Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ტრამვაი

ტრამვაი Pesa 120N
**ტრამვაი** (ინგლ. tram - ვაგონი, დო way - რზა, ჯოხოქ გიჭყჷ კაბეტი ბრიტანეთიშ შახტეფს ქუანოშქერიშ გინმაღალარი ვაგონეტიშე) — ონოღე რელსამი ჯარალობური ტრანსპორტიშ გვარობა, მუჭოთ წესი ელექტრო აწმაკინეთ, უმენტაშო გჷმირინუაფუ ნოღეფს ფიქსირადილ მარშრუტეფს მოშარეეფიშ გინაჸონაფალო.

## ლიტერატურა

* ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ტ. 10, ხს. 31-32, ქართი, 1986 წანა.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# მიუნხენი

მიუნხენი გერმანიას
მიუნხენიშ ოლიმპიური პარკი
**მიუნხენი** (*გერმ.* München, *ბავარ.* Minga) — ნოღა გერმანიას, ბავარიაშ აკანიშ
ნანანოღა, მახორობათ ბავარიაშ უდიდაში ნოღა დო გერმანიაშ მასმა ნოღა ბერლინიშ დო ჰამბურგიშ უკული. 2007 წანაშ მუნაჩემეფით მიუნხენს ოხორანს 1,356,594 კოჩი. მიუნხენს 1972 წანას იტარინუ მიუნხენიშ ზაფხულიშ ოლიმპიადაქ.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Munich Tourist Office – up-to-date information for visitors
* Münchner Verkehrs- und Tarifverbund Archived 2007-04-08 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  – public transport network
* On the brink: Munich 1918–1919 Archived 2011-10-05 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Munichfound Archived 2019-06-13 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  – magazine for English speaking Münchners
* Destination Munich – An online guide

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ლუიზვილი

ლუიზვილიშ ცენტრი

**ლუიზვილი** (ინგლ. Louisville) — ნოღა ააშს, კენტუკიშ შტატიშ უდიდაში ნოღა. მახორობა 558,541 კოჩი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Official Website of Louisville, Kentucky
* Louisville Convention and Visitors Bureau

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# დენვერი

დენვერიშ პანორამა
დენვერი
**დენვერი** (ინგლ. Denver) — ნოღა ააშ-ს, ქოლორადოშ შტატიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2011 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანს 619,968 კოჩი. დენვერქ დირსხუ 1858 წანას.

## დოჯიმალაფირი ნოღეფი

* ბრესტი, საფრანგეთი (1948)
* ტაკაიამა, იაპონია (1960)
* ნაირობი, კენია (1975)
* კარმიელი, ისრაელი (1977)
* პოტენცა, იტალია (1983)
* კუერნავაკა, მექსიკა (1983)
* ჩენნაი, ინდოეთი (1984)
* კუნმინი, ჩინეთი (1985)
* აქსუმი, ეთიოპია (1995)
* ულან-ბატორი, მონღოლეთი (2001)

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Official City and County of Denver site
* Official Denver travel guide
* Denver Internet Directory
# გინესიშ მოსოფელიშ რეკორდეფიშ წინგი

**გინესიშ მოსოფელიშ რეკორდეფი**, 2000 წანაშე **გინესიშ რეკორდეფიშ წინგი** (Guinness Book of Records, Guinness Book of World Records) — ირწანური გჷშაშქუმალა, ნამუსჷთ მოჸონაფილი რე ოერეფოშქაშეთ აღიარაფილი მოსოფელიშ რეკორდეფიშ ერკებული, მუჭოთ ადამიერიშ მეჭირინაფეფიშ, თაშნეშე ექსტრემალური ორთაშობური ჸოფირებეფიშ. დუდო წინგისჷთ რეკორდი უკინებჷ, მუჭოთ არძოშე უმოსო გჷმიჩამუნ ფერი ოავტორე ნებათ თხილერი გჷშაშქუმალეფიშ სერიას.

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
გინესიშ მოსოფელიშ რეკორდეფიშ წინგი

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# რიო-დე-ჟანეირო

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ნოღა
რიო-დე-ჟანეირო Município do Rio de Janeiro

|  |
| --- |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| შილა | გერბი |
|  |  |

|  |  |
| --- | --- |
| ქიანა |  ბრაზილიაბრაზილია |
| რეგიონი | ობჟათე-ბჟაეიოლიობჟათე-ბჟაეიოლი რეგიონი (ბრაზილია)|ობჟათე-ბჟაეიოლი |
| შტატი | რიო-დე-ჟანეირო |
| კოორდ. | -22.908333,-43.19638922°54′30″ ობჟ. გ. 43°11′47″ ბჟად. გ.﻿ / ﻿ |
| ნოღაშ მერი | ედუარდუ პაესი |
| დირსხუ | 1 მელახი, 1565 |
| ფართობი | 1 260 კმ² |
| ცენტრიშ სიმაღალა | 0 — 1 021 მ |
| მახორობა | 6 323 037 კოჩი (2010) |
| მეჭედალა | 4 781 კოჩი/კმ² |
| აგლომერაცია | 12 387 000 |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | UTC-3, ზარხულს UTC-2 |
| ტელ. კოდი | +55 21 |
| ოფოსტე ინდექსი | 20000-000 |
| ოფიციალური ვებ-ხასჷლა | www.rio.rj.gov.br |

