# Zhou Enlai

| Zhou Enlai |
| --- |
| 周恩来 |
| Hi Zhou Enlai han 1949 |
|  |
| Syahan nga Premier han Kanan Katawhan Republika han Tsina |
| **Ha puwesto** 1 Oktubre 1949 – 8 Enero 1976 |
| Mangulo |
Mao Zedong (kutob 1959) Liu Shaoqi (kutob 1968) bakante ngan ginwara |
| Namumuno |
Mao Zedong (Mangulo han Partido Komunista han Tsina) |
| Syahan nga sugbong-premier |
Dong Biwu Chen Yun Lin Biao Deng Xiaoping |
| Ginsundan ni |
Hua Guofeng |
| Syahan nga Ministro hin Panlangyaw han Kanan Katawhan Republika han Tsina |
| **Ha puwesto** 1 Oktubre 1949 – 11 Pebrero 1958 |
| Premier |
Iya kalugaringon |
| Gin-unahan ni |
Waray |
| Ginsundan ni |
Chen Yi |
| ika-3 Syahan nga Sugbong Mangulo han Partido Komunista han Tsina |
| **Ha puwesto** 30 Agosto 1973 – 8 Enero 1976 |
| Chairman |
Mao Zedong |
| Gin-unahan ni |
Lin Biao (1971) |
| Ginsundan ni |
Hua Guofeng |
| Sugbong Mangulo han Partido Komunista han Tsina |
| **Ha puwesto** 28 Septyembre 1956 – 1 Agosto 1966 |
| Chairman |
Mao Zedong |
| ika-2 nga Mangulo han Nasodnon nga Komite han CPPCC |
| **Ha puwesto** Disyembre 1954 – 8 Enero 1976 |
| Honorary Chairman |
Mao Zedong |
| Gin-unahan ni |
Mao Zedong |
| Ginsundan ni |
bakante (1976–1978) Deng Xiaoping |
|  |
| Personal nga mga detalye |
| Natawo |
5 Marso 1898(1898-03-05) Huai'an, Jiangsu, Imperyo Qing |
| Namatay |
8 Enero 1976 (edad 77) Beijing, Kanan Katawhan Republika han Tsina |
| Kawsa hin pagkamatay |
Kanser hin bladder |
| Partido nga politikanhon |
Partido Komunista han Tsina |
| (Mga) Asawa | Deng Yingchao (k. 1925–76) |
| Mga anak |
Sun Weishi, Wang Shu (gin-adopt nga duhá) |
| Alma mater |
Unibersidad Nankai |
| Okupasyon |
Politiko Estratehista Rebolusyonaryo Diplomata |
| Pirma |  |
| Serbisyo militar |
| Allegiance |  Kanan Katawhan Republika han Tsina |
| Sangá/serbisyo |  Ehersito hin Liberasyon han Katawhan |
| Mga pag-awayan/mga gera | * Sinirangan nga mga Expedisyon
* Nanchang nga Rebelyon
* Kampanya hin Pagpalibot
* Ikaduha nga Gera Sino-Hapones
* Tsino nga Gera Sibil
 |

|  |
| --- |
|  |
|
Zhou Enlai |
| "Zhou Enlai" ha Yinano (ígbaw) ngan Minat-an (ubós) nga Tsino nga mga agi |
| Yinano nga Tsinino | 周恩来 |
| Minat-an nga Tsinino | 周恩來 |
|

| Mga transkripsyon |
| --- |
| Standard nga Minandarin |
| Hanyu Pinyin |
Zhōu Ēnlái |
| Gwoyeu Romatzyh |
Jou Enlai |
| Wade–Giles |
Chou1 Ên1-lai2 |
| IPA | [tʂóʊ ə́nlǎɪ] |
| Wu |
| Suzhounes |
Tseu En-le |
| Yue: Kinantones |
| Yale nga pagromanisar |
Jāu Yān-lòih |
| IPA | [tsɐ́u jɐ́n lɔ̏ːy] |
| Jyutping |
Zau1 Jan1-loi4 |

 |
| Ngaran hin katalahuran |
| Tsinino | 翔宇 |
|

| Mga transkripsyon |
| --- |
| Standard nga Minandarin |
| Hanyu Pinyin |
Xiángyǔ |
| Wade–Giles |
Hsiang2-yü3 |
| Yue: Kinantones |
| Jyutping |
Coeng4-jyu5 |

