Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# იოსე ქირსე

**იოსე ქირსე** (ბერძ. Ίησους, ურიულო יהושע [იეჰოშუა]) შანენც "იაჰვე რე გინოტება", ოდო ქირსე წჷმოდირთუ ბერძენულშე christós [მირონსუმალირი] დო ურიული მესიაშ მანგი რე; \*ჯვ. წ. 8–2–შე ა. წ. 29–36–შახ), თაშნეშე ჩინებული მუჭოთ **იოსე ნაზარევალი** — ქირსიანული ეკლესიაშ დუდი დო დუმარსხუაფალი.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ტიხო ბრაჰე

|  |
| --- |
| ტიხო ბრაჰე |
| დან. Tycho Brahe |
|  |
| დაბადებაშ თარიღი: |
14 ქირსეთუთა, 1546
 |
| დაბადებაშ აბანი: |
სკონეშ პროვინცია, დანია-ნორვეგიაშ უნია
 |
| ღურაშ თარიღი: |
გჷმათუთა 24,, 1601 (54 წანერი)

 |
| ღურაშ აბანი: |
პრაღა, ბოჰემიაშ ომაფე
 |
| მენოღალობა: |  დანიაშ ომაფე
 |
| ომენცარე სფერო: |
ასტრონომია
 |
| სამუშაშ აბანი : |
ურანიბორგი
 |
| ალმა-მატერი: |
კოპენჰაგენიშ უნივერსიტეტი ლაიფციგიშ უნივერსიტეტი როსტოკიშ უნივერსიტეტი
 |
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი: |
იოჰანეს კეპლერი
 |
| ხეშმოჭარუა: |  |

**ტიხო ბრაჰე** (დან. Tyge Ottesen Brahe; ლათ. Tycho Brahe; დ. 14 ქირსეთუთა, 1546, სკონეშ პროვინცია, დანია-ნორვეგიაშ უნია — ღ. 24 გჷმათუთა, 1601, პრაღა, ბოჰემიაშ ომაფე) — დანიარი ასტრონომი დო ალქიმიკოსი.

ტიხო ბრაჰე გურაფულენდჷ კოპენჰაგენიშ, ლაიფციგიშ დო როსტოკიშ უნივერსიტეტეფს. ასტრონომიათ ორდოიანი წანეფიშე დეინტერესჷ. ბრაჰექ, კოპერნიკიშ ჰელიოცენტრიზმიშ დო პტოლემეშ გეოცენტრიზმიშ მოდელეფიშ გოართოიანაფათ, წჷმარინუ მუში ასტრონომიული მოდელი, ნამუშ მეჯინათ თუთა დიხაუჩას მუკი-მუკი გართანს, პლანეტეფი ბჟას გართუნა დო ბჟა დიხაუჩას გართუ. ბრაჰე რდჷ მაართა მენცარი ნამუქჷთ ეჭარჷ სუპერნოვა. 1576-1580 წანეფს ბრაჰექ, დანიაშ დო ნორვეგიაშ მაფაშ ფრედერიკ II-შ პატრონაჟით, ვენიშ კოკის დარსხუ ურანიბორგიშ ობსერვატორია დო ალქიმიური ლაბორატორია. ათაქ მუშობაშ ბორჯის, ბრაჰექ გიმირკვიუ შხვადოშხვა ასტრონომიული ობიექტეფი: მურიცხეფი, პლანეტეფი, კომეტეფი დო თინეფიშ ყარაფი. 1597 წანას ბრაჰექ მაფა კრისტიან IVწკჷმა კონფლიქტიშ გეშა, ურანიბორგი ქიდიტუ დო პრაღაშა მიდართჷ. ათაქ ბრაჰე რუდოლფ II-შ პატრონაჟით მუშენდჷ დო რდჷ იმპერატორიშ ოფიციალური ასტრონომი. ათე პერიოდის ბრაჰექ ბოჰემიაშ ნოღა ბენატკი-ნად-იიზეროუს დარსხჷ ობსერვატორია. 1600-1601 წანეფს, ობსერვატორიაშ მუშობაშ ბორჯის, ბრაჰეშ ასისტენტი რდჷ იოჰანეს კეპლერი. უკულ კეპლერქ გიმირინჷ ბრაჰეშ მენცარული რკვიებეფი პლანეტეფიშ ყარაფიშ სუმი კანონიშ გოვითარაფაშო. კეპლერიშ მურიცხეფიშ დო პლანეტეფიშ შინელი კატალოგი ხოლო ბრაჰეშ რკვიებეფს რე გერსხილი. ტიხო ბრაჰექ ღურჷ პრაღას, 1601 წანაშ 24 გჷმათუთას.

## რესურსეფი ინტერნეტის

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
ტიხო ბრაჰე ტიხო ბრაჰე ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* *The Noble Dane: Images of Tycho Brahe*, an exhibition by the Museum of the History of Science, Oxford in 2004
* The Correspondence of Tycho Brahe from the Early Modern Letters Online website
* *Learned Tico Brahae, His Astronomicall Coniectur*, 1632 Archived 2014-09-07 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  – full digital facsimile, Linda Hall Library
* Coat-of-arms of Brahe
* Information about the Tycho Brahe Museum on the island of Ven
# ლი ბო

|  |
| --- |
| ლი ბო ჩინ. 李白 |
|  |
| დაბადებაშ თარიღი: |
701
 |
| დაბადებაშ აბანი: |
სუიაბი, ტანი
 |
| ღურაშ თარიღი: |
762
 |
| ღურაშ აბანი: |
დანტუ, ტანი
 |
| საქვარუა: |
პოეტი
 |
| ჟანრი: |
პოეზია
 |

**ლი ბო**, თაშნეშე **ლი ტაიბო** (李白, ლი ბაი, ლი პო) (დ. 701— ღ. 762) — ტანიშ დინასტიაშ პერიოდიშ ჩინარი პოეტი.

ჩინებული მუჭოთ უღურუ პოეტი (詩仙), ლი ბოს შხირას დუ ფუწკჷმა ართო ჩინეთიშ ლიტერატურაშ ისტორიას ჟირ უდიდაშ პოეტო მიშინუანა. ამდღარშა ასქილადირი რე 1100-შე უმოსი ნაწარმეფი. მაართა თანგილეფი ბჟადალურ ნინეფშა, მაართათ გჷმაბჟინუ 1862 წანას მარკიზ დ'ერვი დე სენ-დენიქ თიშ ნაკორობას Poésies de l'Époque des Thang.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ლი ბოშ ლერსეფი დო მერკე ბიოგრაფია
# ვარტა

წყარმალუ ვარტა
**ვარტა** (პოლ. Warta) — წყარმალუ პოლონეთის, ოდრაშ მარძგვან ნადუ. სიგჷნძა 808 კმ. ღანჩოშ ფართი 53,700 კმ². გიშმურს ნოღეფს: ჩენსტოხოვა, პოზნანი, ბოჟუვ-ველიკოპოლსკი.

**ვარტაშ ნადუეფი: ნოტეცი,
* ობრა,
* პროსნა,
* ლისვარტა,
* ველნა.

## ქოძირით თაშნეშე

* პოლონეთიშ წყარმალუეფიშ ერკებული

## რესურსეფი ინტერნეტის

 **ვიკიოწკარუეს** რე ხასჷლა თემაშე: ვარტა