# Mangulo han Kagamhanan han Espanya

| Mangulo han Kagamhanan han Espanya Presidente han Gobyerno han España
 *Presidente del Gobierno de España* |
| --- |
| Bandira han mga Opisyal han Kagamhanan |
| **Yanâ nga nálíngkod Pedro Sánchez** since 2 Hunyo 2018 |
| Istilo | *Excelentísimo Señor* |
| Urukyan |
Palasyo han Moncloa |
| Nabutáng ha puwesto |
Monarka han Espanya Katapos hin votos hin kompyansa hin kadam'an han Kongreso hin mga Diputado ngan han kontrapirma han Mangulo han Kongreso hin mga Diputado |
| Kaiha hin pag-alágad |
Waray ginbutang nga panahón Mga pinilay nga kasahiran ngadto han Kongreso hin mga Diputado ginbubuhat tagsa upat ka tuig ha gima-iha-i nga panahon. Waray mga paglimitar han panahon-hin-pag-alagad nga ginbubutang dida han puwesto. |
| An dokumento nga naghihimò hiní |
Konstitusyon han 1978 |
| Kahimo |
1834, 1978 (ha yanâ nga kahimò) |
| Syahan nga nagkapot |
Francisco Martínez de la Rosa, Adolfo Suárez (yanâ nga Konstitusyon) |
| Deputy |
Sugbong-Mangulo han Kagamhanan |
| Sweldo |
€78,185 p.a. |
| Websayt |
www.lamoncloa.gob.es |

|  |
| --- |
| **Espanya** |
|
Ini nga barasahon kabahin han serye nga:
**Politika ngan kagamhanan han Espanya** |
|  |
| * Batakan-Balaod
	+ 1978 nga Batakan-Balaod
* Hadi
	+ Juan Carlos I
* Kagamhanan
	+ Mangulo han Kagamhanan
		- Mariano Rajoy
	+ Conseho hin mga Ministro
* Cortes Generales
	+ Senado
	+ Congress of Deputies
* Partido nga panmolitika
* Mga Pinili-ay
	+ 1977 - 1979 - 1982 - 1986
	+ 1989 - 1993 - 1996 - 2000
	+ 2004
* Judiciary
	+ Constitutional Court
	+ General Council of the Judiciary Power
	+ Supreme Court
	+ Audiencia Nacional
	+ Regional High Courts
	+ Provincial Courts (Audiencia Provincial)
* People's Advocate
* Mga Komunidad\_Autonoma
	+ Madrid (kapital nga syudad)
	+ Regional governments
	+ Regional legislatures
* Provinces
* Human rights
* Politika han Unyon Europeo
* Foreign relations
 |
| *Kitaa gihapon:** Kaagi ngan Kasaysayan
* Politika han iba nga kanasoran
 |
| **Politika nga Ganghaan** ·  |

An **Mangulo han Kagamhanan han Espanya** o kundi man **Presidente han Gobyerno han Espanya** (Kinatsila: *Presidente del Gobierno de España*), amo an nangunguna han Kagamhanan han Espanya. An titulo puyde gihapon tawagon nga **Primer Ministro han Espanya** (ngan an opisyal nga pagtawag hini ha Iningles *Prime Minister of Spain*) . An yana nga puwesto gintukod ha ilarom han Konstitusyon han 1978.

An Hadi han Espanya nagnonominar hin kandidato para han pagkamangulo nga naatubang han Kongreso han mga Delegado para hin Pagbotos hin Kompyansa hin proseso nga tinatawag nga *Kongresyonal nga Investiture*, nga ha aktwal nga pagbuhat, usa nga diri-direkta nga piniliay han nangungulo han kagamhanan han mga napili nga delegado.

Hi Pedro Sánchez han Partido Socialista Obrero Espanyol (PSOE) amo an Primer Ministro tikang han 2 Hunyo, katapos hin malinamposon nga mosyon hin sensura patok han kasanhi nga primer ministro nga hi Mariano Rajoy.

