Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Goxub Dottub Bëj-saalum

Goxub Dott bu Bëj-saalum
Goxub Dott bu Bëj-saalum
**Dottub Bëj-saalum** mooy gox bi gën a suufe ci Suuf si. Nekk ci dottub Bëj-saalum, Mbàmbulaan gu Bëj-saalum gi moo ko wër. Laal na itam géeju Ross ak bu Weddell.

Réyaayam toll ci 13,9 junni-junni km², Dottub Bëj-saalum moo gën a tuuti Asi, Afrig, Bëj-gànnaaru Aamerig ak Bëj-saalumu Aamerig. Tugal ak Oseyaani rekk la gën a réy. Lu mat 98% ci suufam galaas a ko sàng, ci dëllaay bu mat 1,6 km.

Dottub Bëj-saalum mooy gox bi gën a sedd, bi gën a wow, ëpp ngelaw. Di itam gox bi gën a yëkkatiku ci kawu tollulwaayu géej gi. Ñakkug taw ga fa am, lu dul ci tefes yi, moo tax ci biir gox la tàkk bi ëpp ci Suuf si nekk. Amul nit ñu fay dëkk lu yàgg, amul itam nit ñu fa baaxoo. Ay gañcax ak ay rab rekk a fa man a dëkk.

*
*
*
*
*

## Melosuuf

Ak réyaay bu toll ci 13,9 junni-junni km² mooy juroomeelu gox bi ëpp ci àdduna bi cig réyaay.

Gox bi dafa séddaliku ci ñaari xaaj:

* Sowwu Dottub Bëj-saalum
* Penku Dottub Bëj-saalum

## Lëkkalekaay yu biir

* Goxub Dottub Bëj-gànnaar
* Dottub Bëj-saalum
* Dottub Bëj-gànnaar

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Xool it **Wikimedia CommonsGoxub Dottub Bëj-saalum |

Goxi / Kembaari àdduna si|    Afritugalasi |    Oseyaani |    Afrig |    Tugalasi |
|    Bëj-gànnaaru Aamerig |    Tugal |    Asi |    Bëj-saalumu Aamerig |
# Óstraali

|  |
| --- |
| Australia* (en) Óstraali (wo)** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
|  Barabu Óstraali ci Rooj |
| Dayo | 7 686 850 km2 |
| Gox |  |
| Way-dëkk | 20 600 856 nit |
| Fattaay | 2,6 nit/km2 |
| Xeetu nguur - Njiitu Réew - Njiitu Jëwriñ |  |
| Tembte - Bawoo - Taariix |  |
| Péy ak rëddi - Tus-wu-gaar - Tus-wu-taxaw | Kanbera  |
| Làkku nguur-gi | wu-angalteer |
| Koppar |  |
| Turu aji-dëkk |  |
| Telefon |  |
|  Lonkoyoon bu Óstraali    |

**Óstraali** : Réewu Oseyaani

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Xool it **Wikimedia CommonsÓstraali |

|  |
| --- |
| **Diwaani Oseyaani** |
|  |  |  |  |
|  |
|  |  | Óstraali · Melaneesi · Mikroneesi  · Pacific Rim · Polineesi |
# Bëj-saalumu Aamerig

Bëj-saalumu Aamerik ci lonkoyoonu àdduna bi
**Bëj-saalumu Aamerig** ci yenn sedatle yu àdduna bi dees koy jàppe ni ab gox, walla ci yeneen sedatle, ab ron-gox bu yamoo wi jaar, te li ëpp ci suufam ci xaaju kol-kol bu Bëj-saalum la nekk.

## Melosuuf

Bëj-saalumu Aamerig mi ngi ne ci diggante Mbàmbulaan gu Dal gi ak Mbàmbulaanu Atlas gi. Doon na gox bu bariy dun, yi ci ëpp nag ci réew yi ci gox bi lañu bokk. Li ko lëkkaleek Bëj-gànnaaru Aamerik mooy Panamaa. ag càllale gu ay doj moo leru penku gox bi bépp, ci kaw ba ci suuf; li ëpp ci penkoom àllub yamoo la. Amasoni mooy àll bi ëpp ci àdduna bi, ca réewum Bereesil la nekk.