|  |
| --- |
|
რიო-დე-ჟანეირო |

**რიო-დე-ჟანეირო** ვიკიოწკარუეს |

**რიო-დე-ჟანეირო** (პორტ. Rio de Janeiro; ღურთუთაშ წყარმალუ) ვარდა **რიო** — ნოღა ობჟათე-ბჟაეიოლ ბრაზილიას, რიო-დე-ჟანეიროშ შტატიშ ნანანოღა დო ბრაზილიაშ მაჟირა უდიდაში ნოღა, მასუმა უშხუაში მეტროპოლია დო აგლომერაცია ობჟათე ამერიკას. მუშჸურე ნოღას 6,3 მლნ ადამიერი ოხორანს დო თე მაძირაფალით თინა მა-6 უდიდაში ნოღა რე ამერიკას დო 26-ა მოსოფელს. ნოღაშ ფართობი დოხოლაფირო 1 256 კმ²-რე. აგლომერაციაშ მახორობა მეხოლაფირო 13 მილიონს ონჭუ. ნოღაშ მახორუეფშა *„კარიოკეფი“* (პორტ. *cariocas*) უჯოხონა, კინე მუ რიოს — გეძინელ ჯოხოთ „*გჷმასორაფალი ნოღა*“ (*Cidade Maravilhosa*).

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Rio de Janeiro, ტურისტული მანჯღვერე Wikivoyage-ს
* Images of Rio—Hundreds of images from the 1920s to the present Archived 2005-12-21 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.

## სქოლიო

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ჰენრი ფონდა

|  |
| --- |
| **ჰენრი ფონდა** |
|   |
| **დაბადებაშ ჯოხო** | ჰენრი ჯეიმს ფონდა |
| **დაბადებაშ აბანი** | ნებრასკა ააშ |
| **დებადჷ** | 16 მესი, 1905 (1905-05-16)

 |
| **ღურჷ** | 12 მარაშინათუთა, 1982 ლოს-ანჟელესი |
| **საქვარუა** | არტისტი |
| **აკოქიმინჯალაშ წანეფი** | 1928-1982 |

**ჰენრი ფონდა** (ინგლ. Henry Fonda; დ. 16 მესი, 1905 — ღ. 12 მარაშინათუთა, 1982) — ამერიკალი არტისტი. თინა ჰოლივუდის 6 ვითული წანაშ გოძვენას მოღალენდჷ დო ბრელი კლასიკურ ფილმის ოკათუდჷ. თიში სქუალეფი, ჯეინ დო პიტერ ფონდეფქ, ხოლო არტისტეფქ იჸუეს.

## ფილმოგრაფია

| წანა |  | მარგალურო | ოდაბადური ჯოხოდვალა | როლი |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1938 | ფ |  *იეზაველი*  | *Jezebel* | პრესტონ დილარდი |
| 1940 | ფ |  *ღვინჯაფაშ ტიანეფი*  | *The Grapes of Wrath* | ტომ ჯოუდი |
| 1943 | ფ |  *ოქს-ბოუშ ინციდენტი*  | *The Ox-Bow Incident* | ჯილ კარტერი |
| 1955 | ფ |  *მისტერ რობერტსი*  | *Mister Roberts* | ლეიტენანტი დაგლას რობერტსი |
| 1956 | ფ |  *კოჩი, ნამუქჷთ აშაჩირთეს*  | *The Wrong Man* | ემანუელ ბალესტერო |
| 1957 | ფ |  *12 გარღვინჯებული ქომოლკოჩი*  | *12 Angry Men*  | მისტერ დეივისი |
| 1968 | ფ |  *ართშა ბჟადალუს*  |  *Once Upon a Time in the West* | ფრენკი |
| 1981 | ფ |  *ორქოშ აზმახის*  |  *On Golden Pond* | ნორმან თეიერი |

## რესურსეფი ინტერნეტის

* შეგილებუნა ქოძირათ მედიაფაილეფი თემაშე **„ჰენრი ფონდა“** ვიკიოწკარუეს.
* ჰენრი ფონდა — კინოფილმეფიშ ინტერნეტ მუნაჩემეფიშ ბაზას (ინგლისური) Retrieved on 2008-07-26
* ჰენრი ფონდა TCM-იშ კინოფილმეფიშ მუნაჩემეფიშ ბაზას Retrieved on 2008-07-26 Retrieved on 2008-07-26
* ლიტერატურა ჰენრი ფონდაშე
# იქთიოლოგია

**იქთიოლოგია** (ბერძ. ἰχθύς - "ჩხომი"; დო λογία - "დოგურაფა", "რკვიება") რე ზოოლოგიაშ დარგი, ნამუთ გურაფულენს ჩხომეფს, ჩხომეფიშ გვარობეფს, თინეფიშ სტრუქტურას, ისტორიას, გოვითარაფაშ ეტაპეფს, გოფაჩუაშ არეალს დო შხვა.

## იქთიოლოგიური ორგანიზაციეფი დო ჯარალუეფი

* American Fisheries Society
* American Society of Ichthyologists and Herpetologists
* North American Native Fish Association
* Ichthyological Society of Hong Kong

## მენცარული ჟურნალეფი იქთიოლოგიაშ გეშა

| ჯოხოდვალა | გიშაშქუმალაშ პერიოდულობა | გიშაშქუმალაშ თარიღი | გიშმაშქუმალარი |
| --- | --- | --- | --- |
| *Ichthyology & Herpetology* | კვარტალური | 27 ქირსეთუთა 1913 | იქთიოლოგეფიშ დო ჰერპეტოლოგეფიშ ამერიკული ჯარალუა |
| *Journal of Applied Ichthyology* | ჟირ თუთაშე ართიშა | 1985 | Blackwell Publishing |
| *Ichthyological Bulletin* | ვარე რეგულარული | ღურთუთა 1956 | როდსიშ უნივერსიტეტი |

## გიშარჩქინელი იქთიოლოგეფი

* ალექსანდერ აგასისი
* ლუი აგასისი
* ჯერალდ რობერტ ალენი
* აკიჰიტო
* პეტერ არტედი
* ჰერბერტ აქსელროდი
* ჯორჯ ალბერტ ბულენჯერი
* ჟორჟ კიუვიე
* ფრენსის ბიუკენენ-ჰამილტონი
* ჰენრი უიდ ფაულერი
* სამუელ გარმანი
* ჯონ რიჩარდსონი
* სიგეჰო ტანაკა
* გილბერტ პერსი უიტლი
* ლევ ბერგი
* დევიდ სტარ ჯორდანი
* პეტრე სიმონ პალასი
* ფრენსის დეი

## ლიტერატურა

* Nelson, Joseph S (2006) Fish of the World. Wiley. ISBN 0-471-25031-7.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Brian Coad's Dictionary of Ichthyology
* Ichthyology Web Resources
* List of Ichthyologists Archived 2012-02-26 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
# სანგამონი

| სანგამონი |
| --- |
|
წყარმალუ სანგამონი
წყარმალუ სანგამონი რუკას |
| დოხასიათაფა |
| სიგჷრძა | 396 კმ |
| წყარიშ ნადუ |
| ოდუდე | ობჟათე მაკლინიშ ოლქი |
| ინაკათუ | ილინოისი |
| ქიანეფი |
| ქიანეფი |  ააშ |
| შტატეფი |  ილინოისი |

**სანგამონი** (ინგლ. Sangamon River) რე წყარმალუ ააშ-ს, ილინოისიშ შტატის. სანგამონი იჭყაფჷ ჭიჭე ოდუდეეფით, ობჟათე მაკლინიშ ოლქის დო ინაკათუ წყარმალუ ილინოისის. სანგამონიშ სიგჷნძა რე 396 კმ. უდიდაშ ნადუ რე სოლტ-კრიკი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
სანგამონი Northern Illinois University: Sangamon History
* Illinois Genealogy Trails: Following Lincoln on the Sangamon
* John Knoepfle: Poems from the Sangamon Archived 2006-09-05 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Fox (Meskwaki) wars
* Prairie Rivers Network Archived 2021-04-17 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Sangamon Watershed (PDF)
* Surf the Upper Sangamon with USEPA
* Surf the Lower Sangamon
* Surf the South Fork of the Sangamon River
* Surf the Salt Watershed
* Getting Involved with the Sangamon Watershed
# კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი

|  |
| --- |
| **კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი ინგლ. Columbia University** |
| დევიზი | *In lumine Tuo videbimus lumen* (ლათ.) |
| დირსხუ | 1754 |
| ტიპი | კერძო |
| ფონდეფი | $ 14.35 მლრდ. (2021) |
| წორომახანდე | 4,370 |
| პრეზიდენტი | ლი ბოლინჯერი |
| პროვოსტი | მერი კანინგემ ბოისი |
| სტუდენტი | 33,413 (2019) |
| ორენი |  ნიუ-იორკი, ნიუ-იორკი, ააშ |
| კამპუსი | ურბანული (1.21 კმ²) |
| ფერეფი | კოლუმბიაშ ცაშფერი დო ჩე |
| საიტი | columbia.edu |
|  |

**კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი** (თაშნეშე **კოლუმბია**, **კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი ნოღა ნიუ-იორკის**) რე კერძო, აივიშ ლიგაშ მაკათური უნივერსიტეტი ნიუ-იორკის. უნივერსიტეტიქ დირსხუ 1754 წანას, მუჭოთ ომაფე კოლეჯიქ, დიდი ბრიტანეთიშ მაფა ჯორჯ II-შ ომაფე ქარტიათ. 1784 წანას, ამერიკაშ რევოლუციაშ უკულ თის ქიგიადჷ კოლუმბიაშ კოლეჯიშ ჯოხოქ. 1896 წანას კოლეჯიშ კამპუსიქ გინილჷ თიშ ასეიან ლოკალიზაციშა მორნინგსაიდ ჰაიტსიშა. ჸათეშ უკულ უნივერსიტეტის ქიგიადჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტიშ ჯოხოდვალაქ. კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი ართ-ართი უდიდაში დო უჯვეშაში უნივერსიტეტი რე ამერიკას. უნივერსიტეტიქ დო თიშ მენცარეფქ მიშეღეს დიდი თია ნეიროკომპიუტერული ინტერფეისიშ, ლაზერიშ, მაზერიშ, ბირთვულ-მაგნიტური რეზონანსიშ, ბირთვული რეაქტორიშ, მანჰეტენიშ პროექტიშ დორსხუაფაშა დო გოვითარაფაშა. კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი იკათუანს 20 მენცარულ სკოლას, მენცარული რკვიებეფიშ ცენტრეფს: ლამონტ-დოერტიშ დიხაუჩაშ ობსერვატორიას, კოსმოსური რკვიებეფიშ გოდარდიშ ინსტიტუტის, აქსელერატორეფიშ ლაბორატორიეფს დო შხვა. კოლუმბიაშ უნივერსიტეტი რე ამერიკული უნივერსიტეტეფიშ ასოციაციაშ დუმარსხუაფალი-მაკათური. უნივერსიტეტი რდჷ ართ-ართი მაართა ამერიკას, ნამუსჷთ უღუდჷ მედიცინაშ ოდოქტორე პროგრამა. უნივერსიტეტი ადმინისტრირენს ირწანიან პულიცერიშ პრემიას. კოლუმბიაშ უნივერსიტეტიშ ბიბლიოთეკა რე მასუმა უდიდაში კერძო ბიბლიოთეკა ამერიკას. ბიბლიოთეკას 14,5 მილიონიშე უმოსი წინგი რე. 2020 წანაშ გჷმათუთაშ მუნაჩემეფით კოლუმბიაშ უნივერსიტეტიშ კურსნათებუეფი რდეს: ამერიკაშ 7 დუმარსხუაფალი მუმა, 4 ამერიკაშ პრეზიდენტი, შხვა სახენწჷფოეფიშ 29 ლიდერი, 100 ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი, ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ 122 მაკათური, 53 მილიარდერი, ოლიმპიადეფიშ 22 მედალისტი, ოსკარეფიშ ჯილდოშ 33 გომორძგვილი დო პულიცერიშ პრემიაშ 125 ლაურეატი.

## ლიტერატურა

* Robert A. McCaughey: Stand, Columbia: A History of Columbia University in the City of New York, 1754–2004, Columbia University Press, 2003, ISBN 0-231-13008-2

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოფიციალური ვებსაიტი
# კალვინ კულიჯი

ქალვინ ქულიჯი (1919)
**ჯონ კალვინ კულიჯი** (დ. 4 კვირკვე, 1872 – ღ. 5 ღურთუთა, 1933) — ამერიკალი პოლიტიკოსი, ააშ-იშ 30–ა პრეზიდენტი 1923–1929 წანეფს, რესპუბლიკურ პარტიაშე.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ბიოგრაფიული ფაქტეფი Archived 2013-03-31 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
# ალბერტ აბრაჰამ მაიკელსონი

ალბერტ აბრაჰამ მაიკელსონი
**ალბერტ აბრაჰამ მაიკელსონი** (ინგლ. Albert Abraham Michelson; დ. 19 ქირსეთუთა, 1852, სტრელნო, პრუსიაშ ომაფე — ღ. 9 მესი, 1931, პასადენა, ააშ) — ამერიკალი ფიზიკოსი, მაართა ამერიკალი მენცარი ნამუსით გინოჩეს ნობელიშ პრემია.

## ლიტერატურა

* Livingston, D. M. (1973). The Master of Light: A Biography of Albert A. Michelson.

