Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Medikasyon

An **medikasyon** amo an paggamit han lisensyado nga druga nga nakakatambal hin sakit.

## Pinanbasaran

## Mga sumpay ha gawas

* WHO Model List of Essential Medicines
* Medicines in Development | PhRMA Ginhipos 2016-08-25 han Wayback Machine
* Informations and Leaflets of approved pharmaceutical drugs | Diagnosia Ginhipos 2016-11-13 han Wayback Machine
* SuperCYP: Database for Drug-Cytochrome- and Drug-Drug-interactions Ginhipos 2011-11-03 han Wayback Machine
# Medya panmasa

An **Medya panmasa** usa nga pulong nga gin-gamit pagtawag hin seksyon han media nga ispisipiko nga ginplano ngan ginhimo nga makaabot hin damo nga mga mananambong sugad hin populasyon hin nasod-nga-estado. Gintikang ini paggamit ha Iningles nga yinaknan dida han dekada han mga 1920 han pagtikang hin nasodnon nga mga network hin radio, mass-circulation nga mga peryodiko ngan mga revista, bisan pa kon an mass media nakada na ugsa nagin masurong ini nga pulong. An pulong nga **media publiko** o *public media* mayda baga hin sugad nga kahubad: ini amo an bug-os nga mga *public mass distributor* hin mga sumat ngan pagpaliaw ha mga media sugad hin mga peryodiko, telebisyon, radyo, pagpasamwak, nga nakinahanglan hin pag-api hin unyon sugad ha Newspaper Guild ngan AFTRA, ngan mga *text publisher* o mga nagmamantala hin teksto. An konsepto hin mass media komplikado ha pira nga internet nga media kay ha yana mga indibidwal nga mga tawo mayda na paagi hin *potential* nga maginkilalado hin sugad ka klase han mga han una para la hin mga pinili nga grupo hin mass media nga mga producer. Upod hini nga mga internet media an mga personal nga websayt, podcast ngan blog.

## Pinanbasaran

## Mga reperensya

* Eco, Umberto (1967) *Per una guerriglia semiologica* (English tr. *Towards a Semiological Guerrilla Warfare Ginhipos 2011-07-17 han Wayback Machine*) first given as a lecture at conference *Vision '67* in New York.
* Lorimer, Rowland & Scannell, Patty (1994). *Mass communications: a comparative introduction*. Manchester University Press. pp. 26–27. ISBN 978-0-7190-3946-1.
* Riesman, David and Gitlin, Todd and Glazer, Nathan (1950) *The Lonely Crowd*, preview at google books
* Vipond, Mary (2000). *The mass media in Canada*. James Lorimer & Company. p. 88. ISBN 978-1-55028-714-1.

## Padugang nga barasahon

* Blanchard, Margaret A. (1998). *History of the mass media in the United States: an encyclopedia*. Fitzroy Dearborn. ISBN 978-1-57958-012-4.
* Fourie, Pieter J. (2008). *Media Studies: Media History, Media and Society*. Juta and Company. ISBN 978-0-7021-7692-0.
* Martin, James B. (2002). *Mass Media: a bibliography with indexes*. Nova. ISBN 978-1-59033-262-7.
* Wilke, Jürgen (2011). *Media Genres*. Institute of European History.
* Violaine Hacker, « Citoyenneté culturelle et politique européenne des médias : entre compétitivité et promotion des valeurs », Nations, cultures et entreprises en Europe, sous la direction de Gilles Rouet, Collection Local et Global, L’Harmattan, Paris, pp. 163–184

## Mga sumpay ha gawas

* The Media: Carriers of Contagious Information Ginhipos 2011-08-10 han Wayback Machine
# Teknolohiya

*Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray*

An **teknolohiya** usa nga konsepto nga nahanungod hiton paggamit ngan kinaadman hin mga garamiton ngan mga pagbuhat ngan tiunan-o an paka-apekto hini han abilidad hin paggamit ngan pagkaangay hiton kalibungan. Ha sosyudad han katawhan, amo ini an dangat han siyensya ngan inhenyeriya, bisan man kon in pira nga mga pagpadukwag ha teknolohiya nahiuna hini nga duha nga konsepto. Iton teknolohiya usa nga pulong nga an katinikangan tikang han Griyego nga pulong "*technologia*", "*τεχνολογία*" — "*techne*", "*τέχνη*" ("paagi") ngan "*logia*", "*λογία*" ("pulong"). Kondi, diri masayon iton limitado nga kahubad hini nga pulong; an pulong nga "teknolohiya" nanginginlabot gihapon hiton mga butang nga may gamit han katawhan sugad han makina, hardware o mga garamiton, pero puyde gihapon maglakip hin mga darudako nga mga tema, sugad hiton mga sistema, paagi hin pag-areglo, ngan mga technique. Iton pulong puyde gihapon gamiton ha luob, o ha mga ispisipiko nga mga larangan: sugad hini nga mga pananglitan han "teknolohiya ha paghimo", "teknolohiya ha medisina".

## Pinanbasaran

## Padugang nga barasahon

* Ambrose, Stanley H. (2001-03-02). "Paleolithic Technology and Human Evolution" (PDF). *Science*. Science. **291** (5509): 1748–53. Bibcode:2001Sci...291.1748A. doi:10.1126/science.1059487. PMID 11249821. Ginhipos tikang han orihinal (PDF) han 2007-06-14. Ginkuhà 2007-03-10. Italic or bold markup not allowed in: `|publisher=` (help)
* Huesemann, M.H., and J.A. Huesemann (2011). *Technofix: Why Technology Won’t Save Us or the Environment*, New Society Publishers, ISBN 0865717044.
* Kremer, Michael (1993). "Population Growth and Technological Change: One Million B.C. to 1990". *Quarterly Journal of Economics*. The MIT Press. **108** (3): 681–716. doi:10.2307/2118405. JSTOR 2118405..
* Kevin Kelly. *What Technology Wants*. New York, Viking Press, October 14, 2010, hardcover, 416 pages. ISBN 978-0-670-02215-1
* Mumford, Lewis. (2010). *Technics and Civilization.* University of Chicago Press, ISBN 0226550273.
* Rhodes, Richard. (2000). *Visions of Technology: A Century of Vital Debate about Machines, Systems, and the Human World.* Simon & Schuster, ISBN 0684863111.
* Teich, A.H. (2008). *Technology and the Future.* Wadsworth Publishing, 11th edition, ISBN 0495570524.
* Wright, R.T. (2008). *Technology.* Goodheart-Wilcox Company, 5th edition, ISBN 1590707184.
# Baybayin

An **baybayin** usa nga kadaan nga Pilipinhon nga kasurat nga nagtikang ha Bramiko nga agi han India nga syuhan nahipatik ha ika-16 siglo. Padayon ini gingamit han uruunhan nga bahin han pananakop han Espanyol tubtob ini nasaliwanan han Latin nga abakadahan.
# Yinaknan

An **pinulongan**, **yinaknan** o **linggwahe** usa nga sistema hin mga simbolo ngan an mga iginsusunod han paggamit hini. An pulong nga **linggwahe** liwat gamiton ha pagtawag han paggamit hini nga mga sistema komo fenomeno. Agsob ini gamiton nga paagi hin pagkomunikar hin mga tawo, an yinaknan hin tawo usa la nga pananglitan hini nga fenomeno.

## Pinanbasaran

## Mga sumpay ha gawas

* World Atlas of Language Structures: a large database of structural (phonological, grammatical, lexical) properties of languages
* Ethnologue: Languages of the World is a comprehensive catalog of all of the world's known living languages
* The Linguistic Diversity of the Planet Ginhipos 2014-10-28 han Wayback Machine showing endangered languages
# Connecticut

