Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# L

| ლათინური ასო „L“ |
| --- |
| ჯოხოდვალა |
| L: |
LATIN CAPITAL LETTER L |
|  |
| l: |
LATIN SMALL LETTER l |
| უნიკოდი |
| L: |
U+004C |
|  |
| l: |
U+006C |
| HTML-კოდი |
| L: | `&#76;` ვარდა`&#x004C;` |
|  |
| l: | `&#108;` ვარდა `&#x006C;` |
| ასო „L-შ“ სურათი |
|  |
| **ვიკიოწკარუე  ასო „L“** |

**L**, **l** — ლათინური ანბანიშ 12-ა ასო. წარმაფილი რე სემიტური ტურკიშე, ნამუთ ეთმეშანუნდჷ სიმსის /l/. მუშჸურე, თეშ გოჭყაფაშ წყუ ეგვიპტური იეროგლიფი რე, ნამუთ სემიტეფქ ანბანური დოშანილობათ გჷმირინეს. ბერძენული ასო ლამბდა Λ (ასომთავრული) ვარდა λ (ნუსხური), ხოლო ექვივალენტური ეტრუსკული დო ლათინური ასოეფი, წჷმარინუანს კინ თი სიმსის, ნამუთ სემიტურს რე.

| ეგვიპტური იეროგლიფი *`wt* | პროტო-სემიტური L | ფინიკიური L | ეტრუსკული L | ბერძენული ლამბდა |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |  |  |  |  |

## კლავიატურა

კომპიუტერიშ კლავიატურას წჷმარინუანს გეჸვენჯი სიმბოლოეფიშ ართობურობას:

* L —  `Alt` + `0` `0` `7` `6`
* l —  `Alt` + `0` `1` `0` `8`

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Graphemica (L)
* Graphemica (l)

| L |
| --- |
| ლათინური ანბანი |
|

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   | Aa | Bb | Cc | Dd |   |
| Ee | Ff | Gg | Hh | Ii | Jj |
| Kk | Ll | Mm | Nn | Oo | Pp |
| Qq | Rr | Ss | Tt | Uu | Vv |
|   | Ww | Xx | Yy | Zz |   |
| გეძინელი შანეფი: |
| À | Á | Â | Ã | Ä | Å | Æ |
| Ā | Ă | Ą | Ć | Ĉ | Ċ | Č |
| Ç | Ď | Đ | È | É | Ê | Ë |
| Ē | Ĕ | Ė | Ę | Ě | Ĝ | Ğ |
| Ġ | Ģ | Ĥ | Ħ | Ì | Í | Î |
| Ï | Ĩ | Ī | Ĭ | Į | İ | Ĵ |
| Ķ | Ĺ | Ļ | Ľ | Ŀ | Ł | Ñ |
| Ń | Ņ | Ň | Ŋ | Ò | Ó | Ô |
| Õ | Ö | Ō | Ŏ | Ő | Ø | Œ |
| Ŕ | Ŗ | Ř | Ś | Ŝ | Ş | Š |
| ß | Ţ | Ť | Ŧ | Ù | Ú | Û |
| Ü | Ũ | Ū | Ŭ | Ů | Ű | Ų |
| Ŵ | Ý | Ŷ | Ÿ | Ź | Ż | Ž | Ə |

 |
# საფრანგეთიშ მაართა იმპერია

|  |
| --- |
| **საფრანგეთიშ მაართა იმპერიაფრანგ. Empire Françaisიმპერია* |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←
  ←
  ←
  ←  | 1804 — 1815 |  →    →    →    →    →    →    →
   →
   → |

 |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
|  | შილა | გერბი |  |

 |
| **ჰიმნიულაშ ობირეში* |
|  საფრანგეთიშ იმპერია ტერიტორიული ექსპანსიაშ პიკის, 1812 წანას |
| **ნანანოღა** | პარიზი |
| **ნინა** | ფრანგული (ოფიციალური), ლათინური, კორსიკული, ბრეტონული, ბასკური, ბჟადალი რომანსული, ბჟადალი გერმანული, ბჟადალი სლავური, ობჟათე სლავური |
| **რელიგია** | კათოლიციზმი (სახენწჷფო რელიგია), ლუთერანიზმი, კალვინიზმი, იუდაიზმი |
| **ფარაშ ართური** | ფრანკი |
| **ფართობი** | 2,100,000 კმ² (1812) |
| **მახორობა** | 44 მლნ. (1812) |
| **დუდალაშ ფორმა** | უნიტარული ბონაპარტისტული აბსოლუტური მონარქია (1804-1814) უნიტარული ბონაპარტისტული გვერდო-კონსტიტუციური მონარქია (1815) |
| **იმპერატორი** |
|  - 1804–1814/1815 | ნაპოლეონ I |
|  - 1815 | ნაპოლეონ II |
|  |

