Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ედმუნდ ბერკი

|  |
| --- |
| ედმუნდ ბერკი |
| ინგლ. Edmund Burke |
|
ედმუნდ ბერკი (ჯოშუა რეინოლდსიშ ნახანტა) |
| დაბადებაშ თარიღი: |
12 ღურთუთა, 1729
 |
| დაბადებაშ აბანი: |
დუბლინი, ირლანდიაშ ომაფე
 |
| ღურაშ თარიღი: |
კვირკვე 9,, 1797 (68 წანერი)

 |
| ღურაშ აბანი: |
ბეკონსფილდი, ინგლისი
 |
| მენოღალობა: |  ირლანდიაშ ომაფე
 |
| ომენცარე სფერო: |
ეკონომიკა, პოლიტოლოგია, ფილოსოფია
 |
| სამუშაშ აბანი : |
გლაზგოშ უნივერსიტეტი
 |
| ალმა-მატერი: |
ტრინიტი-კოლეჯი
 |
| ხეშმოჭარუა: |  |

**ედმუნდ ბერკი** (ინგლ. Edmund Burke; დ. 12 ღურთუთა, 1729, დუბლინი, ირლანდიაშ ომაფე — ღ. 9 კვირკვე, 1797, ბეკონსფილდი, ინგლისი) — ანგლო-ირლანდიარი პოლიტიკოსი, ეკონომისტი დო ფილოსოფოსი, 1766-1794 წანეფს ბრიტანეთიშ პარლამენტიშ მაკათური, 1783-1785 წანეფს გლაზგოშ უნივერსიტეტიშ ლექტორი.

ამერიკას, ედმუნდ ბერკი მერჩქინელი რე კონსერვატიზმიშ ართ-ართ დუმარსხუაფალ ფილოსოფოსო. ბერკიშ არზუანობას აფასენა დო პოზიტიურო უჯინენა ლიბერალეფი ხოლო. ბერკი კაბეტი შანულობას არძენდჷ რელიგიური ინსტიტუტეფს დო თინეფს მითმირჩქინანდჷ სახენწჷფო ჯგირობუაშ დო მორალური სტაბილურობაშ ართ-ართი ფუნდამენტო.

ბერკი აკრიტიკენდჷ ბრიტანეთიშ თარობაშ პოლიტიკას ამერიკული კოლონიეფიშ მეხ დო ალურდჷ კოლონიეფიშ ნებეფიშ აღიარაფას, მარა კოლონიეფიშ ზოხორინელობაშ პროპონენტი ვარდჷ. ბერკი ალურდჷ კათოლიკური ემანსიპაციას, უორენ ჰასტინგსიშ იმპიჩმენტის ბჟაეიოლი ინდოეთიშ კომპანიაშე, ოპონირენდჷ საფრანგეთიშ რევოლუციას. ბერკიშ არზით რევოლუცია გილმალუანდჷ ჯარალუას დო სახენწჷფოშ ტრადიციული ინსტიტუტეფს.

ედმუნდ ბერკიქ დებადჷ დუბლინს, ანგლო-ირლანდიარეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ ბალიტორიშ სკოლას, უკულ გურაფა გაგინძორჷ ტრინიტი-კოლეჯის.

თეხანური ისტორიკოსეფი ბერკის მითმირჩქინანა ლიბერალ-კონსერვატორო დო ბრიტანული კონსერვატორიზმიშ მუმათ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ედმუნდ ბერკი ენციკლოპედია ბრიტანიკას
* ედმუნდ ბერკი სტენფორდიშ ფილოსოფიური ენციკლოპედიას
* ბერკიშ ნახანდეფი დუდიშალაშ ონლაინ-ბიბლიოთეკას
* ედმუნდ ბერკი - ნახანდეფი პროექტ „გუტენბერგის“
* ბერკიშ ნახანდეფი LibriVox-ის (აუდიოწინგეფიშ ოჯარალე დომეინი)
* ედმუნდ ბერკი — Find a Grave-ს

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
ედმუნდ ბერკი
# ჯვ. წ. 310

|  |  |
| --- | --- |
| ვითოშწანურეფი: | ჯვ. წ. I ვითოშწანურა |
| ოშწანურეფი: | * ჯვ. წ. V ოშწანურა
* **ჯვ. წ. IV ოშწანურა ჯვ. წ. III ოშწანურა
 |
| ვითწანურეფი: | * ჯვ. წ. 330-იანეფი
* ჯვ. წ. 320-იანეფი
* **ჯვ. წ. 310-იანეფი ჯვ. წ. 300-იანეფი
* ჯვ. წ. 290-იანეფი
 |
| წანეფი: | * ჯვ. წ. 313
* ჯვ. წ. 312
* ჯვ. წ. 311
* **ჯვ. წ. 310 ჯვ. წ. 309
* ჯვ. წ. 308
* ჯვ. წ. 307
 |

