Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ინგლისური ნინა

ინგლისური ნინაშ სტატუსი შხვადოშხვა ქიანეფს
EN (ISO 639-1)
**ინგლისური ნინა** (ინგლ. English language) — ნინა, ფრიზიული ნინეფიშ ბუნაშე. ინგლისური ნინა არძოშ უმოს ხოლოს რე ფრიზიულ ნინაწკჷმა. ინგლისურო იჩიებუ 500 მილიონშე უმოსი კოჩი, თაჸურეშე 300-400 მილიონშო ინგლისური ოდაბადური ნინა რე. ჭარუაშ სისტემათ უღუ ლათინური.

### ინგლისური ნინაშ სტატუსი

1. ააშ (210 მლნ.)
2. დიდი ბრიტანეთი (55 მლნ.)
3. კანადა (17,1 მლნ.)
4. ავსტრალია (15,7 მლნ.)
5. ახალი ზელანდია (3,2 მლნ.)
6. ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკა (3,5 მლნ.)
7. ირლანდია (2,6 მლნ.)
8. ინდოეთი (მაჟირა ნინა - 11 მლნ.)
9. ბაჰამიშ კოკეფი
10. ბელიზი
11. ბოცვანა
12. გაიანა
13. გამბია
14. ზამბია
15. კენია
16. კირიბატი
17. ნიგერია
18. პაკისტანი
19. პაპუა-ახალი გვინეა
20. სინგაპური
21. ფილიპინეფი
22. ფიჯი

## ინგლისური ფრაზეფი დო ზიტყვეფი

* გომორძგუა - Hello
* მარდი - Thank you
* ქო / ვარი - Yes / No
* ჯგირო ორდა - Goodbye
* ჩქიმი ჯოხო რე... - My name is...
* მუჭო რექ? - How are you?
* მორწონანო თაქ? - Do you like it here?

## ლიტერატურა

* Crystal, D. [1997]: The Cambridge encyclopedia of the English language. Cambridge.
* McArthur, T., ed. [1992]: The Oxford companion to the English language. Oxford.
* Cambridge History [1992 წანაშე]: The Cambridge History of the English language. 6 ტომო. Cambridge.
* Cobuild, C. [1990]: English grammar. London.
* Huddleston, R. [1984]: Introduction to the grammar of English. Cambridge.
* Jespersen, O. [1909-1949]: A modern English grammar on historical principles. 7 ტომო. London.
* Mitchell, B. [1995]: An invitation to Old English and Anglo-Saxon England. Oxford.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Accents of English from Around the World (University of Edinburgh) Hear and compare how the same 110 words are pronounced in 50 English accents from around the world – instantaneous playback online
* Collection of English bilingual dictionaries Archived 2016-03-01 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* dict.org Archived 2009-01-05 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Dictionary of American Regional English Archived 2009-02-27 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* English language word roots, prefixes and suffixes (affixes) dictionary
* Merriam-Webster's online dictionary
* Macquarie Dictionary Online

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# Warner Bros. Pictures

| **Warner Bros.** |
| --- |
|  |
| **ტიპი**:
  | კინოკომპანია, Time Warner-იშ ფილიალი |
| **დირსხუ**:
  | 1918 (მუჭოთ Warner Bros. Studios) 1923 (მუჭოთ Warner Bros. Pictures) |
| **დჷმარსხუაფალი**:
  | ჯეკ უორნერი ჰარი უორნერი ალბერტ უორნერი სემ უორნერი |
| **ორენი**:
  | ბერბენკი, კალიფორნია, ააშ |
| **მაჸონაფალი**:
  | ბარი მეიერი ჯეფ რობინოვი ედვარდ რომანო |
| **დარგი**:
  | ხანტურული ფილმეფი, ოტელევიზიე პროგრამეფი |
| **ვებ-ხასჷლა**:
  | warnerbros.com |