**საფრანგეთიშ მაართა იმპერია** (ფრანგ. Empire Français) — ნაპოლეონ ბონაპარტიშ იმპერიაშ ეპოქა საფრანგეთის. იგინძორებუდჷ 1804 წანაშ 18 მესიშე 1814 წანაშ 3 მესიშახ დო უკულ კინ ჭიჭე ხანს 1815 წანაშ 20 მელახიშე 7 კვირკვეშახ.

1804 წანაშ 18 მესის საფრანგეთიშ კონსერვატორული სენატიქ მაართა კონსული ნაპოლეონ ბონაპარტი დანტკიცჷ საფრანგეთიშ იმპერატორო. 1804 წანაშ 2 ქირსეთუთას, ნაპოლეონი აკურთხეს იმპერატორო. ჸათე მოლინეფით გეთუ საფრანგეთიშ კონსულობაშ დო მაართა რესპუბლიკაშ პერიოდიქ. ნაპოლეონიშ მართუალათ, საფრანგეთიქ მიოჭირინუ პოლიტიკური დო ოურდუმე დომინაციას კონტინენტური ევროპას. საფრანგეთიქ გემორძგუ მასუმა კოალიციაშ დო მანთხა კოალიციაშ ლჷმეფს დო მიოჭირინუ მაქსიმალური ტერიტორიული ექსპანსია ევროპაშ კონტინენტის. ნაპოლეონიშ ლჷმეფქ გაფართინუ საფრანგეთიშ გოლინა. იმპერიაშ დომინანტობაშ პიკის, 1812 წანას, საფრანგეთიშ იმპერია აკმოდირთუდჷ 130 დეპარტამენტიშე დო ჸუნდჷ დოხოლაფირო 44 მილიონი მახორუ.

რუსეთის ნაპოლეონიშ მარცხიშ უკულ, 1813 წანაშ 16-19 გჷმათუთას, ნოღა ლაიფციგიშ გოხოლუას, მორსხუეეფქ (რუსეთი, ავსტრია, პრუსია, შვედეთი) ორჯგინეს ნაპოლეონიშ არმიას. 1814 წანას ნაპოლეონი გეგნარინეს დო გეგნახორეს ელბაშ კოკიშა. საფრანგეთიშა კინ ბურბონეფქ დირთეს. ნაპოლეონქ ელბაშე ინტუ, საფრანგეთიშა გეგნორთჷ დო 110 დღათ (1815 წანაშ 20 მელახი — 8 კვირკვე) კინ დირთინუ ხეშულობა. მორსხუეეფქ (ბრიტანეთი, პრუსია, ნიდერლანდეფი), 1815 წანაშ 18 ივანობას, ვატერლოოშ ლჷმას ორჯგინეს ნაპოლეონს. ნაპოლეონს დათმებაფეს ხეშულობა დო გეგნახორეს წიმინდე ელენეშ კოკიშა.

ჸათე მოლინეფით დო კინ ბურბონეფიშ რესტავრაციათ გეთუ საფრანგეთიშ მაართა იმპერიაშ პერიოდიქ.

## ლიტერატურა

* Fisher, Todd & Fremont-Barnes, Gregory (2004). The Napoleonic Wars: The Rise and Fall of an Empire. Oxford: Osprey Publishing Ltd.
* Godechot, Jacques; et al. (1971). The Napoleonic era in Europe. Holt, Rinehart and Winston.
# 1801

|  |  |
| --- | --- |
| **ვითოშწანურა:**  | I · **II** · III |
| **ოშწანურა:**  | XVIII · **XIX** · XX |
| **წანეფი:** | 1798 · 1799 · 1800  **1801** 1802 · 1803 · 1804 |

