICD-9 | 250 |
| MedlinePlus | 001214 |
| eMedicine | med/546  |
| MeSH | Diabetes |

**შანქარიშ დიაბეტი** (ლათ. *diabetes mellitus*), შხირას უბრალოთ **დიაბეტი** ფართოთ ფოფაჩილი ლახარა რე, ნამუსჷთ გჷმიჭანუანს პანკრეასიშ ფუნქციაშ აკორღვაფაწკჷმა მერსხილ ნოშქერწყარეფიშ თირუაშ აკორღვაფა.
# პრესვიტერიანობა

**პრესვიტერობა** — კალვინიზმიშ ართ-ართი ჸა ინგლისის დო შოტლანდიას. პოლიტიკური პარტია ინგლისიშ რევოლუციაშ ბორჯის. XVI ოშწანურაშ შკა წანეფს შოტლანდიას დჷმარსხუაფალი რდჷ ჯონ ნოქსი, ნამუშ მაგურაფალი რდჷ ჟან კალვინი. სახენწჷფო რელიგიათ გინირთჷ შოტლანდიას 1592 წანას.

## ქჷგნაჯინით თაშნეშე

* პრესვიტერეფი
* პრესვიტერული ეკლესია

## ლიტერატურა

* პრესვიტერობა, საქორთუოშ მართლმადიდებელი ეკლესიაშ ენციკლოპედიური ლექსიკონი, გვ. 746, ქართი, 2007 წანა
# აიურვედა

|  |
| --- |
|
სტატია თემაშე
**ინდუიზმი** |
|  |
|
ისტორია • პანთეონი  |
| **მეჸუნალობეფი**
ვაიშნავიზმი  • შივაიზმი  •
შაკტიზმი  • სმარტიზმი  |
| **რწუმა დო პრაქტიკეფი**
დჰარმა • ართა • კამა
მოკშა • კარმა • სანსარა
იოგა • ბჰაკტი • მაია
პუჯა • მანდირი • კირტანი |
| **წიმინდე ჭარილეფი**
ვედეფი • უპანიშადეფი
რამაიანა • მაჰაბჰარატა
ბჰაგავადგიტა • პურანეფი
*შხვა* |
| **მერსხილი თემეფი**
ინდუიზმი ქიანეფიშ მეჯინათ • კალენდარი • დღახუეფი • კრეაციონიზმი • მონოთეიზმი • ათეიზმი • რელიგიაშ მეჸუნალა • აიურვედა • ჯოტიშა |
|  |
| **პორტალი "ინდუიზმი"**
ძ • ს • რ |

**აიურვედა** (სანსკრიტშე आयु «āyu» — "რინაშ რჩქინა", "რინაშ პრინციპი", ვარდა "ხანგჷნძე რინა" დო वेद «veda» — რჩქინა) — ინდური მედიცინაშ ტრადიციული სისტემა, ალტერნატიული მედიცინაშ ართ-ართი სახეგვარობა. აიურვედა იკოროცხუ ათარვავედაშ გეძინაფონ ვედათ (უპავედათ) დო ინდუისტურ ფილოსოფიურ სისტემას სანკჰიას გერსხუ. "აიურვედაქ" შილებე გჷნითანგუას მუჭოთ "რინაშ რჩქინა", "ხანგჷნძე რინაშ რჩქინა" ვარდა ხოლო "რინაშ მენცარობა".

## რესურსეფი ინტერნეტის

* სარვეპალი რადჰაკრიშნანი. ინდური ფილოსოფია. ტომი II (ინგლ.)

## სქოლიო

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |

## ლიტერატურა

* Srikanta Sena: *Ayurveda-Lehrbuch; Kompendium des Ayurveda-Klassikers Charaka-Samhita*, 2 Bände, 2. Auflage 2005, Vasati Verlag. ISBN 978-3-937238-00-5
* Srikanta Sena: *Ayurveda — Materia Medica; Über die Eigenschaften von Pflanzen, Mineralien, Nahrungsmitteln und Rezepturen im Ayurveda*, 1. Auflage 2007, Vasati Verlag. ISBN 978-3-937238-04-3
* Dr. Vinod Verma: *Ayurveda — Der Weg des gesunden Lebens*, 1992, Verlag O. W. Barth. ISBN 3-502-67615-1
* Hans Heinrich Rhyner: *Das Neue Ayurveda Praxis Handbuch — Gesund leben, sanft heilen*, 2004, Urania-Verlag. ISBN 3-03819-049-7
* Dr. Thomas Hoffmann: *AyurVeda Ritam — Gesundheit aus erster Hand*, 2003, Julia White Publishing. ISBN 3-934402-11-9
* Monika Kirschner/Bärbel Schwertfeger: *Der Ayurveda Boom — Insidertipps und Hintergrundinformationen*, Vgs-Verlagsgesellschaft. ISBN 3-8025-1562-5
* Hans Heinrich Rhyner/Birgit Frohn: *Heilpflanzen im Ayurveda*, 2006, AT-Verlag. ISBN 3-03800-279-8
* Erika Diehl/Edith Ch. Kiel: *Klassische Ayurveda-Massage — Das große Handbuch*, 2005, Urania-Verlag. ISBN 3-03819-039-X
* Dr. Gabriel Cousens: *Individuelle Ernährung mit Ayurveda*, 1997, Verlag Hans Nietsch. ISBN 3-929475-43-X
* Nathalie Neuhäusser: *Die heilende Kraft der ayurvedischen Massage*, 2005, Schirner, ISBN 978-3-89767-251-2
# AOL