## Mboor

Ay askan yu jòge woon goxub Asi ñoo ko dëkkee woon, daanaka am na ay junniy at nj.j.(njëkk judd gu Isaa). Amerigo Vespuci mooy tugal-tugal bi fa njëkk a teg tànkam, waaye li gën a siiw mooy ne Kristof Kolomb mooy ki ko wuññi

## Cancug waa tugal gu gox bi

La ko dale ca xarnub XVI la way dëkk yu Bëj-saalumu Aamerig tàmbalee am ay jàmmaarloo ak waa Tugal yi. Waa Ispaañ ñooy ñi fa njëkk, waa portugaal tegu ci, ci noonu ndànk-ndànk boroom doole yu waa tugal yépp tase fa di xëccoo suuf sa ak way dëkk ya fa cosaanoo, ak tam it ci seen diggante, ay jàmmaarloo yu metti juddoo na ca.

## Limu réew yi

### Juroom ñaari réew yu temb yi

* Arsantin
* Boliibi
* Bereesil
* Ciili
* Koloombi
* Ekwadoor
* Guyaana
* Panamaa
* Paraguwaay
* Peru
* Uruguwaay
* Benesuwela

### Ñetti réew yu tembul yi

* Guyaana gu Faraas (Faraas)
* Dunu Falkland (Nguur-Yu-Bennoo)
* Jorjiyaa bu Bëj-saalum ak dunu Sandwich gu Bëj-saalum (Nguur-Yu-Bennoo)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **Réewi Bëj-saalumu Aamerik** |  |

Arsantin • Boliibi • Bereesil • Ciili • Koloombi • Ekwadoor • Guyaana • Panamaa • Paraguwaay • Peru • Uruguwaay • Benesuwela • Guyaana gu Faraas • Dunu Falkland • Surinaam • Tirinidaad ak Tobaago

Goxi / Kembaari àdduna si|    Afritugalasi |    Oseyaani |    Afrig |    Tugalasi |
|    Bëj-gànnaaru Aamerig |    Tugal |    Asi |    Bëj-saalumu Aamerig |
# Madagaskaar

Wikipedia  *Bii jukki ab junj rekk la.*
Man nga cee duggal sa loxo suqali ko  ndeem am nga ci xam-xam ci anam yi Wikipedia taxawal

|  |
| --- |
| **Réewum Madagaskaar** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
|  Barabu Madagaskaar ci Rooj |
| Dayo | km2 |
| Gox |  |
| Way-dëkk | 24 894 551 (2016) nit |
| Fattaay | 42,4 nit/km2 |
| Xeetu nguur - Njiitu Réew - Njiitu Jëwriñ | - Hery Rajaonarimampianina Jean Ravelonarivo |
| Tembte - Bawoo - Taariix |  Faraas 26 Suwe 1960 |
| Péy ak rëddi - Tus-wu-gaar - Tus-wu-taxaw | Antaananaariwo Erreur avec l'appel de {{coord}}. |
| Làkku nguur-gi | làkku malgaas, wu-faraas, wu-angalteer |
| Koppar | Ariary (MGA) |
| Turu aji-dëkk | waa-Madagaskaar |
| Telefon |  |
|  Lonkoyoon bu Madagaskaar    |

**Madagaskaar** (Réewum Madagaskaar) mi ngi nekk ci bëj-saalumu Afrig, di dun bi ëpp ci Afrig. Madagaskaar mooy réew mu nekk ci dun yu nekk ci bëj-saalum- penku Afrig. Moom mooy ñeenteelu gox bi gën a mag ci àddina si, ñaareelu gox bi gën a mag ci réew mi, te mooy ñeent-fukki ak ñeent-fukki réew mi gën a mag ci àddina si. Njiitu-réew mi ak dëkk bi gën a mag mooy Antaananaariwo.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **Réewi afrig** |  |

Afrig gu Bëj-saalum • Alseeri • Angolaa • Bene • Botswana • Burkina Faso • Buruundi • Cadd • Ecoopi • Eritere • Eswatini • Gaambi • Gaboŋ • Gana • Gànnaar • Ginne • Ginne Bisaawóo • Ginne gu Yemoo • Isipt • Jibuti • Kamerun • Kap Weer • Réewum Diggu Afrig • Keeñaa • Komoor • Kongóo-Brasaawiil • Kongóo-Kinshasa • Kot Diwaar • Lesoto • Libeeria • Libi • Madagaskaar • Malawi • Mali • Marook • Móoris • Mosambik • Namibi • Niseer • Niseeria • Ruwandaa • Saambi • Sahara gu Sowwu • Sao Tome ak Principe • Senegaal • Seysel • Simbaawee • Siraa Leyoon • Somali • Sudaan • Sudaan gu Bëj-saalum • Tansani • Togóo • Tiniisi • Ugandaa