**1801 წანა შხვა კალენდარეფს**| გრიგორიანული კალენდარი | 1801 *MDCCCI* |
| იულიანური კალენდარი | 1800—1801 (13 ღურთუთაშე) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერაწკჷმა | 7309—7310 (13 ეკენიაშე) |
| ურიული კალენდარი  | 5561—5562  |
| ისლამური კალენდარი | 1215—1216 |
| ჯვეშქორთული კალენდარი | (21 მელახშე) |
| - *ოქიანუშ აკოქიმინუაშე* | 7404—7405 (*„ჴჳდ“*—*„ჴჳე“*) |
| - *ქირსეშე* | 1801 (*„ჩყა“*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIII* მორთინა დო 489 (*„ჳპთ“*) *წანა* |
| ჯვეშსომეხური კალენდარი | 4293—4294 (11 მარაშინათუთაშე) |
| სომეხური ოხვამური კალენდარი | 1250 *ԹՎ* *ՌՄԾ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1793—1794 |
| რომიშ დორსხუაფაშე | 2553—2554 (3 მესიშე) |
| ჯვეშინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 1857—1858 |
| - *შაკა სამვატი* | 1723—1724 |
| - *კალი-იუგა* | 4902—4903 |
| ირანული კალენდარი | 1179—1180 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2344 |
| იაპონური კალენდარი | 1-ა წანა კიოვა |
| ჩინური კალენდარი | 4497—4498 庚申 — 辛酉 ჩე ქია — ჩე მუმული |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
18011801 (ვითოშ ბრუოშ ართი) წანა** — გრიგორიანული კალენადრიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე ცაშხა დო იულიანური კალენდარიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე თახაშხა. თე წანას კალენდარეფს შქას გინორთა რდჷ 12 დღა. თე წანა რე XIX ოშწანურაშ 1-ა დეკადაშ 1-ა წანა.

## მოლინეფი

* ნოღაშ სტატუსიქ მიაჩჷ გორს, თელავს, დუშეთის დო სიღნაღის.
* ღურთუთა - დავით გიორგიშ სქიქ ომაფეშ გამაგეთ გჷმიცხადჷ.
* მესი - დავით გიორგიშ სქი რუსეფქ ომაფეშ გამაგებაშე გეგნარინეს დო აკოქიმინეს ქართლ-კახეთიშ ობორჯე გამაგალა
* 12 ეკენია - ალექსანდრე I-ქ ხე მაჭარჷ მანიფესტის ქართლ-კახეთიშ ომაფეშ გოუქვაფაშ გეშა.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ქორეოგრაფია

**ქორეოგრაფია** (ბერძნულო choreia - სხაპუა დო ...გრაფია) რე სხაპუაშ ხელუანობა. თიში დუდშეიანი შანულობა რდჷ დინნაჭარა სხაპუაშ გეშა, უკულნეშის – სხაპუაშ, ბალეტიშ დორსხუაფაშ ხელუანობა,დო მა–19 ოშწანურაშ ლიაშე ალმახანური შანულობათ იხვარებაფუაფუ.

ქორეოგრაფიაშ, სხაპუაშ ხელუანობაშ დუმაგურაფალი მენცარობას **ქორეოლოგიას** უძახუნა.

## ქოძირით თაშნეშე

* სხაპუა
* ბალეტი

## ქორთული რესურსეფი ინტერნეტის

* საქორთუოშ სხაპუაშ ერუანული ანსამბლი*[ღურელ რსხილი]*
* ქორთული ოკათაშე სხაპუა
# 20 კვირკვე

**ჩილათა:** ხასჷლაშ სტატუსიშ ინდიკატორი `name` ატრიბუტი ვა რდას ოკო ცაიორი.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **კვირკვე** | >> |
| თუთ | თახ | ჯუმ | ცაშ | ობი | შურ | ჟაშ |
|   |   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |   |
| **2026** |

**20 კვირკვე** რე გრიგორიანული კალენდარიშ 201-ა დღა (ნარკი წანეფს — 202-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე 164 დღა.

## დღაშ მონახვამილეფი

## თე დღას დუნაბადი კათა

## თე დღას ნაღურა კათა

## დღახუეფი

## ხოლო ქოძირით

## გალენი რცხუეფი

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
20 კვირკვე {{BBC: თე დღას}}
* *The New York Times* – თე დღას ((ინგლ.))
# 1892

|  |  |
| --- | --- |
| **ვითოშწანურა:**  | I · **II** · III |
| **ოშწანურა:**  | XVIII · **XIX** · XX |
| **წანეფი:** | 1889 · 1890 · 1891  **1892** 1893 · 1894 · 1895 |

