Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Septyembre 2

Batakan:SeptyembreKalendaryo2026
An **Septyembre 2** an ika-245 nga adlaw han tuig han kalendaryo Gregoriano. Mayda pa 120 nga adlaw nga nahabilin hit tuig.

## Mga Importante nga Nahinabo Yana nga Adlaw

## Mga Natawo Yana nga Adlaw

## Mga Namatay Yana nga Adlaw

## Mga Ginsasaurog Yana nga Adlaw

## Mga Sumpay ha Gawas

* BBC: On This Day
* Today in History: September 2 Ginhipos 2005-03-09 han Wayback Machine

|  |
| --- |
| Enero (Paniniyahan) | Pebrero (Hurawbisbis) | Marso (Karayapanhon) | Abril (Tugastugasan) | Mayo (Badlukan) | Hunyo (Purukpukay) | Hulyo (Sakahon) | Agosto (Hungodhungod) | Septyembre (Tambalanga) | Oktubre (Kuskos) | Nobyembre (Panlinti) | Disyembre (Panlagkat) |
# Laton

An **laton** usa nga sukol hin pag-ayad hin sunod-sunod nga tunog ha yakan.

## Pinanbasaran

## Mga pagkukuhaan ngan rekomendado nga pagbasa

* Bagemihl, Bruce (1991). "Syllable structure in Bella Coola". *Linguistic Inquiry*. **22**: 589–646.
* Clements, George N.; Keyser, Samuel J.. (1983). *CV phonology: A generative theory of the syllable*. Linguistic inquiry monographs (No. 9). Cambridge, MA: MIT Press. ISBN 0-262-53047-3 (pbk); ISBN 0-262-03098-5 (hb)
* Dell, François; Elmedlaoui, Mohamed (1985). "Syllabic consonants and syllabification in Imdlawn Tashlhiyt Berber". *Journal of African Languages and Linguistics*. **7** (2): 105–130. doi:10.1515/jall.1985.7.2.105.
* Dell, François; Elmedlaoui, Mohamed (1988). "Syllabic consonants in Berber: Some new evidence". *Journal of African Languages and Linguistics*. **10**: 1–17. doi:10.1515/jall.1988.10.1.1.
* Ladefoged, Peter (2001). *A course in phonetics* (4th ed.). Fort Worth: Harcourt College Publishers. ISBN 0-15-507319-2.
* Smyth, Herbert Weir (1920). *A Greek Grammar for Colleges*. American Book Company.  Ginkuhà 1 January 2014.

## Mga sumpay ha gawas

* Syllable Dictionary: Look up the # of syllables in a word. Learn to divide into syllables. Hear it pronounced.
* Do syllables have internal structure? What is their status in phonology? CUNY Phonology Forum Ginhipos 2019-03-30 han Wayback Machine
# Ika-7 nga gatostuig

|  |  |
| --- | --- |
| Yukottuig: | Ika-1 nga yukottuig |
| Gatostuig: | Ika-6 nga gatostuig **·**  Ika-7 nga gatostuig **·**  Ika-8 nga gatostuig |
| Dekada: | 600 nga dekada **·**  610 nga dekada 620 nga dekada **·**  630 nga dekada **·**  640 nga dekada 650 nga dekada **·**  660 nga dekada **·**  670 nga dekada 680 nga dekada **·**  690 nga dekada |
| Kaarangay: | Mga natawo – Mga namatay Mga natukod – Mga narumpag |

An **Ika-7 nga gatostuig** in usa ka gatos nga mga tuig nga nagtikang han 601 tubtob 700.
# Ika-2 nga gatostuig UC

|  |  |
| --- | --- |
| Yukottuig: | Ika-1 nga yukottuig UC |
| Gatostuig: | Ika-3 nga gatostuig UC **·**  Ika-2 nga gatostuig UC **·**  Ika-1 nga gatostuig UC |
| Dekada: | 190 nga dekada UC **·**  180 nga dekada UC 170 nga dekada UC **·**  160 nga dekada UC **·**  150 nga dekada UC 140 nga dekada UC **·**  130 nga dekada UC **·**  120 nga dekada UC 110 nga dekada UC **·**  100 nga dekada UC |
| Kaarangay: | Mga natawo – Mga namatay Mga natukod – Mga narumpag |

