# Syudad han Vaticano

| Estado han Syudad han Vaticano *Status Civitatis Vaticanae*  (Linatin) *Stato della Città del Vaticano*  (Initalyano) |
| --- |
|
Bandira

Coat of arms

 |
| **Awit:Inno e Marcia Pontificale*  (Initalyano) "Pontifisyo nga Awit ngan Marcha" |
| Kahamutang han  Syudad han Vaticano  (green)ha kontinente nga Europeo  (dark grey)  —  [Legend] |
| Pamunuan |
Syudad han Vaticano |
| Opisyal nga mga pinulungan |
Initalyano |
| Ethniko nga mga grupo  |
mga Italyano, mga Swiza (mga Swiza nga Bantay), iba pa  |
| Kagamhanan |
Unitaryo nga monarkiya absoluta ha ilarom hin pansingbahan ngan elihido nga teokrasiya |
|  |
| • Soberano nga entidad  |
Santa Sede |
| • Soberano  |
Leo XIV |
| • Maghirilom hin Estado  |
Pietro Parolin |
| • Mangulo han Governorato  |
 Fernando Vérgez Alzaga |
|  |
| Magbabalaod |
Pontifisyo nga Komisyon |
| Paglugaring tikang han Ginhadi-an han Italya |
|  |
| • Pacto Letrán  |
11 Pebrero 1929 |
|  |
| Langyab |
| • Bug-os |
0.44 km2 (0.17 sq mi) (ika-233) |
| Kamolupyohan |
| • Hulyo 2009 estimate |
826 (ika-220) |
| • Densidad |
1,877/km2 (4,861.4/sq mi) (ika-6) |
| Salapi |
Euro (€) (EUR) |
| Zona hin oras | UTC+1 (CET) |
| • Summer (DST) | UTC+2 (CEST) |
| Dapit hin pagmanehar |
tuo |
| Kodigo hin pagtawag |
+379 |
| Internet TLD |
.va |

An **Syudad han Vaticano** nga ha opisyal nga pagtawag **Estado han Syudad han Vaticano** (Initalyano: *Stato della Città del Vaticano*; Linatin: *Status Civitatis Vaticanae*), usa nga ginpalibotan hin tuna nga soberano nga syudad-nga-estado. An teritoryo hini amo in ginpalibotan hin bungbung nga enclave ha sakob han syudad han Roma. Ha kadako nga 44 ka hektarya (108.7 nga acre) amo ini an giguti-ayi nga naglulugaring nga estado han kalibutan.

Ginhimo ini pinaagi han Kasabotan han Letran (puyde liwat tawagon nga *Pacto de Letrán* o *Lateran Treaty*) han 1929 nga bag-o nga entidad. An kataposan nga nahabilin han kasanhi (756 tubtob 1870) nga mga Estados Pontificios ginbug-os nga ginlakip ngadto han Italyano nga estado, nga han una usa nga ginhadi-an, dida han 1870, nga amo gihapon an naglakip hin iba nga mga estado nga Italyano sugad han Duha nga Sicilias, nga nagin nagsunod-nga-estado han ngatanan hini nga mga estado ha mga katungod ngan mga obligasyon.

An Syudad han Vaticano usa nga diri-gin-ereder, nga gin-eelihir nga kanan-kapadi-an nga monarkiya nga ginpapamunoan han Obispo han Roma — an Papa Katoliko. An gihataasi nga mga funsyonaryo han estado hini mga kapadi-an han Singbahan Katoliko. Amo ini an soberano nga teritoryo han Santa Sede (ha Linatin: *Sancta Sedes*; ha literal nga Winaray: *Baraan nga Lingkoranan* o *Baraan nga Lingkoran*) ngan dinhe nahimutang an Palasyo Apostoliko — an opisyal nga urukyan han Papa — ngan han Curia Romana. Amo nga, samtang an lingkoranan han simbahan (katedral) han Papa komo Obispo han Roma (an Basilika han San Juan Letrán) nahamutang ha gawas han mga bungbong hini, ha Roma, an Syudad han Vaticano amo an sinisiring nga kapital hin gobyerno han Simbahan Katolika.

## Ngaran

An ngaran nga Syudad han Vaticano syahan nga gin-gamit dida han Kasabotan han Letrán, nga ginpirma dida han 11 han Pebrero 1929, nga nagtúkod han yana nga syudad-nga-estado. Ginkuha an ngaran tikang han Pungtod han Vaticano, an heyograpiko nga kahamutangan han estado. An "Vaticano" ginkúhà tikang hin ngaran hin Etruscano nga gin-ukyan, *Vatica* o *Vaticum* nga buot sidngon taramnan, nga nahamutang dida han kahaluag nga gintawag han mga Romano nga *vaticanus ager*, "Vaticano nga teritoryo".

An opisyal nga Initalyano nga ngaran han syudad **Città del Vaticano** o, kun poropormal, **Stato della Città del Vaticano**, buot sidngon "Estado han Syudad han Vaticano". Bisan kun an Santa Sede (nga laín tikang han Syudad han Vaticano) ngan an Singbahan Katolika nagamit hin Pansingbahan nga Linatin ha opisyal nga mga dokumento, nagamit an Syudad han Vaticano han Initalyano komo opisyal nga yinaknan. **Status Civitatis Vaticanæ** an Linatin nga ngaran; gin-gagamit ini ha mga opisyal nga dokumento, diri la han Santa Sede kundi han kadam'an nga mga opisyal nga dokumento han Singbahan ngan han Papa.

## Mga tigaman

## Mga pinanbasaran

## Mga ginkutlo

## Bibliograpiya

* Chadwick, Owen (1988). *Britain and the Vatican During the Second World War*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-36825-1.
* Kent, Peter C. (2002). *The Lonely Cold War of Pope Pius XII: The Roman Catholic Church and the Division of Europe, 1943–1950*. Montreal: McGill-Queen's University Press. ISBN 0-7735-2326-X.
* Morley, John F. (1980). *Vatican Diplomacy and the Jews During the Holocaust, 1939–1943*. New York: Ktav Pub. House. ISBN 0-87068-701-8.
* Nichols, Fiona (2006). *Rome and the Vatican*. London: New Holland. pp. 85–96. ISBN 978-1-84537-500-3.
* Ricci, Corrado; Begni, Ernesto (2003) [1914]. *The Vatican: Its History, Its Treasures*. Kessinger Publishing. ISBN 0-7661-3941-7.
* This article incorporates text from a publication now in the public domain: Herbermann, Charles, ed. (1913). "The Vatican" . *Catholic Encyclopedia*. Robert Appleton Company.

## Mga sumpay ha gawas

  The Vatican pagtugway hit paglakat tikang ha Wikivoyage

* Official website
* Official website of the Holy See
* Inside the Vatican on National Geographic YouTube channel
* Vatican Chief of State and Cabinet Members Ginhipos 2008-12-10 han Wayback Machine
* Holy See (Vatican City) nga entrada ha *The World Factbook*
* Holy See (Vatican City) Ginhipos 2016-04-09 han Wayback Machine from *UCB Libraries GovPubs*
* Syudad han Vaticano ngada ha Open Directory Project
* Vatican from the BBC News
* Wikimedia Atlas han Vatican City
* Datos Heyograpiko nga may pagkahisumpay han Syudad han Vaticano ha OpenStreetMap
* The Vatican: spirit and art of Christian Rome, a book from The Metropolitan Museum of Art Libraries (fully available online as PDF)

| Mga Nasod ha Europa |
| --- |
| Albanya | Alemanya | Andorra | \*Armenya | \*Aserbaiyan | Austrya | Belarus | Belhika | Bosnya ngan Hersegovina | Bulgarya | Dinamarka | Eslovakya | Eslovenya | Espanya | Estonya | Finlandya | Fransya | Gresya | \*Georgia/Heorhya | Hungarya/Unggriya | Irlanda | Islandya | Italya | \*Kasahistan/Kazakhstan | Kroasya | Lestenstin | Letonya | Lituanya | Luxemburgo | Malta | Moldavya | Monaco | Montenegro | Nederlandes/Paises Bajos | Norte nga Macedonia | Noruega | Polonya | Portugal | Reino Unido | Rumanya | \*Rusya | San Marino | Serbya | Suwesya | Suisa | Syudad han Vaticano | Republika Tseka | \*Tsipre | \*Turkeya | Ukranya |
| **Iba nga mga teritoryo:** Akrotiri ngan Dhekelya | Esvalbard | Feroe nga Islas | Guernsey | Hibraltar | Jan Mayen | Jersey | Isla han Man |