**Warner Bros. Entertainment, Inc.**, ხოლო ჩინებული, მუჭოთ **Warner Bros. Pictures** ვარდა უბრალეთ **Warner Bros.** — კინოფილმეფიშ დო ტელეგინოჩამეფიშ ამერიკული მაწარმაფალი კომპანია. ორინუ რე ბერბენკის (კალიფორნია, ააშ). თიში ფილიალეფი რე Warner Bros. Studios, Warner Bros. Pictures, Warner Bros. Interactive Entertainment, Warner Bros. Television, Warner Bros. Animation, Warner Home Video, New Line Cinema, TheWB.com დო DC კომიქსეფი. Warner ხოლო რე The CW Television Network-იშ ალმამინჯეეფი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
Warner Bros. Pictures ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
* Warner Bros TV
# ჯონ უეინი

|  |
| --- |
| **ჯონ უეინი** |
|   |
| **დაბადებაშ ჯოხო** | მარიონ მიტჩელ მორისონი |
| **დაბადებაშ აბანი** | უინტერესტი, ააშ |
| **დებადჷ** | 26 მესი, 1907  |
| **ღურჷ** | 11 მანგი, 1979 ლოს-ანჯელესი, ააშ |
| **საქვარუა** | არტისტი, რეჟისორი, პროდიუსერი |
| **აკოქიმინჯალაშ წანეფი** | 1926-1976 |

| **აკადემიაშ ჯილდოეფი** |
| --- |
|  |
| ოსკარი |
| **ორქოშ გლობუსიშ ჯილდოეფი** |
|  |
| ორქოშ გლობუსი |

**ჯონ უეინი** (ინგლ. John Wayne; დ.26 მესი, 1907, უინტერესტი — ღ. 11 მანგი, 1979, ლოს-ანჯელესი) — ამერიკალი არტისტი, რეჟისორი დო პროდიუსერი. სუმი დეკადაშ გოძვენას რდჷ ართ-ართი არძაშე მაღალმუშნალამი არტისტი. შხირო ოკათუდჷ ვესტერნეფს. უეინიშ ბიოგრაფიშ, მაიკლ მენიშ ნტკიცებათ, უეინიშ, მუჭოთ დუდიშ გინმადვალარი ანტიკომუნისტიშ ჸვილუა ულამუდჷ სტალინს, ნამუქჷთ ლოს-ანჯელესშა დაქირებული მაჸვილარეფით მიდაჯღონჷ, მარა სტალინიშ ღურაშ გეშა ათე ამბექ აკოციუ.

## ფილმოგრაფია

| წანა |  | მარგალურო | ოდაბადური ჯოხოდვალა | როლი |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1933 | ს |  *სუმი მუშკეტერი*  | *The Three Musketeers*  | ტომ უეინი |
| 1939 | ფ |  *დილიჟანსი*  | *Stagecoach* | ჰენრი |
| 1945 | ფ |  *დაკოტა*  | *Dakota* | ჯონ დევლინი |
| 1949 | ფ |  *ივო ჯიმაშ ქვიშა*  | *Sands of Iwo Jima* | სერჟანტი ჯონ სტრაიკერი |
| 1950 | ფ |  *რიო გრანდე*  | *Rio Grande* | კირბი იორკი |
| 1952 | ფ |  *რჩქალი ადამიერი*  | *The Quiet Man* | შონ ტორნტონი |
| 1959 | ფ |  *რიო ბრავო*  | *Rio Bravo* | ჯონ ჩანსი |
| 1969 | ფ |  *ხასიათიშ სიფულანდე*  | *True Grit* | რუსტერ კოგბერნი |

## ლიტერატურა

* Michael Munn, „John Wayne: The Man Behind the Myth“ — Robson Books, 2004

## რესურსეფი ინტერნეტის

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
ჯონ უეინი ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
* ჯონ უეინიშ კიბოწკჷმა ლჷმაშს ცენტრი
* ჯონ უეინიშ კიბოშ რკვიებაშ ინსტიტუტი
* ფსბ-შ მუნაჩამეფი ჯონ უეინშე
* ჯონ უეინიშ დაბადებაშ აკანიშ ოფიციალური
* ჯონ უეინი — კინოფილმეფიშ ინტერნეტ მუნაჩემეფიშ ბაზას (ინგლისური)
* John Wayne TCM-იშ კინოფილმეფიშ მუნაჩემეფიშ ბაზას
* ჯონ უეინი საიტის AllRovi
# თეატრი

თეატრი
კონსტანტინ სომოვიშ ილუსტრაცია ალექსანდრე ბლოკიშ ”თეატრი”-შო (1909).
ტერმინი **თეატრი** (ბერძენულიშე θέατρον (theatron) – ოძირაფუშ, ოჯინეშ აბანი) ჟირი შანულობათ გჷმირინუაფუ:

