Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Agosto 1

Batakan:AgostoKalendaryo2026
An **Agosto 1** an ika-213 nga adlaw han tuig han kalendaryo Gregoriano. Mayda pa 152 nga adlaw nga nahabilin hit tuig.

## Mga Importante nga Nahinabo Yana nga Adlaw

## Mga Natawo Yana nga Adlaw

## Mga Namatay Yana nga Adlaw

## Mga Ginsasaurog Yana nga Adlaw

## Mga Sumpay ha Gawas

* BBC: On This Day
* Today in History: August 1 Ginhipos 2005-10-28 han Wayback Machine

|  |
| --- |
| Enero (Paniniyahan) | Pebrero (Hurawbisbis) | Marso (Karayapanhon) | Abril (Tugastugasan) | Mayo (Badlukan) | Hunyo (Purukpukay) | Hulyo (Sakahon) | Agosto (Hungodhungod) | Septyembre (Tambalanga) | Oktubre (Kuskos) | Nobyembre (Panlinti) | Disyembre (Panlagkat) |
# Kalendaryo Islamiko

Iton **Kalendaryo Islamiko** in uska kalendaryo lunar para ha mga 12 bulan lunar, kun diin ini in tuig nga 354 o 355 adlaw ginlat-ag Mahoma ha propeta han Islan ginhalikwat ha syudad han Mecca ha Hejira kaaradman han Medina kutob 622.
# Kahoy

nakatambak nga kahoy
An **kahoy** (Iningles:Wood) amo an tikang ha puno han tanum. Gingagamit ito paghimo hin balay, gamit ha panimalay, papel; panputos, ngan pan-arti. Gingagamit liwat ito para maging sungo han kalayo.

## Pinanbasaran

## Padugang nga barasahon

* Hoadley, R. Bruce (2000). *Understanding Wood: A Craftsman’s Guide to Wood Technology*. Taunton Press. ISBN 1-56158-358-8.
* Capon, Brian (2005). *Botany for Gardeners* (2nd ed.). Portland, OR: Timber Publishing. ISBN 0-88192-655-8.
* Shigo, Alex. (1986) *A New Tree Biology Dictionary*. Shigo and Trees, Associates. ISBN 0-943563-12-7
*
* The Wood in Culture Association Ginhipos 2014-11-04 han Wayback Machine
* The Wood Explorer: A comprehensive database of commercial wood species Ginhipos 2015-04-07 han Wayback Machine
* APA – The Engineered Wood Association Ginhipos 2011-04-14 han Wayback Machine

## Mga sumpay ha gawas

* An Wiktionary nga entrada para han Wood

* An Wikimedia Commons mayda media nga nahahanungod han: Wood
# Lugas

An **lugas** o **grano**, mga banwa (miyembro han banay nga monocot Poaceae o Gramineae) nga gintatamnan para han ira puydi kaonon nga bahin han mga bunga nga liso.

## Pinanbasaran

## Mga sumpay ha gawas

Kitaa an Lugas ha
Wiktionary, an gawasnon nga pagpurulongan o diksyunaryu.

* Home Grown Cereals Authority website Ginhipos 2014-02-09 han Wayback Machine
* Cereal Recipes Ginhipos 2013-09-22 han Wayback Machine
* Cereals Ginhipos 2007-12-13 han Wayback Machine by the Vegetarian Society
* Lost Crops of Africa : Grains
# Salta (probinsya)

Tatak Buhatan han Lalawigan han Salta ha Argentina
Bandera han lalawigan han Salta
Mapa han Argentina nga nagpapakita han Salta
An **Probinsya han Salta** amo an usa ka lalawigan han nasod han Argentina. An kapital hini amo an Salta.