**ჯვ. წ. 310** — ახალი წანეფიშ ეჭარუაშახ 310 წანა.

## მოლინეფი

## დუნაბადი

## ნაღურა
# ნარკი წანმოწანა

**ნარკი წანმოწანა** — კალენდარული წანმოწანა, ნამუთ 366 დღა დო სერს იკათუანს, 1 დღა დო სერით უმოსი რე მარტივ წანაშე. ნარკი წანმოწანას ფურთუთა 29 დღა დო სერშე აკმოდირთუ. ახალი სტილით ნარკო იკოროცხუ ირი წანმოწანა, ნამუთ ირთუ 4-შა, თი წანეფიშ მოხ, ნამუეფიშ ნომერი, მორო დობოლაფირი რე 2 ნულით, უნოსქილედეთ ვერთუ 400-შა (მაგ., 1800, 1900, 2100). ნარკი წანმოწანაშ რინა, ანუ ართი დღაშ გეძინა, თიშო რე ოხვილური, ნამჷდა მარტივი (365 დღამი) წანმოწანა ვაკმოდირთუ გვალო 365 დღაშე. აკმოდირთუ 365 დო დოხოლაფირო ართ ნაოთხარ დღაშე, თეშენი რე ნაკიანი დახე ირი მაოთხა წანმოწანა.

## ლიტერატურა

* ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ტ. 7, ხს. 303, ქართი, 1984 წანა.
# 16 ღურთუთა

**ჩილათა:** ხასჷლაშ სტატუსიშ ინდიკატორი `name` ატრიბუტი ვა რდას ოკო ცაიორი.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **ღურთუთა** | >> |
| თუთ | თახ | ჯუმ | ცაშ | ობი | შურ | ჟაშ |
|   |   |   | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |
| **2026** |

**16 ღურთუთა (იანარი)** რე გრიგორიანული კალენდარიშ მა-16-ა დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე 349 დღა (ნარკი წანეფს — 350 დღა).

## დღაშ მონახვამილეფი

## თე დღას დუნაბადი კათა

## თე დღას ნაღურა კათა

## დღახუეფი

## ხოლო ქოძირით

## გალენი რცხუეფი

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
16 ღურთუთა {{BBC: თე დღას}}
* *The New York Times* – თე დღას ((ინგლ.))
# სიბუიანიშ ზუღა

სიბუიანიშ ზუღაშ ორენი
**სიბუიანიშ ზუღა** — მორჩილი ზუღა ფილიპინეფიშ აკვატორიას. ზუღა იდვალუაფუ ფილიპინეფიშ კოკეფს — ვისაიანიშ დო ლუსონიშ შქას.

ზუღშ ბჟადალშე, ტაბლასიშ საროტიშ მეშქაშობათ მითმიარსხუ სავუშ ზუღას. ოორუე-ბჟადალშე უხურგანს ობჟათე ჩინეთიშ ზუღა, ობჟათე-ბჟაეიოლშე — ვისაიანიშ ზუღა. ზუღაშ ოშქაშე სიტომბა — 1 700 მეტრი, ჯიმუამობა — 32,0—32,5 ‰.

1944 წანაშ 24 გჷმათუთას, თე ზუღას ააშ-იშ დო იაპონიაშ ოზუღე ნძალეფიშ ბურჯაფიქ მოხვადჷ, ნამუქჷთ ისტორიაშა „სიბუიანიშ ზუღაშ ბურჯაფიშ“ ჯოხოთ მიშართჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* სიბუანიშ ზუღაშ ბურჯაფი
* სიბუანიშ ზუღაშ ბურჯაფი
# ერუანული პარკი

მუნჭყვეფიშ საფარი ჯალდაპარაშ ერუანულ პარკში, ბჟადალი ბენგალი, ინდოეთი
ტეიდეშ ერუანული პარკი, ტენერიფე, ესპანეთი
მანუელ ანტონიოშ ერუანული პარკი, კოსტა-რიკა. ფორბსიშით ჯოხოიდვალჷ 12 უსქვამაშ ერუანულ პარკეფს შქას.
**ერუანული პარკი** — თხილერი ტერიტორიაშ ართ-ართი სახე, ნამუშათ მეჩამილი რე სპეციალური სტატუსი. ომანგჷ IUCN-შ II კატეგორიას.

ერუანული პარკი აკმიქიმინუ ერუანული დო ოერეფოშქაშე შანულობაშ, ელაზჷმაფათ კაბეტი დო ორთაშობური სისქვამეთ გიშაგორილი ეკოსისტემეფიშ ოთხილარო ოთელარე დო რეკრეაციული საქვარუაშო.