An **Ika-2 nga gatostuig UC** in usa ka gatos nga mga tuig nga nagtikang han 200 UC tubtob 101 UC.
# Buhís

An **buhís** amo an kantidad nga ginsusukot han gobyerno tikang ha katawhan.

## Pinanbasaran

## Padugang nga barasahon

* Minarik, Joseph J. (2008). "Taxation". Ha David R. Henderson (ed.) (ed.). *Concise Encyclopedia of Economics* (2nd ed.). Library of Economics and Liberty. ISBN. OCLC 237794267.CS1 maint: extra text: editors list (link)

## Mga sumpay ha gawas

* OECD tax statistics
* ITC's Market Access Map, an online database of customs tariffs and market requirements.
# Amihan

An **Amihan** (alternatibo nga kasurat **Amíhan**) o **Amihanan** (Iningles: *North*; Kinatsila: *Norte*) usa nga direksyon han heyograpiya.

An **Amihan** amo gihapon an ngaran han hangin nga tikang ha amihan ngan agsob liwat gamiton ha pagtawag han hangin ngan sulog tikang ha dumagsaan.

## Mga tigaman

## Mga kasarigan
# Caprinae

| Caprinae |
| --- |
|  *Ammotragus lervia* |
| Siyentipiko nga pagklasipika |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Ginhadi-an: | Animalia  |
| Phylum: | Chordata  |
| Klase: | Mammalia  |
| Orden: | Artiodactyla  |
| Banay: | Bovidae  |
| Ubosbanay: | **Caprinae** Gray, 1821 |

 |
| Genera |
| * *Naemorhedus*
* *Rupicapra*
* *Oreamnos*
* *Budorcas*
* *Ovibos*
* *Hemitragus*
* *Ammotragus*
* *Pseudois*
* *Capra*
* *Ovis*
 |

Iton **Caprinae** naporma hin usa nga ubosbanay ha taxonomiko nga pamilya han Bovidae. An Caprinae naglalakip han 10 genera (mga karnero ngan kanding).
# Ika-5 nga gatostuig

|  |  |
| --- | --- |
| Yukottuig: | Ika-1 nga yukottuig |
| Gatostuig: | Ika-4 nga gatostuig **·**  Ika-5 nga gatostuig **·**  Ika-6 nga gatostuig |
| Dekada: | 400 nga dekada **·**  410 nga dekada 420 nga dekada **·**  430 nga dekada **·**  440 nga dekada 450 nga dekada **·**  460 nga dekada **·**  470 nga dekada 480 nga dekada **·**  490 nga dekada |
| Kaarangay: | Mga natawo – Mga namatay Mga natukod – Mga narumpag |

An **Ika-5 nga gatostuig** in usa ka gatos nga mga tuig nga nagtikang han 401 tubtob 500.
# Ika-6 nga gatostuig

|  |  |
| --- | --- |
| Yukottuig: | Ika-1 nga yukottuig |
| Gatostuig: | Ika-5 nga gatostuig **·**  Ika-6 nga gatostuig **·**  Ika-7 nga gatostuig |
| Dekada: | 500 nga dekada **·**  510 nga dekada 520 nga dekada **·**  530 nga dekada **·**  540 nga dekada 550 nga dekada **·**  560 nga dekada **·**  570 nga dekada 580 nga dekada **·**  590 nga dekada |
| Kaarangay: | Mga natawo – Mga namatay Mga natukod – Mga narumpag |

An **Ika-6 nga gatostuig** in usa ka gatos nga mga tuig nga nagtikang han 501 tubtob 600.
# Oktubre