## Opisyal nga titulo

An nangungulo han kagamhanan ha Espanya tinatawag ha Kinatsila nga *Presidente del Gobierno de España*. Kon igwinaray ini, an titulo magawas nga "Presidente han Gobyerno han Espanya" o "Mangulo han Kagamhanan han Espanya" (ha Iningles: *President of the Government of Spain*) o puyde gihapon "*Chairman* han Kagamhanan" o "*Chairman* han Gobyerno" (*Chairman of the Government* ha Iningles), kundi bisan pa an nakapot han pwesto agsob tinatawag nga primer ministro nga amo an agsob nga pagtawag han nangunguna han kagamhanan hin sistema parlamentarya. Pero ha Kinatsila, an pagtawag nga *primer ministro* ginagamit gihapon; amo nga, pananglitan, an Primer Ministro han Reino Unido tinatawag nga *Primer Ministro del Reino Unido*, diri *Presidente del Gobierno*.

Ha Espanya an nangungulo han kagamhanan agsob tinatawag la nga *Presidente*. Ha mga nasod nga nayakan hin Iningles ini nakakalipong kay an pulong nga "presidente" o "mangulo" amo an tawag han nangungulo hin kagamhanan dida hin republika; an kasanhi nga gobernador ha Florida nga hi Jeb Bush han una nagsayop nga nagtawag han "*President of the Republic of Spain*" (Presidente han Republika han Espanya). An kustombre han pagtawag han nangunguna han kagamhanan nga "Presidente" nagtikang ha paghadi ni Hada o Reyna Isabel II han Espanya, nga diin an opisyal nga titulo *Presidente del Consejo de Ministros* ("Presidente han Konseho han mga Ministro" o "Mangulo han Konseho han mga Ministro"). Ugsa han 1833 tinatawag an opisyal nga *Secretario de Estado* ("Sekretaryo han Estado" o "Maghirilom han Estado"), ngan ini nga pagtawag ginagamit hin mga ubos nga mga ministro.

## Mga Uru-urhe nga mga Mangulo han Kagamhanan

Ini in talaan han mga tawo nga nagkapot han puwesto han Mangulo han Kagamhanan han Espanya tikang han Espanyol nga pagbalhin ngadto hin demokrasya. Para han hingpit nga talaan tikang han mga nanguna nga puwesto han Maghirilom han Unibersal nga Bureau gintukod dida han (1705), kitaa an Talaan han mga Mangulo han Kagamhanan han Espanya.