## რესურსეფი ინტერნეტის

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
ალბერტ აბრაჰამ მაიკელსონი National Academy of Sciences Biographical Memoir
* Michelson's Life and Works from the American Institute of Physics Archived 2012-07-16 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* U.S. Naval Academy and The Navy
* USNA Guide to the Albert A. Michelson Collection, 1803–1989
* From USNA to Nobel: Albert A. Michelson's Life and Contributions*[ღურელ რსხილი]*
* Michelson House at the University of Chicago
* Guide to the Albert A. Michelson Papers 1891-1969 at the University of Chicago Special Collections Research Center
* IMDB: Bonanza episode *Look to the Stars*
* Norman Maclean: *"Billiards Is a Good Game": Gamesmanship and America's First Nobel Prize Scientist*; reprinted in Lapham's Quarterly
* The U.S. Naval Academy Observatory Programs and Times Gone By: A Tale of Two Domes Archived 2016-11-18 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Nineteenth Century Astronomy at the U.S. Naval Academy
# უილიამ ჰოლდენი

|  |
| --- |
| **უილიამ ჰოლდენი** |
|   |
| **დაბადებაშ ჯოხო** | უილიამ ფრენკლინ ბიიდლ უკლაში |
| **დაბადებაშ აბანი** | ო'ფალონი, ააშ |
| **დებადჷ** | 17 პირელი, 1918  |
| **ღურჷ** | გერგობათუთა 12,, 1981 (63 წანერი)

 სანტა მონიკა, ააშ |
| **საქვარუა** | არტისტი |
| **აკოქიმინჯალაშ წანეფი** | 1938-1981 |

| **აკადემიაშ ჯილდოეფი** |
| --- |
|  |
| ოსკარი |

**უილიამ ჰოლდენი** (ინგლ. William Holden; 17 პირელი, 1918 — 12 გერგობათუთა, 1981) — ამერიკალი არტისტი. 50-იანი წანეფიშ ართ-ართი არძაშე ჩინებული დო მაღალგინოგაფური არტისტი.

## ფილმოგრაფია

| წანა |  | მარგალურო | ოდაბადური ჯოხოდვალა | როლი |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1950 | ფ |  *სანსეტ ბულვარი*  |  *Sunset Boulevard* | ჯო გილსი |
| 1950 | ფ |  *დუნაბადი გოღა*  |  *Born Yesterday* | პოლ ვალერი |
| 1953 | ფ |  *შტალაგი 17*  | *Stalag 17* | სერჟანტო სეფტონი |
| 1954 | ფ |  *საბრინა*  | *Sabrina*  | დევიდ ლარაბი |
| 1954 | ფ |  *ოფუტარი ძღაბი*  | *The Country Girl*  | ბერნი დოდი |
| 1957 | ფ |  *ხინჯი წყარმალუ კვაის*  | *The Bridge on the River Kwai* | შერსი |
| 1958 | ფ |  *კილა*  | *The Key*  | დევიდ როსი |
| 1969 | ფ |  *ვეეური ბანდა*  | *The Wild Bunch*  | პიკი ბიშოფი |
| 1976 | ფ |  *ქსელი*  | *Network* | მაქს შუმახერი |

## რესურსეფი ინტერნეტის

 **ვიკიოწკარუეს** რე ხასჷლა თემაშე: უილიამ ჰოლდენი უილიამ ჰოლდენი — კინოფილმეფიშ ინტერნეტ მუნაჩემეფიშ ბაზას (ინგლისური)
* უილიამ ჰოლდენი TCM-იშ კინოფილმეფიშ მუნაჩემეფიშ ბაზას
* William Holden Wildlife Foundation Archived 2011-02-11 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
# იაშა ხეფეცი

ხეფეცი 1920-იან წანეფს
**იაშა ხეფეცი** (יאשה חפץ ურიულო; 20 ღურთუთა (2 ფურთუთა) 1901, ვილნიუსი — 10 ქირსეთუთა 1987, ლოს-ანჯელესი) — ურიული ბადებაშ ამერიკალი მევიოლინე. იკოროცხუ მა-20 ოშწანურაშ ართ-ართ უდიდაშ მევიოლინეთ.

## ბიოგრაფია

იაშაქ დებად 2 ფურთუთას, 1901 წანას ნოღა ვილნიუსის მუსიკოსიშ ფანიას. ვიოლინოშ მეგამა სუმი წანერობაშე დიჭყუ დოა მალს გინირთჷ რჩქინელო, მუჭოთ ვუნდერკინდი. შვქითი წანერქ მაართათ გამანჯუ კონცერტი, სოდეთ მენდელსონიშ კონცერტის არსულენდ. 1910 წანას დიჭყჷ სანქტ-პეტერბურგიშ კონსერვატორიას გურაფა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* Jascha Heifetz official website (ინგლ.)
* Jascha Heifetz fan website (ინგლ.)
* Prominent People – Jascha Heifetz Archived 2008-01-10 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  (ინგლ.)
* Jascha Heifetz Archived 2007-08-13 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  at Sony BMG Masterworks (ინგლ.)
* NPR Classical Music: Heifetz at War: Behind the Scenes, Near the Front (ინგლ.)
* "The Violinist of the Century" – 3-part series on AdventuresInMusic.biz Archived 2006-06-28 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  (ინგლ.)
# ბილი კრისტალი

|  |
| --- |
| **ბილი კრისტალი** |
|   |
| **დაბადებაშ ჯოხო** | უილიამ ედვარდ კრისტალი |
| **დაბადებაშ აბანი** | ნიუ-იორკი, ააშ |
| **დებადჷ** | 14 მელახი, 1948  |
| **საქვარუა** | არტისტი |
| **აკოქიმინჯალაშ წანეფი** | 1975–ასეშა |

**ბილი კრისტალი** (ინგლ. Billy Crystal დ. 14 მელახი, 1948, ნიუ-იორკი) — ამერიკალი არტისტი, პროდიუსერი, ავტორი, რეჟისორი, კომიკოსი, მობირე, ტელემაჸონაფალი. ოკათუდჷ 1980-იანი დო 90-იანი წანეფიშ ჰოლივუდიშ ჩინებულ ფილმეფს. 9-შა რდჷ ოსკარიშ დოჯილდაფაშ მაჸონაფალი.