Bandira han Connecticut
Mapa han Connecticut
An **Connecticut** (/kəˈnɛtɪkət/ ( pamati-a)) amo an pinakasalatan nga estado ha New England nga rehiyon han dumagsaan nga Estados Unidos. Sumala han 2010 nga Census, iní an mayda gihataasi nga per-capita nga income, Human Development Index (0.962), ngan median household income ha Estados Unidos. Ginsasapitán iní han Rhode Island ha sidlangan, han Massachusetts ha amihan, han New York ha katundan, ngan han Long Island Sound ha salatan. Hartford an pamunuan o kapital nga syudad han nasabi nga estado ngan Bridgeport an syudad nga gidamoi hin molupyo. Kabahin iní han New England, bisan man kun mayda mga báhin hiní nga ginuupod han New York ngan New Jersey komo usá nga *tri-state area* o langyab hin tulo-nga-estado. Ginngaranan an estado tikang han Salog Connecticut nga aproximadamente natungá han estado. An pulong nga "Connecticut" kinuhà tikang hin dirudilain nga pagsurat hin Algonquian nga pulong para hin "halaba nga tauban nga salog"..

An syahan nga mga Europeo nga nanimungto han Connecticut mga Olandes nga nagtukod hin gamay, nga madalî là nga panimungto nga gintawag nga Fort Hoop ha Hartford ha pag-ultan han mga salog nga Park ug Connecticut. Katunga han Connecticut ha pagtikáng kabahin anay han Olandes nga kolonya nga Bag-o nga Nederland, nga naglakip hin damo nga tuna nga nahimutnga han mga Salog Connecticut ug Delaware, bisan pa man kun an syahan nga dagko nga mga panimungto gintukod han dekada han mga 1630 han mga Ingles. Hi Thomas Hooker namuno hin grupo nga mga sumurunod tikang han Massachusetts Bay Colony ngan nagtukod han Connecticut Colony; iba nga mga nanimungto tikang ha Massachusetts nagtukod han Saybrook Colony ngan han New Haven Colony. An mga kolonya han Connecticut ngan New Haven nagtukod hin mga dokumento hin Fundamental Orders, nga ginkikita nga mga syahan nga mga konstitusyon ha America. Han 1662, an tuló nga mga kolonya gin-usá ha ilarom hin karta real, nga diin an Connecticut nagin kolonya han korona. Usá iní han Napulo-kag-Tulo nga mga Kolonya nga nagsalikway han British nga pamunuo dida han Rebolusyon Amerikano.

An Connecticut amo an ikatuló nga gigutiayi nga estado ha langyab, an ika-29 nga gidamoi hin molupyo, ngan an ikaupat nga pinakadako hin densidad hin molupyo han kalim-an nga mga estado. Gin-agnayan iní nga "*Constitution State*" (Estado hin Konstitusyon), "*Nutmeg State*" (Estado hin Moskada), "*Provisions State*" (Estado hin Pangandaman), ngan "*Land of Steady Habits*" (Tuna hin Unob nga mga Pamatasan). Dako an impluywensya hiní han pagtukod han kagamhanan federal han Estados Unidos (kitaa Connecticut nga Kompromiso).

An Salog Connecticut River, Salog Thames, ngan mga daungan nga nananaplin han Long Island Sound nanhatag han Connecticut hin makusog nga minat-an hin panagat ngan panlayag nga nagpapadayon kutob yana. Mayda gihapon an estado hin maiha nga kaagi hin magin tagbalay han industriya hin serbisyon hin panalapi, upod in mga kompanyiya hin aseguransa o insurance ha Hartford ngan mga hedge fun ha Condado ha Fairfield.

## Mga hulagway

*
*
*

## Mga pinambasaran
# Nobyembre 15

Batakan:NobyembreKalendaryo2026
An **Nobyembre 15** an ika-319 nga adlaw han tuig han kalendaryo Gregoriano. Mayda pa 46 nga adlaw nga nahabilin hit tuig.

## Mga Importante nga Nahinabo Yana nga Adlaw

## Mga Natawo Yana nga Adlaw

## Mga Namatay Yana nga Adlaw

## Mga Ginsasaurog Yana nga Adlaw

## Mga Sumpay ha Gawas

* BBC: On This Day
* Today in History: November 15 Ginhipos 2005-10-28 han Wayback Machine

|  |
| --- |
| Enero (Paniniyahan) | Pebrero (Hurawbisbis) | Marso (Karayapanhon) | Abril (Tugastugasan) | Mayo (Badlukan) | Hunyo (Purukpukay) | Hulyo (Sakahon) | Agosto (Hungodhungod) | Septyembre (Tambalanga) | Oktubre (Kuskos) | Nobyembre (Panlinti) | Disyembre (Panlagkat) |
# Abril 4

Batakan:AbrilKalendaryo2026
An **Abril 4** an ika-94 nga adlaw han tuig han kalendaryo Gregoriano. Mayda pa 271 nga adlaw nga nahabilin hit tuig.