| **AOL LLC** |
| --- |
|  |
| **დირსხუ**:
  | 1983 |
| **ორენი**:
  | ნიუ იორკი, ააშ |
| **დარგი**:
  | ინტერნეტი & ტელეკომუნიკაცია |
| **პროდუქცია**:
  | ინტერნეტ სერვისეფი |
| **წორომოხანდე**:
  | 8,000  |
| **ვებ-ხასჷლა**:
  | AOL.com |

**AOL LLC** (ჸოფილი **America Online, Inc.**) რე ამერიკული მედია-კომპანია. მადუდე ტომ უარნერი (*Time Warner*). აწარმენს ელექტრონულ პროდუქტეფს, რე მოსოფელს პოპულარობათ მახუთა ოგორალი სისტემაშ მინჯე.

1998 წანაშ 24 გერგობათუთას იჸიდჷ კომპანია Netscape 4,2 მილიონ ამერიკულ დოლარშა.

რე თაშნეშე ინტერნეტის არძოშე დიდი რცხუეფიშ კატალოგიშ - Open Directory Project-იშ მინჯე.

## სქოლიო
# მოსოფელი

| მოსოფელი World, Welt, Мир, Mundo, 世界 |
| --- |
|  |
| ნანანოღა |  |
| ოფიც. ნინეფი | მოსოფელიშ ნინეფი |
| ფართობი - ოართე | 149000000 კმ² |
| ფართობი - 2009 მეჭედალა |  6,750,000,000 45/კმ² |
| ედპ (ppp) - ოართე | 2008 მეხოლ. USD $70.650 trillion (USD $55 trillion) |
| ართ მახორუშე | USD $9,600 (USD $8,100) |
| აგი | 0.747 |

მოსოფელი — (ქორთ. მსოფლიო), პლანეტა დიხაუჩაშ გოფაჩილი ჯოხო ადამიერეფიშ გინოჯინუშე, მუჭოთ აბანი დოხორინელი ადამიერეფით. ზიტყვა ხშირას გჷმირინუაფუ კოჩიშობაშ ედომუშამი გომორსილობაშ დო ისტორიაშ ღოზგასუმალარო, ვარა ზოგადო კოჩიშობაშ ჸოფაშ გჷმახანტალო.

მეტაფიზიკურ კონტექსტის, *მოსოფელი* შილებე ეთმოშანუნდას ოქიანუს, ირფელს მუთ აკმოქიმინუნს რეალობასჷნ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* World Archived 2010-01-05 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine. , *მოსოფელიშ ცნობარი*. ცენტრალური ოჯინუე ოაგენტე. (ინგლ.);
* მოსოფელიშ პორტალი Archived 2010-04-07 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine. , *ართათ აკოშაყარელი ოხვილური რცხუეფიშ ართამობა*. (ინგლ.);
* მოსოფელიშ საათი. (ინგლ.);

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ფეისბუქი

| **Meta Platforms, Inc.** |
| --- |
|  |
| **ტიპი**:
  | ოჯარალე |
| **დირსხუ**:
  | ფურთუთა 4, 2004 (2004-02-04), კემბრიჯი, მასაჩუსეტსი |
| **დჷმარსხუაფალი**:
  | * მარკ ცუკერბერგი
* ედუარდო სავერინი
* ენდრიუ მაკკოლუმი
* დასტინ მოსკოვიცი
* კრის ჰიუზი
 |
| **ორენი**:
  | 1 Hacker Way (aka 1601 Willow Road), მენლო-პარკი, კალიფორნია,  ააშ |
| **მინჯე**:
  | Facebook, Inc. |
| **დარგი**:
  | სოციალური მედია რეკლამა |
| **პროდუქცია**:
  | Messenger Watch Portal |
| **რთინა**:
  |  US$ 55.838 მილიარდი (2018) |
| **სუფთა მოგება**:
  |  US$ 22,237 მილიარდი (2018) |
| **წორომოხანდე**:
  | 39,651 (30 მანგი, 2019) |
| **სქუალაფირეფი**:
  | * Instagram
* WhatsApp
* Oculus
* Calibra
 |
| **ვებ-ხასჷლა**:
  | facebook.com |