**1892 წანა შხვა კალენდარეფს**| გრიგორიანული კალენდარი | 1892 *MDCCCXCII* |
| იულიანური კალენდარი | 1891—1892 (13 ღურთუთაშე) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერაწკჷმა | 7400—7401 (13 ეკენიაშე) |
| ურიული კალენდარი  | 5652—5653  |
| ისლამური კალენდარი | 1309—1310 |
| ჯვეშქორთული კალენდარი | (21 მელახშე) |
| - *ოქიანუშ აკოქიმინუაშე* | 7495—7496 (*„ჴჳჟე“*—*„ჴჳჟვ“*) |
| - *ქირსეშე* | 1892 (*„ჩყჟბ“*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIV* მორთინა დო 48 (*„მჱ“*) *წანა* |
| ჯვეშსომეხური კალენდარი | 4384—4385 (11 მარაშინათუთაშე) |
| სომეხური ოხვამური კალენდარი | 1341 *ԹՎ* *ՌՅԽԱ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1884—1885 |
| რომიშ დორსხუაფაშე | 2644—2645 (3 მესიშე) |
| ჯვეშინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 1948—1949 |
| - *შაკა სამვატი* | 1814—1815 |
| - *კალი-იუგა* | 4993—4994 |
| ირანული კალენდარი | 1270—1271 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2435 |
| იაპონური კალენდარი | 25-ა წანა მენძი |
| ჩინური კალენდარი | 4588—4589 辛卯 — 壬辰 ჩე ყურდგელი — უჩა დრაკონი |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
18921892 (ვითოშ ბრუოშ ოთხონეჩდოვითოჟირი) წანა** — გრიგორიანული კალენადრიშ ნარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე ობიშხა დო იულიანური კალენდარიშ ნარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე ჯუმაშხა. თე წანას კალენდარეფს შქას გინორთა რდჷ 12 დღა. თე წანა რე XIX ოშწანურაშ მა-10 დეკადაშ მა-2 წანა.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# 1446

|  |  |
| --- | --- |
| **ვითოშწანურა:**  | I · **II** · III |
| **ოშწანურა:**  | XIV · **XV** · XVI |
| **წანეფი:** | 1443 · 1444 · 1445  **1446** 1447 · 1448 · 1449 |

**1446 წანა შხვა კალენდარეფს**| გრიგორიანული კალენდარი | 1446 *MCDXLVI* |
| იულიანური კალენდარი | 1445—1446 (10 ღურთუთაშე) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერაწკჷმა | 6954—6955 (10 ეკენიაშე) |
| ურიული კალენდარი  | 5206—5207  |
| ისლამური კალენდარი | 849—850 |
| ჯვეშქორთული კალენდარი | (21 მელახშე) |
| - *ოქიანუშ აკოქიმინუაშე* | 7049—7050 (*„ჴმთ“*—*„ჴნ“*) |
| - *ქირსეშე* | 1446 (*„ჩჳმვ“*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIII* მორთინა დო 134 (*„რლდ“*) *წანა* |
| ჯვეშსომეხური კალენდარი | 3938—3939 (11 მარაშინათუთაშე) |
| სომეხური ოხვამური კალენდარი | 895 *ԹՎ* *ՊՂԵ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1438—1439 |
| რომიშ დორსხუაფაშე | 2198—2199 (30 პირელიშე) |
| ჯვეშინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 1502—1503 |
| - *შაკა სამვატი* | 1368—1369 |
| - *კალი-იუგა* | 4547—4548 |
| ირანული კალენდარი | 824—825 |
| ბუდისტური კალენდარი | 1989 |
| იაპონური კალენდარი |  |
| ჩინური კალენდარი | 4142—4143 乙丑 — 丙寅 წვანე ხოჯი — ჭითა ჸილო |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
14461446 (ვითოშ ოთხოშ ჟარნეჩდოამშვი) წანა** — იულიანური კალენდარიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე შურიშხა. თე წანა რე XV ოშწანურაშ მა-5 დეკადაშ მა-6 წანა.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# კიმ ჩენ ირი

კიმ ჩენ ირი
**კიმ ჩენ ირი** (ჰანგული 김정일, ჰანჯა 金正日) (დ. 16 ფურთუთა, 1941 – ღ. 17 ქირსეთუთა, 2011) — კორეაშ ოკათე დემოკრატიული რესპუბლიკაშ (ოორუე კორეა) მადუდე. კორეაშ ხანდაშ პარტიაშ გენერალური მელამოსე. ოორუე კორეაშ თარი ცხენედეფიშთარი. „დიდი ბელადიშ“ — კიმ ირ სენიშ სქი დო მონძე.

თინა რდჷ კორეაშ ხანდაშ პარტიაშ (მადუდე პარტია 1948 წანაშე) გენერალური მდივანი, ოორუე კორეაშ დუდთხილუაშ ერუანული კომისიაშ დუდმახვენჯი, მოსოფელს სიდიდათ მაოთხა — ოორუე კორეაშ არმიაშ უმაღალაში ცხენედეფიშთარი.