## Mga Importante nga Nahinabo Yana nga Adlaw

## Mga Natawo Yana nga Adlaw

## Mga Namatay Yana nga Adlaw

## Mga Ginsasaurog Yana nga Adlaw

## Mga Sumpay ha Gawas

* BBC: On This Day
* Today in History: April 4 Ginhipos 2005-10-28 han Wayback Machine

|  |
| --- |
| Enero (Paniniyahan) | Pebrero (Hurawbisbis) | Marso (Karayapanhon) | Abril (Tugastugasan) | Mayo (Badlukan) | Hunyo (Purukpukay) | Hulyo (Sakahon) | Agosto (Hungodhungod) | Septyembre (Tambalanga) | Oktubre (Kuskos) | Nobyembre (Panlinti) | Disyembre (Panlagkat) |
# Bermuda

Tigaman han buhatan han Bermuda
Bandera han Bermuda

An **Bermuda** usa nga Tabok-han-dagat nga teritoryo han Britanya ha Amihanan han Kalawdan Atlantiko. An ulohan hini amo an Hamilton.
# Rasyonalismo

Iton **rasyonalismo** in sanga hin pilosopiya kun diin iton pagkaasya hiton ideya in tungod ha lohika, imbes ha relihiyoso nga paagi sugad hin rebelasyon, meditasyon, emosyon o obserbasyon.
# Washington, D.C.

| Washington, D.C. District of Columbia |
| --- |
|
Distrito han Columbia |
| Igbaw nga wala: Georgetown University; Igbaw nga to-o: U.S. Capitol; butnga: Washington Monument; ubos nga wala: African American Civil War Memorial; ubos nga to-o: National Shrine |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Bandira |  Selyo |

 |
|
(Mga) Lema: *Justitia Omnibus*  (Hustisya para ha Ngatanan) |
|  |
| Nasod |
Estados Unidos han Amerika |

An **Washington, D.C.** nga tinatawag ha pormal nga **Distrito han Columbia** (Ininglis: District of Columbia) amo an kapital nga syudad ha nasod han Estados Unidos.

## Mga sumpay ha gawas

* Official website
* Guide to Washington, D.C., materials from the Library of Congress
* Datos Heyograpiko nga may pagkahisumpay han Washington, D.C. ha OpenStreetMap
# Psikolohiya

An **psikolohiya** o **sikolohiya** (kinadaan nga Griyego: *psyche* = "kalag" or "hunahuna", *logos*/-lohiya = "pag-aram") amo in akademiko ngan apliyado nga pagtirok hin kinaadman nga nahanunungod han pag-aram han hunahunan ngan gi-os. An pulong nga "Psikolohiya" gingagamit gihapon ha pagtawag han aplikasyon han hini nga kinaadman ha mga dirudilain nga bahin han buruhaton han tawo, upod an mga problem han mga indibidwal pan-adlaw-adlaw nga kinabuhi ngan an pagtratar han sakit ha panhunahuna.

## Pinanbasaran

## Mga sumpay ha gawas

* Psychoworld.sk - Mga Sumat mahitungod han Psikolohiya hin tawo Ginhipos 2006-08-21 han Wayback Machine
* In-Mind, Pan-ikatulo nga Bulan nga Periodiko para hin Sosyal nga Psikolohiya

* Psychology ngada ha Open Directory Project
* American Psychological Association
* Association for Psychological Science
* Discovering Psychology. (2001). *The History of Psychology:Contemporary Foundations*
* The Florida State University PSYCHOLOGY.(2011).*HISTORY* Ginhipos 2015-12-23 han Wayback Machine