# ფილიპინეფი

| ფილიპინეფიშ რესპუბლიკაRepublika ng Pilipinas  (ფილიპინური) ფილიპინეფი |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| **დევიზი:**Maka-Diyos, Makatao, Makakalikasan, at Makabansa (ინგლ. „For God, People, Nature and Country“) ღორონთიშო, კათაშო, ორთაშო დო ქიანაშო |
| **ჰიმნი:**ფილიპ. Lupang Hinirang მარგ. „გიშნაგორა დიხა“  |
| ფილიპინეფიშ ორენი  |
| **ნანანოღა** | მანილა
14.583333,12114°35′ ოორ. გ. 121°00′ ელ. გ.﻿ / ﻿ |
| უკაბეტაშ ნოღა | კესონ-სიტი
14.633333,121.03333314°38′ ოორ. გ. 121°02′ ელ. გ.﻿ / ﻿ |
| ოფიციალურ ნინა(ეფი) | * \* ფილიპინური
* ინგლისური
 |
| აღიარაფილ ერუანულ ნინეფი | ფილიპინური |
| აღიარაფილ რეგიონალურ ნინეფი | 19 ნინა |
| შხვა აღაირებულ ნინეფი | ესპანური დო არაბული |
| **ეთნიკურ ბუნეფი**  | * 26.0% ტაგალეფი
* 14.3% ბისაია
* 8.0% ილოკეფი
* 8.0% სებუანარეფი
* 7.9% ილონგო
* 6.5% ბიკოლეფი
* 20.3% შხვა

 (2020) |
| **რელიგია**  | * + 85.3% ქირსიანობა
		- 78.8% კათოლიციზმი
		- 6.5% შხვა ქირსიანეფი
* 6.4% ისლამი
* 8.2% შხვა
 |
| თარობა | უნიტარულ საპრეზიდენტო რესპუბლიკა |
|  -  | პრეზიდენტი | ბონგბონგ მარკოსი |
|  -  | ვიცე-პრეზიდენტი | სარა დუტერტე |
| ფართობი |
|  -  | გვალო | 300,000 კმ2 (73-ა) |
|  -  | წყარი (%) | 0,06 (დინოხოლენ წყარეფი) |
| მახორობა |
|  -  | 2024 ფასებათ | 112,729,484 (12-ა) |
|  -  | მეჭედალა | 363.45 ად/კმ2 (34-ა) |
| **ედპ** (ჸუპ) | 2026 ფასებათ |
|  -  | გვალო | $1.573 ტრილიონი (30-ა) |
|  -  | ართ მახორუშე | 13,639 (114-ა) |
| **აგი** (2023) |  0.720 (მაღალი) (117-ა) |
| ვალუტა | პესო (`PHP`)  |
| ბორჯიშ ორტყაფუ | UTC+8  |
| ქიანაშ კოდი | PH |
| Internet TLD | .ph |
| ოტელეფონე კოდი | +63 |

**ფილიპინეფი** (ტაგალ. Pilipinas, ინგლ. the Philippines, ესპ. Filipinas), ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა **ფილიპინეფიშ რესპუბლიკა** (ტაგალ. Republika ng Pilipinas, ინგლ. Republic of the Philippines, ესპ. República de Filipinas) — არქიპელაგურ ქიანა ობჟათე-ბჟაეიოლ აზიას. იდვალუაფჷ რჩქალ ოკიანეშ ბჟადალშე დო აკმოდირთჷ დოხოლაფირო 7,641 კოკშე, ართამ ფართობით დოხოლაფირო 300,000 კმ2. კოკეფი ფართოთ ირთჷნა სუმ თარ გეოგრაფიულ დჷნორთო ოორუეშე ობჟათეშა: ლუსონი, ვისაიასი დო მინდანაო. 114 მილიონშე უმოს მახორობათ, ფილიპინეფ მოსოფელიშ მავითოჟირა არძაშე დოხორელ ქიანა რე.

ფილიპინეფს ბჟადალშე ომძღჷ ობჟათე ჩინეთიშ ზუღა, ბჟაეიოლშე — ფილიპინეფიშ ზუღა, ობჟათეშე — სელებესიშ ზუღა. ქიანას ოზუღე ხურგეფ უღჷ ტაივანწკჷმა ოორუეშე, იაპონიაწკჷმა — ოორუე-ბჟაეიოლშე, პალაუწკჷმა — ბჟაეიოლშე დო ობჟათე-ბჟაეიოლშე, ინდონეზიაწკჷმა — ობჟათეშე, მალაიზიაწკჷმა — ობჟათე-ბჟადალშე, ვიეტნამწკჷმა — ბჟადალშე დო ჩინეთწკჷმა — ოორუე-ბჟადალშე. ქიანას ძალამ ანდაკორობამ ეთნიკურ ბუნეფი დო დინდარ კულტურა უღჷ. მანილა რე ქიანაშ ნანანოღა, მახორობაშ მუდანობათ არძაშე უკაბეტაშ ნოღა რე კესონ-სიტი. ჟირხოლო მანილაშ აგლომერაციაშა მიშმურს.