1. თეატრი, მუჭოთ ხელუანობაშ დარგი. თეატრიშ გჷმოხანტუაშ სპეციფიკური მეშქაშალა რე სცენური ქიმინუეფი, ნამუეფჷთ ირსულებუ პუბლიკაშ წიმი არტისტეფიშ გიშულაშ (ლაჸაფიშ, როლიშ რსულაფაშ) ბორჯის.
2. თეატრი, მუჭოთ ნოდგჷმუ, ოსცენწ აბანი, სოდე ტრადიციულო ხვადჷ თეატრალური ხელუანობაშ ნაწარმეფიშ წჷმორინაფა. შილებე სცენაშ გოფაჩუა ღილე ცაშ გიმე, პარკჯს, ჯვეშ ოხიდას ვარ-და ამფითეატრის.

თეატრიშ ოსხირეფი ჯვეშ ოფუტე–ომეურნე დო ომაჯინე ლაჸაფეფს დო მასობურ ოკათე რიტუალეფს რე. ჯვეშ საბერძნეთის რდჷ თეატრიშ შხვადოშხვა გვარობეფი მუში ტრადიციეფით, სცენური ტექნიკათ. დინდარი დო ანდანერი ოძირაფუე ფორმეფი გაჭყეს ბჟაეიოლიშ კათეფქ ინდოეთის, ჩინეთის, იაპონიას, ინდონეზიას დო შხვადო. შქა ოშწანურეფიშ ევროპას თეატრალური ხანდაშ მოღალეეფი რდეს გეგია არტისტეფი: ჰისტრიონეფი, ჟონგლიორეფი დო შხვეფი.

ეჸონუაშ ხანიშ პირველი ევროპული პროფესიული თეატრი რდჷ იტალიური ამნახანტეფიშ ოკათე კომედია (კომედია დელ არტე, მა–16-17 ოო.). ათე ბორჯიშე თეატრი გჷნმირთჷ ლიტერატურული, თეწკჷმა ართო მერკეთ მობილური, ნამუთ დჷთმოდირთუ ონოღე კულტურაშ ცენტრეფს.

თეატრალური ხელუანობაშ ნაწარმეფი – სპექტაკლი გითმიჭყაფჷ დრამატული ვარ-და მუსიკალურ–სცენური ნაწარმეფიშ ოსხირშა რეჟისორიშ ნაფირქიშობურო (ბალეტის – ბალეტმაისტერიშ დო დირიჟორიშ, ოპერას – რეჟისორიშ დო დირიჟორიშ) არტისტეფიშ კათაფათ.

თეატრიშ ჯვეში ქორთული ჯოხოდვალა რე *სახილველი*.

## თეატრიშ გვარობეფი

მუსიკალური თეატრიშ გვარობეფი რე – ოპერა, ოპერეტა, მიუზიკლი. უზიტყვე თეატრი რეპანტომიმა. თეატრის თარო ადამიერრფი ლაჸაფენა, მარა თეწკჷმა ართო რრ თეატრეფი მოჭყუდიეფიშ ვარ-ფა ოროეფიშ კათაფათ.

ბალეტი - დრამა – ვარიეტე – კაბუკი - კომედია - მიუზიკლი – ოპერა - ოპერეტა - პანტომიმა - სკეჩი – ტრაგედია

## ჩინებული თეატრალური დრამატურგეფი დო რეჟისორეფი

კარლო გოლდონი – შალვა დადიანი – გიორგი ერისთავი – ჰენრიკა იბსენი – პიერ კორნელი – კოტე მარჯანიშვილი – მოლიერი – რობერტ სტურუა – უილოამ შექსპირი – კარელ ჩაპეკი – ანტონ ჩეხოვი –თემურ ჩხეიძე – ლუდვიგ ჰოლბერგი

## ჩინებული თეატრალური სცენეფი

მარჯანიშვილიშ თეატრი
**საქორთუო: აბაშიძეშ ჯოხოდვალაშ მუსიკალური კომედიაშ თეატრი, ქართი
* მარჯანიშვილიშ ჯოხოდვალაშ თეატრი, ქართი
* რუსთაველიშ ჯოხოდვალაშ თეატრი, ქართი
* ფალიაშვილიშ ჯოხოდვალაშ ქართიშ ოპერაშ დო ბალეტიშ თეატრი, ქართი