Batakan:OktubreKalendaryo2026

An **Oktubre** amo an ika-napulo nga bulan han tuig ha Gregoryano nga Kalendaryo ngan usa han pito nga Gregoryano nga bulan nga mayda katloan kag usa (31) nga adlaw. Ha Winaray, tinatawag gihapon ini nga bulan nga **Kuskos**.

|  |
| --- |
| Enero (Paniniyahan) | Pebrero (Hurawbisbis) | Marso (Karayapanhon) | Abril (Tugastugasan) | Mayo (Badlukan) | Hunyo (Purukpukay) | Hulyo (Sakahon) | Agosto (Hungodhungod) | Septyembre (Tambalanga) | Oktubre (Kuskos) | Nobyembre (Panlinti) | Disyembre (Panlagkat) |
# 1950

|  |  |
| --- | --- |
| Yukottuig: | Ika-2 nga yukottuig |
| Mga gatostuig: | Ika-19 nga gatostuig – **Ika-20 nga gatostuig** – Ika-21 nga gatostuig |
| Mga dekada: | 1940 nga dekada  – 1950 nga dekada –  1960 nga dekada |
| Mga tuig: | 1947 1948 1949 – **1950** – 1951 1952 1953 |

Hiunong ini nga artikulo han tuig 1950.
An **1950** in uska tuig han kalendaryo.

## Mga nanhitabo

## Mga natawo

## Mga namatay
# Mikhail Gorbachev

Hi **Mikhail Sergeyevich Gorbachev** (Rinusyan: Михаи́л Серге́евич Горбачёв, kaluwas [mʲɪxɐˈil sʲɪrˈɡʲeɪvʲɪtɕ ɡərbɐˈtɕof] ; natawo han 2 Marso 1931) amo an katapusan nga Heneral Sekretaryo han Partido Komunista han Unyon Sobyet, nga nagserbi tikang 1985 kutob 1991, ngan katapusan nga ulo han estado han USSR, nga nanirbihan tikang 1988 kutob natumba ini ha 1991. Hiya la an ulohan nga Sobyeto nga natawo kahuman han Rebolusyon Oktubre han 1917.
# Kang Youwei

Hi **Kang Youwei** (ginyano nga Tsinino: 康有为; minat-an nga Tsinino: 康有為; pinyin: Kāng Yǒuwéi; Marso 19, 1858–Marso 31, 1927), in uska iskolar nga Tsino, makarit nga kaligrapo, kilala nga manhunahuna panpolitikal ngan manrereporma han urhi nga Dinastiya Qing.
# 1312

|  |  |
| --- | --- |
| Yukottuig: | Ika-2 nga yukottuig |
| Mga gatostuig: | Ika-13 nga gatostuig – **Ika-14 nga gatostuig** – Ika-15 nga gatostuig |
| Mga dekada: | 1300 nga dekada  – 1310 nga dekada –  1320 nga dekada |
| Mga tuig: | 1309 1310 1311 – **1312** – 1313 1314 1315 |

Hiunong ini nga artikulo han tuig 1312.
An **1312** in uska tuig han kalendaryo.

## Mga nanhitabo

## Mga natawo

## Mga namatay
# Piano

Piano
Henriëtte Ronner-Knip (1897)
An **piano** amo an usa ka instrumento ha musika.

## Pinanbasaran

## Bibliograpiya

* Dolge, Alfred. *Pianos and Their Makers: A Comprehensive History of the Development of the Piano from the Monochord to the Concert Grand Player Piano*. Covina Publishing Company, 1911.
* Isacoff, Stuart. *A Natural History of the Piano: The Instrument, the Music, the Musicians - From Mozart to Modern Jazz and Everything in Between*. Knopf Doubleday Publishing, 2012.
* Pollens, Stewart. *The Early Pianoforte*. Cambridge University Press, 1995.