## ფილმოგრაფია

თარგი:ფილმისთოლეფი

| წანა |  | მარგალურო | ოდაბადური ჯოხოდვალა | როლი |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1987 | ფ |  *გეგნაათი დიდა მახინწალიშე*  | *Throw Momma from the Train* | ლარი დონერი |
| 1989 | ფ |  *მუჟამ ჰარიქ შეხვდჷ სალის...*  | *When Harry Met Sally...* | ჰარი ბარნსი |
| 1996 | ფ |  *ჰამლეტი*  | *Hamlet* | მაართა კოიმანდი |
| 1999 | ფ |  *გაანალიზ თენა*  | *Analyze This* | დოქტორი ბენ სობელი |
| 2002 | ფ |  *გაანალიზ თინა*  | *Analyze That* | დოქტორი ბენ სობელი |

## რესურსეფი ინტერნეტის

* შეგილებუნა ქოძირათ მედიაფაილეფი თემაშე **„ბილი კრისტალი“** ვიკიოწკარუეს.
* ბილი კრისტალი — კინოფილმეფიშ ინტერნეტ მუნაჩემეფიშ ბაზას (ინგლისური)
* Billy Crystal appears on Michael Eisner's talkshow on CNBC Archived 2008-10-21 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
# ჩიკაგო

ჩიკაგო
**ჩიკაგო** (თაშნეშე ჩინებული რე მუჭოთ "მაჟირა ნოღა" ვარა "ბორიაშ ნოღა", პოტავატომიშ ტომიშ ინდიალეფი, ნამუეფით თე აბანს ოხორანდეს ჩეკანამეფიშ ახალმახორუეფიშ მუკორჩქინშახ თე აბანს "ჩეეკაგუ"-ს უძახჷდეს) - მახორობათ მასუმა უდიდაშ ნოღა ააშ-ს ნიუ-იორკიშ დო ლოს-ანჟელესიშ უკული. ჩიკაგო იდვალუაფუ შქა-ბჟადალიშ შტატ ილინოისის მიჩიგანიშ ტობაშ ობჟათე-ბჟადალ ოძგაშეშ მანგას. გალენსაგანოეფიშ დო გოხოლუას გოდვალირი ქაუნთეფიშ მეკოროცხილო ჩიკაგოლენდიშ დიდი მეტროპოლია 10 მილიონშახ მახორუს ეთმეკოროცხჷნს.

1833 წანას დორცხუაფილ მორჩილ სათანჯო ოხორექ ოლდ-ნორზვესტიშე ნოღაშა გინირდჷ დო გევითარჷ მოსოფელიშ ართ-ართ მადუდე მეტროპოლიათ დო ამდღა ჩიკაგო მოსოფელს "ალფა" (არძაშე ჟინჯირამი) ნოღეფიშ ვითურს რე. ჩიკაგო რდჷ აბანი, სოდგათ მოსოფელს მაართა ცაშმადგუქ იკიდჷ დო ამდღანერშო თინა შქაბჟადალუშ ფინანსური, ოტრანსპორტე დო კულტურული ნანანოღა რე. ნოღა თაშნეშიშე ჩინებული რე თიში ეთნიკური ანდაფერუანალათ. ჩიკაგოშ ცაშმადგუეფი, აბანური საბზადი, პოლიტიკური ტრადიციეფი დო სპროტული ბუნეფი თიში არძაშე ჩინებული სიმბოლოეფი რე.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* City of Chicago official website
* City of Chicago data portal
* Explore Chicago: City of Chicago's official tourism website
# ჰარვარდიშ უნივერსიტეტი

|  |
| --- |
| **ჰარვარდიშ უნივერსიტეტი ინგლ. Harvard University** |
|

---

 |
| დევიზი | *Veritas* (ლათ.) |
| დირსხუ | 1636 |
| ტიპი | კერძო |
| ფონდეფი | $ 53.2 მლრდ. (2021) |
| წორომახანდე | 2,400 |
| პრეზიდენტი | ლოურენს ბეკოუ |
| პროვოსტი | ალან გარბერი |
| სტუდენტი | 19,218 (2020) |
| ორენი |  კემბრიჯი, მასაჩუსეტსი, ააშ |
| კამპუსი | ურბანული (85 ჰა) |
| ფერეფი | Crimson |
| საიტი | harvard.edu |
|  |

