# კოლუმბია

| *República de Colombia* **კოლუმბიაშ რესპუბლიკა** |
| --- |
|  შილა |  გერბი |
| ჰიმნი: Oh, Gloria Inmarcesible დევიზი: Libertad y Orden |
|  |
|  |
| ნანანოღა | ბოგოტა 4°39′N 74°3′W |
| უდიდაში ნოღა | ბოგოტა |
| ოფიციალური ნინეფი | ესპანური |
| თარობა - პრეზიდენტი | რესპუბლიკა - გუსტავო პეტრო |
| ფართობი - ედომუშამი - წყარი (%) | 1,141,748 კმ² (26-ა 8,8% |
| მახორობა | 44,087,000 (29-ა) |
| აგი | 0.791 (ოშქაშე) (75-ა) |
| ვალუტა | პესო (COP) |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | (UTC -5სთ.) |
| ქიანაშ კოდი | COL |
| ccTLD | .co |
| ოტელეფონე კოდი | +57 |
|  |

**კოლუმბია**, ოფიციალურო **კოლუმბიაშ რესპუბლიკა** (ესპ. *República de Colombia*) — უნიტარული კონსტიტუციური რესპუბლიკა ობჟათე ამერიკას; აკმოდირთუ 32 დეპარტამენტშე. იდვალუაფუ კონტინენტიშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის. ოორუე-ბჟაეიოლ განშე უხურგანს პანამა, ოორუეშ განშე — კარიბიშ ზუღა, ბჟაეიოლ განშე — ვენესუელა და ბრაზილია, ობჟათეშ განშე — ეკვადორი დო პერუ, ბჟადალ განშე — რჩქალი ოკიანე. კოლუმბია ფართობით მოსოფელიშ 26-ა უდიდაში ქიანა რე, ობჟათე ამერიკას მაოთხა, ბრაზილიაშ, არგენტინაშ დო პერუშ უკული. 46 მილიონ მახორუთ, კოლუმბია მოსოფელს 27-ა ქიანა რე, ესპანურნინამ ქიანეფს შქას მაჟირა, მექსიკაშ უკული. კოლუმბია განვითარებადი სახენწჷფო რე; თეჟამშო გაჩქჷ მაოთხა უდიდაში ეკონომიკა ლათინურ ამერიკას დო მასუმა ობჟათე ამერიკას.

## ჯოხოდვალა

* **ოფიციალური**: კოლუმბიაშ რესპუბლიკა.
* **ერუანული**: Colombia; Republica de Colombia.
* **ეტიმოლოგია**: ჯოხოქ ქიგიადჷ ქრისტეფორე კოლუმბიშ პატიოცემელო.

## გეოგრაფია

სახენწჷფო ობჟათე ამერიკას. თის მუჭოთ ჩილეს ომძღჷ ჟჷრი ოკიანე: რჩქალი, დო ატლანტიშ ოკიანეეფი. კოლუმბიას ომძღჷ 5 ქიანა: ვენესუელა დო ბრაზილია ბჟაიოლშე, პანამა ოორუე-ბჟაეიოლშე, პერუ დო ეკვადორი ობჟათეშე.

**ფართობი**: 1 141 748 კმ².

კოლუმბიას ობჟათეშე ომძღჷ რჩქალი ოკიანე, ოორუე–ბჟადალუშე კარიბიშ ზუღა. ქიანაშ ბჟადალ ნორთის ოორუეშე ობჟათეშა გინოზინდილი რე ანდეფი, ნამუსჷთ კვათჷნს წყარმალუეფი: მაგდალენა, კაუკა დო შხვა. ბჟაეიოლს იდვალუაფუ გვალონა, ნამუთ გოჭკირელი რე ამაზონიშ მიშაკათუეფით.

## სახენწჷფო

* **სახენწჷფო სისტემა** : რესპუბლიკა.
* **სახენწჷფოშ დუდი** : პრეზიდენტი ხუან მანუელ სანტოსი(2010 წანაშ ელიობაშე)
* **კანონიშდუმადვალუ ორგანო** : ჟჷრპალატამი პარლამენტი (102+166 მაკათური).
* **ადმინისტრაციული დორთუალა** : 14 ოლქი (departamento).

## დემოგრაფია

* **მახორობა**: 44,531,434 (2005), თინეფ შქას მეტისი 58%, ჩე 20%, მულატი 14, უჩა 4%, ინდიარი 3%.
* **სახენწჷფო ნინა** : ესპანური.
* **რელიგია** : კათოლიციზმი.
* **ნანანოღა** : ბოგოტა (6.838 ვითოში).
* **ნოღეფი** : მედელინი (1.958), კალი (2.283), ბარანკილია (1.330), კარტახენა (901).

## ეკონომიკა

* **რესურსეფი** : ნავთი, ორთაშობური აირი, ქუანოშქერი, რკინაშ მადანი, ნიკელი, ორქო, ლინჯი, ჰიდროენერგია.
* **ერუანული პროდუქტი** — 87 მლრდ $.
* **ექსპორტი** : ყავა, მარგალიტეფი, ნავთობი, ქუანოშქერი, პეულეფი.
* **ერუანული ღალა**: ართ შურშა 1.830 $.
* **ვალუტა** : კოლუმბიური პესო (COP).

## ისტორია

ზოხორინალა ესპანეთიშე ქიმიღჷ 1819 წანას, მარა თეს ვამაღინ ქიანაშა სითინჩექ. 1899-1902 დო 1948-1958 წანეფს დიდი პოლიტიკური აწარინუეფით ეშეკერძებუდუ. 80-ამ წანეფშე თარობაქ აწუდირთჷ მაფიოზურ კლანეფს, ნამუეფით ნარკოტიკეფიშ ვალეგალური ექსპორტით რენა დაკინებული.

## მონძეობა

* **ბოგოტა** — ერუანული დო ორქოშ მუზეუმეფი;
* **კალი** — ოხვამე დო მონასტერი (XVII ოშწ.);
* **კარტახენა** — ესპანური ჯიხა (XVI ოშწ.);
* სანტა კრუსიშ ისტორიული ცენტრი, ლოს კატიოშ ნაციონალური პარკი.

## ჩინებული კოლუმბიარეფი

* **ჭარუ** — გაბრიელ გარსია მარკესი;
* **მობირე** — შაკირა;
* **სპორტსმენეფი** — ხუან მონტოია (ავტონირზი), კარლოს ვალდერამა, ფაუსტინო ასპრილია (ჟჷრხოლო კუჩხმაბურთე),
* **კრიმინალი** — პაბლო ესკობარი (ნარკობარონი).

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Portal del Estado – კოლუმბიაშ თარობაშ ონლაინ ვებ-ხასჷლა (ესპანურო)
* Instituto Geográfico Agustín Codazzi Archived 2017-04-17 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  – კოლუმბიაშ რუკეფი (ესპანურო)
* Colombia ბრიტანიკა
* Colombia History Geography and Culture
* Colombia
* Colombia Reports
* Witness for Peace: Colombia Program
* Satellital view of all cities of Colombia
* Information on Where is Colombia Archived 2012-04-02 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Mexican Decree recognizing the National sovereignty of Colombia as a free and independent power, 2 May 1822*[ღურელ რსხილი]*
* UNDP.org
* Colombia: a top emerging country Archived 2011-07-18 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Departamento Administrativo Nacional de Estadistica (ესპანურო)
* The ICRC in Colombia Archived 2014-07-28 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.

## სქოლიო