# გერმანია

| გერმანიაშ ფედერაციულ რესპუბლიკაგერმ. Bundesrepublik Deutschland გერმანია |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| შილა |  |

 |
| **ჰიმნი:**გერმ. "Das Lied der Deutschen" ("გერმანალეფიშ ბირა")  |
| გერმანიაშ ორენი  |
| **ნანანოღა** (დო უკაბეტაშ ნოღა)
  | ბერლინი
52.516667,13.38333352°31′ ოორ. გ. 13°23′ ელ. გ.﻿ / ﻿ |
| თარობა | ფედერალურ საპარლამენტო რესპუბლიკა |
|  -  | პრეზიდენტი | ფრანკ-ვალტერ შტაინმაიერი |
|  -  | კანცლერი | ფრიდრიხ მერცი |
| ფართობი |
|  -  | გვალო | 357,596 კმ2 (63-ა) |
|  -  | წყარი (%) | 1.27 (2021) |
| მახორობა |
|  -  | 2024 ფასებათ |  83,555,478  |
| **ედპ** (ჸუპ) | 2024 ფასებათ |
|  -  | გვალო |  $6.017 ტრილიონი (6-ა) |
|  -  | ართ მახორუშე |  $70,930 (22-ა) |
| **აგი** (2023) | 0.959 (5-ა) |
| ვალუტა | ევრო (€) (`EUR`)  |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | +1  |
|  -  | ზარხულიშ (DST) | +2 (UTC) |
| Internet TLD | .de |
| ოტელეფონე კოდი | +49 |

**გერმანია**, ოფიციალურო **გერმანიაშ ფედერაციულ რესპუბლიკა**, — სახენწჷფო ცენტრალურ ევროპას. იდვალუაფუ ოორუეშე ბალტიაშ დო ოორუეშ ზუღაშ დო ობჟათეშე ალპეფს შქას. მახორობაშ ართამ მუდანობა — ვითაამშვ აკმადგინალ აკანს ოხორანს 84 მილიონშე უმოს ადამიერი, ნამუშჷთ ქიანა ევროპაშ რსხუშ არძაშე ანდაკათამ მაკათურ რე; ქიანაშ ტერიტორიაშ ფართობ რე 357 596 კმ2. ოორუეშე უხურგანს დანია, ბჟაეიოლშე — პოლონეთი დო ჩეხეთიშ რესპუბლიკა, ობჟათეშე — ავსტრია დო შვეიცარია, ბჟადალშე — საფრანგეთი, ლუქსემბურგი, ბელგია დო ნიდერლანდეფი. ნანანოღა დო უკაბეტაშ ნოღა რე ბერლინი, შანულამ ფინანსურ ცენტრი — მაინიშ ფრანკფურტი; არძაშე უკაბეტაშ ურბანულ ტერიტორია რე რური.

თეხანურ გერმანიაშ ტერიტორიაშ დოხორუაქ დიჭყჷ თუდოლენ პალეოლითიშ ბორჯის, ნეოლითშე დოჭყაფილ თიშ ტერიტორიას ანდა თურ ოხორანდჷ, თარო კელტეფი. ანტიკურ ხანშე შხვადოშხვა გერმანულ თურ ოხორანდჷ თეხანური გერმანიაშ ოორუეშე. რეგიონ ჯოხოთ *გერმანია* მიშინუაფუ ახ. წ. 100 წანაშ დოკუმენტეფს. 962 წანას, გერმანიაშ ომაფე საღორონთო რომიშ იმპერიაშ შანულამ ნორთის აკმადგინანდჷ. XVI ოშწანურას, გერმანიაშ ოორუე რეგიონეფქ პროტესტანტულ რეფორმაციაშ ცენტრო გჷირთეს. ნაპოლეონიშ ლჷმეფიშ დო 1806 წანას, საღორონთო რომიშ იმპერიაშ აკოცჷმაშ უკული, 1815 წანას გიჭყჷ გერმანიაშ კონფედერაციაქ.