**ჰარვარდიშ უნივერსიტეტი** (ინგლ. Harvard University) რე კერძო, აივი ლიგაშ მაკათური უნივერსიტეტი მასაჩუსეტსიშ ნოღა კემბრიჯის. ჰარვარდიშ უნივერსიტეტიქ დირსხუ მუჭოთ ჰარვარდიშ კოლეჯიქ 1636 წანას. უნივერსიტეტი ინგლისარი მინისტრიშ ჯონ ჰარვარდიშ ჯოხონობაშ რე. ჰარვარდიშ უნივერსიტეტი რე ამერიკაშ უჯვეშაში და არძაშე უმოსო პრესტიჟული უნივერსიტეტი. ჰარვარდიშ უნივერსიტეტი რე ამერიკაშ უნივერსიტეტეფიშ ასოციაციაშ დუმარსხუაფალი-მაკათური. უნივერსიტეტი იკათუანს 10 აკადემიურ ფაკულტეტის დო რედკლიფიშ ინსტიტუტის. ჰარვარდის უღუ 3 კემპუსი. უნივერსიტეტიშ ბიბლიოთეკა წინგეფიშ მუდანობათ რე მოსოფელიშ უდიდაში ბიბლიოთეკა. ბიბლიოთეკა იკათუანს 79 ფილიალს დო 20.4 მილიონ წინგის. ჰარვარდიშ უნივერსიტეტიშ კურსნათებუეფი დო უნივერსიტეტიწკჷმა აფილირებულეფი რდეს: ნობელიშ პრემიაშ 161 ლაურეატი, ფილდსიშ მენდალიშ 18 ლაურეატი, ამერიკაშ 8 პრეზიდენტი, 188 მილიარდერი, ტიურინგიშ პრემიაშ 14 ლაურეატი, ოსკარიშ ჯილდოეფიშ 10 გომორძგვილი, პულიცერიშ პრემიაშ 48 ლაურეატი, ოლიმპიადეფიშ 110 მენდალისტი (48 ორქოშ მენდალისტი), ამერიკაშ კონგრესიშ დო სენატიშ მაკათურეფი, შხვადოშხვა სახენწჷფოეფიშ ლიდერეფი, გიშარჩქინელი მენცარეფი, პოლიტიკოსეფი, ბიზნესმენეფი დო შხვეფი.

## რესურსეფი ინტერნეტის

* ოფიციალური ვებსაიტი

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |
# ნასა

ნასაშ მარწკინდი
ნასაშ ემბლემა
**ნასა** (NASA - National Aeronautics and Space Administration) — აერონავტიკაშ დო კოსმოსური ოფირჩაშ რკვიაშ ნაციონალურ ოდუდალუ ააშ-ს. დირსხუ 1958 წანაშ 29 კვირკვეს.

სქჷლადაშ 54 წანაშ გოძვენას, NASA–ს ბრელი მარცხუაქ დო ბრელაშო უმოსი გომორძგუაქ ხვადჷ თიათ. თინა რდჷ ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ თარი ანჯარი დო ფლაგმანი კოსმოსურ ნირზის (Space Race) სხუნუეფიშ რსხუწკჷმა. კოსმოსიშ რკვიაშ დო ემუშორაფაშ ოკითხუეფს სხუნუეთიშ პიონერობაქ დო წჷმოძინეფქ იჸუ თი კატალიზატორქ ამერიკაშო,ნამუქჷთ ოდუდე გეუდჷ ამდღარშო თიშნერ ნძალიერ ომენცარე-ორკვიე ცენტრის მუნერით რე NASA, ნამუშათ მუში მაშტაბურობათ დო პროექტეფიშ გრანდიოზულობათ ვა ალაზიმინე ნამთინ ევრაზიულ კოსმოსურ ცენტრის.

## რესურსეფი ინტერნეტის

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
ნასა ნასაშ თარი ვებ-ხასჷლა
* ნასას ინჟინერიაშ დო უსაფრთხობაშ ცენტრი
* ნასა -ფოტოები Archived 2010-11-12 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.  და
* ნასაშ ტელევიზია
# ჯორჯ კლინტონი (ვიცე-პრეზიდენტი)

|  |
| --- |
| **ჯორჯ კლინტონი George Clinton** |
|   |
| ააშ-იშ 4-ა ვიცე-პრეზიდენტი |
| პოსტის გერინაშ ბორჯი |
| 4 მელახი, 1805 – 20 პირელი, 1812 |
| პრეზიდენტი   | ტომას ჯეფერსონი (1805-1809) ჯეიმზ მედისონი (1809-1812) |
| წიმოხონი | აარონ ბური |
| მონძე | ელბრიჯ ჯერი |
|