 |
|  |

Hi **Zhou Enlai** ([tʂóʊ ə́n.lǎɪ]; Tsinino: 周恩来; Wade–Giles: *Chou En-lai* ; 5 Marso 1898 – 8 Enero 1976), kilado gihapon ha ngaran nga **Zhou Xiangyu** (ngaran hin katalahuran), amo an syahan nga Premier han Kanan Katawhan Republika han Tsina. Hi Zhou amo an namuno han kagamhanan han Tsina, nga nag-alagad tikang han Oktubre 1949 kutob han iya kamatayan han Enero 1976. Nagsirbe hi Zhou ha ilarom ni Chairman Mao Zedong ngan amo an nagin-paagi han pagsaká ha poder han Partido Komunista, ngan ha urhe nga panahon han pagpayubos han pagdumara hiní, nga diin hiyá an naghimo han polisiya panlangyaw, ngan pagpadukwag han Tsino nga ekonomiya.

Usá nga makarit ngan takos nga diplomata hi Zhou nga nagsirbe komo ministro hin panlangyaw tikang 1949 kutob 1958. Nagbandilyo hiyá hin mamurayaw nga ko-existensya ngan han Katundan katapos han Gera Koreano, tinmambong hiyá han 1954 nga Komperensya ha Ginebra ngan han 1955 nga Komperensya ha Bandung, ngan nagbúlig hiyá han pag-arreglar han kan Richard Nixon bisita han 1972 ha Tsina. Nagbúlig hiyá paghímò hin mga polisiya mahiunong han mga mapait nga mga pagkabangga han Estados Unidos, han Taiwan, han Unyon Sovyetika (katapos han 1960), han India ngan han Vietnam.

Waray mahiapil hi Zhou han pagpurga han iba nga mga igbaw nga mga opisyal dida han Rebolusyon Kultural. Samtang hi Mao nagbuhos han kadam-an han iya mga urhe nga tuig ha lantugi nga politika ngan buhat hin ideyolohiya, hi Zhou amo an dako nga nagpapadalagan han mga buruhaton han estado han dako nga panahon han Rebolusyon Kultural. An iya mga paningkamot hin pag-iban han mga pagbungkag han mga Pulá nga Bantay ngan an iya mga panlimbasog nga salipdan in iba tikang han ira kasina naghimo ha iya nga duro hin ka-popular han mga urhe nga bahin han Rebolusyon Kultural.

Han pagtikang hin paglain hin pamati hin kalawasan ni Mao dida han 1971 ngan 1972 ngan sunod han kamatay han nahulog-tikang-hin-pabor nga Lin Biao, napili hi Zhou ngadto han bakante nga posisyon han Syahan nga Sugbong Mangulo han Partido Komunista han ika-10 nga Namumutnga nga Komite han 1973 ngan sugad man napili nga masunod kan Mao (an ikatuló nga tawo sunod kanda Liu Shaoqi ngan Lin), kundi naglantugi hiya patok han Gang hin Upat ha sulod han nasod para han pagdumara han Tsina. An iya kataposan nga paggawás ha publiko amo an syahan nga pagkirigta han ika-4 nga Nasodnon nga Kongreso han Katawhan han 13 Enero 1975, nga diin hiya an nagpresenta han report han buhat han kagamhanan. Nawara hiya tikang han publiko basi maatamanan hiya hin medikal ngan namatay hiya han sunod nga tuig. An dako nga pagpagawas han publiko hin kasubo ha Beijing nagbalhin ngadto hin kasina han Gang hin Upat, nga nagdangat han 1976 nga Insidente ha Tiananmen. Bisan man kun hi Zhou ginsundan ni Hua Guofeng ha pagin Syahan nga Sugbong Mangulo ngan ginpili nga masunod, an aliado ni Zhou nga hi Deng Xiaoping nakalupig hin pagmaneobra patok han Gang hin Upat ha politika ngan nagkuha han lugar ni Hua ha pagka-labaw nga manguna han mga 1978.

## Mga pinambasaran

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Gin-unahan ni  **Waray**  | **Primer Ministro han Kanan Katawhan Republika han Tsina** 1949 — 1976 | Ginsundan ni **Hua Guofeng acting** |