**გალენ ქიანა: ბროდვეიშ თეატრი, ნიუ-იორკი
* ოპერა გარნიე, პარიზი
* კოვენტ-გარდენი, ლონდონი
* კოლონი, ბუენოს-აირესი
* კომედი ფრანსეზი, პარიზი
* ლა სკალა, მილანი
* მეტროპოლიტენ-ოპერა, ნიუ-იორკი
* სან-კარლო, ნეაპოლი
* ფოლკსოპერა, ვენა

## რესურსეფი ინტერნეტის

* გრიბოედოვის თეატრი Archived 2007-09-30 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* ტფილისის თეატრი-ქარვასლა
* Teatri.Ge (ირფელი თეატრიშ დო კინოA გეშა)
# რომანტიზმი

ფრიდრიხი. *მოშარე მუნაფეფიშ ზუღას*
**რომანტიზმი** — გემაჸვენჯობა ხელუანობას დო ლიტერატურას, გიჭყჷ XVIII ოშწანურას კაბეტ ბრიტანეთის დო გერმანიას, XIX ოშწანურას — საფრანგეთის, იტალიას დო ესპანეთის.

რომანტიზმშა გულა იღვენუ არტურ შოპენჰაუერიშ ფილოსოფიაქ, ნამუშ მეჯინათ ადამიერს უღჷ უგუხურგუ კორინი, ნება, მარა თე ნება გოჩინებაფილო მუთმოხვადჷ ხვალე უმაღალაშ ადამიერს, გენიას. აკა ჭყანა, ნამუთ ადამიერს შილებე მეხვარას თე შვანს რე ხელუანობა.

## რომანტიკოსი ჭარუეფი

* ნოვალისი
* გოტჰოლდ ეფრემ ლესინგი
* იოჰან ვოლფგანგ გოეთე
* ბაირონი
* ფრიდრიხ შილერი
* უოლტერ სკოტი
* შელი
* თომას მური
* ფრანსულ რენე შატობრაინი
* მადამ დე სტალი
* ვიქტორ ჰიუგო
* ალექსანდრე დიუმა
* ჟორჟ სანდი
* ლამარტინი
* ალფრედ დე მიუსე
* ალფრედ დე ვინი
* პროსპერ მერიმე
* ედგარ ალან პო
* ალექსანდრე ჭავჭავაძე
* გრიგოლ ორბელიანი
* ნიკოლოზ ბარათაშვილი
* ალექსანდრე პუშკინი
* მიხეილ ლერმონტოვი

## რომანტიკოსი ხანტუეფი დო მოწახნაკეეფი

* ეჟენ დელაკრუა
* თეოდორ ჟერიკო
* ფრანსისკო გოია
* ანტუან ჟოზეფ ვიერცი
* ადოლფ ფონ მენზელი
* გასპარ დავიდ ფრიდრიხი

## რომანტიკოსი კომპოზიტორეფი

ჰექტორ ბერლიოზი, რომანტიკული მუსიკაშ ართ-ართი უშანულამაში წჷმმარინაფალი.
* ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენი
* ვინჩენცო ბელინი
* ჯაკომო პუჩინი
* ჯუზეპე ვერდი
* ჟაკ ოფენბახი
* ანტონ ბრუკნერი
* ნიკოლო პაგანინი
* კარლ ჩერნი
* სერგეი რახმანინოვი
* იოჰან შტრაუსი (მუმა)
* კამილ სენ-სანსი
* იოჰან შტრაუს II
* ბჰექტორ ბერლიოზი
* ჟორჟ ბიზე
* ალექსანდრე ბოროდინი
* იოჰანეს ბრამსი
* ფრედერიკ შოპენი
* პოლ დუკასი
* ედვარდ გრიგი
* ფერენც ლისტი
* გუსტავ მალერი
* ფელიქს მენდელსონ-ბართოლდი
* ფრანც შუბერტი
* რობერტ შუმანი
* ალექსანდრე სკრიაბინი
* პეტრე ჩაიკოვსკი
* რიხარდ ვაგნერი
* კარლ მარია ფონ ვებერი

## რესურსეფი ინტერნეტის

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
რომანტიზმი რომანტიზმი, ლიტერატურული დო კულტურული მალობა
* რომანტიზმიშ ისტორია

