Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# დიალოგი

**დიალოგი** რე ზიტყვებაშ ფორმა, ნამუსჷთ გჷნოჩამილი რე ადამიერიშ მოთირუებაფონი რაგადუა. ირიშ ნარაგადუს, ნამუსჷთ რეპლიკა ჯოხონ, მორადაგეშა რე მეწურაფილი.

დიალოგური ზიტყვებაშო დჷმახასიათაფალი რე რეპლიკეფიშ მეჭედელო დინორებური რსხუ, ნამუთ არძაშე შხირას კითხირ–გამაშ ფორმათ გჷნიჩამუაფუ. დიალოგური ზიტყვება შხირას ვარე რსული, თიშენ ნამჷ-და მორაგადეფშო სიტუაცია ნაჩინებუ რე დო რჩქინათ საართო რე. დიალოგური ზიტყვებაშ უთებუობა თაშნეშე გითმიფშაფუ ინტონაციათ, ჟესტებათ დო მიმიკეფით.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# 1982

|  |  |
| --- | --- |
| **ვითოშწანურა:**  | I · **II** · III |
| **ოშწანურა:**  | XIX · **XX** · XXI |
| **წანეფი:** | 1979 · 1980 · 1981  **1982** 1983 · 1984 · 1985 |

**1982 წანა შხვა კალენდარეფს**| გრიგორიანული კალენდარი | 1982 *MCMLXXXII* |
| იულიანური კალენდარი | 1981—1982 (14 ღურთუთაშე) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერაწკჷმა | 7490—7491 (14 ეკენიაშე) |
| ურიული კალენდარი  | 5742—5743  |
| ისლამური კალენდარი | 1402—1403 |
| ჯვეშქორთული კალენდარი | (21 მელახშე) |
| - *ოქიანუშ აკოქიმინუაშე* | 7585—7586 (*„ჴფპე“*—*„ჴფპვ“*) |
| - *ქირსეშე* | 1982 (*„ჩშპბ“*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIV* მორთინა დო 138 (*„რლჱ“*) *წანა* |
| ჯვეშსომეხური კალენდარი | 4474—4475 (11 მარაშინათუთაშე) |
| სომეხური ოხვამური კალენდარი | 1431 *ԹՎ* *ՌՆԼԱ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1974—1975 |
| რომიშ დორსხუაფაშე | 2734—2735 (4 მესიშე) |
| ჯვეშინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 2038—2039 |
| - *შაკა სამვატი* | 1904—1905 |
| - *კალი-იუგა* | 5083—5084 |
| ირანული კალენდარი | 1360—1361 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2525 |
| იაპონური კალენდარი | 57-ა წანა სიოვა |
| ჩინური კალენდარი | 4678—4679 辛酉 — 壬戌 ჩე მუმული — უჩა ჯოღორი |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
19821982 (ვითოშ ჩხოროშ ოთხონეჩდოჟირი) წანა** — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე ობიშხა. თე წანა რე XX ოშწანურაშ მა-9 დეკადაშ მა-2 წანა.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# რესპუბლიკური პარტია (ააშ)

„რესპუბლიკური პარტიაშ“ სიმბოლო.
**ააშ-იშ რესპუბლიკური პარტია** (*Republicans*, *Grand* *Old Party*, *GOP*) — ააშ-იშ ართ-ართი თარი პოლიტიკური პარტია. პარტიაშ ვაოფიციალური სიმბოლო რე — მუნჭყვი, „პარტიაშ ფერი“ - ჭითა. დირსხუ 1854 წ. 22 ფურთუთას ვისკონსინიშ შტატიშ ნ. რიპონს. პარტიაშ პლატფორმა გერსხუ ამერიკულ კონსერვატიზმის დო უკებჷ მემარძგვანე–ცენტრისტული პოზიცია, გინორთელ რე მეკვარჩხანე–ცენტრისტული დემოკრატიული პარტიაშე.