2009 წანას, ოორუე კორეაშ კონსტიტუციაშა მიშაღალირი თირაფეფიშ ოსხირშე თის „უჟინაში ლიდერქ“ ქიგიადუ. თინა თაშნეშიშე ჯოხონელქ იჸუ მუჭოთ „ოჸოროფული ლიდერი“, „ჩქინი მუმა“, „გენერალი“ დო „გენერალისიმუსი“. თიში ბოში კიმ ჩჟონ ინი მუშეფიშ პარტიაშ დუდობას დოწოხოლინელქ იჸუ მადუდე პოზიციაშა. 2010 წანას ჟურნალ ფორბსიშ მოსოფელიშ უდიდარაშ ადამიერეფიშ ერკებულს თის (კიმ ჩჟონ ინის) 31-ა აკანი უკებუდჷ. 2011 წანაშ 19 ქირსეთუთას ოორუე კორეაშ თარობაქ გასჷმუ ჩინება კიმ ჩენ ირიშ ღურაშენ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Born in the USSR – Kim Jong-il's childhood.
* The many family secrets of Kim Jong Il Archived 2005-02-13 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* "Hidden Daughter" Visits Kim Jong-il Every Year (also includes photos of Kim during his youth)
* BBC, North Korea's secretive 'first family'
* BBC, Profile: Kim Jong-il
* Obituary: Kim Jong-il, BBC News, 19 December 2011
* BBC, Who will succeed N Korea's Kim Jong-il?

## სქოლიო
# ალბერტ აინშტაინი

ალბერტ აინშტაინი
**ალბერტ აინშტაინი** (გერმ. Albert Einstein დ. 14 მელახი, 1879, ულმი, გერმანია — ღ. 18 პირელი, 1955, პრინსთონი, ააშ) — გერმანალი ფიზიკოსი-თეორეტიკოსი, მერჩქინელი რე XX ოშწანურაშ უდიდაშ მენცარო. აინშტაინქ წჷმარინუ ფარდობითობაშ თეორია. გურაფულენდჷ კვანტურ მექანიკას, სტატისტიკური მექანიკას დო კოსმოლოგიას. 1921 წანას გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ალბერტ აინშტაინიშ არქივი
* ალბერტ აინშტაინი დო ატომური ბომბი
# მიშელ ჰაზანავიჩუსი

|  |
| --- |
| მიშელ ჰაზანავიჩუსი |
|  |
| მოღალობა |
რეჟისორი
 |
|
ბიოგრაფიული ჩინებეფი
 |
| დაბადებაშ თარიღი |
29 მელახი, 1967
 |
| დაბადებაშ აბანი |
პარიზი
 |
| დოლმახორალა |
პარიზი, ლოს-ანჯელესი
 |
| ალმასქუ |
ბერენის ბეჟო
 |
| ჯილდოეფი: |
ოსკარი BAFTA
 |
|  |

**მიშელ ჰაზანავიჩუსი** (ფრანგ. Michel Hazanavicius დ.29 მელახი, 1967, პარიზი) — ფრანგი რეჟისორი, პროდიუსერი დო სცენარისტი. ჩინებული რე 2011 წანას გინოღალირი ფილმით „არტისტი“.

## ფილმოგრაფია

* 2011 - არტისტი *(The Artist)*
* 2012 - მალაჸაფეეფი *(The Players)*
* 2014 - გორუა *(The Search)*

## რესურსეფი ინტერნეტის

* შეგილებუნა ქოძირათ მედიაფაილეფი თემაშე **„მიშელ ჰაზანავიჩუსი“** ვიკიოწკარუეს.
* მიშელ ჰაზანავიჩუსი — კინოფილმეფიშ ინტერნეტ მუნაჩემეფიშ ბაზას (ინგლისური)
* Michel Hazanavicius at WN
# 1891

|  |  |
| --- | --- |
| **ვითოშწანურა:**  | I · **II** · III |
| **ოშწანურა:**  | XVIII · **XIX** · XX |
| **წანეფი:** | 1888 · 1889 · 1890  **1891** 1892 · 1893 · 1894 |

