Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Albert Einstein

Albert Einstein (1921)
**Albert Einstein** (juddoo Ulma (Almaañ) ci atum 1879, faatoo Princeton (Diiwaan yu Bennoo yu Amerig) ci 1955) doonoon na ab boroom xam-xamu jëmm, xaymakat, xetlukat bu waa Almaañ bu jëloon réewu gu waa Suwis, te mujje ca Diiwaan yu Bennoo yu Amerig.

Lu weesu doon gi mu doonoon kenn ci jëmmkat ak xaymakat yi gën a siiw ci àdduna bi ci taariixu xam-xam, doonoon na xalaatkat, ku bari yëggu-yëggu ci yeneen fànn (tambalee ca xeltu ba ci politig). Boole nañu ko ci gëstukat yi gën a màgg ci xarnub XX.

Bokk na ci li ko gën a siiwal gisiin wi mu def te duppe ko gisiinuw ajoo. Dugal na it loxoom ci li jëmale-kanam doolerandub kàttan-ferñent, doolerandug tekkaaral, añse.

Jotoon na Neexalub Nobel ci jëmm ci atum 1921

## Dundam

Albert Einstein Ulma la juddoo ca Almaañ aji juram ju gòor mooy Hermann Einstein, doonoon booroom këru liggeéyukaay bu doon defar ay wuutuloxo yu mbëj, Pauline Koch doonoon aji juram ju jigéen.
# Watikaa

Wikipedia  *Bii jukki ab junj rekk la.*
Man nga cee duggal sa loxo suqali ko  ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal

|  |
| --- |
| **Watikaa** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
|  Barabu Watikaa ci Rooj |
| Dayo | 0,44 km2 |
| Gox |  |
| Way-dëkk | 824 nit |
| Fattaay | 1 873 nit/km2 |
| Xeetu nguur - Njiitu Réew - Njiitu Jëwriñ |  |
| Tembte - Bawoo - Taariix |  |
| Péy ak rëddi - Tus-wu-gaar - Tus-wu-taxaw |  |
| Làkku nguur-gi |  |
| Koppar |  |
| Turu aji-dëkk |  |
| Telefon |  |
|  Lonkoyoon bu Watikaa    |

**Watikaa** : réewu Tugal

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Xool it **Wikimedia CommonsWatikaa |
# Weeri wolof

Weeri wolof, ci arminaatu gàddaay gi, walla bu jullit ñi mbaa bu Lislaam, ab arminaat bu weer la, buy sukkandiku ci doxiinu weer wi ngir xam ak natt weer wi. Jullit ñi danañu ko jëfandikoo ci bépp barab, rawati na ngir natt ak xam xew-xewi ak bisi diine yi. Ki ko sos nag mooy Omar Ubn Xattaab (g.m), daal di def gàddaayug Yonent bi (j.m) juge Màkka dem Madiina muy ab tàmbaleem, looloo waral deesi tudde ko arminaatub gàddaay gi. Ak doonte arminaat bi ci jamonoy jullit ñi lañu ko sos, teewul turi weer yi ak arminaatub weer ñu leen daa jëfandikoo lu jiitu Lislaam.

Yenn ci réewi araab yi, mu ci mel ne Araabi Sawdit, moom ci nguur geek askan wi dañuy jëfandikoo arminaatub gàddaay gi niki arminaat bu kilifawu di ci taariixe ci bindante yiy am ci diggante liggéeyuwaayi nguur gi, waaye nag lu ci dul moom, askani araab yi ci des yépp arminaatu Garegori (bi dale ci juddug Yonent Yàlla Iisaa) lañuy gën a jëfandikoo..

Arminaanub gàddaay gi mi ngi ame ci 12 weer yu weer wi, maanaam atum gàddaay gi mi ngi tollook 354 bés daanaka, maanaam 354.367056 ci ay bés. Weer wi ci arminaatu gàddaay gi, benn mu nekk 29 walla 30 bés (ndax doxug weer wu feeñ wi 29.530588 bés la). Ginnaaw nag wuuteg 11 fan am na ci diggante arminaatu judd gi ak bu gàddaay gi, ñaari arminaat yi duñu jamonoo mukk (duñu tolloo mukk) looloo waral dëppale leen di gën a jafe.

## Weer ci arminaatu gàddaay gi

1. Tamxarit
2. Diggi-gàmmu
3. Gàmmu
4. Rakki-gàmmu
5. Rakkaati-gàmmu
6. Maami-koor
7. Ndeyi-koor
8. Baraxlu
9. Koor
10. Kori
11. Diggi-tabaski
12. Tabaski

## Lëkkalekaay yu biti

* **(en)** Khalid Chraibi : Le calendrier musulman en 10 questions
* **(en)** Islamic-Western Calendar Converter (Based on the Arithmetical or Tabular Calendar)
* **(en)** The Umm al-Qura Calendar of Saudi Arabia