## ააშ-იშ პრეზიდენტეფი რესპუბლიკური პარტიაშე

* აბრაამ ლინკოლნი
* ულის გრანტი
* რეზერფორდ ჰეისი
* ჯეიმზ გარფილდი
* ჩესტერ ართური
* ბენჯამინ ჰარისონი
* უილიამ მაკ-კინლი
* თეოდორ რუზველტი
* უილიამ ჰოვარდ ტაფტი
* უორენ გამალიელ ჰარდინგი
* კალვინ კულიჯი
* ჰერბერტ ჰუვერი
* დუაიტ ეიზენჰაუერი
* რიჩარდ ნიქსონი
* ჯერალდ ფორდი
* რონალდ რეიგანი
* ჯორჯ ბუში
* ჯორჯ ბუში (უკულაში)
* დონალდ ტრამპი

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ააშ-იშ რესპუბლიკური პარტიაშ ოფიციალური საიტი

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ჯეიმს ფრანკი

|  |
| --- |
| ჯეიმს ფრანკი |
| გერმ. James Franck |
|
ფრანკი 1925 წანას |
| დაბადებაშ თარიღი: |
26 მარაშინათუთა, 1882
 |
| დაბადებაშ აბანი: |
ჰამბურგი, გერმანიაშ იმპერია
 |
| ღურაშ თარიღი: |
მესი 21,, 1964 (81 წანერი)

 |
| ღურაშ აბანი: |
გეტინგენი, ბჟადალი გერმანია
 |
| მენოღალობა: |  გერმანია  ააშ
 |
| ომენცარე სფერო: |
ფიზიკა
 |
| სამუშაშ აბანი : |
ბერლინიშ უნივერსიტეტი გეტინგენიშ უნივერსიტეტი ჯონს ჰოპკინსიშ უნივერსიტეტი ჩიკაგოშ უნივერსიტეტი
 |
| ალმა-მატერი: |
ჰაიდელბერგიშ უნივერსიტეტი ბერლინიშ უნივერსიტეტი
 |
| ომენცარე ხემანჯღვერი: |
ემილ ვარბურგი პაულ დრუდე
 |
| ჯოხოშინელი მოგურაფეეფი: |
ვილჰელმ ჰანლე არტურ ფონ ჰიპელი
 |
| ჯილდოეფი დო პრემიეფი: |
რკინაშ ჯვარი, მაჟირა ხარისხი (1915) ჰანზაშ ჯვარი (1916) რკინაშ ჯვარი, მაართა ხარისხი (1918) ნობელიშ პრემია ფიზიკას (1925) მაქს პლანკიშ მენდალი (1951) რუმფორდიშ პრემია (1955) მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ მაკათური (1944) ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ მაკათური (1964)
 |

**ჯეიმს ფრანკი** (გერმ. James Franck; დ. 26 მარაშინათუთა, 1882 — ღ. 21 მესი, 1964) — გერმანალი ფიზიკოსი, ატომეფიშ ერზამაშ და იონიზაციაშ რკვიებეფიშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ფიზიკაშ დარგის 1925 წანას. ფრანკიქ პრემია მიპალუ გუსტავ ჰერციწკჷმა ართო.

გურაფულენდჷ ჰაიდელბერგიშ დო ბერლინიშ უნივერსიტეტეფს. ოდოქტორე დისერტაცია თხილუ 1906 წანას. მონაწილენდჷ მაართა მოსოფელიშ ლჷმას. 1920 წანას გინირთჷ გეტინგენიშ უნივერსიტეტიშ პროფესორო. გერმანიაშ თარობაშა ნაცისტეფიშ მულაშ უკულ, პოსტიშე გეგნოდირთჷ დო დანიაშა მიდართჷ. 1935 წანას, ფრანკიქ ოცხოვრებშა დო ომუშებუშა ამერიკაშა გეგნორთჷ. ჸათაქ თიქ მუშობა ქჷდიჭყჷ ჯონს ჰოპკინსიშ უნივერსიტეტის. 1938 წანაშე რდჷ ჩიკაგოშ უნივერსიტეტიშ ფიზიკური ქიმიაშ პროფესორი. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ მიმალობას ფრანკი ოკათუდჷ მანჰეტენიშ პროექტის.