## Padugang nga barasahon

* Banowetz, Joseph; Elder, Dean (1985). *The pianist's guide to pedaling*. Bloomington: Indiana University Press. ISBN 0-253-34494-8.
* Carhart, Thad (2002) [2001]. *The Piano Shop on the Left Bank*. New York: Random House. ISBN 0-375-75862-3.
* Fine, Larry; Gilbert, Douglas R (2001). *The Piano Book: Buying and Owning a New or Used Piano (4th edition)*. Jamaica Plain, MA: Brookside Press. ISBN 1-929145-01-2.   Ginhipos 2011-07-09 han Wayback Machine
* Lelie, Christo (1995) (in nl). *Van Piano tot Forte (The History of the Early Piano)*. Kampen: Kok-Lyra.
* Loesser, Arthur (1991) [1954]. *Men, Women, and Pianos: A Social History*. New York: Dover Publications.
* Parakilas, James (1999). *Piano Roles: Three Hundred Years of Life with the Piano*. New Haven, Connecticut: Yale University Press. ISBN 0-300-08055-7.
* Reblitz, Arthur A. (1993). *Piano Servicing, Tuning and Rebuilding: For the Professional, the Student, and the Hobbyist*. Vestal, NY: Vestal Press. ISBN 1-879511-03-7.
* Schejtman, Rod (2008). *Music Fundamentals*. The Piano Encyclopedia. ISBN 978-987-25216-2-2.   Ginhipos 2018-08-31 han Wayback Machine
* Thiollet, Jean-Pierre (2012). *Piano ma non solo*. Anagramme. ISBN 978-2-35035-333-3.
* Thiollet, Jean-Pierre (2015). *88 notes pour piano solo*. Teva. ISBN 978-2-3505-5192-0.
* White, William H. (1909). *Theory and Practice of Pianoforte-Building*. New York: E. Lyman Bill.

## Mga sumpay ha gawas

* Kasaysayan han Piano Forte Ginhipos 2010-12-10 han Wayback Machine, Association of Blind Piano Tuners, UK
* Section **Table of Music Pitches** han Pagpurulongan Multimedia Musika han Virginia Tech
* An Makasaysayan Tinirok ni Frederick hin mga Piano
* An Pianofortes ni Bartolomeo Cristofori, Heilbrunn Agi han Oras han Kasaysayan hin Arte, An Museo Metropolitano hin Arte
# 268

|  |  |
| --- | --- |
| Yukottuig: | Ika-1 nga yukottuig |
| Mga gatostuig: | Ika-2 nga gatostuig – **Ika-3 nga gatostuig** – Ika-4 nga gatostuig |
| Mga dekada: | 250 nga dekada  – 260 nga dekada –  270 nga dekada |
| Mga tuig: | 265 266 267 – **268** – 269 270 271 |

Hiunong ini nga artikulo han tuig 268.
An **268** in uska tuig han kalendaryo.

## Mga nanhitabo

## Mga natawo

## Mga namatay
# Kalawdan Salatan

An **Kalawdan Salatan** amo an katubigan han Atlantiko, Pacifico, Indyano nga nagpapalibot ha antartico tikang ha 60° T latitud pakadto ha salatan.

## Pinanbasaran

### Padugang nga barasahon

* Gille, Sarah T. 2002. "Warming of the Southern Ocean since the 1950s": abstract, article. *Science*: vol. 295 (no. 5558), pp. 1275–1277.
* Descriptive Regional Oceanography, P. Tchernia, Pergamon Press, 1980.
* Matthias Tomczak and J. Stuart Godfrey. 2003. *Regional Oceanography: an Introduction*. (see the site Ginhipos 2007-06-30 han Wayback Machine)

## Mga sumpay ha gawas

Kitaa an Kalawdan Salatan ha
Wiktionary, an gawasnon nga pagpurulongan o diksyunaryu.