---

ნიუ-იორკიშ 1-ა გუბერნატორი |
| პოსტის გერინაშ ბორჯი |
| 1 კვირკვე, 1801 – 30 მანგი, 1804 |
| წიმოხონი | ჯონ ჯეი |
| მონძე | მორგან ლუისი |
| პოსტის გერინაშ ბორჯი |
| 30 კვირკვე, 1777 – 30 მანგი, 1795 |
| წიმოხონი | პოსტიქ გიჭყჷ |
| მონძე | ჯონ ჯეი |
|

---

კონტინენტური კონგრესიშ დელეგატი ნიუ-იორკიშე |
| პოსტის გერინაშ ბორჯი |
| 15 მესი, 1775 – 8 კვირკვე, 1776 |
|

---

ნიუ-იორკიშ გენერალური ასამბლეაშ მაკათური ალსტერიშ ოლქიშე |
| პოსტის გერინაშ ბორჯი |
| 1768 – 1775 |
|

---

კოლუმბიაშ უნივერსიტეტიშ ობორჯე პრეზიდენტი |
| პოსტის გერინაშ ბორჯი |
| 1784 – 1787 |
| წიმოხონი | ბენჯამინ მური |
| მონძე | უილიამ სემიუელ ჯონსონი |
|

---

 |
| დუნაბადი | 26 კვირკვე [ჯვ. სტ. 15 კვირკვე], 1739 ლითლ-ბრიტეინი, ნიუ-იორკიშ პროვინცია, ბრიტანეთიშ ამერიკა |  |
| ნაღურა | 20 პირელი, 1812 (72 წანერი) ვაშინგტონი, ააშ |
| მენოღალობა |  ააშ |
| ერუანობა | ამერიკალი |
| პოლიტიკური პარტია | დემოკრატიულ-რესპუბლიკური პარტია |
| მუმა | ჩარლზ კლინტონი |
| ნანა | ელისაბედ დენისტონი |
| ალმასქუ | კორნელია ტაპენი |
| სქუალეფი | კატერინა, კორნელია, ჯორჯი, ელისაბედი, მართა, მარია |
| ხეშმოჭარუა |  |

**ჯორჯ კლინტონი** (ინგლ. George Clinton; დ. 26 კვირკვე, 1739 — ღ. 20 პირელი, 1812) — ამერიკალი პოლიტიკოსი დო ოურდუმე მოღალე, ააშ-იშ ვიცე-პრეზიდენტეფი 1805 წანაშე ღურაშახ (1812). დემოკრატიულ-რესპუბლიკური პარტიაშ მაკათური. მაართა ვიცე-პრეზიდენტი ამერიკაშ ისტორიას, ნამუქჷთ პოსტიშ გერინაშ ბორჯის ღურუნჷ. მონაწილენდჷ ფრანგეფიშ დო ინდიარეფიშ ლჷმას დო უკულ ამერიკაშ რევოლუციური ლჷმას, ნინალენდჷ კონტინენტური არმიას დო რდჷ ზოხორინელობაშ ართ-ართი შანულამი მოხუჯე. კლინტონს პოლიტიკური კარიერაშ გოძვენას, უკინებუდჷ შხვადოშხვა პოსტეფი. 1777-1795 დო 1801-1804 წანეფს რდჷ ნიუ-იორკიშ შტატიშ გუბერნატორი.
# ჯონ კერი

|  |
| --- |
| **ჯონ კერი John Kerry** |
|   |
| ააშ-იშ 68-ო სახენწჷფო მელოამოსე |
| პოსტის გერინაშ ბორჯი |
| 1 ფურთუთა, 2013 – 20 ღურთუთა, 2017 |
| პრეზიდენტი   | ბარაკ ობამა |
| წიმოხონი | ჰილარი კლინტონი |
|

---

სენატორი მასაჩუსეტსიშე |
| პოსტის გერინაშ ბორჯი |
| 2 ღურთუთა, 1985 – 1 ფურთუთა, 2013 |
|

---

მასაჩუსეტსიშ ვიცე-გუბერნატორი |
| პოსტის გერინაშ ბორჯი |
| 6 მელახი, 1983 – 2 ღურთუთა, 1985 |
|

---

 |
| დუნაბადი | 11 ქირსეთუთა, 1943 (1943-12-11)

 ავრორა, კოლორადო |  |
| პოლიტიკური პარტია | დემოკრატიული პარტია |
| რელიგია | კათოლიკე |
| ხეშმოჭარუა |  |

**ჯონ კერი** (ინგლ. John Forbes Kerry; დ. 11 ქირსეთუთა, 1943) — ამერიკალი პოლიტიკოსი, სენატორი მასაჩუსეტსიშ შტატშე 1985-2013 წანეფს. ააშ-იშ სენატიშ გალენური ურთიართობეფიშ კომიტეტიშ მადუდე 2009-2013 წანეფს. 2012 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს გომორძგუალაშ უკული ბარაკ ობამაქ წჷმარინუ სახენწჷფო მელამოსეშ პოსტშა. თინა რდჷ დემოკრატიული პარტიაშ საპრეზიდენტო კანდიდატი 2004 წანაშ გიშაგორუეფს.

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
ჯონ კერი