## ლიტერატურა

* ენციკლოპედია ბრიტანიკა
* ფრანკი Nobelprize.org-ის

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# 20 ღურთუთა

**ჩილათა:** ხასჷლაშ სტატუსიშ ინდიკატორი `name` ატრიბუტი ვა რდას ოკო ცაიორი.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **ღურთუთა** | >> |
| თუთ | თახ | ჯუმ | ცაშ | ობი | შურ | ჟაშ |
|   |   |   | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |
| **2026** |

**20 ღურთუთა (იანარი)** რე გრიგორიანული კალენდარიშ მა-20-ა დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე 345 დღა (ნარკი წანეფს — 346 დღა).

## დღაშ მონახვამილეფი

## თე დღას დუნაბადი კათა

## თე დღას ნაღურა კათა

## დღახუეფი

## ხოლო ქოძირით

## გალენი რცხუეფი

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
20 ღურთუთა {{BBC: თე დღას}}
* *The New York Times* – თე დღას ((ინგლ.))
# დიდი ბრიტანეთი (კოკი)

დიდი ბრიტანეთიშ აბანდვალა
**დიდი ბრიტანეთი** (ინგლ. Great Britain, გელ. Breatainn Mhòr, უელს. Prydain Fawr) — ბრიტანეთიშ კოკეფს შქას უდიდაში, ევროპაშ უდიდაში კოკი დო მოსოფელიშ მაბრუო კოკი ფართობიშ მეჯინათ. იდვალუაფუ კონტინენტური ევროპაშ ოორუე-ბჟადალჸურე. ბჟადალშე დვალირ ირლანდიაწკჷმა ართო, აკმოქიმინჷნს გოართოიანაფილი ომაფეშ ტერიტორიაშ უდიდაშ ნორთის. დიდი ბრიტანეთიშ მუკი-მუკის 1000-შ უმოსი მორჩილი ზჷმაშ კოკი რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
დიდი ბრიტანეთი (კოკი) Interactive map of Great Britain Archived 2013-12-27 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Coast – the BBC explores the coast of Great Britain
* Administrative map of Great Britain – from the Ordnance Survey; various formats
* The British Isles
* 200 Major Towns and Cities in the British Isles
* CIA Factbook United Kingdom Archived 2021-01-02 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# 1639

|  |  |
| --- | --- |
| **ვითოშწანურა:**  | I · **II** · III |
| **ოშწანურა:**  | XVI · **XVII** · XVIII |
| **წანეფი:** | 1636 · 1637 · 1638  **1639** 1640 · 1641 · 1642 |

**1639 წანა შხვა კალენდარეფს**| გრიგორიანული კალენდარი | 1639 *MDCXXXIX* |
| იულიანური კალენდარი | 1638—1639 (11 ღურთუთაშე) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერაწკჷმა | 7147—7148 (11 ეკენიაშე) |
| ურიული კალენდარი  | 5399—5400  |
| ისლამური კალენდარი | 1048—1049 |
| ჯვეშქორთული კალენდარი | (21 მელახშე) |
| - *ოქიანუშ აკოქიმინუაშე* | 7242—7243 (*„ჴსმბ“*—*„ჴსმგ“*) |
| - *ქირსეშე* | 1639 (*„ჩქლთ“*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIII* მორთინა დო 327 (*„ტკზ“*) *წანა* |
| ჯვეშსომეხური კალენდარი | 4131—4132 (11 მარაშინათუთაშე) |
| სომეხური ოხვამური კალენდარი | 1088 *ԹՎ* *ՌՁԸ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1631—1632 |
| რომიშ დორსხუაფაშე | 2391—2392 (1 მესიშე) |
| ჯვეშინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 1695—1696 |
| - *შაკა სამვატი* | 1561—1562 |
| - *კალი-იუგა* | 4740—4741 |
| ირანული კალენდარი | 1017—1018 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2182 |
| იაპონური კალენდარი |  |
| ჩინური კალენდარი | 4335—4336 戊寅 — 己卯 ჸვინთელი ჸილო — ჸვინთელი ყურდგელი |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
16391639 (ვითოშ ამშოშ ეჩდოვითოჩხორო) წანა** — გრიგორიანული კალენადრიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე შურიშხა დო იულიანური კალენდარიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე თახაშხა. თე წანას კალენდარეფს შქას გინორთა რდჷ 10 დღა. თე წანა რე XVII ოშწანურაშ მა-4 დეკადაშ მა-9 წანა.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ბრიტანეთიშ იმპერია