### Mga Mangulo han Kagamhanan ha ilarom ni Juan Carlos I (1975 – yana)

| Ritrato | Ngaran (Katawo–Kamatay) | Panahon hin pag-alagad | Partido politika | Lehislatura (Napili) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Adolfo **Suárez** González (1932–2014) | 5 han Hulyo 1976 | 29 han Enero 1981 | Unión de Centro Democrático UCD | Cst. (1977) |
| I (1979) |
| Syahan nga demokratiko nga Mangulo han Kagamhanan han Espanya; Ginbutang ha puwesto ni Hadi Juan Carlos I han 1976; Balaod para hin Reporma Politika; Espanyol nga pagbalhin ngadto ha demokrasya; 1977 nga Pamatay ha Atocha; Syahan nga gawasnon ngan demokratiko nga Espanyol nga pinili-ay hin 41 ka tuig; Espanyol nga Konstitusyon han 1978. krisis ekonomika han 1980 nga dekada. Paglegalisar han diborsyo. Binmiya ha puwesto tungod hin internal nga kasamok, pakig-away ngan kulang hin suporta ha sulod han iya kalugaringon partido. |
|  |  | Leopoldo **Calvo-Sotelo** y Bustelo (1926–2008) | 25 han Pebrero 1981 | 1 han Disyembre 1982 | Unión de Centro Democrático UCD | I ( ···· ) |
| *Acting* nga Mangulo, Enero 29—Pebrero 25, 1981; 1981 nga pagduso hin golpe de estado ha Espanya, UCD nga pagbulag ngan dako nga pagkapirde dida han 1982 nga pinili-ay nga kasahiran. |
|  |  | Felipe **González** Márquez (1942– ) | 1 han Disyembre 1982 | 5 han Mayo 1996 | Partido Socialista Obrero Español PSOE | II (1982) |
| III (1986) |
| IV (1989) |
| V (1993) |
| Gima-ihai-nga-nag-alagad nga Mangulo han Kagamhanan han Espanya ha yana; Gidako-i nga latak nga pagda-og hin Espanyol nga pinili-ay; Paglegalisar han aborto; Pagtikadako hin personal nga mga kagawasan; Pagreorganisar han edukasyon; Grupos Antiterroristas de Liberación (GAL); 1985 nga El Descanso nga pagbomba; Referendum han pag-api han NATO han Espanya, 1986; 1987 nga Hipercor nga pagbomba; An pag-akseder han Espanya ngadto han Komunidad Ekonomika Europea; Pagliberalisar hin mga polisiya nga ekonomika; 1988 nga welga nga kasahiran; FILESA nga kaso; 1991 nga Vic nga pagbomba; 1992 nga expo ha Sevilla; 1992 nga Olimpyada ha Verano, 1993 nga krisis ekonomika |
|  |  | José María **Aznar** López (1953– ) | 5 han Mayo 1996 | 17 han Abril 2004 | Partido Popular PP | VI (1996) |
| VII (2000) |
| Syahan nga Mangulo tikang han Partido Popular; Paghimo nga privado han mga negosyo publiko; ETA nga pagpatay kan Miguel Ángel Blanco; Pagwara han mandatoryo nga pagsirbe ha militar; Espanyol nga pag-akseder ha Europeo nga uusa nga panalapi; 2002 nga welga nga kasahiran; 2002 nga krisis han Isla Perejil; Pagreporma han pag-aram ha unibersidad ha dekreto; Pag-aplikar han Nasodnon nga Plano nga Hidrolohiko; Prestige nga panhinabo; Pagkomitir hin mga kasundalohan ha Afghanistan ngan Iraq nga mga gyera; Paghimo nga ilegal han Batasuna; 2004 nga mga pagbomba hin tren ha Madrid |
|  |  | José Luis **Rodríguez Zapatero** (1960– ) | 17 han Abril 2004 | 21 han Disyembre 2011 | Partido Socialista Obrero Español PSOE | VIII (2004) |
| IX (2008) |
| Pag-iwas hin mga Espanyol nga kasundalohan tikang ha Iraq; Balaod hin Parehos-nga-sexo nga pag-asawa; 2006 nga pagdeklara hin ceasefire han ETA; 2006 nga pagbomba ha Madrid-Barajas nga luparan; 2008–2011 nga krisis nga finansyal ha Espannya, nga diin an mga dinangatan (hataas nga rata hin waray pagpakatrabaho, dako nga pagkulang hin budget) nakalugos han kagamhanan ni Zapatero pag-aprobar hin mga pira ka buruhaton nga reporma hin austeridad (pag-*overhaul* han *labour market*, pagpa-igbaw han edad hin pagretiro tikang hin 65 ngadto hin 67) nagresulta dida han 2011 nga mga protesta); Krisis hin soberano nga pag-utang ha Europa han sayo nga bahin han 2010; Arabo nga Primavera ngan NATO nga pag-intervenir nga militar ha Libya; an pagdeklara han ETA hin permanente nga paghunong hin armado nga buruhaton. |
|  |  | Mariano **Rajoy** Brey (1955– ) | 21 han Disyembre 2011 | 2 han Hunyo 2018 | Partido Popular PP | X (2011) |
| Ikaduha nga gidako-i hin latak nga pagdaog hin kandidato hin pagka-Mangulo hin Espanyol nga pinili-ay. |

## Mga kasarigan