# შრი-ლანკა

| შრი-ლანკაშ დემოკრატიული სოციალისტური რესპუბლიკა* სინჰ. ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය
* ტამილ. இலங்கை சனநாயக சோசலிசக் குடியரசு

შრი-ლანკა |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| **ჰიმნი:**"Sri Lanka Matha" ශ්‍රී ලංකා මාතා (სინჰალური) ஸ்ரீ லங்கா தாயே (ტამილური) (მარგ. "ნანაია შრი-ლანკა")  |
| შრი-ლანკაშ ორენი  |
| **ნანანოღა** | შრი-ჯაიავარდენეპურა-კოტე (კანონმადვალუ) |
| უკაბეტაშ ნოღა | კოლომბო (ემაჸონაფალი დო სასამართალო) |
| ოფიციალურ ნინა(ეფი) | სინჰალური ტამილური |
| **რელიგია**  | \* 70.2% ბუდიზმი (ოფიციალური)
* 12.6% ინდუიზმი
* 9.7% ისლამი
* 7.4% ქირსიანობა
* 0.1% შხვა
 |
| თარობა | უნიტარული გვერდო ოპერზიდენტე რესპუბლიკა |
|  -  | პრეზიდენტი | ანურა კუმარა დისანაიაკე |
|  -  | პრემიერ-მინისტრი | ჰარინი ამარასურია |
| ფართობი |
|  -  | გვალო | 65,610.2 კმ2 (120-ა) |
|  -  | წყარი (%) | 4.4 |
| მახორობა |
|  -  | 2022 ფასებათ | 22,037,000 (60-ა) |
|  -  | მეჭედალა | 337.7 ად/კმ2 (43-ა) |
| **ედპ** (ჸუპ) | 2023 ფასებათ |
|  -  | გვალო | $318.6 მილიარდი (60-ა) |
|  -  | ართ მახორუშე | $14,234 (101) |
| **აგი** (2022) |  0.780 (ოშქაშე) (78-ო) |
| ვალუტა | შრი-ლანკური რუპია (`LKR`)  |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | UTC+5:30  |
| ქიანაშ კოდი | LK |
| Internet TLD | .lk  · .ලංකා  · .இலங்கை |
| ოტელეფონე კოდი | +94 |

**შრი–ლანკა** (სინჰ. ශ්‍රී ලංකා, ტამილ. இலங்கை), ოფიციალური ჯოხოდვალა **შრი–ლანკაშ დემოკრატიული სოცილისტური რესპუბლიკა** (სინჰ. ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය, ტამილ. இலங்கை சனநாயக சோசலிசக் குடியரசு) — კოკი სახენწჷფო ობჟათე აზიას, იდვალუაფუ მეთე ჯოხოშ კოკის, ინდოსტანიშ ობჟათე–ბჟაეიოლშე. ოზუღე ხურგი უღჷ ინდოეთწკჷმა. პორტუგალიაშ მინოკათუაშ ბორჯიშე დო 1972 წანაშახ ევროპულ ნინეფშა ჯოხოდჷ **ცეილონი** (პორტ. Ceilão-შე). *შრი-ლანკა* — სანსკრიტიშე „დიდებული, ხვამილი დიხა“.

1982 წანაშდე ოფიციალური ნანანოღა რე შრი-ჯაიავარდენეპურა-კოტე (პარლამენტიშ დო უჟინაშ სასამართალოშ ორენი). კინოხიანი ოფიციალური, თაშნეშე ასეშო ფაქტიური ნანანოღა — კოლომბო (თარობაშ, პრეზიდენტიშ დოხორეშ ორენი). ქიანას უღჷ ჟირი ოფიციალური ნინა — სინჰალური, სანსკრიტიშ მოჯგირე დო დრავიდული ტამილური. შრი-ლანკაშ კონსტიტუციაშ მეჯინათ, ინგლისურს უღჷ ოფიციალური სტატუსი ეთნიკური ურთიართობეფშო.