ერუანული პარკიშო შილებე გეგშიგორას ელაზჷმაფათ კაბეტი ორშაშობური ოსქირონე ტერიტორია ვარ-და/დო აკვატორია, სოდე წჷმორინაფილი რე უნიკალური, ოშაგოშა ვარ-და ოშქურანჯალაშ გიმე მარენჯი ართი ვარ-და მუსხირენი უდუცხალჷ ვარ-და მერკეთ გავალმერინაფილი ეკოსისტემა, ბიოცენოზი დო „ჭითა ერკებულშა“ მიშაღალირ, ეშალაფაშ კარს გემარენჯი ტყარი ჩხოლარეფიშ დო ჩანარეფიშ გვარობა.

## სქოლიო

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# 1980

|  |  |
| --- | --- |
| **ვითოშწანურა:**  | I · **II** · III |
| **ოშწანურა:**  | XIX · **XX** · XXI |
| **წანეფი:** | 1977 · 1978 · 1979  **1980** 1981 · 1982 · 1983 |

**1980 წანა შხვა კალენდარეფს**| გრიგორიანული კალენდარი | 1980 *MCMLXXX* |
| იულიანური კალენდარი | 1979—1980 (14 ღურთუთაშე) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერაწკჷმა | 7488—7489 (14 ეკენიაშე) |
| ურიული კალენდარი  | 5740—5741  |
| ისლამური კალენდარი | 1400—1401 |
| ჯვეშქორთული კალენდარი | (21 მელახშე) |
| - *ოქიანუშ აკოქიმინუაშე* | 7583—7584 (*„ჴფპგ“*—*„ჴფპდ“*) |
| - *ქირსეშე* | 1980 (*„ჩშპ“*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIV* მორთინა დო 136 (*„რლვ“*) *წანა* |
| ჯვეშსომეხური კალენდარი | 4472—4473 (11 მარაშინათუთაშე) |
| სომეხური ოხვამური კალენდარი | 1429 *ԹՎ* *ՌՆԻԹ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1972—1973 |
| რომიშ დორსხუაფაშე | 2732—2733 (4 მესიშე) |
| ჯვეშინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 2036—2037 |
| - *შაკა სამვატი* | 1902—1903 |
| - *კალი-იუგა* | 5081—5082 |
| ირანული კალენდარი | 1358—1359 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2523 |
| იაპონური კალენდარი | 55-ა წანა სიოვა |
| ჩინური კალენდარი | 4676—4677 己未 — 庚申 ჸვინთელი შხური — ჩე ქია |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
19801980 (ვითოშ ჩხოროშ ოთხონეჩი) წანა** — გრიგორიანული კალენდარით ნარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე თახაშხა. თე წანა რე XX ოშწანურაშ მა-8 დეკადაშ მა-10 წანა.

## მოლინეფი

## კვირკვე

* 30 კვირკვე : ვანუატუქ ზოხორინალა გჷმაცხადჷ.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# Dolby Digital

Dolby Digital-იშ ლოგოტიპი
ცირფული ფონოგრამეფიშ დვალუა თეხანურ ფილმიშანგეფს. კინოლენტიშ კუნთხუშ კვარჩხიშე მორძგვიშა: Sony Dynamic Digital Sound (SDDS); Dolby Digital (პერფორმაციულოშქაშე ორსხუაშეს); ანალოგური ოპტიკური Dolby SR; სინქროკორდი (DTS). სურათი სინქროკორდიშ მორძგვიშე იდვალუაფუ
**დოლბი დიჯიტალი** (ინგლ. Dolby Digital, AC-3, ATSC A/52) — ცირფული მიარეარხამი ხონარიშ სისტემა, ნამუთ 1991 წანას შიმუშუ „Dolby Laboratories, Inc.“-იშ ფირმაქ, დო ნამუთ აკოჭოფილ ფილმიშანგეფიშ მაღალხარისხამი ოპტიკური ფონოგრამეფიშ აკაქიმინალო. 1994 წანაშახ სისტემას „Dolby Stereo Digital“ ჯოხოდჷ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* სტატია Dolby Mobile ტექნოლოგიაშ გეშა Archived 2016-08-09 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ბერნარდო ბერტოლუჩი

|  |
| --- |
| ბერნარდო ბერტოლუჩი |
|  |
| მოღალობა |
კინორეჟისორი

, დრამატურგი

, პოეტი

 |
|
ბიოგრაფიული ჩინებეფი
 |
| დაბადებაშ თარიღი |
16 მელახი, 1940 (1940-03-16)

 |
| დაბადებაშ აბანი |
პარმა, იტალია
 |
| მენოღალობა |
1962-ამდღარშა
 |
| მუმა |
ატილო ბერტოლუჩი (1911-2000)
 |
| ნანა |
ნინეტა ჯიოვანარდი
 |
| ალმასქუ |
ადრიანა ასტი (დათხი.) კლერ პეპლოე (1990-)
 |
| ჯილდოეფი: |
ოსკარი, ორქოშ გლობუსი
 |
|  |

**ბერნარდო ბერტოლუჩი** (დ. 16 მელახი, 1941, პარმა) — იტალიარი კინორეჟისორი დო ჭარუ. ააშ–შ კინოაკადემიაშ პრემია ოსკარიშ მაღვენი ფილმიშო „ეკონია იმპერატორი“.

