Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ობჟათე ავსტრალია

**შტატი
ობჟათე ავსტრალიაინგლ. South Australia**|  |
| **გერბი**  | **შილა**  |
| ქიანა |  ავსტრალია |
| სტატუსი | შტატი |
| ადმინ. ცენტრი | ადელაიდა |
| შხუ ნოღა | ადელაიდა |
| დორსხუაფაშ თარიღი | 1834 |
| გუბერნატორი
  | ფრენსის ადამსონი |
| ოფიც. ნინა | ინგლისური |
| მახორობა (2021) | 1,771,703 (5-ა აბანი) |
| მეჭედალა | 1.7 კოჩი/კმ² |
| ფართობი | 1,044,353 კმ² (4-ა აბანი) |
| სიმაღალა ზუღაშ დონეშე  - უმაღალაშ ჭურჭული  - არძოშე დაბალი ჭურჭული |  1,435 მ  -16 მ |
|  |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | UTC+9:30 UTC+10:30 UTC+8:45 |
| კოდი ISO 3166-2 | AU-SA |
| ოტელეფონე კოდი | +61 08 |
| ოფოსტე ინდექსეფი | SA |
| ოფიციალური ვებ-ხასჷლა |
|  | South Australia |

**ობჟათე ავსტრალია** (ინგლ. South Australia) — შტატი ავსტრალიაშ ცენტრიშ ობჟათეშე. ნანანოღა დო უშხუაში ნოღა — ადელაიდა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* South Australia Central.  დოარქივაფილი რე ორიგინალშე 2008-07-04-ს.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# თუთაშ გეუკუმელაფა

თუთა გეუკუმელაფაშ ბორჯის
თუთაშ გეუკუმელაფაშ არღა
**თუთაშ გეუკუმელაფა** — გეუკუმელფა, მუჟამცჷთ თუთა მიშმურც დიხაუჩაშ ოროშ კონუსიშა. დიხაუჩაშ ოროშ დიამეტრი 363 000 კმ-იე (თუთაშ მინიმალური დოჩილათა დიხაუჩაშე) დო თუთაშ დიამეტრიშე სუმშახ დიდიე, ათეშენ თუთა შილებე რდას ედომუშამო გეუკუმელაფირინ. თუთაშ გეუკუმელაფა ხვადუ მინიმუმ ჟირშა წარმოწანას. გეუკუმელაფა იმაჟირებუ ირი 6585⅓ დღას (ანუ 18 წანა, 11 დღა დო ≈8 საათი - თე პერიოდის საროსი ჯოხო).

## ქოძირით თაშნეშე

* ბჟაშ გეუკუმელაფა

## რესურსეფი ინტერნეტის

* A good video introduction to Lunar Eclipses from NASA
* Lunar Eclipse: how to photograph Archived 2011-06-20 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Live Free Lunar eclipse webcast & hands-on lunar eclipse experiments: 2011-06-15 Archived 2013-06-01 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Live-webcast of the lunar eclipse on June 15th, 2011 Archived 2018-05-12 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine. , University of Applied Sciences Offenburg/Germany
* Worldwide viewing times for the December 2010 Total Lunar Eclipse Archived 2023-05-30 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Animated explanation of the mechanics of a lunar eclipse Archived 2011-08-22 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine. , University of Glamorgan
* Lunar Eclipse time sequence Archived 2012-03-19 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* U.S. Navy Lunar Eclipse Computer Archived 2011-08-13 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
# ნავახოშ ერუანული რეზერვაცია

გერბი
**ნავახოშ ერუანული რეზერვაცია** ვარდა **ნავახო-ნეიშენ** (ინგლ. Navajo nation, ზიტყვაზიტყვათ, „ნაცია ნავახო“, ნავახო *Naabeehó Bináhásdzo*, *ნააპეეჰო-პინაჰასცო*) — ნავახოშ კათაშ ინდიური რეზერვაცია, გვერდოავტონომიური სახენწჷფობური წჷმნაქიმინა ააშ-ს, ნამუსჷთ ნავახოშ ინდიარეფი მართჷნა. რეზერვაციაშ ფართობი - 67 ვთშ კმ² არიზონაშ ოორუე-ბჟეიოლშე, იუტაშ ობჟათე-ბჟაეიოშე დო ნიუ-მექსიკოშ ოორუე-ბჟადალშე. უშხუაში ინდიური რეზერვაცია ააშ-შ ტერიტორიას.
# უნგრული ნინა

უნგრული ნინაშ გოფაჩუაშ არეალი ევროპას
**უნგრული ნინა** (უნგრ. magyar nyelv) — აკა ვაინდოევროპული ნინა რე ცენტრალურ ევროპას. ორხველჷ ფინურ–უგრულ ნინეფიშ ბუნას, ნინეფიშ თე ფანია ურალურ ნინეფიშ ფანიაშ ართ-ართ ჸას წჷმარინუანს.

უნგრულო 13,5 მილიონი კოჩი იჩიებუ. შხვა მუნაჩემეფით უნგრულნინამი მახორობაშ რიცხუ 15 მილიონი რე.

უნგრული ნინა უნგრეთიშ სახენწჷფო ნინა რე, 2004 წანაშ 1 მესიშე ევრორსხუშ ოფიციალური ნინა ხოლო.

## ნინობური მოჯგირალა

უნგრულ ნინას ნინეფიშმენცარობას ხანტურ დო მანსურ ნინაწკჷმა ართო ბჟაეიოლ ცჷნდჷრიშ ნინეფიშ ფინურ-უნგრული ნინეფიშ გიმენბუნათ მირჩქინანა.

## ლიტერატურა

* ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ტ. 10, ხს. 158, ქართი, 1986 წანა.
# კოლორადოშ შტატი

|  |
| --- |
| {{{სტატუსი}}} |
| **კოლორადო** |
| {{{მასქერული ჯოხო}}} |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| შილა  | გერბი |
| *მეტჯოხო: ოშწანურაშ შტატი* |
| *დევიზი: მუთუნი ღორონთიშ უმშო* |
| ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ რუკა კოლორადო |

 |
| **ოფიციალური ნინა** | ინგლისური (ესპანური ორდო) (გერმანული ორდო) |
| **ნანანოღა** | დენვერი |
| **უკაბეტაში ნოღა** | {{{უკაბეტაში ნოღა}}} |
| **შხვა კაბეტი ნოღა** |  |
| **უკაბეტაში აგლომერაცია** | დენვერი-ავრორა-ბრუმფილდიშ აგლომერაცია |
| **ფართობი** | მა-8 ააშ-ს |
|  • საართო | 269,837 კმ² |
|  • სიგანა | 612 კმ |
|  • სიგჷრძა | 451 კმ |
|  • წყარი % | 0.36 |
|  • განედი | 37° ოორ - 41° ოორ |
|  • გრძედი | 102°03′ ბჟად - 109°03′ ბჟად |
| **მახორობა** |  22-ა ააშ-ს |
|  • მახორობა გვალო | 5,024,748 (2009 წ) |
|  • მეჭედალა | 16.01 ადმ/კმ² 37-ა |
| **სიმაღალა** |   |
|  • უმაღალაში ჭურჭული | ელბერტიშ გვალა {{{უკაბეტაში სიმაღალა}}} მეტრი |
|  • ოშქაშე სიმაღალა | 2073 მეტრი |
|  • უდაბალაში ჭურჭული | არიკარი 1011 მეტრი |
| **შტატო გჷნორთაშ თარიღი** | 1 მარაშინათუთა, 1876 (რანწკო: 38-ო) |
| **გუბერნატორი** | ბილ რიტერი (დ) |
| **ლეიტენანტ-გუბერნატორი** | ბარბარა ო'ბრაიენი (დ) |
| **კანონმადვალუ ხეშუულება** |  |
|  • ჟილენი პალატა |  |
|  • გიმენი პალატა |  |
| **ააშ-იშ სენატორეფი**  | მარკ უდალი (დ) მაიკლ ბენეტი (დ) |
| **კონგრესიშ დელეგატეფი**  | დელეგატეფი |
| **ბორჯიშ ორტყაფუ** | გვალაშ: UTC -7/-6 |
| **აბრევიტურა** | CO  |
| **ვებ-ხასჷლა** | ვებ-ხასჷლა |

**კოლორადო** (ინგლ. Colorado, *გჷმითქუალუ* /ˌkɒləˈrædoʊ/ ან /ˌkɒləˈrɑdoʊ/) — შტატი ბჟადალი ააშ-იშ, იდვალუაფუ გვალამი ააშ-ს. ჯოხო ესპანურო „ფერამს“ ვარდა „ჭითას“ შანენს. XVI ოშწანურას თაქ გჷმორჩქინდეს მაართა ესპანარ მარკვიებელეფქ. 1706 წანაშე ორხველჷ ესპანეთის. 1803 – ბჟაეიოლი ნორთიქ მიახველჷ ააშ-ს. 1845-1848 – ბჟადალი ნორთი ლჷმათ დეკინჷ მექსიკაქ. 1858 – დირსხუ დენვერქ ორქოშა მეგორაფაწკჷმა ართო. 1876-შე ააშ-იშ შტატი რე.

* **ფართობი** – 269 ვითოში.
* **მახორობა** – 4,656 ვითოში (ჩეკანამი 86,2 %, აფროამერიკალი 3 %, ლათინოამერიკალი 10,8 %).
* **ნოღაშ მახორობა** – 80,6 %.
* **ნოღეფი** – დენვერი (ნანანოღა), 498 ვითოში, კოლორადო-სპრინგზი, 345 ვითოში, ორორა, 252 ვითოში.

## სქოლიო
# ბაქო

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
ბაქო აზერ. Bakı

|  |
| --- |
|  |

|  |
| --- |
| გერბი |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| ქიანა |  აზერბაიჯანიაზერბაიჯანი |
| რეგიონი | აფშერონიაფშერონიშ რეგიონი|აფშერონი |
| კოორდ. | 40.366389,49.83540°21′59″ ოორ. გ. 49°50′06″ ელ. გ.﻿ / ﻿ |
| დინოხოლენი დორთუალა | 12 რაიონი |
| მერი | ჰაჯიბალა აბუტალიბოვი |
| მაართა შინუა | V ოშწანურა |
| ფართობი | 2 130 კმ² |
| ცენტრიშ სიმაღალა | -28 მ |
| კლიმატიშ ტიპი | ტროპიკული, გვერდოსქირე |
| ოფიციალური ნინა | აზერბაიჯანული |
| მახორობა | 2 181 800 კოჩი (2014) |
| მეჭედალა | 1015 კოჩი/კმ² |
| აგლომერაცია | 2 673 700 |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | UTC+4, ზარხულს UTC+5 |
| ტელ. კოდი | +994 12 |
| ოფოსტე ინდექსი | AZ1000 AZ1002 AZ1006 AZ1044 AZ1063 AZ1072 |
| ოავტომობილე კოდი | 10 AZ 90 AZ 99 AZ |
| ოფიციალური ვებ-ხასჷლა | www.baku-ih.gov.az |
| მეტჯოხო | ბორიეფიშ ნოღა |
| ჯილდოეფი |  |

|  |
| --- |
|
ბაქო |

**ბაქო** ვიკიოწკარუეს |

**ბაქო** (*აზერბ.* Bakı, ბაქი - ბორიამი აბანი) — აზერბაიჯანიშ ნანანოღა. იდვალუაფუ კასპიაშ ზუღაშ აფშერონიშ ჩქონიშ ობჟათე წყარპიჯის. თეხანური ბაქო სუმ ნორთიშე აკმოდირთუ: ჯვეში ნოღა (İçəri Şəhər), კოლონიური ნორთი დო სხუნუური პერიოდის აკოგაფილი ნოღა. მახორობა 2014 წანაშ მუნაჩემეფით რდჷ 2 181 800 ადამიერი, აგლომერაციას 3 მილიონშახ ადამიერი ოხორანს ლტოლვილეფიშ დო ინძულებულო გჷნოყარებული პიჯეფიშამო. აზერბაიჯანიშ ფინანსური, ეკონომიკური დო კულტურული ცენტრი. 2011 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 2 მილიონი მახორუ.

## გალერეა

*
*
*
*
*
*

## სქოლიო

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ტურისტული ვებ საიტი
* ბაქოშ ფოტოეფი Archived 2012-07-30 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* ოფიციალური ვებ საიტი
# ვალტერ ბაადე

|  |
| --- |
| ვალტერ ბაადე |
| გერმ. Walter Baade |
|  |
| დაბადებაშ თარიღი: |
24 მელახი, 1893
 |
| დაბადებაშ აბანი: |
შრეტინგჰაუზენი, გერმანიაშ იმპერია
 |
| ღურაშ თარიღი: |
მანგი 25,, 1960 (67 წანერი)

 |
| ღურაშ აბანი: |
გეტინგენი, გერმანია
 |
| მენოღალობა: |  გერმანია
 |
| ომენცარე სფერო: |
ასტრონომია
 |
| სამუშაშ აბანი : |
ჰამბურგიშ ობსერვატორია მაუნთ-ვილსონიშ ობსერვატორია პალომარიშ ობსერვატორია
 |
| ალმა-მატერი: |
გეტინგენიშ უნივერსიტეტი
 |
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი: |
ჰელტონ არპი ალან სენდიჯი
 |
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი: |
ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუაშ ორქოშ მენდალი (1954) ბრიუსიშ მენდალი (1955) ჰენრი ნორის რასელიშ ლექცია (1958)
 |

**ვალტერ ბაადე** (გერმ. Walter Baade; დ. 24 მელახი, 1893, შრეტინგჰაუზენი, გერმანიაშ იმპერია — ღ. 25 მანგი, 1960, გეტინგენი, გერმანია) — გერმანალი ასტრონომი.

ვალტერ ბაადე გურაფულენდჷ მათემატიკას, ფიზიკას დო ასტრონომიას მიუნსტერიშ დო გეტინგენიშ უნივერსიტეტეფს. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ 1919 წანას. გურაფაშ თებაშ უკულ, 1919-1931 წანეფს მუშენდჷ ჰამბურგიშ ობსერვატორიას. ჸათაქ მუშობაშ ბორჯის, ბაადექ, 1920 წანას მიოგორუ კენტავრის (944) იდალგოს.

1931-1958 წანეფს ბაადე მუშენდჷ მაუნთ-ვილსონიშ ობსერვატორიას. ჸათაქ თიქ გიმირკვიუ ანდრომედაშ გალაქტიკა, დო აკეთჷ მურიცხული პოპულაციეფიშ (პოპულაცია I დო პოპულაცია II) დეფინიცია. თაშნეშე, ბაადექ გიშართჷ ცეფეიდური მურიცხეფიშ ჟირი ტიპი. ჸათე რკვიებეფით ბაადექ აკეთჷ რჩქინელი ოქიანუშ ზომაშ რეკალკულაცია დო თიში მეჯინათ თინა ჟირშა უმოს დიდი რდჷ, ვიდრე ედუინ ჰაბლიშ გჷმოთვალირი ზომეფი. ჸათე კალკულაციეფი ბაადექ წჷმარინუ 1952 წანაშ საირქიანო ასტრონომიული რსხუშ რომიშ კონგრესის.

ვალტერ ბაადექ ფრიც ცვიკიწკჷმა ართო, აკეთჷ სუპერნოვეფიშ, მუჭოთ ასტრონომიული ობიექტეფიშ ახალი კატეგორიაშ იდენტიფიკაცია. თაშნეშე, ცვიკიწკჷმა ართო, ბაადექ წჷმარინუ ნეიტრონული მურიცხეფიშ არსებობაშ კონცეფცია. ბაადეშ აზრით სუპერნოვას შეულებუდჷ ჸათეცალი მურიცხეფიშ ფორმირაფა.

მუში მენცარული კარიერაშ ბორჯის, ბაადექ მიოგორუ 10 ასტეროიდის.

ვალტერ ბაადე რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 1954 წანას მიპალუ ასტრონომიაშ ომაფე ჯარალუაშ ორქოშ მენდალი დო 1955 წანას ბრიუსიშ მენდალი. რდჷ ნიდერლანდეფიშ ხელუანობეფიშ დო მენცარობეფიშ ომაფე აკადემიაშ მაკათური. ბაადეშ ჯოხონობაშ რე ართ-ართი კრატერი თუთას დო ართი ასტეროიდი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Bruce Medal page Archived 2011-08-05 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Awarding of Bruce Medal
* Awarding of RAS gold medal

### ნეკროლოგეფი

* JRASC **55** (1961) 113
* MitAG **14** (1961) 5
* QJRAS **2** (1961) 118
# უილიამ ბრედფორდ შოკლი

|  |
| --- |
| უილიამ ბრედფორდ შოკლი |
| William Bradford Shockley Jr. |
|  |
| დაბადებაშ თარიღი: |
13 ფურთუთა, 1910
 |
| დაბადებაშ აბანი: |
ლონდონი, ინგლისი, გოართოიანაფილი ომაფე
 |
| ღურაშ თარიღი: |
მარაშინათუთა 12,, 1989 (79 წანერი)

 |
| ღურაშ აბანი: |
სტენფორდი, კალიფორნია, ააშ
 |
| მენოღალობა: |  ააშ
 |
| ომენცარე სფერო: |
ფიზიკა
 |
| სამუშაშ აბანი : |
ბელიშ ლაბორატორია სტენფორდიშ უნივერსიტეტი კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი
 |
| ალმა-მატერი: |
კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტი
 |
| ომენცარე ხემანჯღვერი: |
ჯონ კლარკ სტეიტერი
 |
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი: |
ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის (1956) კომსტოკიშ პრემია ფიზიკას (1953) ოლივერ ბაკლიშ პრემია (1953) უილჰელმ ექსნერიშ მენდალი (1963) *IEEE Medal of Honor* (1980)
 |

**უილიამ ბრედფორდ შოკლი** (ინგლ. William Bradford Shockley Jr.; დ. 13 ფურთუთა, 1910, ლონდონი, ინგლისი, გოართოიანაფილი ომაფე — ღ. 12 მარაშინათუთა, 1989, სტენფორდი, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ფიზიკოსი. გურაფულენდჷ კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტიშ დო მასაჩუსეტსიშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის. მტი-ს თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია ჯონ კლარკ სტეიტერიშ ხემანჯღვერობათ. გურაფაშ თებაშ უკულ მუშენდჷ ბელიშ ლაბორატორიას, სტენფორდიშ უნივერსიტეტის დო კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის. უილიამ შოკლიქ, ჯონ ბარდინი დო უოლტერ ბრატენიწკჷმა ართო, გიმიგონჷ ტრანზისტორი 1947 წანაშ ქირსეთუთას. 1956 წანას სუმხოლო ფიზიკოსის გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის.

## რესურსეფი ინტერნეტის

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
უილიამ ბრედფორდ შოკლი National Academy of Sciences biography
* PBS biography
* Gordon Moore. Biography of William Shockley Archived 2007-10-16 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  *Time Magazine*
* Interview with Shockley biographer Joel Shurkin
* Interview of William Shockley by Lillian Hoddeson in 1974
* History of the transistor
* William Shockley (IEEE Global History Network)
* Shockley and Bardeen-Brattain patent disputes
* William Shockley vs. Francis Cress-Welsing (Tony Brown Show, 1974)
* Guide to the William Shockley Papers SC0222
# ეკვატორული კლიმატური ორტყაფუ

მოსოფელიშ კლიმატური რუკა
**ეკვატორული კლიმატი** — ტროპიკული კლიმატი, ნამუთ წჷმოდგინელი რე ეკვატორიშ მანგას. ათე რეგიონშო დჷმახასიათაფალიე შხირი ტროპიკულ ჭვემეფი. კლიმატიშ ათე ბუნას ვაპალუ სქჷრ სეზონი, ხოლო კვათირო გუმოხანტილ ზარხული ვარა ზოთონჯი, გვარიან ჩხე დო ჭოროფამი რე. ლექეფიშ ოშქაშე წანმოწანური მაძირაფალი 200მმ რე, კანკალე აკანს 5000-6000მმ. არძა დღა სარკოთ გჷ უკულიან დღას. დღაშ დო სერიშ ტემპერატურეფს შქას გინორთი ძალამი დიდი რე დო შილებე მევუზჷმუათ ზარხულიშ (დღა) დო ზოთონჯიშ (სერი) ტემპერატურეფს.
კოპენიშ კლიმატიშ კლასიფიკაციას იშანუ მუჭოთ *Af.*
# ოორუე მარიანაშ კოკეფი

| ოორუე მარინაშ კოკეფიშ წორომაჸალობაჩამორო: Sankattan Siha Na Islas Mariånas ინგლ. Commonwealth of the Northern Mariana Islands ოორუე მარიანაშ კოკეფი |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| **ჰიმნი:**Gi Talo Gi Halom Tasi  |
| ოორუე მარიანაშ კოკეფიშ ორენი  |
| **ნანანოღა** | საიპანი
-7.116667,171.0666677°07′ ობჟ. გ. 171°04′ ელ. გ.﻿ / ﻿ |
| ოფიციალურ ნინა(ეფი) | ინგლისური |
| თარობა | საპრეზიდენტო რესპუბლიკა |
|  -  | პრეზიდენტი | დონალდ ტრამპი |
|  -  | მამართალი | ელოი ინოსი |
| ფართობი |
|  -  | გვალო | 463,63 კმ2 (195-ა) |
| მახორობა |
|  -  | 2010 ფასებათ | 53 883 (198-ო) |
|  -  | მეჭედალა | 116,22 ად/კმ2  |
| ვალუტა | ააშ დოლარი (`USD`)  |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | UTC+10  |
| Internet TLD | .mp |
| ოტელეფონე კოდი | +670 |