## ეტიმოლოგია

ჯვეშ ბორჯის შრი-ლანკა ჩინებული რდჷ მოშარეეფშო შხვადოშხვა ჯოხოთ. ისტორიული პოემა „მაჰვამსაშ“ მეჯინათ, ლეგენდარული მაფასქირი ვიჯაიაქ კოკის გიოდჷ *ტამბაპანი* (ნამუთ შანენს „ლინჯიშნერ-ჭითა ხელეფს“ ვარ-და „ლინჯიშნერ-ჭითა დიხას“), თიშ გეშა, ნამჷ-და თიში მალიმორეფს კოკიშ ჭითა დიხათ აფჷდეს ხელეფი მოთხიპორილინ. ინდუისტურ მითოლოგიას — კერზოთ, „რამაიანას“ — კოკი მიშინუაფუ მუჭოთ *ლანკა* („კოკი“). ტამილური ჯოხო *Eelam* (ტამილ. ஈழம், *Īḻam*) სანგამურ ლიტერატურას გჷმირინუაფუდუ ედომუშამი კოკიშ ეიოშანალო.

ჯვეში ბერძენი გეოგრაფეფს კოკიშა უჯოხოდეს *ტაპრობანა* (ჯვ.-ბერძენ. Ταπροβανᾶ) ვარ-და *Taprobanē* (Ταπροβανῆ) — ზიტყვაშე *ტამპაბანი*.

სპარსალეფი დო არაბეფი კოკის უძახჷდეს *სარანდიბის* — ზიტყვაშე *სერენტივუ' ვარ-და* სიმჰალადვიპა*, სანსკრ.* Siṃhaladvīpaḥ*.*

პორტუგალიარეფქ, ნამუეფქჷთ კოკი 1505 წანას ეჭოფესჷნ, გიოდვეს ჯოხო *Ceilão*, ნამუქჷთ ინგლისურ ნინაშა გინოღალირქ იჸუ მუჭოთ „ცეილონი“. მუჭოთ ბრიტანეთიშ კოლონია კოკი ჩინებული რდჷ მუჭოთ „ცეილონი“, 1948 წანას ზოხორინლაას მიოჭირინჷ მუჭოთ ცეილონიშ დომინიონი.

ჯოხოდვალა „შრი-ლანკაშ რესპუბლიკა“ ოფიციალურო რდჷ ემღებული მუჭოთ ქიანაშ ჯოხო ქიანაშ 1972 წანაშ ახალ კონსტიტუციას დო დითირჷ ჯოხოთ „შრი–ლანკაშ დემოკრატიული სოცილისტური რესპუბლიკა“ 1978 წანაშ კონსტიტუციას.

## გეოგრაფია

კოკი შრი–ლანკა ობჟათე აზიას მილარე, ინდოსტანიშ ობჟათე ჩქონიშ ონდეთ ბჟაეიოლშე ომძღჷ ინდოეთიშ ოკიანე დო ბენგალიშ ჸუჯი. ინდოსტანშე გჷშართილი რე მანარიშ ჸუჯით დო პოლკიშ საროტით. თაშ ჯოხოდვალირი ადამიშ ხინჯიქ — პოლკიშ საროტის გეგნორჩხჷ — ართ ბორჯის შრი–ლანკაშ მატერიკშა მიმარსხუაფალი დიხაშ ნორთი, მარა ხენაჭარეფიშ მუნაჩამუეფით თე დიხაშ ნორთი აკოპანჯჷ დოხოლაფირო 1481 წანაშ დიხაშ ნწალუაქ.

### რელიეფი

ჩაიშ პლანტაცია შრი–ლანკას
ტერიტორიაშ უმენტაში ნორთი უკინებუ წყარპიჯ რზენეფს. გვალეფი, ქიანაშ ცენტრალურ ნორთის მილარე; არძაშე უმაღალაში კონკა რე — გვალა **პინდურუტალაგალა(2524 მ)*, მაჟია ჩინებული კონკა რე — **შრი პადა** (ჩინებული რე ხოლო მუჭოთ ადამიშ კონკა).

### კლიმატი

სუბეკვატორული მუსონური: ოორუე–ბჟაეიოლური მუსონი იგჷნძორებუ გჷმათუთაშე მელახშა, ობჟათე–ბჟადალური მუსონი — ივანობაშე გჷმათუთაშა.