## ბიოგრაფია

### ბაღანობა დო ფანია

ბერნარდო ბერტოლუჩიქ დებადჷ იტალიაშ ნოღა პარმას, ემილია რომანიაშ რეგიონს. მუამუში, ატილიო, რდჷ ხელუანებაშ ისტორიკოსი, პოეტი დო კინო კრიტიკოსი. ბერნარდოს უღუდჷ პროფესიულ ურთიართობა ჩინებული იტალიარ კინორეჟისორეფწკჷმა: პიერ პაოლო პაზოლინწკჷმა დო სერჯო ლეონეწკჷმა. ლეონექ სცენარიშ ჭარუა თხუ ახალი ბერნარდოს, მარა უკული დიწონჷ გორკვიაფილი სამანჯელეფიშ გურშენ.

ბერტოლუჩის ჸუნს ართი ჯიმა, თეატრიშ დირექტორი დო დრამატურგი ჯუზეპე. ბერტოლუჩიშ მაართა ჩილი რდჷ ადრიანა ასტი, ნამჷთ ოკათუდჷ მუში ორდოიანი ფილმის „რევოლუციაშ წოხოლე“. 1978 წანას ოსურო მიჸონჷ კლერ პეპლოუ, ბრიტანალი სცენარისტი.

### მაართა ფილმი

1962 წანას თიქ ქჷდიტუ უნივერსიტეტი დო თიმ წანას გჷნიღჷ მუში მაართა ფილმი „La Commare Secca“. ფილმი ჯუაშ ჸვილუაშ გეშა. ათეში უკული თიქ გჷნიღჷ ფილმი „რევოლუციაშ წოხოლე“ (1964), ნამჷთ ძამი ჯგირო მიღჷ კინო კრიტიკაქ.

### კინოაკადემიაშ ჯილდო

1987 წანას ბერნარდო ბერტოლუჩიქ გინიღჷ ფილმი „ეკონია იმპერატორი“, ბიოგრაფიული ფილმი ჩინეთიშ ეკონია იმპერატორიშ პუ იშ გეშა. ათე ფილმი ოსკარეფიშ გინოჩამაშ ცერემონიალს დეჯილდუ თი ჩხორო პრიზით, ნამუსჷთ წჷმორინაფილი რდჷ: საუჯგუშო ფილმი, საუჯგუშო რეჟისორი, საუჯგუშო ადაპტირაფილი სცენარი, საუჯგუშო ოპერატორული ნახანდი, საუჯგუშო მონტაჟი, საუჯგუშო კოსტუმეფიშ დიზაინი, საუჯგუშო ხანტურული გოფორმაფა, საუჯგუშო ორიგინალური მუსიკა, საუჯგუშო ხონარიშ ეფექტეფი.

## ფილმოგრაფია

* 1962 - კვარზალუა (*La commare secca*)
* 1964 - რევოლუციაშ წოხოლე (*Prima della rivoluzione*)
* 1965 - ნავთობიშ შარათ (*La via del petrolio*)
* 1966 - არხი (*Il canale*)
* 1968 - პარტნიორი *(*Partner*)*
* 1969 - ჸოროფა დო რისხანება (*Amore e rabbia*)
* 1970 - კონფორმისტი*, (*Il conformista*)*
* 1970 - ბორბოლიაშ სტრატეგია (*Strategia del ragno*)
* 1973 - ეკონია ტანგო პარიზის (*Ultimo tango a Parigi*)
* 1976 - მაეჩა უკუნი *(*Novecento*)*
* 1979 - თუთა *(*La luna*)*
* 1981 - ოძიცე კოჩიშ ტრაგედია (*La tragedia di un uomo ridicolo*)
* 1987 - ეკონია იმპერატორი (*The Last Emperor*)
* 1990 - ცაშ ოფორი (*The Sheltering Sky*)
* 1993 - ჭიჭე ბუდა (*Little Buddha*)
* 1996 - გოდინელი სისქვამე (*Stealing Beauty*)
* 1998 - ქართა (*Besieged*)
* 2002 - ვითი წუნით გვიანო: ჩელო (*Ten Minutes Older: The Cello*)
* 2003 - ორცებუანეფი (*The Dreamers*)
* 2012 - მა დო სი (*Me and You*)