**1891 წანა შხვა კალენდარეფს**| გრიგორიანული კალენდარი | 1891 *MDCCCXCI* |
| იულიანური კალენდარი | 1890—1891 (13 ღურთუთაშე) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერაწკჷმა | 7399—7400 (13 ეკენიაშე) |
| ურიული კალენდარი  | 5651—5652  |
| ისლამური კალენდარი | 1308—1309 |
| ჯვეშქორთული კალენდარი | (21 მელახშე) |
| - *ოქიანუშ აკოქიმინუაშე* | 7494—7495 (*„ჴჳჟდ“*—*„ჴჳჟე“*) |
| - *ქირსეშე* | 1891 (*„ჩყჟა“*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIV* მორთინა დო 47 (*„მზ“*) *წანა* |
| ჯვეშსომეხური კალენდარი | 4383—4384 (11 მარაშინათუთაშე) |
| სომეხური ოხვამური კალენდარი | 1340 *ԹՎ* *ՌՅԽ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1883—1884 |
| რომიშ დორსხუაფაშე | 2643—2644 (3 მესიშე) |
| ჯვეშინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 1947—1948 |
| - *შაკა სამვატი* | 1813—1814 |
| - *კალი-იუგა* | 4992—4993 |
| ირანული კალენდარი | 1269—1270 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2434 |
| იაპონური კალენდარი | 24-ა წანა მენძი |
| ჩინური კალენდარი | 4587—4588 庚寅 — 辛卯 ჩე ჸილო — ჩე ყურდგელი |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
18911891 (ვითოშ ბრუოშ ოთხონეჩდოვითაართი) წანა** — გრიგორიანული კალენადრიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე ცაშხა დო იულიანური კალენდარიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე თახაშხა. თე წანას კალენდარეფს შქას გინორთა რდჷ 12 დღა. თე წანა რე XIX ოშწანურაშ მა-10 დეკადაშ 1-ა წანა.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# 1906

|  |  |
| --- | --- |
| **ვითოშწანურა:**  | I · **II** · III |
| **ოშწანურა:**  | XIX · **XX** · XXI |
| **წანეფი:** | 1903 · 1904 · 1905  **1906** 1907 · 1908 · 1909 |

**1906 წანა შხვა კალენდარეფს**| გრიგორიანული კალენდარი | 1906 *MCMVI* |
| იულიანური კალენდარი | 1905—1906 (14 ღურთუთაშე) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერაწკჷმა | 7414—7415 (14 ეკენიაშე) |
| ურიული კალენდარი  | 5666—5667  |
| ისლამური კალენდარი | 1324—1325 |
| ჯვეშქორთული კალენდარი | (21 მელახშე) |
| - *ოქიანუშ აკოქიმინუაშე* | 7509—7510 (*„ჴფთ“*—*„ჴფი“*) |
| - *ქირსეშე* | 1906 (*„ჩშვ“*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIV* მორთინა დო 62 (*„ჲბ“*) *წანა* |
| ჯვეშსომეხური კალენდარი | 4398—4399 (11 მარაშინათუთაშე) |
| სომეხური ოხვამური კალენდარი | 1355 *ԹՎ* *ՌՅԾԵ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1898—1899 |
| რომიშ დორსხუაფაშე | 2658—2659 (4 მესიშე) |
| ჯვეშინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 1962—1963 |
| - *შაკა სამვატი* | 1828—1829 |
| - *კალი-იუგა* | 5007—5008 |
| ირანული კალენდარი | 1284—1285 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2449 |
| იაპონური კალენდარი | 39-ა წანა მენძი |
| ჩინური კალენდარი | 4602—4603 乙巳 — 丙午 წვანე გვერი — ჭითა ცხენი |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
19061906 (ვითოშ ჩხოროშ ამშვი) წანა** — გრიგორიანული კალენადრიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე თუთაშხა დო იულიანური კალენდარიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე ჟაშხა. თე წანას კალენდარეფს შქას გინორთა რდჷ 13 დღა. თე წანა რე XX ოშწანურაშ 1-ა დეკადაშ მა-6 წანა.