|  |
| --- |
| **ბრიტანეთიშ იმპერიაინგლ. British Empireიმპერია* |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←
  ←
  ←
  ←  | 1497 — 1997 |  →    →   ფაილი:Flag of the Commonwealth of Nations.svg → |

 |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
|  | შილა | გერბი |  |

 |
| **დევიზი** „Dieu et mon droit“ (მარგ. „ღორონთი დო ჩქიმი ნება“) |
|  ტერიტორიეფი, ნამუეფით ნამდგაინ ბორჯის ბრიტანეთიშ იმპერიაშ ნორთი რდჷნ. ბრიტანეთიშ ზუღაშმელენი ტერიტორიეფი ჭითათ რე ათოღაზილი |
| **ნანანოღა** | ლონდონი |
| **უდიდაში ნოღეფი** | ლონდონი, დელი, კალკუტა, სიდნეი, მონრეალი |
| **ნინა** | ინგლისური |
| **ფარაშ ართური** | ფუნტი სტერლინგი |
| **ფართობი** | 31 878 965 კმ², ანტარქტიკული ტერიტორიეფიშ უმუშო (1913) |
| **მახორობა** | 480 000 000 ადამ. (მოსოფელიშ მახორობაშ დოხოლ. 24% 1922 წანაშო) |
| **დუდალაშ ფორმა** | კონსტიტუციური მონარქია |
| **მონარქი** |
|  -  | ბრიტანეთიშ იმპერიაშ მამართალეფიშ ერკებული |
|  |

**ბრიტანეთიშ იმპერია** — დომინიონეფიშ, პროტექტორატეფიშ, კოლონიეფიშ, მანტადეფიშ დო შხვა ტერიტორიეფიშ ართობა, ნამუეფსჷთ გოართოიანაფილი ომაფეშ ხეშუულება იფაჩუდჷნ. იმპერიას გაჭყაფუ მეჩჷ ზუღაშმელენურ ოპალუეფქ დო ოვაჭარე ჭურჭულეფქ, ნამუეფიშ დორსხუაფა ინგლისიქ XVI – XVIII ოშწანურეფს მახუჯჷ. გომორძგვილობაშ კონკაშ ბორჯის ბრიტანეთიშ იმპერია მოსოფელს ფართობიშ მეჯინათ უდიდაში იმპერია რდჷ დო მოსოფელიშ უთარაშ სახენწჷფოს წჷმარინუანდჷ. 1913 წანაშო, ბრიტანეთიშ იმპერიას გოლინა უღუდჷ 412 მილიონ ადამიერშა (თიმ ბორჯიშო მოსოფელიშ მახორობაშ 23%), ტერიტორიაშ ფართობი რდჷ 35,500,000 კვ.კმ (ხმელეთის 24%),მუშ შედეგო გოართოიანაფილ ომაფეშ პოლიტიკური დო კანონმადვალე სისტემა, თეშ მუჭოთ ნინეფიშმენცარობაქ დო კულტურაქ მოსოფელს ფართოთ გიფაჩჷ, არძაშე უმოსო ჸოფილ კოლონიეფს დო დომინიონეფს. იმპერიაშ „ორქოშ ხანს“ თის მიშინუანდეს, მუჭოთ „იმპერიას, ნამუსჷთ ბჟა დღას ვალმურსჷნ“ (ინგლ. The empire on which the sun never sets) — უდიდაში ფართობიშ გეშა, დღაშ არძანერ ბორჯის ბრიტანეთიშ იმპერიაშ ართ ტერიტორიას ბჟა იშენით ბარჩხალანდჷ.