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ბერნარდო ბერტოლუჩი — კინოფილმეფიშ ინტერნეტ მუნაჩემეფიშ ბაზას (ინგლისური)
* Ebiri, Bilge (September 2004). Bernardo Bertolucci. *Senses of Cinema: Great Directors Critical Database*.
# მუსიკა

მუსიკალური ნოტეფი.
**მუსიკა** (ბერძ. μουσική musike) რე ხელუანობაშ სახე, ნამუთ სითახმეს ეთმოსახუნს მუსიკალური ხანტურული ფორმეფით დო აქტიურო ჟიმოქმენდენს ადამიანიშ ფსიქიკაშა. მუსიკას შეულებჷ კონკრეტულო დო დუმაჯერაფალო ჷნოჩას ადამიერეფიშ ემოციური დგომარება. თინა გჷმოხანტუნს ღიაბეფშა მერსხილ განზოგადოებულ იდეეფს.

მუსიკალური სახეეფიშ შურდგუმაშ ანჯა რე გოხურგილი წესით ორგანიზაფილი უსიკალური ბგერეფი. მუსიკაშ ჯინჯიერი ელემენტეფი დო გჷმოხანტუაშ ანჯა რე: რიტმი, მეტრი, ტემპი, დინამიკა, ტემბრი, მელოდია, ჰარმონია, პოლიფონია. მუსიკა იფიქსირებ ონოტე დინოჭარუათ დო შურ ადგუმუ შერსულებაშ პროცესის. რსულებაშ ანჯეფიშ ოსქვებურო მუსიკას რთჷნა: ვოკალურ, ინსტრუმენტულ დო ვოკალურ–ინსტრუმენტულ სახეეფო. მუსიკა ხშირას ალმარენჯიე ხელუანობაშ შხვა დარგეფიშ: ქორეოგრაფია, თეატრალური ხელუანობა, კინო. აშხვანერენა ართხონარამი (მონოდია) დო მიარეხონარამი (ჰომოფონია, პოლიფონია, ჰეტეროფონია) მუსიკას.

ანტიკური დო ალმახანური ცივილიზაციაშ კათეფქ დორხველი მუსიკალური სისტემეფი გავითარეს. თითოეული კულტურაშ, კათაშ ხასიათიშ მუშობურობეფი კჷლმარჩქინდუ მუშ მუსიკას. ოკათაშე ქიმერონიშ ოსხირშა ჯარალუაშ გოვითარაფაშ კანონზომიერებეფიშ ოსქვებურო ივითარებუ პროფესიული მუსიკა, რჩქინდუ შხვადოშხვა სტილეფი, სკოლეფი, მიმალუობეფი. მუსიკაშო დჷმახასიათაფალიე გჷმარენჯი ტიპიური სტრუქტურეფი, ნამუეფით გჷმოხანტუნა კონკრეტული ფარანიშ მუსიკალური სჷმჷნაფაშ მუშობურობეფც.

## მუსიკაში სტილეფი დო ჟანრეფი

ბლუზი — ელექტრონული მუსიკა — ვესტერნი — კამერული მუსიკა — კლასიკური მუსიკა — კომიკური ოპერა — მარში — ოპერა — ოპერეტა — პანკი — პასტორალი — პოპ–მუსიკა — რაფსოდია — რეგი — რეპი — როკ–მუსიკა — მეტალი — საესტრადო მუსიკა — სერენადა — სიმფონიური მუსიკა — სიმფონია — სიმღერა — სიუიტა — სონატა — სოული — ტანგო — ქანთრი — ოკათაშე მუსიკა — შანსონი - ჯაზი — ჰეროიკული ოპერა — ჰიმნი

## მუსიკაშ ართამი ტერმინეფი

* აკუსტიკა – სიმსი – ბემოლი – გამა – დიეზი – დინამიკა - ინტერვალი – მელოდია - მეტრი - მუსიკალური სკალა – ნოტი - პაუზა - პოლიფონია - რიტმი - სიმა – ტემბრი - ტემპი - ტონალობა – ხონარი – ჰარმონია

* a cappella - accelerando - adagio - allegretto - allegro - allentando - andante - andantino - appassionato - appoggiatura - continuo - crescendo - diminuendo - dolce- forte - fortissimo - glissando - largo - larghetto - metronome - obbligato - orchestra - ostinato - piano - pianissimo - pizicatto - presto - prestissimo - ralantando - sostenuto - staccato

