# მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა

| მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა |
| --- |
|  სათიშ ისინდიშჸურე, დაჭყაფუ ჟილენი კვარჩხანი კუნთხუშე: ელ-ალამეინიშ მაართა ბურჯაფი; ჩინარეფი, ნამუეფი შურდგჷმილო ნთხორეს იაპონარი ჯარიშკოჩეფქ; სხუნუეფიშ ჯარეფი ზოთონჯიშ მენტებაშ ბორჯის; იაპონური ფურინჯეფი ავიამაღელი სიოკაკუშე ეფურინუაშო იზადუაფჷნა; გომორძგუალაშ შანი რაიხსტაგის; გერმანული წყარიშგიმენი ნიშ მენტებაშ ბორჯის |
|

|  |  |
| --- | --- |
| თარიღი | 1 ეკენია 1939 — 2 ეკენია 1945 |
| ორენი | ევროპა, რჩქალი ოკიანე, ატლანტიშ ოკიანე, ობჟათე-ბჟაეიოლი აზია, ჩინეთი, არხო ბჟაეიოლი, სქირონაშქა ზუღა დო აფრიკა |
| ბაძაძი | \* გერმანიაშო, 1919 წანაშ ვერსალიშ ოთინჩალე აპიჯალაშ მონკა პიჯალეფი
* ადოლფ ჰიტლერიშ ერუანულ-სოციალისტური იდეეფი დო პოლიტიკა
* შხვა სახენწჷფოეფიშ პოლიტიკა
* ვერსალ-ვაშინგტონური სისტემაშ შედეგეფი
* მოსოსფელიშ ეკონომიკური კრიზისი
 |
| შედეგი | * ანტი-ჰიტლერული კოალიციაშ გომორძუაფა; გერმანიაშ დო თიში მორსხუეეფიშ აკოცჷმა
* გერმანიაშ ტერიტორიეფიშ ოკუპაცია დო გომორძგუაფილეფს შქას გორთუალა
* გოართოიანაფილი ერეფიშ ორგანიზაციაშ დორსხუაფა
* ფაშისტური დო ნაცისტური იდეოლოგიეფიშ გოხურგუა დო თხოზინი
* ააშ დო სსრრ ჟისახენწჷფოეფო გჷნმირთჷნა
* გოართოიანაფილი ომაფეშ დო საფრანგეთიშ როლიშ რკება მოსოსფელიშ პოლიტიკას
* მოსოსფელიშ გორთუალა ჟირ კარეთ, რგილი ლჷმაშ დოჭყაფა
* რანწკი ბჟაეიოლი დო ცენტრალური ევროპაშ სახენწჷფოშა პროსხუნუური თარობეფიშ ხეშუულებაშა მულა
* დეკოლონიზაციაშ პროცესიშ დო კოლონიური იმპერიეფიშ აკოცჷმაშ დოჭყაფა
 |

 |
| კუნთხუეფი |
| **ანტი-ჰიტლერული კოალიცია**:
* გოართოიანაფილი ომაფე
* სსრრ (1941 წანაშე)
* ააშ (1941 წანაშე)
* საფრანგეთი (1940 წანაშახ)
* დუდიშული საფრანგეთი (1940 წანაშე)
* ჩინეთი
* შხვა მორსხუე ქიანეფი
 | **ლირე ბერლინი-რომი-ტოკიო**:
* ნაცისტური გერმანია
* იტალიაშ ომაფე (1940—1943)
* იტალიაშ სოციალისტური რესპუბლიკა (с 1943)
* იაპონიაშ იმპერია
* „ლირეშ“ შხვა ქიანეფი
 |
| მადუდეეფი |
| \*  უ. ჩერჩილი
* ი. სტალინი
* ფ. რუზველტი
* შ. დე გოლი
* ჩან კაიში
 | \*  ა. ჰიტლერი
* ბ. მუსოლინი
* სიოვაშ იმპერაოტრი
 |
| ნოდინაფეფი |
| **ოურდუმე:** 16,000,000-შე უმოსი **ომენოღალე:** 45,000,000-შე უმოსი **გვალო:** 61,000,000-შე უმოსი | **ოურდუმე:** 8,000,000-შე უმოსი **ომენოღალე:**4,000,000-შე უმოსი **გვალო:** 12,000,000-შე უმოსი |

ლჷმაშ მიმალუობა ევროპას (ანიმაცია)
**მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმა** — არძაშე მასშტაბური დო ზისხირმაწჷმე კონფლიქტი რდჷ კოჩობურობაშ ისტორიას.

აზიას მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაქ დიჭყჷ იაპონია-ჩინეთიშ მაჟირა ლჷმათ 1937 წანაშ 7 კვირკვეს დო ევროპას გერმანიაშ გენთხაფათ პოლონეთშა 1939 წანაშ 1 ეკენიას. ოლჷმე სიტუაციაქ ევროპას გეთუ 1945 წანაშ 8 მესიშ ვერმახტიშ კაპიტულაციათ, დო აზიას — 1945 წანაშ 2 ეკენიას იაპონიშ კაპიტულაციათ.

მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ გოძვენას გერმანია, იტალია დო იაპონია აწარმენდეს დოჸუნაფონი ლჷმეფს მოსოფელიშ ანდა ქიანაშ სააწმარენჯოთ. თინეფიშ თარი აწმარენჯეფი რდეს: საფრანგეთი, გოართოიანაფილი ომაფე დო ჩინეთიშ რესპუბლიკა, მოლოტოვ-რიბენტროპიშ პაქტიშ დორცუაფაშ უკული სახუნუეფიშ რსხუ დო იაპონიაშ პერლ-ჰარბორშა გენთხაფაშ უკული — ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფი.

მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ თარი ბურჯაფიშ აბანი რდჷ: აზია, რჩქალი ოკიანეშ ღანჩო, ევროპა დო ოორუე აფრიკა. ოლჷმე მენტებეფი თაშნეშე მიშჷ ოორუე ამერიკას (არქტიკა) ალასკას დო გრენლანდიას, არხო ბჟეიოლს — ერაყის დო ირანს, ბჟაეიოლ აფრიკას — ეთიოპიას დო სომალის, თაშნეშე ობჟათე ამერიკას (სურინამიშ დოჸუნაფა), ტიბეტის (ტოლსტოი-დოლანიშ მისია) დო ანტარქტიდასჷთ (ოპერაცია „ტაბარინი“).

მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმას გოჭყორდჷ 60 მილიონშახ ადამიერიშ შური, თინეფს შქას 20 მილიონშახ თინჩალი მენოღალეშ. ლჷმაშ შურკვათი ნაშვეპა რდჷ ჸონიერი იდეოლოგიზმით, ნამუქჷთ ანდა ოურდუმე დჷნაშებუ დო თინჩალი მახორობაშა სისტემატიური ნძალება გჷმიჭანუ, ნამუქჷთ გენოციდშათ გინორთჷ.

## ლიტერატურა

* *სიმონიძე გ.*, ქსე, ტ. 6, ხს. 583, ქთ., 1983 წანა

## რესურსეფი ინტერნეტის

* მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ სურათეფი

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |