# კირილიცა

კირილიცაშ გოფაჩუაშ არეალი
**კირილიცა** (თაშნეშე ტრადიციული ჯოხო მაართა ჟირი ასო-შანიშ, „აზიშ“ დო „ბუკიშ“ მეჯინათ — **აზბუკა** — aзбука) — ვაართი სლავური დო ვასლავური ნინაშ (სამანგ; ჩუვაშური, ბურიატული, თათრულ-ბაშკირული, უდმურტული, აფხაზური, ოსური) ჭარალუა ევროპას დო აზიას. თიში აკოქიმინუაშ ისტორია მერსხილი რე ჯოხოეფწკჷმა წიმინდე ბერეფიშ, კირილეშ დო მეთოდეშ, თესალონიკალეფიშ, ნამუეფქჷთ აკოქიმინეს ვა **კირილიცა**, თიშ წჷმოხონი — გლაგოლიცა.

კირილიცაშა ჭარჷნა ჸოფილი იუგოსლავიაშ კანკალე ქიანას (სერბეთი, ბოსნია დო ჰერცეგოვინა) დო თექ თის „ჩირილიცას“ უძახჷნა.

## კირილიცაშ ანბანი

| № | ასო | ბეშტური | რიცხუაფონი შანულ. | გჷმორაგადაფა | ჯოხო |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | А |  | 1 | ა | აზ |
| 2 | Б |  |  | ბ | ბუკი |
| 3 | В |  | 2 | ვ | ვედი |
| 4 | Г |  | 3 | გ | გლაგოლი |
| 5 | Д |  | 4 | დ | დობრო |
| 6 | Е, Є |  | 5 | ე | ესწ |
| 7 | Ж |  |  | ჟ | ჟივეტე |
| 8 | Ѕ |  | 6 | ძ | ზელო |
| 9 | Ꙁ, З |  | 7 | ზ | ზემლია |
| 10 | И |  | 8 | ი | იჟე |
| 11 | І, Ї |  | 10 | [и] | ი |
| 12 | К |  | 20 | კ | კაკო |
| 13 | Л |  | 30 | ლ | ლიუდი |
| 14 | М |  | 40 | მ | მისლეწე |
| 15 | Н |  | 50 | ნ | ნაშ |
| 16 | О |  | 70 | ო | ონ |
| 17 | П |  | 80 | პ | პოკოი |
| 18 | Р |  | 100 | რ | რცი |
| 19 | С |  | 200 | ს | სლოვო |
| 20 | Т |  | 300 | ტ | ტვერდო |
| 21 | Ѹ, Ꙋ |  | (400) | უ | უკ |
| 22 | Ф |  | 500 | ჶ | ფერტ |
| 23 | Х |  | 600 | ხ | ხერ |
| 24 | Ѡ |  | 800 | ო | ომეგა |
| 25 | Ц |  | 900 | ც | ცი |
| 26 | Ч |  | 90 | ჩ | ჩერვი |
| 27 | Ш |  |  | შ | შა |
| 28 | Щ |  |  | შჩ | შჩა |
| 29 | Ъ |  |  | მანგარი შანი | ერ |
| 30 | Ы |  |  | მანგარი ი | ერი |
| 31 | Ь |  |  | ლიბუ შანი | ერ |
| 32 | Ѣ |  |  | [æ], [ие] | იაწი |
| 33 | Ю |  |  | ჲუ | იუ |
| 34 | Ꙗ |  |  | ჲა | ჲ |
| 35 | Ѥ |  |  | ჲე | ე იოტისებური |
| 36 | Ѧ |  | (900) | [эн] | ჭიჭე იუსი |
| 37 | Ѫ |  |  | [он] | დიდი იუსი |
| 38 | Ѩ |  |  | [йэн] | ჭიჭე იუსი იოტირებული |
| 39 | Ѭ |  |  | [йон] | დიდი იუსი იოტირებული |
| 40 | Ѯ |  | 60 | ქს | ქსი |
| 41 | Ѱ |  | 700 | პს | პსი |
| 42 | Ѳ |  | 9 | თჰ, ჶჰ | ფიტა |
| 43 | Ѵ |  | 400 | ი, ვ | იჟიცა |