* ბანი - ბარიტონი - ტენორი - კონტრალტო – მეცო-სოპრანო - სოპრანო

## მუსიკალური მიოგამალეფი

გიოშქუმალარი მიოგამალეფი - ელექტრონული მიოგამალეფი - კლავიშებიანი მიოგამალეფი - ოშურე მიოგამალეფი – სიმეფამი მიოგამალეფი – ხემამი მიოგსხვადასხვა

მუსიკაშ დარგიშ მოქარანეეფი

კომპოზიტორი – მობირე – მუსიკოსი
მუსიკალური კოლექტივეფი

ანსამბლი - ბენდი - დუეტი - კვარტეტი - მუსიკალური ბუნა - ორკესტრი – ტრიო - ქორო
ერუანული მუსიკა

აზერბაიჯანული მუსიკა – არაბული მუსიკა – ინდური მუსიკა – იტალიური მუსიკა – ქორთული მუსიკა
## ქოძირით თაშნეშე

* კომპოზიტორეფი
* მობირეეფი

## ქორთული რესურსეფი ინტერნეტის

* ქორთული მუსიკა
# 1920

|  |  |
| --- | --- |
| **ვითოშწანურა:**  | I · **II** · III |
| **ოშწანურა:**  | XIX · **XX** · XXI |
| **წანეფი:** | 1917 · 1918 · 1919  **1920** 1921 · 1922 · 1923 |

**1920 წანა შხვა კალენდარეფს**| გრიგორიანული კალენდარი | 1920 *MCMXX* |
| იულიანური კალენდარი | 1919—1920 (14 ღურთუთაშე) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერაწკჷმა | 7428—7429 (14 ეკენიაშე) |
| ურიული კალენდარი  | 5680—5681  |
| ისლამური კალენდარი | 1338—1339 |
| ჯვეშქორთული კალენდარი | (21 მელახშე) |
| - *ოქიანუშ აკოქიმინუაშე* | 7523—7524 (*„ჴფკგ“*—*„ჴფკდ“*) |
| - *ქირსეშე* | 1920 (*„ჩშკ“*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIV* მორთინა დო 76 (*„ოვ“*) *წანა* |
| ჯვეშსომეხური კალენდარი | 4412—4413 (11 მარაშინათუთაშე) |
| სომეხური ოხვამური კალენდარი | 1369 *ԹՎ* *ՌՅԿԹ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1912—1913 |
| რომიშ დორსხუაფაშე | 2672—2673 (4 მესიშე) |
| ჯვეშინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 1976—1977 |
| - *შაკა სამვატი* | 1842—1843 |
| - *კალი-იუგა* | 5021—5022 |
| ირანული კალენდარი | 1298—1299 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2463 |
| იაპონური კალენდარი | 9-ა წანა ტაისიო |
| ჩინური კალენდარი | 4616—4617 己未 — 庚申 ჸვინთელი შხური — ჩე ქია |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
19201920 (ვითოშ ჩხოროშ ეჩი) წანა** — გრიგორიანული კალენადრიშ ნარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე ცაშხა დო იულიანური კალენდარიშ ნარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე ჯუმაშხა. თე წანას კალენდარეფს შქას გინორთა რდჷ 13 დღა. თე წანა რე XX ოშწანურაშ მა-2 დეკადაშ მა-10 წანა.

## მოლინეფი

### ღურთუთა

### ფურთუთა

### მელახი

### პირელი

### მესი

### მანგი

### კვირკვე

### მარაშინათუთა

### ეკენია

### გჷმათუთა

### გერგობათუთა

### ქირსეთუთა

## დუნაბადი

### ღურთუთა

### ფურთუთა

### მელახი

### პირელი

### მესი

### მანგი

### კვირკვე

### მარაშინათუთა

### ეკენია

### გჷმათუთა

### გერგობათუთა

### ქირსეთუთა

## ნაღურა

### ღურთუთა

### ფურთუთა

### მელახი

### პირელი

### მესი

### მანგი

### კვირკვე

### მარაშინათუთა

### ეკენია

### გჷმათუთა

### გერგობათუთა

### ქირსეთუთა

## დღახუეფი
# კიევი

კიევი

**კიევი** (უკრ. Київ) — უკრაინაშ ნანანოღა დო უკაბეტაში ნოღა. მახორობა 2 679 653 კოჩი. კიევი უკრაინაშ ფინანსური, კულტურული დო კომერციული ცენტრი რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოფიციალური ვებ საიტი Archived 2008-01-04 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ორთაშობური მენცარობა

**ორთაშობური მენცარობა** რე მენცარობაშ დისციპლინა, ნამუთ გურაფულენს ორთაშობურ ფენომენეფს ობზერვაციული დო ექსპერიმენტალური რკვიებეფიშ გიმორინაფათ. ორთაშობურ მენცარობაქ შილებე დირთას ჟირი ნოჸელათ: თელარაშ მენცარობეფით დო ფიზიკური მენცარობეფით. თელარაშ მენცარობაშ ალტერნატიული ჯოხოდვალა ბიოლოგია რე. ფიზიკური მენცარობეფი ირთუ შხვადოშხვა დარგეფო: ფიზიკა, ქიმია, დიხაუჩაშ მენცარობეფი დო ასტრონომია.