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
# Alaska

Bandira han Alaska
Mapa han Alaska
An **Alaska** (/əˈlæskə/ ( pamati-a); Aleut: *Alax̂sxax̂*; Inupiaq: *Alaasikaq*; Alutiiq: *Alas'kaaq;* Tlingit: *Anáaski;* Rinuso: Аляска) amo an gidako-i nga estado han Estados Unidos ha kahaluag. An Juneau amo an kapital nga siyudad ha nasabi nga Estado. Nahamutang an Alaska ha kanawayan nga kadaplinan han kontinente han Amihanan nga Amerika, ngan sapit an Canada ha sidlangan, an Kalawdan Artico ha amihanan, ngan an Kalawdan Pacifico ha katundan ngan salatan, ngan ah Rusya unhan pa ha katundan tabok han Estrecho han Bering. Mga katunga han mga 710,231 ka molupyo han Alaska (sumala han 2010 nga Census han Estados Unidos) naukoy ha sakob han metropolitano nga kahaluag han Anchorage. An Alaska amo an gigutiayi hin padot-hin-katawhan o densidad hin populasyon han Estados Unidos.

Ginpalit an Alaska tikang han Imperyo nga Ruso han Marso 30, 1867, hin bayad nga $7.2 ka ribo o milyon ($113 ka ribo o milyon ha yana nga mga dolar) ha mga tagduha ka sentimo ha tagsa akre ($4.74/km²). An tuna nag-agi hin pipira nga mga pagbalhin ha pagdumara ugsa ini magini usa nga organisado (o gin-incorporar) nga teritoryo dida han Mayo 11, 1912. An Alaska amo an nagin ika-49 nga estado han Estados Unidos dida han Enero 3, 1959.

An ngaran nga "Alaska" (Аляска) daan na gin-gamit han panahon han pagkolonisar han Rusya, nga diin gin-gamit anay ini para la han rawis o katarman o peninsula. Ginkuha ini tikang han Aleut nga pulong nga *alaxsxaq*, nga nangangahulogan "*the mainland*" (an dako nga tuna) o kun ha mas literal, "an butang nga diin an buhat han dagat ginkakadto". Tinatawag gihapon ini nga Alyeska, an "dako nga tuna", usa nga Aleut nga pulong nga tikang han amo gihapon nga ugat.

## Mga kasarigan
# 1989

|  |  |
| --- | --- |
| Yukottuig: | Ika-2 nga yukottuig |
| Mga gatostuig: | Ika-19 nga gatostuig – **Ika-20 nga gatostuig** – Ika-21 nga gatostuig |
| Mga dekada: | 1970 nga dekada  – 1980 nga dekada –  1990 nga dekada |
| Mga tuig: | 1986 1987 1988 – **1989** – 1990 1991 1992 |

Hiunong ini nga artikulo han tuig 1989.
An **1989** in uska tuig han kalendaryo.

## Mga nanhitabo

### January

* Enero 2 – Naging ika-3 na Prime Minister si Ranasinghe Premadasa sa Sri Lanka
* Enero 20: Naging ika-41 na Presidente sa United States si George H. W. Bush

## Mga natawo

## Mga namatay
# 3D printing

Usa ka makerbot three dimensional printer
Iton **3D printing** o **additive manufacturing**, natudlok ha proseso hin paghimo hin three-dimensional nga butang kun diin iton materyales (sugad hin likido nga molekula o pulbos nga grano) in gindudugtong o ginpapabug-os ha ilarom han pagkontrol han computer ha paghimo hin butang. An mga butang puydi magin bisan ano nga hitsura o heyometriya nga agsob ginhihimo gingagamit an digital model data tikang ha usa ka 3D model o iba pa nga mga electronic data source sugad han Additive Manufacturing File (AMF) file (agsob pinaagi han sagunson nga pagpatongpatong).
# Pusil

An **pusil** amo an usa ka armas nga nabuto ngan natira hin bala.

## Reperensya

Mga pagkukuhaan

* Chase, Kenneth (2003). *Firearms: A Global History to 1700*. Cambridge University Press. ISBN 0-521-82274-2.
* Crosby, Alfred W. (2002). *Throwing Fire: Projectile Technology Through History*. Cambridge University Press. ISBN 0-521-79158-8.
* Needham, Joseph (1986). *Science & Civilisation in China*. **7 The Gunpowder Epic**. Cambridge University Press. ISBN 0-521-30358-3.

## Padugang nga barasahon

* Pyhrr, Stuart W. (1985). **Firearms from the collections of the Prince of Liechtenstein**. New York: The Metropolitan Museum of Art. ISBN 9780870994258.
# McDonald's

Iton **McDonald's** in uska korporasyon. Gintukod ini han 1940 nga usa nga restaurante nga gindudumarà nira Richard ngan Maurice McDonald, ha San Bernardino, California, Estados Unidos. Ginbag-ohan nira an ira negosyo nga usa nga baraligyaan hin hamburger. An syahan nga higayón nga ginmamit in usa nga frankisya o *franchise* han McDonald han Golden Arches nga logo didâ han 1953 ha pag-abre ha Phoenix, Arizona, Estados Unidos. Han 1955, inmapi han kompanyiya in usá nga negosyante hi Ray Kroc, komo usá nga ahente hin frankisya ngan nagpadayon hiyá pagpalit han kadena komersyal nga karaonan tikang han McDonald nga magbugto. An orihinal nga headquarters han McDonald's didto ha Oak Brook, Illinois, Estados Unidos, kundi nag-aproba hin mga plano nga magbalhin han pankalibotan nga headquarters hiní ngadto ha Chicago pag-2018.

Nagpapabilin an McDonald's nga usá han gidakoi nga kadena komersyal hin karaonan, nga nagsisirbe hin labaw 69 ka ribo o 69 ka milyon hin adlaw-adlaw ha labaw hin 100 nga mga nasod ha mga 36,900 nga mga outlet tikang han 2016. Bisan kon it McDonald's kilalado tungod han mga hamburger hiní, nabaligya gihapon hirá hin mga cheeseburger, mga manok nga produkto, french fries, mga pamáhaw nga butáng, mga soft drink, milkshake, mga wrap, ngan mga desserts. Ha pagbatón han nagbabarubalhin nga mga karuyag han mga nakonsumo ngan ha pagbaton han negatibo nga *backlash* han diri-pagkamaupay-ha-kalawasan han ira pagkaon, nagdugang an kompanyiya han menú hiní mga salad, isda, mga smoothie, ngan prutas. An mga ganansya han McDonald's Corporation tikang han pagplite, mga *royalty*, nga mga binabayad han mga *franchisee*, patí gihapon ha pagbaligya ha mga restaurante nga gindudumara han kompanyiya. Sumala hin súmat han BBC nga ginmantalâ han 2012, an McDonald's amo an ikaduhá nga gidakoi nga na-empleo ha kalibutan (sunod han Walmart nga mayda 1.9 ka milyon o ribo nga mga empleado), 1.5 ka milyon hiní nananrabaho ha mga *franchise*.

## Mga kasarigan
# Prosa

Iton **prosa** in pinakaagsob nga porma hin linggwahe, nga aplikano ha ordinaryo nga istruktura pan-grammatika ngan natural nga pag-agos hin panyakan, igkumpara han paggamit hin istruktura ritmika (sugad han minat-an nga siday). Bisan may-ada mga mahugot nga debate han pagkahimo hin mga prosa, an iya pagkayano ngan hukal nga kahimo nga istruktura in nagpakadto ha paggamit hin mayorya han yinaknan nga dialogo, paktuwal nga kurukayakan sugad liwad han mga himangrawon ngan himo-himo nga susmatanon nga mga sinurat. Agsob ini gingagamit, pananglitan, ha literatura, peryodiko, magasin, mga ensayklopedya, pag-broadkast, pelikula, kasaysayan, pilosopiya, balaod ngan iba pa nga dirudilain nga porma hin komunikasyon.

## Mga sumpay ha gawas