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# 2023

|  |  |
| --- | --- |
| **ვითოშწანურა:**  | II · **III** · IV |
| **ოშწანურა:**  | XX · **XXI** · XXII |
| **წანეფი:** | 2020 · 2021 · 2022  **2023** 2024 · 2025 · 2026 |

**2023 წანა შხვა კალენდარეფს**| გრიგორიანული კალენდარი | 2023 *MMXXIII* |
| იულიანური კალენდარი | 2022—2023 (14 ღურთუთაშე) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერაწკჷმა | 7531—7532 (14 ეკენიაშე) |
| ურიული კალენდარი  | 5783—5784  |
| ისლამური კალენდარი | 1444—1445 |
| ჯვეშქორთული კალენდარი | (21 მელახშე) |
| - *ოქიანუშ აკოქიმინუაშე* | 7626—7627 (*„ჴქკვ“*—*„ჴქკზ“*) |
| - *ქირსეშე* | 2023 (*„ცკგ“*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIV* მორთინა დო 179 (*„როთ“*) *წანა* |
| ჯვეშსომეხური კალენდარი | 4515—4516 (11 მარაშინათუთაშე) |
| სომეხური ოხვამური კალენდარი | 1472 *ԹՎ* *ՌՆՀԲ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 2015—2016 |
| რომიშ დორსხუაფაშე | 2775—2776 (4 მესიშე) |
| ჯვეშინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 2079—2080 |
| - *შაკა სამვატი* | 1945—1946 |
| - *კალი-იუგა* | 5124—5125 |
| ირანული კალენდარი | 1401—1402 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2566 |
| იაპონური კალენდარი | 4-ა წანა რეივა |
| ჩინური კალენდარი | 4719—4720 壬寅 — 癸卯 ჩე ჸილო — უჩა ყურდგელი |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
20232023 (ჟირ ვითოშ ეჩდოსუმი) წანა** — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე ჟაშხა. თე წანა რე XXI ოშწანურაშ მა-3 დეკადაშ მა-3 წანა.

## მოლინეფი

### ღურთუთა

### ფურთუთა

### მელახი

### პირელი

### მესი

### მანგი

### კვირკვე

### მარაშინათუთა

### ეკენია

### გჷმათუთა

### გერგობათუთა

### ქირსეთუთა

## დუნაბადი

### ღურთუთა

### ფურთუთა

### მელახი

### პირელი

### მესი

### მანგი

### კვირკვე

### მარაშინათუთა

### ეკენია

### გჷმათუთა

### გერგობათუთა

### ქირსეთუთა

## ნაღურა

### ღურთუთა

### ფურთუთა

### მელახი

### პირელი

### მესი

### მანგი

### კვირკვე

### მარაშინათუთა

### ეკენია

### გჷმათუთა

### გერგობათუთა

### ქირსეთუთა

## დღახუეფი
# 1999

|  |  |
| --- | --- |
| **ვითოშწანურა:**  | I · **II** · III |
| **ოშწანურა:**  | XIX · **XX** · XXI |
| **წანეფი:** | 1996 · 1997 · 1998  **1999** 2000 · 2001 · 2002 |

**1999 წანა შხვა კალენდარეფს**| გრიგორიანული კალენდარი | 1999 *MCMXCIX* |
| იულიანური კალენდარი | 1998—1999 (14 ღურთუთაშე) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერაწკჷმა | 7507—7508 (14 ეკენიაშე) |
| ურიული კალენდარი  | 5759—5760  |
| ისლამური კალენდარი | 1420—1421 |
| ჯვეშქორთული კალენდარი | (21 მელახშე) |
| - *ოქიანუშ აკოქიმინუაშე* | 7602—7603 (*„ჴქბ“*—*„ჴქგ“*) |
| - *ქირსეშე* | 1999 (*„ჩშჟთ“*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIV* მორთინა დო 155 (*„რნე“*) *წანა* |
| ჯვეშსომეხური კალენდარი | 4491—4492 (11 მარაშინათუთაშე) |
| სომეხური ოხვამური კალენდარი | 1448 *ԹՎ* *ՌՆԽԸ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1991—1992 |
| რომიშ დორსხუაფაშე | 2751—2752 (4 მესიშე) |
| ჯვეშინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 2055—2056 |
| - *შაკა სამვატი* | 1921—1922 |
| - *კალი-იუგა* | 5100—5101 |
| ირანული კალენდარი | 1377—1378 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2542 |
| იაპონური კალენდარი | 11-ა წანა ჰეისეი |
| ჩინური კალენდარი | 4695—4696 戊寅 — 己卯 ჸვინთელი ჸილო — ჸვინთელი ყურდგელი |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
19991999 (ვითოშ ჩხოროშ ოთხონეჩდოვითოჩხორო) წანა** — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე ობიშხა. თე წანა რე XX ოშწანურაშ მა-10 დეკადაშ მა-9 წანა.