დიდი გეოგრაფიული მეგორაფეფიშ ბორჯის, XV დო XVI ოშწანურეფს ესპანეთიქ დო პორტუგალიაქ, ზუღაშმელენი მეგორაფეფიშ პიონერეფქ, მეგორაფეფიშ პროცესის დიდი ზუღაშმელენი იმპერიეფიშ დორსხუაფა მახუჯეს. მალას თინეფიშ სამანგას ქჷგიჸანეს ინგლისიქ, საფრანგეთიქ დო ნიდერლანდეფქ: სუმ ევროპულ სახენწჷფოქ დორხველური კოლონიეფი ქჷდარსხუეს მუჭოთ ამერიკას, თეშ აზიას. XVII დო XVIII ოშწანურეფს აბანი უღუდჷ მიარე ლჷმას მაჸვენჯი ევროპულ ქიანეფს შქას, ნამუეფიშ შედეგო ინგლისიქ (მოგვიანაფათ 1707 წანაშ ინგლის-შოტლანდიაშ უნიაშ აქტიშ შედეგო წჷმოქიმინელი გოართოიანაფილი ომაფე) დომინანტი კოლონიალური იმპერიათ გჷნირთჷ ამერიკას დო აზიას.

## სქოლიო

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ნამიბია

| ნამიბიაშ რესპუბლიკა*ინგლ. Republic of Namibia აფრ. Republiek van Namibië გერმ. Republik Namibia* ნამიბია |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| **დევიზი:Unity, Liberty, Justice* |
| **ჰიმნი:Namibia, Land of the Brave* |
| ნამიბიაშ ორენი  |
| **ნანანოღა** (დო უკაბეტაშ ნოღა)
  | ვინდჰუკი
-22.55,17.2522°33′ ობჟ. გ. 17°15′ ელ. გ.﻿ / ﻿ |
| ოფიციალურ ნინა(ეფი) | ინგლისური, |
| თარობა | რესპუბლიკა |
|  -  | პრეზიდენტი | ნანგოლო მბუმბა |
|  -  | პრემიერ-მინისტრი | საარა კუუგონგელვა |
| ფართობი |
|  -  | გვალო | 825,418 კმ2 (34-ა) |
| მახორობა |
|  -  | 2013 ფასებათ | 2 358 163 (143-ა) |
|  -  | მეჭედალა | 2.2 ად/კმ2 (225-ა) |
| **ედპ** (ჸუპ) | 2005 ფასებათ |
|  -  | გვალო | $15.14 მილიარდი (123-ა) |
|  -  | ართ მახორუშე | $7,478 (77-ა) |
| **აგი** (2007) | 0.650 (ოშქაშე) (125-ა) |
| ვალუტა | ნამიბიური დოლარი (`NAD`)  |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | (UTC +1სთ.)  |
|  -  | ზარხულიშ (DST) | (U TC +2თ.) (UTC) |
| ქიანაშ კოდი | NAM |
| Internet TLD | .na |
| ოტელეფონე კოდი | 264 |

**ნამიბია**, ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა **ნამიბიაშ რესპუბლიკა** (ინგლ. Republic of Namibia; 1968 წანაშახ - **ობჟათე-ბჟადალი აფრიკა**) — სახენწჷფო ობჟათე აფრიკას. ოორუეშე უხურგანს ანგოლას დო ზამბიას, ბჟაეიოლშე — ბოტსვანას, ობჟათე-ბჟაეიოლშე დო ობჟათეშე — ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკას. ბჟადალშე ომძღჷ ატლანტიშ ოკიანე. ქიანაშ ფართობი — 824,3 ვთშ. კმ². მახორობა — 2 358 163 ადმ. (2013 წანაშ ფასებათ). ნანანოღა — ნოღა ვინდჰუკი. ქიანას მართჷნს პრეზიდენტი, ნამუსჷთ გიშმაგორჷნა 5 წანაშ ვადათ, დო ჟირპალატიამი პარლამენტი.