## კირილიცა უნიკოდის

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | `0` | `1` | `2` | `3` | `4` | `5` | `6` | `7` | `8` | `9` | `A` | `B` | `C` | `D` | `E` | `F` |
| `400` | Ѐ | Ё | Ђ | Ѓ | Є | Ѕ | І | Ї | Ј | Љ | Њ | Ћ | Ќ | Ѝ | Ў | Џ |
| `410` | А | Б | В | Г | Д | Е | Ж | З | И | Й | К | Л | М | Н | О | П |
| `420` | Р | С | Т | У | Ф | Х | Ц | Ч | Ш | Щ | Ъ | Ы | Ь | Э | Ю | Я |
| `430` | а | б | в | г | д | е | ж | з | и | й | к | л | м | н | о | п |
| `440` | р | с | т | у | ф | х | ц | ч | ш | щ | ъ | ы | ь | э | ю | я |
| `450` | ѐ | ё | ђ | ѓ | є | ѕ | і | ї | ј | љ | њ | ћ | ќ | ѝ | ў | џ |
| `460` | Ѡ | ѡ | Ѣ | ѣ | Ѥ | ѥ | Ѧ | ѧ | Ѩ | ѩ | Ѫ | ѫ | Ѭ | ѭ | Ѯ | ѯ |
| `470` | Ѱ | ѱ | Ѳ | ѳ | Ѵ | ѵ | Ѷ | ѷ | Ѹ | ѹ | Ѻ | ѻ | Ѽ | ѽ | Ѿ | ѿ |
| `480` | Ҁ | ҁ | ҂ | ҃ | ҄ | ҅ | ҆ | ҇ | ҈ | ҉ | Ҋ | ҋ | Ҍ | ҍ | Ҏ | ҏ |
| `490` | Ґ | ґ | Ғ | ғ | Ҕ | ҕ | Җ | җ | Ҙ | ҙ | Қ | қ | Ҝ | ҝ | Ҟ | ҟ |
| `4A0` | Ҡ | ҡ | Ң | ң | Ҥ | ҥ | Ҧ | ҧ | Ҩ | ҩ | Ҫ | ҫ | Ҭ | ҭ | Ү | ү |
| `4B0` | Ұ | ұ | Ҳ | ҳ | Ҵ | ҵ | Ҷ | ҷ | Ҹ | ҹ | Һ | һ | Ҽ | ҽ | Ҿ | ҿ |
| `4C0` | Ӏ | Ӂ | ӂ | Ӄ | ӄ | Ӆ | ӆ | Ӈ | ӈ | Ӊ | ӊ | Ӌ | ӌ | Ӎ | ӎ | ӏ |
| `4D0` | Ӑ | ӑ | Ӓ | ӓ | Ӕ | ӕ | Ӗ | ӗ | Ә | ә | Ӛ | ӛ | Ӝ | ӝ | Ӟ | ӟ |
| `4E0` | Ӡ | ӡ | Ӣ | ӣ | Ӥ | ӥ | Ӧ | ӧ | Ө | ө | Ӫ | ӫ | Ӭ | ӭ | Ӯ | ӯ |
| `4F0` | Ӱ | ӱ | Ӳ | ӳ | Ӵ | ӵ | Ӷ | ӷ | Ӹ | ӹ | Ӻ | ӻ | Ӽ | ӽ | Ӿ | ӿ |
| `500` | Ԁ | ԁ | Ԃ | ԃ | Ԅ | ԅ | Ԇ | ԇ | Ԉ | ԉ | Ԋ | ԋ | Ԍ | ԍ | Ԏ | ԏ |
| `510` | Ԑ | ԑ | Ԓ | ԓ | Ԕ | ԕ | Ԗ | ԗ | Ԙ | ԙ | Ԛ | ԛ | Ԝ | ԝ | Ԟ | ԟ |
| `520` | Ԡ | ԡ | Ԣ | ԣ | Ԥ | ԥ | Ԧ | ԧ |  |  |  |  |  |  |  |  |
| `2DE0` | ⷠ | ⷡ | ⷢ | ⷣ | ⷤ | ⷥ | ⷦ | ⷧ | ⷨ | ⷩ | ⷪ | ⷫ | ⷬ | ⷭ | ⷮ | ⷯ |
| `2DF0` | ⷰ | ⷱ | ⷲ | ⷳ | ⷴ | ⷵ | ⷶ | ⷷ | ⷸ | ⷹ | ⷺ | ⷻ | ⷼ | ⷽ | ⷾ | ⷿ |
| `A640` | Ꙁ | ꙁ | Ꙃ | ꙃ | Ꙅ | ꙅ | Ꙇ | ꙇ | Ꙉ | ꙉ | Ꙋ | ꙋ | Ꙍ | ꙍ | Ꙏ | ꙏ |
| `A650` | Ꙑ | ꙑ | Ꙓ | ꙓ | Ꙕ | ꙕ | Ꙗ | ꙗ | Ꙙ | ꙙ | Ꙛ | ꙛ | Ꙝ | ꙝ | Ꙟ | ꙟ |
| `A660` | Ꙡ | ꙡ | Ꙣ | ꙣ | Ꙥ | ꙥ | Ꙧ | ꙧ | Ꙩ | ꙩ | Ꙫ | ꙫ | Ꙭ | ꙭ | ꙮ | ꙯ |
| `A670` | ꙰ | ꙱ | ꙲ | ꙳ |  |  |  |  |  |  |  |  | ꙼ | ꙽ | ꙾ | ꙿ |
| `A680` | Ꚁ | ꚁ | Ꚃ | ꚃ | Ꚅ | ꚅ | Ꚇ | ꚇ | Ꚉ | ꚉ | Ꚋ | ꚋ | Ꚍ | ꚍ | Ꚏ | ꚏ |
| `A690` | Ꚑ | ꚑ | Ꚓ | ꚓ | Ꚕ | ꚕ | Ꚗ | ꚗ |  |  |  |  |  |  |  |  |

## ლიტერატურა

* Ivan G. Iliev. Short History of the Cyrillic Alphabet. Plovdiv. 2012. Short History of the Cyrillic Alphabet
* Bringhurst, Robert (2002). *The Elements of Typographic Style* (version 2.5), pp. 262–264. Vancouver, Hartley & Marks. ISBN 0-88179-133-4.
* Nezirović, M. (1992). *Jevrejsko-španjolska književnost*. Sarajevo: Svjetlost. [cited in Šmid, 2002]
* 'The Lives of St. Tsurho and St. Strahota', Bohemia, 1495, Vatican Library

## რესურსეფი ინტერნეტის

* The Cyrillic Charset Soup
* Transliteration of Non-Roman Scripts
* History and development of the Cyrillic alphabet
* data entry in Old Cyrillic / Стара Кирилица Archived 2014-02-22 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.