## მოლინეფი

* 1 ღურთუთა : ევროქ მიშაღალირქ იჸუ საბანკო ანგარიშწორებაშო.
* 19 პირელი : გერმანიაშ პარლამენტიქ დირთუ ბერლინშა.
* 12 მესი : ქორთუ ალპინისტეფქ გეშართეს ევერესტიშა.
* 17 მესი : ედუარდ შევარდნაძექ მიღჷ ოერეფოშქაშე ოლიმპიური კომიტეტიშ ორქოშ მენდალი.
* 20 ქირსეთუთა : პორტუგალიაქ ჩინეთის დურთინჷ მაკაო.
* 31 ქირსეთუთა : რუსეთიშ ფედერაციაშ პრეზიდენტი ბორის ელცინქ პოსტიშე გეგნოდირთჷ.

## დუნაბადი

### ღურთუთა

### ფურთუთა

### მელახი

### პირელი

### მესი

### მანგი

### კვირკვე

### მარაშინათუთა

### ეკენია

### გჷმათუთა

### გერგობათუთა

### ქირსეთუთა

## ნაღურა

### ღურთუთა

### ფურთუთა

### მელახი

* 7 მელახი : სტენლი კუბრიკი — ამერიკალი კინორეჟისორი (დ.1928)

### პირელი

### მესი

### მანგი

### კვირკვე

* 2 კვირკვე : მარიო პიუზო — იტალო-ამერიკალი ჭარუ
* 6 კვირკვე : ხოაკინ როდრიგო — ესპანალი კომპოზიტორი (დ.1901)

### მარაშინათუთა

### ეკენია

### გჷმათუთა

### გერგობათუთა

### ქირსეთუთა

## ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი

* ფიზიკა : გერარდუს ჰუფტი, მარტინუს ჯ. გ. ფელტმანი
* ქიმია : აჰმედ ჰ. ზევაილი
* ფიზიოლოგია დო მედიცინა : გიუნტერ ბლობელი
* ლიტერატურა : გიუნტერ გრასი
* თინჩალა : ექიმეფი ხურგეფიშ უმუშო
* ეკონომიკა : რობერტ მანდელი

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# 2003

|  |  |
| --- | --- |
| **ვითოშწანურა:**  | II · **III** · IV |
| **ოშწანურა:**  | XX · **XXI** · XXII |
| **წანეფი:** | 2000 · 2001 · 2002  **2003** 2004 · 2005 · 2006 |

**2003 წანა შხვა კალენდარეფს**| გრიგორიანული კალენდარი | 2003 *MMIII* |
| იულიანური კალენდარი | 2002—2003 (14 ღურთუთაშე) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერაწკჷმა | 7511—7512 (14 ეკენიაშე) |
| ურიული კალენდარი  | 5763—5764  |
| ისლამური კალენდარი | 1424—1425 |
| ჯვეშქორთული კალენდარი | (21 მელახშე) |
| - *ოქიანუშ აკოქიმინუაშე* | 7606—7607 (*„ჴქვ“*—*„ჴქზ“*) |
| - *ქირსეშე* | 2003 (*„ცგ“*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIV* მორთინა დო 159 (*„რნთ“*) *წანა* |
| ჯვეშსომეხური კალენდარი | 4495—4496 (11 მარაშინათუთაშე) |
| სომეხური ოხვამური კალენდარი | 1452 *ԹՎ* *ՌՆԾԲ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1995—1996 |
| რომიშ დორსხუაფაშე | 2755—2756 (4 მესიშე) |
| ჯვეშინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 2059—2060 |
| - *შაკა სამვატი* | 1925—1926 |
| - *კალი-იუგა* | 5104—5105 |
| ირანული კალენდარი | 1381—1382 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2546 |
| იაპონური კალენდარი | 15-ა წანა ჰეისეი |
| ჩინური კალენდარი | 4699—4700 壬午 — 癸未 უჩა ცხენი — უჩა შხური |

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
20032003 (ჟირ ვითოშ სუმი) წანა** — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ პირველი დღა რე ჯუმაშხა. თე წანა რე XXI ოშწანურაშ 1-ა დეკადაშ მა-3 წანა.