## ადმინისტრაციული დორთუალა

ნამიბიაშ ადმინისტრაციული რუკა.
1977—1992 წანეფს ნამიბია ირთუდჷ 26 რეგიონო. 1992 წანაშ მარაშინათუთაშე რეგიონეფქ რეორგანიზაფილქ იჸუ 13 ოლქო (regions), ნამუეფით ირთუ 102 (ოგიშაგორუე) ოლქო (constituencies).

ნამიბიაშ **ოლქეფი**:

1. კაპრივი
2. ერონგო
3. ჰარდაპი
4. კარასი
5. ოკავანგო
6. ქჰომასი
7. მუნენე
8. ოჰანგვენა
9. ომაჰეკე
10. ომუსატი
11. ოშანა
12. ოშიტოკო
13. ოჩოსონდიუპა

## სქოლიო

## რესურსეფი ინტერენეტის

* НАМИБИЯ, энциклопедия Кругосвет Archived 2010-06-10 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Первая научная экспедиция по Намибии Томского государственного университета, март, 2012. Короткий рассказ, интервью с начальником экспедиции, более 150 фотографий всей страны Archived 2018-02-07 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Government of Namibia — ნამიბიაშ თარობაშ პორტალი
* Windhoek City Council Archived 2020-11-19 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  — ვინდჰუკიშ მერია
* Official website of the Namibia Embassy in Vienna, Austria

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
ნამიბია
# 1880

|  |  |
| --- | --- |
| **ვითოშწანურა:**  | I · **II** · III |
| **ოშწანურა:**  | XVIII · **XIX** · XX |
| **წანეფი:** | 1877 · 1878 · 1879  **1880** 1881 · 1882 · 1883 |

**1880 წანა შხვა კალენდარეფს**| გრიგორიანული კალენდარი | 1880 *MDCCCLXXX* |
| იულიანური კალენდარი | 1879—1880 (13 ღურთუთაშე) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერაწკჷმა | 7388—7389 (13 ეკენიაშე) |
| ურიული კალენდარი  | 5640—5641  |
| ისლამური კალენდარი | 1297—1298 |
| ჯვეშქორთული კალენდარი | (21 მელახშე) |
| - *ოქიანუშ აკოქიმინუაშე* | 7483—7484 (*„ჴჳპგ“*—*„ჴჳპდ“*) |
| - *ქირსეშე* | 1880 (*„ჩყპ“*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIV* მორთინა დო 36 (*„ლვ“*) *წანა* |
| ჯვეშსომეხური კალენდარი | 4372—4373 (11 მარაშინათუთაშე) |
| სომეხური ოხვამური კალენდარი | 1329 *ԹՎ* *ՌՅԻԹ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1872—1873 |
| რომიშ დორსხუაფაშე | 2632—2633 (3 მესიშე) |
| ჯვეშინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 1936—1937 |
| - *შაკა სამვატი* | 1802—1803 |
| - *კალი-იუგა* | 4981—4982 |
| ირანული კალენდარი | 1258—1259 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2423 |
| იაპონური კალენდარი | 13-ა წანა მენძი |
| ჩინური კალენდარი | 4576—4577 己卯 — 庚辰 ჸვინთელი ყურდგელი — ჩე დრაკონი |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
18801880 (ვითოშ ბრუოშ ოთხონეჩი) წანა** — გრიგორიანული კალენადრიშ ნარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე ცაშხა დო იულიანური კალენდარიშ ნარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე თახაშხა. თე წანას კალენდარეფს შქას გინორთა რდჷ 12 დღა. თე წანა რე XIX ოშწანურაშ მა-8 დეკადაშ მა-10 წანა.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ნიუ-იორკი