**ფეისბუქი** (ინგლ. Facebook) რე სოციალური რშვილი დო ვებსაიტი. ფეისბუქიქ დირსხუ 2004 წანაშ ფურთუთას დო რე Facebook, Inc-იშ დორხველობას. 2011 წანაშ მუნაჩემეფით, ფეისბუქის ჸუნც 600 მილიონიშ უმოსი აქტიური მახვარებუ. მახვარებუეფს შეულებუნა პერსონალური პროფილიშ დორსხუაფა, შხვა მაკათურეფიშ გეძინა, მუჭოთ მაჸალეფინ თეშ, მესიჯეფიშ ჯღონუა. მაკათურს შეულებჷ აკათას რშვილს ნოღაშ, ოხანდებელ აბანიშ, სკოლაშ ვარ-და რეგიონიშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ. მაკათურეფს შეულებუნა ართნერი ინტერესეფი უღუნ ფერი მახვარებუეფიშ ბუნას აკათანინ.

ფეისბუქი დარსხუ მარკ ცუკერბერგიქ მუში კოლეჯიშ მაჸალეეფწკჷმა დო ოინფორმაციე მენცარობაშ სტუდენტეფწკჷმა ართო, ედუარდო სავერინწკჷმა, დასტინ მოსკოვიცწკჷმა დო კრის ჰაგისისწკჷმა ართო ჰარვარდიშ უნივერსიტეტიშ სტუდენტალაშ ბორჯის.

2009 წანაშ ღურთუთას Compete.com-ქ გჷმაბჟინუ რეიტინგი, ნამუშ მეჯინათ ფეისბუქი რდჷ არძოშ უმოსო გოფაჩილი სოციალური რშვილი მოსოფელს. 2010 წანაშ გჷმათუთას ამერიკაშ აკოართაფილ შტატეფს ფეისბუქის ჸუნდჷ 135.1 მაძირაფალი. Social Media Today-შ მუნაჩემეფით, 2010 წანაშ პირელს ააშ-იშ მახორობაშ 41.6% რდჷ ფეისბუქიშ მაკათური.

ფეისბუქიშ უმენტაშ ღალა მუმშურს რეკლამეფშე. ფეისბუქიშ ოფიციალური ალმარენჯი რე მაიკროსოფტი (Microsoft) რეკლამეფიშ გჷმობჟინაფაშენ. ფეისბუქის უღჷ ოფისეფი 12 ქიანას, სოდეთ მუშენს 1700 კოჩი. მარკ ცუკერბერგიშ დორხველობას რე კომპანიაშ 24%.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Collected news and commentary at *The New York Times*
* Facebook news and reviews at *The Daily Telegraph* (London)
* Hits chart between Facebook and Google
* Facebook Founder Finds He Wants Some Privacy, in *The New York Times*, December 3, 2007
* Facebook Privacy: 10 Settings Every User Needs to Know, by Stan Schroeder, February 7, 2011]

## სქოლიო

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# გირვანქა სტერლინგი

| გირვანქა სტერლინგი ინგლ. Pound sterling ირლანდ. Punt steirling გელ. Punnd Sasannach უელს. Punt sterling |
| --- |
| კოდი ISO 4217 | GBP |
| ოფიციალური მახვარეეფი |  გოართოიანაფილი ომაფე  ფოლკლენდიშ კოკეფი  გიბრალტარი  გერნსი  კოკი მენი  ჯერსი  წიმინდე ელენეშ კოკი \* ობჟათე გეორგია დო ობჟათე სენდვიჩიშ კოკეფი |
| ვაოფიციალური მახვარეეფი |  ზიმბაბვე |
| აკმოდირთუ | 100 პენშე |
| სიმბოლო | £ |
| ხურდეფი | 1, 2, 5, 10, 20, 25, 50 პენი, 1, 2, 5 გირვანქა სტერლინგი |
| ბანკნოტეფი | 1, 5, 10, 20, 50, 100 გირვანქა სტერლინგი |
|  |
| ცენტრალური ბანკი | ინგლისიშ ბანკი |
| ვებ-ხასჷლა | www.bankofengland.co.uk |
| **თირუაფონი კურსი** ( 14 ფურთუთა 2016 წანაშ) |
| 1 USD | = 0.6871 GBP |
| 1 EUR | = 0.7757 GBP |
| 1 GEL | = 0.2770 GBP |
| 1000 RUB | = 8,655 GBP |