## ლიტერატურა

* Defining Natural Sciences Ledoux, S. F., 2002: Defining Natural Sciences, *Behaviorology Today*, **5(1)**, 34–36.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ცინი

ცინიშ სახენწჷფო ჯვ. წ. 210 წანას

| ჩინეთიშ ისტორია **ჩინეთიშ ისტორია** |
| --- |
| **ჯვეში** |
| **3 მონარქი დო 5 იმპერატორი** |
| **სიაშ დინასტია** ჯვ. წ. 2100–1600 |
| **შანიშ დინასტია** ჯვ. წ.1600–1046 |
| **ჯოუშ დინასტია** ჯვ. წ.1045–256  |
|  **ბჟადალი ჯოუ** |
|  **ბჟაეიოლი ჯოუ** |
|    აფუნიშ დო დამორჩილიშ პერიოდი |
|    მალიმორი სათაროეფიშ პერიოდი |
| **იმპერიეფი** |
| **ცინი** ჯვ. წ. 221 –206  |
| **ხანიშ დინასტია** ძვ. წ. 206 – ახ. წ. 220  |
|   **ბჟადალიშ ხანი** |
|   **სინიშ დინასტია** |
|   **ბჟაეიოლიშ ხანი** |
| **სუმმაფობა** 220–280 |
|   **ვეი**, **შუ** და **უ** |
| **ძინიშ დინასტია** 265–420 |
|   **ბჟადალი ძინი** | **16 ომაფე** 304–439 |
|   **ბჟაეიოლი ძინი** |
| **ობჟათეშ დო ოორუეშ დინასტიეფი** 420–589 |
| **სუიშ დინასტია** 581–618 |
| **ტანიშ დინასტია** 618–907 |
|   (**მაჟირა ჯოუ** 690–705) |
| **5 მონარქია დო 10 ომაფე** 907–960 | **ლიაო** 907–1125 |
| **სუნიშ დინასტია** 960–1279 |  |
|   **ოორუე სუნი** |  | **ბჟ. სია** |
|   **ობჟათე სუნი** | **ძინი** |  |
| **იუანიშ დინასტია** 1271–1368 |
| **მინიშ დინასტია** 1368–1644 |
| **ცინიშ დინასტია** 1644–1911 |
| **თეხანური ერა** |
| **ჩინეთიშ რესპუბლიკა** 1912–1949 |
| **ჩინეთიშ ოკათე რესპუბლიკა**  1949–ასეშა | **ჩინეთიშ რესპ. (ტაივანი)** 1949–ასეშა |
| **თაშნეშე ქოძირით**

ჩინეთიშ ისტორიოგრაფია
ჩინეთიშ ისტორიაშ ქრონლოგია
ჩინეთიშ დინასტიეფი
ჩინური ნინა
ჩინური ხელუანობა
ეკონომიკური ისტორია
 |
| თე დაფაშ: ძირაფა • სხუნუა • რედ. |

**ცინი** — იმპერატორეფიშ დინასტია ჩინეთის, ჯვ. წ. 221-207 წწ. დინასტიაშ დჷმარსხუაფალი რე ცინ შიხუანდი. ნანანოღა — ნოღა სიანიანი. ცინიშ პატჷნალაშ პერიოდის აკიქიმინჷ ჩინეთიშ ისტორიას მაართა ცენტრალიზაფილი სახენწჷფოქ. ქიანაქ გირთჷ 36 აკანო, ნამუეფსჷთ იმპერატორიშით დორინაფილი მოხელეეფი პატჷნენდეს. იროიან ლჷმეფქ ქიანაშ ოორუეშე დო ობჟათეშე, ჩინეთიშ დიდი კედალაშ დო მიარემუდანამი დოხორეეფიშ დოდგჷმაქ ოგინაგაფუე ორხუშ გონძალიერაფა გჷმიჭანუ. ჯვ. წ. 209 წანაშ ბოლოს დო 208 წანაშ დაჭყაფუს, ქიანას მადუ ოკათე რიეფქ. გჷმათუთაშ რიაშ ართ-ართი მადუდეშ ლიუ ბანიშ არმიაქ ნოღა სიანიანი ქიხვამილუ დო ცინიშ დინასტიაქ არსებობა მეჭყორიდუ.