ნიუ-იორკი
**ნიუ-იორკი** (ინგლისურო: New York [nʲuːˈjɔːɹk]) — ნოღა ამერიკაშ აკოართაფილ შტატეფს, შტატ ნიუ-იორკის. 8 მილიონშე მეტი მახორობათ (830 კმ²-ს) ნიუ-იორკი, ამერიკაშ არძაშე უმოსი კაბეტი დო ოორუე ამერიკაშ არძაშე ინწრას დოხორინელი ნოღა რე. თიშ აგლომერაციას 22 მილიონშე მეტი კოჩი ოხორანს. ნოღაშ თე ჯოხოდვალაშ შტატიშე გჷშაგორალო თეს „ნიუ იორქ სითის“ უძახჷნა. ნოღას შხვანერო „დიდ უშქურს“ უძახჷნა (ინგლისურო: „Big Apple“)

ნიუ-იორკი მოსოფელიშ ფინანსეფიშ, პოლიტიკაშ, ართუაფალი დო კულტურაშ ცენტრი რე დო თელ ქიანაშ ართ-ართი შანულამი გლობალურ ნოღეფშე რე მუზეუმეფიშ, გალერეეფიშ, ოხანტუ-ოშერსულებე დჷნაწესებუეფით, უმაღლაშ ოგურაფუეფით, მედიაშ, ედომუშამ ქიანაშ კორპორაციეფიშ დო ოფინანსე ბაზარეფიშ დიდი მუდანალათ. თაქ იდვალჷ გოართოიანაფილი ერეფიშ ორგანიზაციაშ მოსოფელიშ შტაბ-ბინა.
ნოღაშ ფარგანეფს ხუთი რაიონი რე (ჯვეშ სტილით საგრაფო): ბრონქსი, ბრუქლინი, მანჰეთენი, ქუინზი დო სთეითენ-აილენდი. თე ბოლოშ მოხ არძა რაიონს მილიონშე უმოსი მახორობა რე დო ზოხო-ზოხო ააშ-იშ შხვა უკაბეტაშ ნოღეფს უწორუანდჷ.

ნიუ-იორკი ირწანას უკაბეტაშ მუდანობაშ იმიგრანტეფს მიკიჭოფანს ედომუშამ ქიანაშ 180 ქიანაშე, მუჭოთ ნთელ ააშ-შე, ნამუსჷთ ნოღას მუშ კულტურაშ, ენერგიაშ, კოსმოპოლიტიზმიშ დო ეკონომიურ შილებუანალაშ გეშა მოულა. ნიუ-იორკი ასეშო უკაბეტაშ ამერიკულ ნოღეფს შქას კრიმინალიშ არძაშე უმოს დაბალი დონეთ გჷშეგორჷ.

## ლიტერატურა

1. კოროცხუაფონი ერკებულიშ ელემენტი

{{ქიანაშ მუნაჩემეფი {{{1}}}
| country flaglink2
| variant =
| size =
| name =
| altlink = მორაგბეეფიშ ერუანული ნაკორობა
| altvar = rugby
}} ირვინგ ვაშინგთონი, "ნიუ-იორკიშ ისტორია"

* (ინგლ.) ენთონი ბერჯესი (1976). "New York", Little, Brown & Co.
* (ინგლ.) კენეთ ჯეკსონი (1995). "The Encyclopedia of New York City", Yale University Press.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ნიუ-იორკიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
* NYCvisit.com - ნოღა ნიუ-იორკიშ ოფიციალური ტურიზმიშ ვებ-საიტი
* ვირტუალური ტური Archived 2009-04-30 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* ტურისტიშ ალმაშარე
* ჟურნალი "ნიუ-იორკიშ" ვებსაიტი
* NYCityMap - ნიუ-იორკიშ ინტერაქტიული რუკეფი

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# 27 ღურთუთა

**ჩილათა:** ხასჷლაშ სტატუსიშ ინდიკატორი `name` ატრიბუტი ვა რდას ოკო ცაიორი.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **ღურთუთა** | >> |
| თუთ | თახ | ჯუმ | ცაშ | ობი | შურ | ჟაშ |
|   |   |   | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |
| **2026** |

**27 ღურთუთა (იანარი)** რე გრიგორიანული კალენდარიშ 27-ა დღა. წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე 338 დღა (ნარკი წანეფს — 339 დღა).