**ოორუე მარიანაშ კოკეფიშ წორომაჸალობა** (ჩამორო: Sankattan Siha Na Islas Mariånas, ინგლ. Commonwealth of the Northern Mariana Islands) — ორგანიზებული დო უკათუობაშ სტატუსიშ მაღვენი ამერიკაშ აკოართაფილ შტატეფწკჷმა დუდიშულო ასოცირებული ტერიტორია რჩქალ ოკიანეშ ბჟადალ ნორთის მადვალუ მარიანაშ არქიპელაგის. უხურგანს კოკი გუამს (ააშ) დო კაროლინაშ კოკეფს (მიკრონეზიაშ ფედერაციული შტატეფი). აკმოდირთუ ვითოხუთი კოკშე. თე ტერიტორიაშ ედომუშამი ფართობი აკმადგინანს 463,63 კმ²-ს.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ბუკმოლი

ნორვეგიული ნინაშ ჟირხოლო ფორმაშ გოფაჩუაშ არეალი ნორვეგიაშ მუნიციპალიტეტეფიშ მეჯინათ 2007 წანაშ დგომარობათ.
**ბუკმოლი** (ნორვ. bokmål — „წინგიშ ნინა“) — ნორვეგიული ნინაშ ართ-ართი სტანდარტი (ნორმა) ნიუნორსკიშ პარალელურო. იფორმირჷ დანიურიშ ნერჩიშა დანიაშ ნორვეგიაშა ოთხოშწანურამი პატჷნალაშ პერიოდის (დანია-ნორვეგიაშ უნია).

XIX ოშწანურაშ უდიდაში ნორვეგიალი ჭარუეფი ჰენრიკ იბსენი დო ბიორნსტიერნე ბიორნსონი სტიქიურო ნორვეგიზაფილ დანიურ ნინაშა ჭარჷნდეს, მარა დანიურ ორთოგრაფიას მეჸუნდეს. დუდშე ბუკმოლს „დანიურ-ნორვეგიული“ ჯოხოდჷ. ჯოხოდვალა „ბუკმოლქ“ 1929 წანაშე იჸუ მუშაღალირქ, მუსჷთ წოხოლე უწორუანდჷ ჯოხოდვალა „ოიმპერიე ნინა“ (ნორვ. riksmål). ნორვეგიაშ მაჟირა ოფიციალური ოჭარალუე ნინა რე ნიუნორსკი.

ბუკმოლს ნორვეგიაშ მახორობაშ 90%-შახ ირინუანს, ნინაშ მაგურაფუეფი გვალო თე ვარიანტის გურაფულენა დო ნორვეგიაშ მედია ხოლო თე ნინაშა მაუჭყაფალენს. ბუკმოლიშ ნორმეფი ბჟაეიოლნორვეგიაშ მახორობაშ კილოშა, გჷშაკერძაფილო ოსლოს დო მუშ მუკ-მუკიან მახორობაშ რაგადუაშ მუშობურალეფშა რე ეგაფილი, მარა იშენი დანიურშა რე გერსხილი. დანიური ნინა ბუკმოლიშ მარჩქინეს ტექსტურო დუდიშულო არჩქილე, მარა ზეპირრაგადუას ფონეტიკაშ კვათჷრი გოშხვანერაფაშ გეშა დახე უგუგებუ რე. ბუკმოლს უმოსო რე ნარსხებუობეფი, ვინდარო ნიუნორსკის. XX ოშწანურას ბუკმოლიშ დემოკრატიზაციაშ ღანკით მუდგაზჷმარენშა იჸუ მანჯებულქ რეფორმაქ, მარა უმენტაშობაქ ვა დეკვირდინჷ. ნორვეგიულ „წინგიშ ნინას“ ართი ორთოეპიკური სტანდარტი ამდღარშახ ვა უღჷ.

## წყუ

* Vikør, Lars. "Fakta om norsk språk". Retrieved 2009-08-04.
* a b Lundeby, Einar. "Stortinget og språksaken". Retrieved 2007-06-12.
* Halvorsen, Eyvind Fjeld. "Marius Nygaard". In Helle, Knut (ნორვეგიულო). Norsk biografisk leksikon. Oslo: Kunnskapsforlaget. Retrieved 6 February 2010.