## მოლინეფი

## დუნაბადი

### ღურთუთა

### ფურთუთა

### მელახი

### პირელი

### მესი

### მანგი

### კვირკვე

### მარაშინათუთა

### ეკენია

### გჷმათუთა

### გერგობათუთა

### ქირსეთუთა

## ნაღურა

### ღურთუთა

### ფურთუთა

### მელახი

### პირელი

### მესი

### მანგი

### კვირკვე

### მარაშინათუთა

### ეკენია

### გჷმათუთა

### გერგობათუთა

### ქირსეთუთა

## ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი

* ფიზიკა :
* ქიმია :
* ფიზიოლოგია დო მედიცინა :
* ლიტერატურა :
* თინჩალა :
# 1 მარაშინათუთა

**ჩილათა:** ხასჷლაშ სტატუსიშ ინდიკატორი `name` ატრიბუტი ვა რდას ოკო ცაიორი.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **მარაშინათუთა** | >> |
| თუთ | თახ | ჯუმ | ცაშ | ობი | შურ | ჟაშ |
|   |   |   |   |   | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 |   |   |   |   |   |   |
| **2026** |

**1 მარაშინათუთა (არგუსო)** რე გრიგორიანული კალენდარიშ 213-ა დღა (ნარკი წანეფს — 214-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე 152 დღა.

## დღაშ მონახვამილეფი

## თე დღას დუნაბადი კათა

## თე დღას ნაღურა კათა

## დღახუეფი

## ხოლო ქოძირით

## გალენი რცხუეფი

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
1 მარაშინათუთა {{BBC: თე დღას}}
* *The New York Times* – თე დღას ((ინგლ.))
# ესპანეთიშ სუვერენული ტერიტორიეფი

ესპანური ტერიტორიეფი აფრიკაშ ოორუეშე
პენიონ-დე-ველეს-დე-ლა-გომერა

**ესპანეთიშ სუვერენული ტერიტორიეფი** (ესპ. Plazas de soberanía) — რე მორჩილი ტერიტორიული ართულეფიშ ბუნა ოორუე აფრიკას, თე ტერიტორიას ესპანეთი აკონტროლენს, მარა თინა ვენშმურს ავტონომიურ გოართოიანაფაშა.

თაქ არსებულ ესპანურ ააბანეფს ვაოფიციალურო უჯოხონა დიდ დო მორჩილი ტერიტორიეფს.

"დიდი ტერიტორია" - რე სეუტა დო მელილია, ნამუეფით ავტონომიური ნოღაშ სტატუის ატარენა, თე ნოღეფი რგებულენა უმოსი დიდი ავტონომიათ, ვინემ ესპანეთიშ მუნიციპალიტეტეფი.

"მორჩილი ტერიტორია" - რე მორჩილი კოკეფიშ ბუნა მაროკოშ წყარპიჯიშ ღოზიშ გოხოლუას. თე ტერიტორიეფი ოდებელი რე მაროკოშ დო ესპანეთიშ შქას, ზუსტაშ თეშ გეშა თაქ ოურდუმე გარნიზონეფი გერე.

მუჭოთ ესპანეთის თეშ თაქ თარი ვალუტა რე ევრო.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Islas y Peñones en el Norte de África(ესპ.)
* Las plazas menores de soberania: Chafarinas, Velez y Alhucemas (ესპ.)

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ჰიჯრა (კალენდარი)

ისლამური კალენდარი, მაფა ხალიდიშ აეროპორტიშ შტამპის.
**ჰიჯრა** (არაბ. هِجْرَة – გჷნოხორაფა, გჷნოლაფა, ემიგრაცია) — მუსლიმურ ქიანეფს გოფაჩილი კალენდარიშ ჯოხოდვალა. ხალიფა უმარ I-აშ ბორჯის (634-644) ჰიჯრა გჷმოცხადაფილი რდჷ მუსლიმური წანეფიშეჭარუაშ დაჭყაფურო (მუსლიმური ერა). ჩინებული რე თუთაშ დო ბჟაშ ჰიჯრაშ კალენდარეფი. თუთაშ კალენდარი გოფაჩილი რე არხო დო შქა ბჟაეიოლიშ მუსულმანურ ქიანეფს, ბჟაშ – ირანს, ავღანეთის, თურქეთის. ჰიჯრაშ თუთაშ კალენდარიშ მაართა დღა რე 622 წანაშ 16 კვირკვე (მუსლიმური ტრადიციაშ მეჯინათ, მაჰმადიშ დო თიში გემაჸვენჯეფიშ (მუჰაჯირეფიშ) მექაშე მედინაშა გჷნოხორაფაშ თარიღი), ბჟაშ კალენდარიშ – 20-21 მელახი (აფუნიშ ბუნიობაშ ბორჯი). მუსლიმურ თუთაშ წანმოწანას 354 დღა რე, თუთას – 29-30 დღა. ჰიჯრაშ კალენდარიშ დღლეფი 11-12-ით კუნტა რე საარძოთ გოფაჩილ გრიგორიანული კალენდარიშ დღალეფშე დო თეშ გეშა ირ 33 წანმოწანას ბღებულენთ ართი წანაშ გჷნორთას. ჰიჯრაშ წანეფიშ გჷნოჸონაფა გრიგორიანულშა დო პიჯაშოთ შილებე სპეციალური ფორმულეფით ვარდა ტაბულეფიშ საშუალებათ.

## ლიტერატურა

* *Цыбульский В.* Современные календари стран Ближнего и Среднего Востока . Снихронические таблицы и пояснения, М., 1964;
* *სიხარულიაძე ე.,* ქსე, ტ. 11, გვ. 676, თბ., 1987
# მურუგანი

|  |
| --- |
|
სტატია თემაშე
**ინდუიზმი** |
|  |
|
ისტორია • პანთეონი  |
| **მეჸუნალობეფი**
ვაიშნავიზმი  • შივაიზმი  •
შაკტიზმი  • სმარტიზმი  |
| **რწუმა დო პრაქტიკეფი**
დჰარმა • ართა • კამა
მოკშა • კარმა • სანსარა
იოგა • ბჰაკტი • მაია
პუჯა • მანდირი • კირტანი |
| **წიმინდე ჭარილეფი**
ვედეფი • უპანიშადეფი
რამაიანა • მაჰაბჰარატა
ბჰაგავადგიტა • პურანეფი
*შხვა* |
| **მერსხილი თემეფი**
ინდუიზმი ქიანეფიშ მეჯინათ • კალენდარი • დღახუეფი • კრეაციონიზმი • მონოთეიზმი • ათეიზმი • რელიგიაშ მეჸუნალა • აიურვედა • ჯოტიშა |
|  |
| **პორტალი "ინდუიზმი"**
ძ • ს • რ |

მურუგანიშ 42.7 მეტრიანი ორქოშ ნაჭახნაკუ
ბატუ, მალაიზია
**მურუგანისკანდა**, **კარტიკეია** (ტამილი: மு௫கன்) — ინდუისტური ღორონთი, შივაშ დო თიში ჩილიშ დურგაშ სკუა, ლჷმაშ ღორონთი.

არსებენს თიშ დაბადებაწჷმა მერსხილი მუსხირენი ართიანიშ გჷშმარიცხე ლეგენდა, ნამუთ თიშე რაგადანს, ნამჷ-და თე ღორონთის არიული *სკანდა*, კინე *კარტიკეია* დო დრავიდული *მურუგანი* ართ პიჯის აკიართიანჷ.

პარადოქსული რე, ნამჷ-და ლჷმაშ ღორონთიშ კულტი ობჟათე ინდოეთიშ შვიდობაშმოჸოროფე კათეფს ფართას რე გოფაჩლი (მოსოფელს თე რეგიონიშ ისტორიას დიდი ლჷმეფი ვა შუ).

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# სალტაშ პროვინცია

**სალტაშ პროვინციაProvincia de Salta**| **გერბი**  | **შილა**  |
| ქიანა |  არგენტინა |
| სტატუსი | პროვინცია |
| ფორჷნს | 23 დეპარტამენტი 58 მუნიციპალიტეტი |
| ადმინ. ცენტრი | სალტა |
| მახორობა (2001) | 1 079 051 (8 აბანი) |
| მეჭედალა | 6,94 კოჩი/კმ² |
| ფართობი | 155 488 კმ² (6 აბანი) |
|  |
| ოფიციალური ვებ-ხასჷლა |

**სალტაშ პროვინცია** (ესპ. Provincia de Salta) – არგენტინაშ პროვინცია, იდვალუაფუ ქიანაშ ოორუე-ბჟადალ ნორთის. ადმინისტრაციული ცენტრი – სალტა. პროვინციაშ მახორობა – 1 079 051 კოჩი (2001). ფართობი – 155 488 კმ². პროვინცია ფორჷნს 23 დეპარტამენტის დო 58 მუნიციპალიტეტის.

## ისტორია

კოლუმბიშახიანი პერიოდის პროვინციაშ ტერიტორია დოხორინელი რდჷ ინდიარეფით. მაართა ესპანარი კონკისტადორი დიეგო დე ალმაგროქ თაქ 1535 წანას მუკორჩქინდჷ.

## გალერეა

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## ქოძირით თაშნეშე

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
სალტაშ პროვინცია არგენტინაშ პროვინციეფი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Official Page (ესპანური)
* Tourist Secretary (ესპანური)
* Salta Archived 2016-01-09 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  (ესპანური)
* Universidad Nacional de Salta (ესპანური)
* Welcome Salta Archived 2007-10-09 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.