## დღაშ მონახვამილეფი

## თე დღას დუნაბადი კათა

## თე დღას ნაღურა კათა

## დღახუეფი

## ხოლო ქოძირით

## გალენი რცხუეფი

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
27 ღურთუთა {{BBC: თე დღას}}
* *The New York Times* – თე დღას ((ინგლ.))
# მეთიუ მაკ-კონეჰი

|  |
| --- |
| **მეთიუ მაკ-კონეჰი** |
|  მეთიუ მაკ-კონეჰი 2014 წანას |
| **დაბადებაშ ჯოხო** | მეთიუ დევიდ მაკ-კონეჰი |
| **დაბადებაშ აბანი** | ტეხასი ააშ |
| **დებადჷ** | 4 გერგობათუთა, 1969 (1969-11-04)

 |
| **საქვარუა** | არტისტი, ტელეპროდიუსერი |
| **აკოქიმინჯალაშ წანეფი** | 1989–ასეშა |

**მეთიუ დევიდ მაკ-კონეჰი** (ინგლ. Matthew McConaughey; დ. 4 გერგობათუთა, 1969) — ამერიკალი არტისტი. 1990-იან წანეფიშ დაჭყაფურს ლაჸაფინერი პოტიკი როლეფიშ უკული, თიქ აკათჷ ფილმეფს „ჸვილუაშ ბორჯი რე“ (1996), „კონტაქტი“ (1997) დო „U-571“ (2000).

2013 წანას მაკათური რდჷ ფილმის „დალასიშ მაჸიდეეფიშ კლუბი“, სოდეთ შიდსით დალახებური კოვბოი ილაჸაფუ. ათე როლშო მიღჷ ოსკარი დო ორქოშ გლობუსი.

## ფილმოგრაფია

| წანა |  | მარგალურო | ოდაბადური ჯოხოდვალა | როლი |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1994 | ფ |  *ტეხასური ჭყვადუა ბენზოხორხით 4: ახალი მოითირი*  | *The Return of the Texas Chainsaw Massacre* | ვილმერ სტოტერი |
| 1996 | ფ |  *ჸვილუაშ ბორჯი რე*  | *A Time to Kill* | ჯეკ ბრაინანსი |
| 1996 | ფ |  *ხვაეხერი მურიცხი*  | *Lone Star* | ბადი დიდსი |
| 1997 | ფ |  *ამისტედი*  | *Amistad* | როჯერ შელმან ბოლდუინი |
| 1997 | ფ |  *კონტაქტი*  | *Contact* | პალმერ ჯოსი |
| 2000 | ფ |  *U-571*  | *U-571* | ლეიტენანტი ენდრუ ტაილერი |
| 2012 | ფ |  *მადი*  | *Mud*  | მადი |
| 2013 | ფ |  *დალასიშ მაჸიდეეფიშ კლუბი*  |  *Dallas Buyers Club* | რონ ვუდრუფი |
| 2013 | ფ |  *უოლ-სტრიტიშ გერი*  |  *The Wolf of Wall Street* | მარკ ჰანა |
| 2014 | ფ |  *მურიცხეფშქაშური*  |  *Interstellar*  | კუპერი |

## რესურსეფი ინტერნეტის

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
მეთიუ მაკ-კონეჰი ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
* მეთიუ მაკ-კონეჰი — კინოფილმეფიშ ინტერნეტ მუნაჩემეფიშ ბაზას (ინგლისური)
* მეთიუ მაკ-კონეჰი People.com-ს