## ლიტერატურა

* ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ტ. 11, ხს. 220, ქართი, 1987 წანა.
# თეოკრატია

| სახენწჷფო დუდალაშ ფორმეფი დო სისტემეფი  |
| --- |
| * ავტოკრატია
* ანარქია
* არისტოკრატია
* ბიუროკრატია
* გერონტოკრატია
* დემარქია
* დემოკრატია

* იმიტაციური დემოკრატია
* ლიბერალური დემოკრატია
* წჷმმარინაფონი დემოკრატია
* ბონი დემოკრატია
* ბურჟუაზიული დემოკრატია
* დესპოტიზმი
* ჯამახირია
* დიარქია
* დიქტატურა

* ოურდუმე დიქტატურა
* ფაშისტური დიქტატურა
* პროლეტარიატიშ დიქტატურა
* ნაციონალური დიქტატურა
* იდეოკრატია
* იზოკრატია
* კლეპტოკრატია
* კომუნა
* კორპორატოკრატია
* კრიტარქია
* მარიონეტული სახენწჷფო
* მატრიარქატი
* მერიტოკრატია
* მილიტოკრატია
* მონარქია

* აბსოლუტური მონარქია

* რუსული ავტოკრატია

* მოსოფელიშ მონარქია
* გჷშაგორაფონი მონარქია
* კონსტიტუციური მონარქია
	+ დუალისტური მონარქია
	+ საპარლამენტო მონარქია
* აპიჯალურ-წჷმმარინაფონი მონარქია
* ფეოდალური მონარქია

* საგვარო მონარქია
* ორდოფეოდალური მონარქია

* სახანო (კაგანატი)
* ცარიზმი
* ნოოკრატია
* ართპარტიული სისტემა
* ოლიგარქია
* ოხლოკრატია
* პატრიარქატი

* ბელადობა
* პლუტოკრატია
* რესპუბლიკა

* ოკათე რესპუბლიკა
* საპარლამენტო რესპუბლიკა
* საპრეზიდენტო რესპუბლიკა
* ესვარილი რესპუბლიკა
* სხუნური რესპუბლიკა
* თალასოკრატია
* თელუროკრატია
* თეოკრატია
* ტექნოკრატია
* ტიმოკრატია
* ტირანია
* ტოტალიტარიზმი
* ხუნტა
* ეთნოკრატია
 |
| **პორტალი:პოლიტიკა** ·  |

* **თეოკრატია** (ოქსფორდიშ გოსხუნუაფონ ლექსიკონიშ მეჯინათ) — ხემანჭუაფაშ სისტემა, სოდე პაპობა გამაგენს ჟიღორონთიშ ვარ-და ღორონთიშ ჯოხოთ .
* **თეოკრატია** (ბერძენ. θεός „თეოს“ — ღორონთი დო κρατεῖν „კრატეინ“ — გამაგალა) — სახენწჷფო გამაგალაშ ფორმა, ნამუშ ბორჯისჷთ უმაღალაშ ხეშუულება გეპონუ ართ ვარ-და მუსხირენ რელიგიაშ დოქტრინას დო გამაგალა იმანჯებუ რელიგიურ პრინციპეფიშ მეჯინათ.

## სქოლიო
# ჯორჯ ვაშინგტონი

ჯორჯ ვაშინგტონი
**ჯორჯ ვაშინგტონი** (ინგლ. George Washington; დ. 22 ფურთუთა 1732, ვესმორლენდ ქაუნთი, ააშ — ღ. 14 ქირსეთუთა 1799, მაუნტ-ვერნონი, ააშ) — ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ მაართა პრეზიდენტი 1789-1797 წანეფს.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* American President: George Washington (1732–1799) Archived 2008-10-14 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  at the Miller Center of Public Affairs, University of Virginia
* George Washington: A Resource Guide at the Library of Congress
* George Washington Resources Archived 2006-06-30 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  at the University of Virginia Library
* George Washington Archived 2012-08-16 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  at the White House
* The Papers of George Washington at the Avalon Project
* George Washington's Mount Vernon Estate, Museum & Gardens
	+ *Discover the Real George Washington: New Views from Mount Vernon* Archived 2011-12-29 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine. , a traveling exhibit
* George Washington Birthplace National Monument, Virginia from the National Park Service
* Painting of John Gano Baptizing George Washington Archived 2012-02-03 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  at William Jewell College, Liberty, Missouri
* *Copies of the wills of General George Washington: the first president of the United States and of Martha Washington, his wife* (1904), edited by E. R. Holbrook
* George Washington at C-SPAN's *American Presidents: Life Portraits*
* Rediscovering George Washington Archived 2012-01-24 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  at Public Broadcasting Service
* What Made George Washington a Good Military Leader?. *EDSITEment: Lesson Plans*. National Endowment for the Humanities.
* George Washington - ნახანდეფი პროექტ „გუტენბერგის“