### დინოხოლენი წყარეფი

ბრიტანეთიშ ცეილონიშ კოლონიური გერბი
რზენეფიშ წყარმალუეფი კუნტა რე. გვალაშ წყარმალუეფს დიდ ჰიდროენერგოშილებუა უღუნა. წყარმალუეფიშ უმენტაშობას წყარი – ტიბუ რე. ქიანაშ უდიდაშ წყარმალუეფი რე - **მახაველი–განგა**, **კელანი**, **კალუ**, **არუვი–არუ**.

## მახორობა

მახორობაშ მუდანობა — 21,3 მლნ კოჩი (2009 წანაშ კვირკვეშ მუნაჩემეფით).

წანმოწანური ძინა — 0,9 %.

დაბადება — 16,2 1000–შე (ფერტილურჷოფა — 1,99 დაბადება ართ ოსურშე);

ღურალა — 6,1 1000–შე;

ემიგრაცია — 1,1 1000–შე;

ჩქჷჩქჷუეფიშ ღურალა — 18,5 1000–შე;

თელარაშ ოშქაშე სიგჷნძა — 73 წანა კოჩეფწკჷმა, 77 წანა ოსურეფწჷკუმა.

სინჰალარეფი დოხოლაფირო ნთელ მახორობაშ 75% რე, ტამილეფი — დოხოლაფირო მახორობაშ 18% რე, უმენტაშო ქიანაშ ოორუე დო ბჟაეიოლ რაიონეფს. თაქ ხოლო ოხორანა *ლანელი მავრეფი* (ლარაკალა - არაბეფიშ გამნარყეფი) — დოხოლაფირო მახორობაშ 7% რე, *ბიურგერეფი* (ევროპალწკჷმა კათაფილი ფანიაშ გამნარყეფი) — დოხოლაფირო მახორობაშ 0,3% რე, ვედეფი (კოკიშ უჯვეშაში მახორუეფიშ გამნარყეფი) — დოხოლაფირო 1000 კოჩი.

მახორობაშ დოხოლაფირო 70 % (უმენტაშო, სინჰალარეფი) ბუდისტი რე, 15 % რე — ინდუზმიშ (თამილეფი), 8 % რე — ქირსიანობაშ, 7 % რე — ისლამიშ (ლანელი მავრეფი).

ჭარუა–კითხირიშ რჩქინაშ დონე — 92 % ქომოლკოჩეფწკჷმა, 89 % ოსურკოჩეფწკჷმა (2001 წანაშ მუნაჩემეფით).

## გალერეა

* ბუდაშ ნოჭახნაკუ
*
* შრი-ლანკაშ მუნჭყვეფი
* შრი–ლანკაშ ჩაი
* Sigirya-შ ფრესკა
* Sigirya
*

## რესურსეფი ინტერნეტის

* შრი–ლანკაშ თარობაშ ოფიციალური ვებ–ხასჷლა
* შრი–ლანკაშ პარლამენტიშ ოფიციალური ვებ–ხასჷლა
* შრი–ლანკაშ თარობაშ ახალ ამბეფიშ ოფიციალური ვებ–ხასჷლა Archived 2015-08-10 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* შრი–ლანკაშ პრეზიდენტიშ ოფიციალური ვებ–ხასჷლა Archived 2011-07-25 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* შრი–ლანკაშ უჟინაშ სასამართლოშ ოფიციალური ვებ–ხასჷლა
* შრი–ლანკაშ სტატისტიკაშ ოფიციალური ვებ–ხასჷლა
* Annual Report 2010 შრი–ლანკაშ ფინანსეფიშ ომინისტრე Archived 2011-12-01 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Sri Lanka ბრიტანიკაშ ენციკლოპედია
* Introducing Sri Lanka შრი–ლანკაშ რუკა Lonely Planet–იშ მუნაჩემეფით
* Mahavamsa 6–ა ოშწანურაშ ჯვეშ შრი–ლანკაშ ქრონიკეფიშ ხეჭარუეფი
* შრი–ლანკაშ რუკა Google Maps–ის

## სქოლიო

{{სქოლიო

ციტირაფაშ ჩილათა ჯგუფი „კომ.“ არსებული ტეგებისათვის `<ref>` ვერ მოიძებნა შესაბამისი ტეგი `<references group="კომ."/>`, ან გამოტოვებულია დამხურავი ტეგი `</ref>`