## მოლინეფი

* 19 მელახი : ააშ-შ დო გოართოიანაფილი ომაფეშ ჯარეფქ ერაყშა გენიშეჭკირეს. ქჷდიჭყჷ ერაყიშ ლჷმაქ.
* 1 მესი : ააშ-შ პრეზიდენტიქ ჯორჯ ბუშიქ გჷმაცხადჷ ლჷმაშ თება ერაყის.
* 14 მარაშინათუთა : ნიუ-იორკიშ შტატის დო თიშ გოხოლუას მადვალუ ტერიტორიას მეჭყორდჷ ელექტროენერგიაშ მეჭირინაფაქ.
* 23 გერგობათუთა : საქორთუოშ პრეზიდენტი ედუარდ შევარდნაძექ პოსტიშე გეგნოდირთჷ. გეთუ ვარდეფიშ რევოლუციაქ.
* 7 ქირსეთუთა : რუსეთიშ ფედერაციას იმანჯჷ საპარლამენტო გიშაგორუეფქ.
* 13 ქირსეთუთა : ერაყის ამერიკალ ჯარიშკოჩეფქ ოჭოფეს სადამ ჰუსეინი.
* 26 ქირსეთუთა : ობჟათე ირანს ნძალიერ დიხაშნწალუაქ მოხვადჷ, ნამუსჷთ 40.000-შე უმოსი ადამიერიშ გოჭყვიდუაქ მაჸუნ.

## დუნაბადი

### ღურთუთა

### ფურთუთა

### მელახი

### პირელი

### მესი

### მანგი

### კვირკვე

### მარაშინათუთა

### ეკენია

### გჷმათუთა

### გერგობათუთა

### ქირსეთუთა

## ნაღურა

### ღურთუთა

### ფურთუთა

### მელახი

### პირელი

* 21 პირელი : ნინა სიმონე — ამერიკალი მაბირე

### მესი

* 28 მესი : ოლეგ მაკაროვი — რუსი კოსმონავტი.

### მანგი

* 12 მანგი : გრეგორი პეკი — ამერიკალი არტისტი (დ.1916)

### კვირკვე

### მარაშინათუთა

### ეკენია

* 28 ეკენია : ელია კაზანი — ბერძენული წჷმოულობაშ ამერიკალი კინორეჟისორი (დ.1909)

### გჷმათუთა

### გერგობათუთა

### ქირსეთუთა

* 12 ქირსეთუთა : ჰეიდარ ალიევი — აზერბაიჯანიშ პრეზიდენტი 1993-2003 (დ.1923)

## ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი

* ფიზიკა : ალექსეი აბრიკოსოვი, ვიტალი გინზბურგი, ანტონი ლეგეტი
* ქიმია : პიტერ ეიგერი, როდერიკ მაკინონი
* ფიზიოლოგია დო მედიცინა: პოულ ლაუტერბური, პიტერ მანსფილდი
* ლიტერატურა: ჯონ მაქსუელ კოტცე
* შვიდობა : შირინ ებადი
* ეკონომიკა : რობერტ ფ. ენგლი, გრენგერი, ვ. ჯ. კლაივი

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# 12 პირელი

**ჩილათა:** ხასჷლაშ სტატუსიშ ინდიკატორი `name` ატრიბუტი ვა რდას ოკო ცაიორი.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **პირელი** | >> |
| თუთ | თახ | ჯუმ | ცაშ | ობი | შურ | ჟაშ |
|   |   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |   |   |   |
| **2026** |

**12 პირელი (აპრილი)** რე გრიგორიანული კალენდარიშ 102-ა დღა (ნარკი წანეფს — 103-ა დღა). წანაშ ლიაშა დოსქილადირი რე 263 დღა.

