Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ფიზიკა

ორთას მიმალი შხვადოშხვა ფიზიკური ჸოფირებეფი.
**ფიზიკა** (ჯვეში ბერძენ. φύσις „ორთა“) — ორთაშობური მენცარობა, ნამუთ გურაფულენს ორთაშ უძაკააშ დო თე ჟამს არძაშე უზოგადაშ კანონზომიერებეფს, არკვიენს მატერიაშ აკოდგინალუას დო მუშებეფს, ოფირჩას დო ბორჯის თიშ გინოაბანუაშ ზოგად ფორმეფს.

ფიზიკა შხვა ორთაშობურ მენცარობეფწკჷმა ართო გურაფულენს გოლუაფირი ოქიანუშ ობიექტურ მუშებეფს. ფიზიკას ართ-ართ ცენტრალურ თემას წჷმარინუანს მატერიაშ აკოდგინალუაშ დოგურაფა. თინა ფორუნც ფიზიკას ჩინებულ ჟირი მატერიაშ სახეს: ღვანდის დო ვეს.

არძო მატერიალური ობიექტი ითირუ, ჟამიშ მეჯინათ ითირუ თინეფიშ ურთიართაბანდვალა, ფორმა, ზჷმეფი, აგრეგატული რინა, ფიზიკური დო ქიმიური მუშებეფი დო თაში. ირნერი თირაფა, ირნერი პროცესი, ნამუთ მეურს ჩქინ გოლუაფირი ოქიანუს, წჷმარინუანს მატერიაშ ყარაფის. ყარაფი მატერიაშ დინოხოლენი მუშება რე, თინა უწმურდგინებუ რე მატერიაშ უმშო. ყარაფი რე მატერიაშ სქჷლადაშ მეშქაშალა.

ფიზიკაშით აკოგურაფონი მატერიაშ უზოგადაშ ყარაფიშ ფორმეფი (მექანიკური, მოლეკულურ-სიტიბური, ელექტო-ჭაჭმენტური, ატომური, გვირზილური ) წჷმარინუანა მატერიაშ უმოსო რთულ ყარაფიშ ფორმეფიშ (ქიმიური, ბიოლოგიური დო შხვ.) აკმადგინალ ნორთის, თეშენი ფიზიკა წჷმარინუანს შხვა ორთაშობურ მენცარობეფიშ (ასტრონომია, ბიოლოგია, ქიმია, გეოლოგია დო შხვ.) ოსხირს.

ფიზიკა გურაფულენს მატერიაშ მუშებეფს დო რჯებას თიში გჷმოლინაფაშ ფართე თანჯეფს, დოჭყაფილი სუბმიკროსკოპული ელემენტარული ნორთიეფშე (ელემენტარული ნორთიეფიშ ფიზიკა) თებული ედომუშამი ოქიანუთ (კოსმოლოგია).

## სქოლიო

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ბრატისლავა

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
ბრატისლავა Bratislava

|  |
| --- |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| შილა | გერბი |
|  |  |

|  |  |
| --- | --- |
| ქიანა |  სლოვაკეთისლოვაკეთი |
| რეგიონი | ბრატისლავაბრატისლავაშ რეგიონი|ბრატისლავა |
| კოორდ. | 48.144722,17.11277848°08′41″ ოორ. გ. 17°06′46″ ელ. გ.﻿ / ﻿ |
| მაართა შინუა | 907 |
| ფართობი | 367.584 კმ² |
| ცენტრიშ სიმაღალა | 134 მ |
| მახორობა | 426,927 კოჩი (2007) |
| მეჭედალა | 1,161 კოჩი/კმ² |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | UTC+1, ზარხულს UTC+2 |
| ტელ. კოდი | 421-2 |
| ოფოსტე ინდექსი | 8XX XX |
| ოავტომობილე კოდი | BA |
| ოფიციალური ვებ-ხასჷლა | www.bratislava.sk |

|  |
| --- |
|
ბრატისლავა |

**ბრატისლავა** ვიკიოწკარუეს |

**ბრატისლავა** (სლოვაკ. Bratislava) (1919 წანაშახ — **პრეშპოროკი** ვარდა **პრეშპორეკი**, *Prešporok, Prešporek*, გერმ. Pressburg, **პრესბურგი**, უნგრ. Pozsony, **პოჟონი**) — ნოღა ცენტრალურ ევროპას, სლოვაკეთიშ ნანანოღა, 1536 წანაშე 1784 წანაშახ — უნგრეთიშ ნანანოღა. მახორობა – დოხოლაფირო 447 ვთშ. ადამიერი.

ბრატისლავა, ჯვეში რატუშა
## ისტორია

ბრატისლავა მაართა 907 წანას მიშინუაფუ, მარა თინა დიო ხოლო რომიშ არსებობაშ პერიოდის არსებენდჷ.

## წყუეფი

* Horváth, V., Lehotská, D., Pleva, J. (eds.) et al. (1979). *Dejiny Bratislavy (History of Bratislava)*, 2nd (Slovak), Bratislava, Slovakia:  Obzor.
* Janota, Igor (2006). *Bratislavské rarity (Rarities of Bratislava)*, 1st (Slovak), Bratislava, Slovakia:  Vydavateľstvo PT. ISBN 80-89218-19-9.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Contemporary Bratislava Photography Archived 2017-10-02 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Great resource of historical photography Archived 2016-12-20 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Albums with historical and new photos Archived 2021-02-28 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Virtual Tour of Bratislava Archived 2011-09-02 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# III ვითოშწანურა

|  |
| --- |
| II ვითოშწანურა - **III ვითოშწანურა** - IV ვითოშწანურა |
| XXI ოშწანურა | XXII ოშწანურა | XXIII ოშწანურა | XXIV ოშწანურა | XXV ოშწანურა | XXVI ოშწანურა | XXVII ოშწანურა | XXVIII ოშწანურა | XXIX ოშწანურა | XXX ოშწანურა |

## ვითოშწანურაშ მიმოჯინა

## უშანულამაში მოლინეფი

## უშანულამაში მოღალეეფი

## მეგორაფეფი, გჷმოგონებეფი

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
III ვითოშწანურა