* Oceanography Image of the Day, from the Woods Hole Oceanographic Institution
* The CIA World Factbook's Ginhipos 2017-02-13 han Wayback Machine entry on the Southern Ocean
* The Fifth Ocean Ginhipos 2008-09-06 han Wayback Machine from Geography.About.com
* The International Bathymetric Chart of the Southern Ocean (IBCSO) National Geophysical Data Center
* U.S. National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA): *Limits of Oceans and Seas* (2nd Edition), extant 1937 to 1953, with limits of *Southern Ocean*.
* NOAA In-situ Ocean Data Viewer Ginhipos 2006-02-11 han Wayback Machine Plot and download ocean observations
* NOAA FAQ about the number of oceans Ginhipos 2007-03-13 han Wayback Machine
* Commission for the Conservation of Antarctic Marine Living Resources
# 1677

|  |  |
| --- | --- |
| Yukottuig: | Ika-2 nga yukottuig |
| Mga gatostuig: | Ika-16 nga gatostuig – **Ika-17 nga gatostuig** – Ika-18 nga gatostuig |
| Mga dekada: | 1660 nga dekada  – 1670 nga dekada –  1680 nga dekada |
| Mga tuig: | 1674 1675 1676 – **1677** – 1678 1679 1680 |

Hiunong ini nga artikulo han tuig 1677.
An **1677** in uska tuig han kalendaryo.

## Mga nanhitabo

## Mga natawo

## Mga namatay
# 1778

|  |  |
| --- | --- |
| Yukottuig: | Ika-2 nga yukottuig |
| Mga gatostuig: | Ika-17 nga gatostuig – **Ika-18 nga gatostuig** – Ika-19 nga gatostuig |
| Mga dekada: | 1760 nga dekada  – 1770 nga dekada –  1780 nga dekada |
| Mga tuig: | 1775 1776 1777 – **1778** – 1779 1780 1781 |

Hiunong ini nga artikulo han tuig 1778.
An **1778** in uska tuig han kalendaryo.

## Mga nanhitabo

## Mga natawo

## Mga namatay
# Bolívar (estado)

Bandera han Bolívar ha Venezuela
Tatak Buhatan han Estado han Bolívar ha Venezuela
Mapa han Venezuela nga nakalutaw an Estado han Bolívar
An **Bolívar** amo an usa ka estado han nasod han Venezuela. An kapital hini amo an Syudad Bolívar.
# Kahaluag

An **kahaluag** in uska kantidad nga nagpapasabot han kadamo han duha ka dimensyonal nga bawbaw o hitsura han patag.

## Pinanbasaran

## Mga sumpay ha gawas

Kitaa an Kahaluag ha
Wiktionary, an gawasnon nga pagpurulongan o diksyunaryu.

* Area Calculator Ginhipos 2018-08-07 han Wayback Machine
* Area Equations Graphing Calculator Ginhipos 2016-03-06 han Wayback Machine
* Conversion cable diameter to circle cross-sectional area and vice versa
* Geographical Area Calculator using Satellite Maps View
# Agosto 20

Batakan:AgostoKalendaryo2026
An **Agosto 20** an ika-232 nga adlaw han tuig han kalendaryo Gregoriano. Mayda pa 133 nga adlaw nga nahabilin hit tuig.

## Mga Importante nga Nahinabo Yana nga Adlaw

## Mga Natawo Yana nga Adlaw

## Mga Namatay Yana nga Adlaw

## Mga Ginsasaurog Yana nga Adlaw

## Mga Sumpay ha Gawas

* BBC: On This Day
* Today in History: August 20 Ginhipos 2005-10-28 han Wayback Machine

|  |
| --- |
| Enero (Paniniyahan) | Pebrero (Hurawbisbis) | Marso (Karayapanhon) | Abril (Tugastugasan) | Mayo (Badlukan) | Hunyo (Purukpukay) | Hulyo (Sakahon) | Agosto (Hungodhungod) | Septyembre (Tambalanga) | Oktubre (Kuskos) | Nobyembre (Panlinti) | Disyembre (Panlagkat) |