ნეგრიტოსეფს, არქიპელაგიშ არძაშე ორდოიან მახორუეფს, მაჸუნეს ავსტრონეზიარ კათეფიშ მიგრაციულ რეღმეფქ. ანიმიზმიშ, ბუდიზმიშ გაულათ ინდუიზმიშ დო ისლამიშ მეღებაქ ქჷდარსხუ კოკი-ომაფეეფი. ფართო ოზუღე ვაჭრუაქ მეზობელეფწკჷმა, მუნერით რდჷ გვიან ტანი ვარ-და სუნიშ იმპერია, არქიპელაგშა ჩინარ კათა ხოლო ქჷმიჸონეს, ნამუეფქჷთ თაშნეშე ჭიე-ჭიეთ ქიდიხორეს დო ოშწანურეფიშ განწეხანს ქემისვარეს. მარკვიებელიშ, ფერნანდო მაგელანიშ მოულაქ დუდ გუჭყჷ ესპანურ კოლონიზაციას. 1543 წანას, ესპანარ მარკვიებელქ ესპ. რუი ლოპეს დე ვილიალობოსიქ არქიპელაგის, ესპანეთიშ მაფა ფილიპე II-შ პატიოცემელო, გიოდჷ ჯოხო ესპ. las Islas Filipinas. კათოლიციზმიქ თარ რელიგიათ გინირთჷ, მანილაქ — ტრანს-რჩქალ ოკიანეშ ვაჭრუაშ ბჟადალ ჰაბო. ერსპანარ იმიგრანტეფ ლათინურ ამერიკაშე დო იბერიაშ ჩქონშე თაშნეშე სელექციურო დითმიხორუდეს კოკეფს. ფილიპინეფიშ რევოლუციაქ 1896 წანას ქჷდიჭყუ დო 1898 წანაშ ესპანეთ-ამერიკაშ ლჷმას ქაკათჷ. ესპანეთიქ ტერიტორია ამერიკაშ აკოართაფილ შტატეფს გეგნოჩჷ, ფილიპინარ რევოლუციონერეფქ — ფილიპინეფიშ პირველ რესპუბლიკა გჷმოაცხადეს. თეშ გემაჸვენჯ ამერიკა-ფილიპინეფიშ ლჷმაქ თით გეთუ, ნამჷ-და ააშ აკონტროლენდჷ ტერიტორიას მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმას იაპონიაშ მინოკათუაშახ. თიშ უკული, მუთ ამერიკაქ იაპონარეფს ფილიპინეფ მიდუღუნ, ფილიპინეფქ 1946 წანას ზოხორინელო გინირთჷ. თეიშახ ქიანაქ გინიღჷ ოურდუმე დგომარობაშ ბორჯ 1972-შე 1981 წანაშა დიქტატორ ფერდინანდ მარკოსიშ დუდალათ, ნამუსჷთ 1986 წანას კათაშ ჭყანაშ რევოლუციაქ დო დემოკრატიაშა დორთაქ მაჸუნჷ.

ფილიპინეფ რე წჷმმაძინე ეკონომიკა დო წუმოძინაფონ დო ახალას ინდუსტრიალიზებულ ქიანა, ნამუშ ეკონომიკა აგრარულ სექტორშე ნინალაშა დო წარმებაშა გინმურს. ქიანას ანდა ორთაშობურ რესურს უღჷ დო მოსოფელიშ მასშტაბით შანულამ ბიომიარეკორობამალა ახასიათენს. ფილიპინეფ რე ანდა ერეფოშქაშე ორგანიზაციაშ დო ფორუმიშ მაკათური, თარო ასეანიშ.

## მონძალა

ბაროკოშ სტილიშ ოხვამეეფი, ისტორიული ნოღა ვიგანი, პუერტო პრინსესაშ დიხაშგიმეიანი წყარმალუეფიშ ერუანული პარკი.

## კომენტარეფი

## ლიტერატურა

* ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ტ. 10, ხს. 303, ქართი, 1986 წანა.

## რესურსეფი ინტერნეტის

ვიკიოწკარუეს**?** რე ხასჷლა თემაშენ:
ფილიპინეფი Official website of the Republic of the Philippines (ოფიციალური ონლაინ გაზეთი) Archived 2012-01-01 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* ფილიპინეფიშ სენატიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა
* წჷმორინაფონი პალატაშ ოფიციალური საიტი
* უმაღალაში სასამარღალოშ ოფიციალური საიტი Archived 2018-05-01 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* Official website of Bangko Sentral ng Pilipinas (ფილიპინეფიშ ცენტრალური ბანკი)
* ერუანული გოვითარაფაშ დო ეკონომიკაშ ვებ-ხასჷლა Archived 2016-08-04 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* აგრიკულტურული სტატისტიკაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა Archived 2011-11-04 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* ფილიპინეფიშ ერუანული პოლიციაშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა Archived 2017-07-12 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* ტურიზმიშ დეპარტამენტიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა Archived 2006-06-13 ვებ-ხასჷლას Wayback Machine.
* ფილიპინეფიშ ტურიზმიშ ონლაინ შარამაწურაფუ

## სქოლიო

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *ათე სტატია **მერკე** რე. თქვა შეგილებუნა ქიმეხვარათ ვიკიპედიას დო გაგშათინათ დო გახვეიანათინ.* |