**გირვანქა სტერლინგი** (ინგლ. pound sterling) — გოართოიანაფილი ომაფეშ დო ირლანდიაშ გოართოიანაფილი ომაფეშ ფარაშ ართული. 1 ფუნტი = 100 პენსს. სიმბოლო: £ (ლათ. Libra — ფუნტი). მიმოულას რე 5, 10, 20, 50 ფუნტიშ დენომინაციაშ ბანკნოტეფი, ხურდეფი 1/2 (უმენტაშო მერკეთ რე მიმოულას), 1, 2, 5, 10, 20, 50 პენსი, 1, 2, ფუნტი. ბრიტანეთიშ აკოდგინალუაშა მიშმალი ზოხოიანი ტერიტორიეფი (შოტლანდია, ოლსტერი, უელსი დო თ. უ.) ბანკნოტეფს მუნეფიშ დიზაინით ბეშტუნა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* გირვანქა სტერლინგი (ბანკნოტები) (ინგლ.) (გერ.) (ფრანგული)
* გირვანქა სტერლინგი შოტლანდიაშე
* გირვანქა სტერლინგი ოორუე ირლანდიაშე
* გირვანქა სტერლინგი ჯერსიშე
* გირვანქა სტერლინგი გერნსიშე
* გირვანქა სტერლინგი გიბრალტარშე

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# აიდაჰო

|  |
| --- |
| {{{სტატუსი}}} |
| **აიდაჰო** |
| {{{მასქერული ჯოხო}}} |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| შილა  | გერბი |
| *მეტჯოხო: ძვირფასი ქუაშ შტატი* |
| *შტატო გჷნორთაშახ ჩინებული მუჭოთ* აიდაჰოშ ტერიტორია |
| ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ რუკა აიდაჰო |

 |
| **ოფიციალური ნინა** | ინგლისური |
| **ნანანოღა** | ბოისე |
| **უკაბეტაში ნოღა** | {{{უკაბეტაში ნოღა}}} |
| **შხვა კაბეტი ნოღა** |  |
| **უკაბეტაში აგლომერაცია** | ბოისეშ აგლომერაცია |
| **ფართობი** | 14-ა ააშ-ს |
|  • საართო | 216,632 კმ² |
|  • სიგანა | 491 კმ |
|  • სიგჷრძა | 771 კმ |
|  • წყარი % | 0.98 |
|  • განედი | 43°19′ ოორ - 49° ოორ |
|  • გრძედი | 112°35′ ბჟად - 117°15′ ბჟად |
| **მახორობა** |  39-ა ააშ-ს |
|  • მახორობა გვალო | 1,293,953 (2000 წ) |
|  • მეჭედალა | 6.04 ადმ/კმ² 44-ა |
| **სიმაღალა** |   |
|  • უმაღალაში ჭურჭული | ბორაჰ პიკი {{{უკაბეტაში სიმაღალა}}} მეტრი |
|  • ოშქაშე სიმაღალა | 1,524 მეტრი |
|  • უდაბალაში ჭურჭული | წყარმალუ სნეიკი 217 მეტრი |
| **შტატო გჷნორთაშ თარიღი** | 3 კვირკვე, 1890 (რანწკო: 43-ა) |
| **გუბერნატორი** | ბუჩ ოტერი (დ) |
| **ლეიტენანტ-გუბერნატორი** | ჯიმ რიში (დ) |
| **კანონმადვალუ ხეშუულება** |  |
|  • ჟილენი პალატა |  |
|  • გიმენი პალატა |  |
| **ააშ-იშ სენატორეფი**  | ლარი კრეიგი (დ) მაიკ კრაპო (დ) |
| **კონგრესიშ დელეგატეფი**  | დელეგატეფი |
| **ბორჯიშ ორტყაფუ** | რჩქალოკიანური: UTC -8/-7 |
| **აბრევიტურა** | ID  |

**აიდაჰო** (Idaho, Id) — შტატი ააშ-ს, იდვალუაფ გვალამი რეგიონს. ჯოხოქ გიადჷ ორაგულს (Ida) მაჩხომერი ინდიარეფიშ თურეფშე (Ho). 1803 წანას ლუიზიანაწკჷმა ართო მიშართჷ ააშ-იშ აკოდგინალუაშა. 1860 – დირსხუ მაართა ხორუეფქ თიშ უკული, მუთ მიოგორუეს ორქოსჷნ. 1863 - ტერიტორია; 1890-შე ააშ-შ შტატი რე.

* **ფართობი** – 214 ვითოში.
* **მახორობა** – 1,376 ვითოში (ჩე 94,4 %, აფროამერიკალი 0,3 %, ლათინოამერიკალი 5,3).
* **ნოღაშ მახორობა** – 54 %.
* **ნოღეფი** – ბოისე (ნანანოღა), 153 ვითოში, პოკატელი, 51 ვითოში, აიდაჰო ფოლსი, 48 ვითოში.