1866 წანაშ 18 მარაშინათუთას, ოორუე გერმანულ კონფედერაციაშ ხეკულუაშ ხემოჭარუათ, დიჭყჷ გერმანიაშ ფორმალურ აკოკათუაქ თეხანურ ერუანულ სახენწჷფოთ, ნამუშ შედეგო გიჭყჷ ოორუე გერმანიაშ კონფედერაციაქ პრუსიაშ გამაგალათ, ნამუქჷთ 1871 წანას გერმანიაშ იმპერიათ გჷნირთუ. პირველ მოსოფელიშ ლჷმაშ დო 1918–1919 წწ. რევოლუციაშ უკული, იმპერია დოთირჷ ვაიმარიშ რესპუბლიკაქ. 1933 წანას, ხეშუულებაშა ნაცისტეფიშ მულაქ გჷმიჭანუ ტოტალიტარულ დიქტატურა, მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა დო ჰოლოკოსტი. 1949 წანას, ლჷმაშ დო მორსხუეეფიშით ოკუპაციაშ პერიოდის, გერმანიაქ გორთილქ იჸუ ჟირ გოხურგელ სუვერენულ ზოხო სახენწჷფოთ: გერმანიაშ ფედერაციულ რესპუბლიკა ვარ-და ბჟადალ გერანია დო გერმანიაშ დემოკრატიულ რესპუბლიკა ვარ-და ბჟაეიოლ გერმანია. ბერლინქ *დე იურე* ქეიტუ მუშ სტატუს “ოთხ სახენწჷფოშ აპიჯალათ“. 1951 წანას, გერმანიაშ ფედერაციულ რესპუბლიკა ევროპაშ სხუნუშ, ევროპაშ ეკონომიკურ ჯარალუაშ დო ევროპაშ რსხუშ ართ-ართ დუმარსხუაფალ რდჷ, მუჟანსჷთ გერმანიაშ დემოკრატიულ რესპუბლიკა — ბჟაეიოლიშ ბლოკიშ სოციალისტურ სახენწჷფო დო ვარშავაშ პაქტიშ მაკათური. ბჟაეიოლ გერმანიას კომუნისტურ თარობაშ დონთხაფაშ უკული, 1990 წანაშ 3 გჷმათუთას, ჸოფირ ბჟაეიოლგერმანულ აკანეფქ გერმანიაშ ფედერაციულ რესპუბლიკაშ აკოდგინალუაშა გენშართეს.

გერმანია რე წუმოძინელ ქიანა ჸონიერ ეკონომიკათ; ნომინალურ ედპ-შ მეჯინათ, ევროპას არძაშე უკაბეტაშ ეკონომიკა უღჷ. მუჭოთ რანწკ წარმებაშ, ომენცარე დო ტექნოლოგიურ სექტორიშ მაჸვენჯ ნძალან, ქიანა მოსოფელს მასუმა აბანს იკენს იმპორტით დო ექსპორტით. მუშ მენმოღალეეფს დო შხვაშ თურ მახორუეფს მიარზიენს სოციალურ უნარღელჸუას, საარძო ჭყანთხილუაშ სისტემას დო უფასო საუნივერისტეტო გონათუას. გემანია ანდა ერეფოშქაშე ორგანიზაციაშ დო ფორუმიშ მაკათურ რე. გერმანია იუნესკოშ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ მუდანობაშ მეჯინათ მასუმა ქიანა რე: 54, თინეფშე 51 რე კულტრულ შანულობაში.

## გეოგრაფია

ქიანა იდვალუაფუ ცენტრალურ ევროპას. ოორუეშე უხურგჷნს დანია, ბჟაიოლიშე — პოლონეთი დო ჩეხეთი, ობჟათეშე ავსტრია დო შვეიცარია, ბჟადალშე — საფრანგეთი, ლუქსემბურგი, ბელგია დო ნიდერლანდეფი. გერმანია ფედერაციულ სახენწჷფო რე დო ვითაამშვ ფედერაციულ დიხა უღჷ (lande). თე დიხეფ რე (მუნეფიშ ნანანოღეფით):

* ბადენ-ვიურტემბერგი (შტუტგარტი)
* ბავარია (მიუნხენი)
* ბერლინი (ბერლინი)
* ბრანდენბურგი (პოტსდამი)
* ბრემენი (ბრემენი)
* თიურინგია (ერფურტი)
* მეკლენბურგ-წინა პომერანია (შვერინი)
* რაინლანდ-პფალცი (მაინცი)
* ზაარლანდი (ზაარბრიუკენი)
* საქსონია (დრეზდენი)
* საქსონია-ანჰალტი (მაგდებურგი)
* შლეზვიგ-ჰოლშტაინი (კილი)
* ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალია (დიუსელდორფი)
* ქვემო საქსონია (ჰანოვერი)
* ჰამბურგი (ჰამბურგი)
* ჰესენი (ვისბადენი)

## ისტორია

1961-1990 წანეფს რდჷ ჟირ გერმანული რესპუბლიკა:

გერმანიაშ ფედერაციულ დო დემოკრატიულ რესპუბლიკეფი
* **გერმანიაშ დემოკრატიულ რესპუბლიკა**. თე რესპუბლიკაშ ნანანოღა რდჷ ბერლინი.
* **გერმანიაშ ფედერაციულ რესპუბლიკა**. ნანანოღა რდჷ ბონი.

1990 წანაშ უკულ რე გერმანიაშ ფედერაციულ რესპუბლიკა.

## ქიანაშ ოფიციალურ ჯოხოდვალა

* **მარგალურო:** — გერმანიაშ ფედერაციულ რესპუბლიკა.
* **ოდაბადურო, გერმანულო:** — Bundesrepublik Deutschland.

## კომენტარეფი

## სქოლიო