## დღაშ მონახვამილეფი

## თე დღას დუნაბადი კათა

## თე დღას ნაღურა კათა

## დღახუეფი

## ხოლო ქოძირით

## გალენი რცხუეფი

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
12 პირელი {{BBC: თე დღას}}
* *The New York Times* – თე დღას ((ინგლ.))
# ლივერპული

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ნოღა
ლივერპული Liverpool

|  |
| --- |
|  |

|  |
| --- |
| გერბი |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| ქიანა |  გოართოიანაფილი ომაფეგოართოიანაფილი ომაფე |
| რეგიონი | ოორუე-ბჟადალი ინგლისიოორუე-ბჟადალი ინგლისი |
| კოორდ. | 53.416667,-353°25′00″ ოორ. გ. 3°00′00″ ბჟად. გ.﻿ / ﻿ |
| მერი | ჯო ანდერსონი |
| დირსხუ | 1207 |
| მაართა შინუა | 1190 |
| ნოღა | 1880
წანაშე |
| ფართობი | 111.8 კმ² |
| ცენტრიშ სიმაღალა | 70 მ |
| ოფიციალური ნინა | ინგლისური |
| მახორობა | 491,500 კოჩი (2017) |
| მეჭედალა | 4,395 კოჩი/კმ² |
| აგლომერაცია | 2,241,000 |
| ეთნოქორონიმი | ლივერპულარი, ლივერპულარეფი |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | UTC+0, ზარხულს UTC+1 |
| ტელ. კოდი | 0151 |
| ოფოსტე ინდექსი | L |
| ოავტომობილე კოდი | GB-LIV |
| ოფიციალური ვებ-ხასჷლა | www.liverpool.gov.uk |

|  |
| --- |
|
ლივერპული |

**ლივერპული** ვიკიოწკარუეს |

|  |  |
| --- | --- |
|  | მოსოფელიშ მონძალა UNESCO, ობიექტი № 1150 რუს. • ინგლ. • ფრ. |

**ლივერპული** (ინგლ. Liverpool) — ონიშოლი ნოღა ოორუ-ებჟადალ ინგლისის (გოართოიანაფილი ომაფე), წყარმალუ მერსიშ ბჟაეიოლ ნადუწკჷმა. ნოღა ლივერპულს 491,500 ვშ. მახორუ (2017) ოხორანს, აგლომერაციას — 2,241,000 (2017 წ. მუნაჩემეფით). ლივერპული თაშნეშე ჩინებული რე ლეგენდარული ლივერპულარი ოთხული The Beatles-იშ დპოკუჩხბურთე კლუბ ლივერპულიშ გეშა.

## ისტორია

ლივერპული მოსოფელიშ ართ-ართი შანულამი ონიშოლი ნოღა რდჷ. 1960-იან წანეფს ბრიტანეთიშ ეკონომიკას მოხვალამირი თირუეფიშ გეშა ონიშოლქჷთ დო ნოღაქჷთ შანულობა მიოდინეს. ნოღას მიძინჷ დჷნოშურქ დო უმუშერობაქ, ომანგეთ მიგრაციაქ ნოღაშე. მარა The Beatles-იშ პოპულარობაქ, ნოღა არტისტეფიშ დო მუსიკოსეფიშ საჸოროფო ნოღათ გჷნირთჷ.

## ლიტერატურა

* Hughes, Quentin (1999). *Liverpool: City of Architecture*.  Bluecoat Press. ISBN 1-872568-21-1.
* Liverpool City Council (2005). *Maritime Mercantile City: Liverpool*.  Liverpool University Press. ISBN 1-84631-006-7.
* Moscardini, Anthony (2008). *Liverpool City Centre: Architecture and Heritage*.  Bluecoat Press. ISBN 978-1-904438-64-9.
* Nicholls, Robert (2005). *Curiosities of Merseyside*.  Sutton Publishing. ISBN 978-0-7509-3984-3.
* Sharples, Joseph (2004). *Pevsner Architectural Guides: Liverpool*.  Yale University Press. ISBN 0-300-10258-5.

## რესურსეფი ინტერნეტის

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
ლივერპული Liverpool, ტურისტული მანჯღვერე Wikivoyage-ს
* A Summary of the Liverpool City Region Archived 2013-05-15 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Liverpool Pictorial
* Liverpool City Council Archived 2006-03-28 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Official Liverpool European Capital of Culture website Archived 2007-04-05 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Official Liverpool Tourism Site
* History of Liverpool

## სქოლიო

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |