Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Lai Chau (lalawigan)

Mapa han Vietnam nga nalutop an lalawigan han Lai Chau
An **Lalawigan han Lai Chau** amo an usa ka probinsya han Vietnam. Nahimutang ini ha Rehiyon han Tây Bắc o Rehiyon han Amihanan-Katundan nga dapit han nasod. An kapital han ini nga lugar amo an Lai Chau.
# 1974

|  |  |
| --- | --- |
| Yukottuig: | Ika-2 nga yukottuig |
| Mga gatostuig: | Ika-19 nga gatostuig – **Ika-20 nga gatostuig** – Ika-21 nga gatostuig |
| Mga dekada: | 1960 nga dekada  – 1970 nga dekada –  1980 nga dekada |
| Mga tuig: | 1971 1972 1973 – **1974** – 1975 1976 1977 |

Hiunong ini nga artikulo han tuig 1974.
An **1974** in uska tuig han kalendaryo.

## Mga nanhitabo

## Mga natawo

## Mga namatay
# Bangko Pankalibutan

An **Bangko Pankalibutan** (Iningles:World Bank) usa ka banay han lilima nga kanasodnon nga katig-uban nga nagpapautang ha kablas nga mga nasod. Gintukod an bangko han 27 Disyembre 1945.

## Pinanbasaran

## Mga sumpay ha gawas

* Opisyal nga websayt
* IBRD main page
* IDA main page
# Temperatura

An **temperatura** in pagpasabot han sukol han kapaso o kahagkot han usa ka butang.
"Timpiratura" (Iningles:Temperature) (An timpiratura amo in sukul han atmuspira ; an iksaktu nga timpiratura amo in 27 (kaduha-an kag pitu), pag-ubus han 27 (yunit) amo in mahagkut, pag-igbaw amo in mapasu

## Pinanbasaran

### Bibliograpiya

* Adkins, C.J. (1968/1983). *Equilibrium Thermodynamics*, (1st edition 1968), third edition 1983, Cambridge University Press, Cambridge UK, ISBN 0-521-25445-0.
* Buchdahl, H.A. (1966). *The Concepts of Classical Thermodynamics*, Cambridge University Press, Cambridge UK.
* Thermometer technology and sensor
* Middleton, W.E.K. (1966). *A History of the Thermometer and its Use in Metrology*, Johns Hopkins Press, Baltimore MD.
* Miller, J. (2013). Cooling molecules the optoelectric way Ginhipos 15 Mayo 2016 han Portuguese Web Archive, *Physics Today*, **66**(1): 12–14.
* Partington, J.R. (1949). *An Advanced Treatise on Physical Chemistry*, volume 1, *Fundamental Principles. The Properties of Gases*, Longmans, Green & Co., London, pp. 175–177.
* Quinn, T.J. (1983). *Temperature*, Academic Press, London, ISBN 0-12-569680-9.
* Schooley, J.F. (1986). *Thermometry*, CRC Press, Boca Raton, ISBN 0-8493-5833-7.
* Roberts, J.K., Miller, A.R. (1928/1960). *Heat and Thermodynamics*, (first edition 1928), fifth edition, Blackie & Son Limited, Glasgow.
* Thomson, W. (Lord Kelvin) (1848). On an absolute thermometric scale founded on Carnot's theory of the motive power of heat, and calculated from Regnault's observations, *Proc. Cambridge Phil. Soc.* (1843/1863) **1**, No. 5: 66–71.
* Thomson, W. (Lord Kelvin) (Marso 1851). "On the Dynamical Theory of Heat, with numerical results deduced from Mr Joule's equivalent of a Thermal Unit, and M. Regnault's Observations on Steam". *Transactions of the Royal Society of Edinburgh*. **XX** (part II): 261–268, 289–298.
* Truesdell, C.A. (1980). *The Tragicomical History of Thermodynamics, 1822-1854*, Springer, New York, ISBN 0-387-90403-4.
* Tschoegl, N.W. (2000). *Fundamentals of Equilibrium and Steady-State Thermodynamics*, Elsevier, Amsterdam, ISBN 0-444-50426-5.
* Zeppenfeld, M., Englert, B.G.U., Glöckner, R., Prehn, A., Mielenz, M., Sommer, C., van Buuren, L.D., Motsch, M., Rempe, G. (2012). Sysiphus cooling of electrically trapped polyatomic molecules, *Nature*, **491**: 570–573.

## Padugang nga barasahon

* Chang, Hasok (2004). *Inventing Temperature: Measurement and Scientific Progress*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-517127-3.
* Zemansky, Mark Waldo (1964). *Temperatures Very Low and Very High*. Princeton, N.J.: Van Nostrand.

## Mga sumpay ha gawas

Kitaa an Temperatura ha
Wiktionary, an gawasnon nga pagpurulongan o diksyunaryu.

* An elementary introduction to temperature aimed at a middle school audience
* from Oklahoma State University
* Average yearly temperature by country A tabular list of countries and Thermal Map displaying the average yearly temperature by country
# Tulay han Brooklyn

An **tulay han Brooklyn** amo an usa ka nagsuspende nga tulay han New York ha nasod han Estados Unidos nga pagsanghan ha Salog Sirangan ha pagitan nga boro han Manhattan ngan Brooklyn tikang Mayo 24, 1883 ha magdugtong 5,989 magsumpay (1825 m).
# Estatuwa han Libertad

An **Estatuwa han Libertad** (ha literal nga Winaray: **Estatuwa han Kagawasan**; kon ha Ininglis: *Statute of Liberty*; Frinanses: *Statue de la Liberté*), nga an opisyal nga pagtawag **An Libertad nga Nagpapawa han Kalibutan** (literal nga Winaray: **An Kagawasan nga Nagpapawa han Kalibutan**; Ininglis: *Liberty Enlightening the World*; Frinanses: *La liberté éclairant le monde*) usa nga dako nga estatuwa ha Syudad han New York. Ginhimo ini ha 1886 nga ginhatag nga regalo tikang ha Fransya.

## Pinanbasaran

**Bibliograpiya Bell, James B.; Abrams, Richard L. (1984). *In Search of Liberty: The Story of the Statue of Liberty and Ellis Island*. Garden City, New York: Doubleday & Co. ISBN 978-0-385-19624-6.
* Harris, Jonathan (1985). *A Statue for America: The First 100 Years of the Statue of Liberty*. New York City: Four Winds Press (a division of Macmillan Publishing Company). ISBN 978-0-02-742730-1.
* Hayden, Richard Seth; Despont, Thierry W. (1986). *Restoring the Statue of Liberty*. New York City: McGraw-Hill Book Company. ISBN 978-0-07-027326-9.
* Khan, Yasmin Sabina (2010). *Enlightening the World: The Creation of the Statue of Liberty*. Ithaca, New York: Cornell University Press. ISBN 978-0-8014-4851-5.
* Moreno, Barry (2000). *The Statue of Liberty Encyclopedia*. New York City: Simon & Schuster. ISBN 978-0-7385-3689-7.
* Sutherland, Cara A. (2003). *The Statue of Liberty*. New York City: Barnes & Noble Books. ISBN 978-0-7607-3890-0.

## Mga sumpay ha gawas

* Statue of Liberty National Monument
* Statue of Liberty-Ellis Island Foundation
* Soleia Company Ginhipos 2016-12-07 han Wayback Machine Preserved and repurposes artifacts from the centennial restoration of the Statue of Liberty National Monument.
* "A Giant's Task – Cleaning Statue of Liberty", *Popular Mechanics* (February 1932)
* Views from the webcams affixed to the Statue of Liberty
* Made in Paris The Statue of Liberty 1877-1885 - many historical photographs
* Statue of Liberty at *Structurae*
* Historic American Engineering Record (HAER) No. NY-138, "Statue of Liberty, Liberty Island, Manhattan, New York, New York County, NY", 404 photos, 59 color transparencies, 41 measured drawings, 10 data pages, 33 photo caption pages
* HAER No. NY-138-A, "Statue of Liberty, Administration Building", 6 photos, 6 measured drawings, 1 photo caption page
* HAER No. NY-138-B, "Statue of Liberty, Concessions Building", 12 photos, 6 measured drawings, 1 photo caption page
# Timbang

Panukol hin bug-at
An **Timbang'*,GaanBug-at **o** Pagkamabug-at **o** Pagkagaan* (Iningles:Weigh/Weight) (Pambansa:Bigat/Gaang) amo an usa ka kina-iya han materya ha kalibutan. An kalibutan nabutong han materya pakadtu ha iya. An tawag ini nga butong amo an bug-at.

## Mga kasarigan
# Sistema sirkulatoryo

An **Sistema sirkulatoryo** amo an sistema organo nga nagdadara hin mga sustansya, hangin, hormones, selula han dugo, sighot nga nitroheno, tikang ngan pakadto han selula han lawas para umato han mga sakit ngan tagan hin asya nga temperatura ngan pH an lawas.

## Pinanbasaran

## Mga sumpay ha gawas

Kitaa an Sistema sirkulatoryo ha
Wiktionary, an gawasnon nga pagpurulongan o diksyunaryu.

*
* The Circulatory System Ginhipos 2004-06-11 han Wayback Machine
* NCP Cardiovascular Medicine A Journal Covering Clinical Cardiovascular Medicine
* Reiber C. L. & McGaw I. J. (2009). "A Review of the "Open" and "Closed" Circulatory Systems: New Terminology for Complex Invertebrate Circulatory Systems in Light of Current Findings". *International Journal of Zoology* **2009**: 8 pages. doi:10.1155/2009/301284.
* Patwardhan K. The history of the discovery of blood circulation: unrecognized contributions of Ayurveda masters Ginhipos 2017-12-03 han Wayback Machine. Adv Physiol Educ. 2012 Jun;36(2):77–82.
* Cardiovascular Pedagogical Simulation
* Michael Servetus Research Ginhipos 2012-11-13 han Wayback Machine Study on the Manuscript of Paris by Servetus (1546 description of the Pulmonary Circulation)
# Mitragyna speciosa

| *Mitragyna speciosa* |
| --- |
|   |
| Siyentipiko nga pagklasipika |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Ginhadi-an: | Plantae  |
| Pagbahin: | Tracheophyta  |
| Klase: | Magnoliopsida  |
| Orden: | Gentianales  |
| Banay: | Rubiaceae  |
| Genus: | Mitragyna  |
| Espesye: | **Mitragyna speciosa**  |

 |
| Binomial nga ngaran |
| **Mitragyna speciosa** (Korth.) Havil. |
| Mga sinonimo |
| *Stephegyne speciosa* Korth. *Nauclea speciosa* (Korth.) Miq. *Nauclea luzoniensis* Blanco *Nauclea korthalsii* Steud. |

An Mitragyna speciosa in uska species han Magnoliopsida nga syahan ginhulagway ni Pieter Willem Korthals, ngan ginhatag han pagkayana nga asya nga ngaran ni George Darby Haviland. An *Mitragyna speciosa* in nahilalakip ha genus nga *Mitragyna*, ngan familia nga Rubiaceae. Waray hini subspecies nga nakalista.

## Mga kasarigan

## Mga sumpay ha gawas
# Sinirangan nga Asya

An **Sinirangan nga Asya** usa nga ubos-nga-rehiyon han Asya nga nataklop hin 6,640,000 km², o 15% han kontinente han Asya. An mga ginsusundan nga mga nasod amo an nahimutang ha Sinirangan nga Asya: Kanan Katawhan Republika han Tsina (lakip dinhi an Hong Kong ngan Macau labot la han Tibet nga lakip han ubos-nga Kontinente han Indya ha Salatan Asya), Amihanan nga Korea, Salatan nga Korea, Hapon, Mongolya ngan Republika han Tsina.
# Dinastiya Han

|  |
| --- |
| Han dynasty |
| 漢朝 |
| Empire |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←  | **206 BC–220 AD** |  →    →    → |

 |
| Location of HanThe Han Empire in 87 BC (core provinces in brown), with commanderies (red dots) and protectorates (green dots) shown |
| **Capital** | Chang'an (206 BC – 9 AD, 190–195 AD) Luoyang (25–190 AD, 196 AD) Xuchang (196–220 AD) |
| **Languages** | Old Chinese |
| **Religion** | Taoism, Confucianism, Chinese folk religion |
| **Government** | Monarchy |
| **Emperor** |  |
|  -  | 202–195 BC
  | Emperor Gaozu |
|  -  | 25–57 AD | Emperor Guangwu |
| **Chancellor** |  |
|  -  | 206–193 BC | Xiao He |
|  -  | 193–190 BC | Cao Can |
|  -  | 189–192 AD | Dong Zhuo |
|  -  | 208–220 AD | Cao Cao |
|  -  | 220 AD | Cao Pi |
| **History** |  |
|  -  | Establishment | 206 BC |
|  -  | Battle of Gaixia; Han rule of China begins | 202 BC |
|  -  | Interruption of Han rule | 9–23 AD |
|  -  | Abdication to Cao Wei | 220 AD |
| **Area** |
|  -  | 50 BC est.
 | 6,000,000 km² (2,316,613 sq mi) |
| **Population** |
|  -  | 2 AD est.
  | 57,671,400  |
| **Currency** | Ban liang coins and wu zhu coins |
| **Today part of** |
 China  Vietnam  North Korea  South Korea  Mongolia  Kazakhstan  Uzbekistan  Kyrgyzstan  Turkmenistan  Tajikistan
 |

An **Dinastiya Han** (Tradisyonal nga Tsino:漢朝; simplified Chinese: 汉朝; pinyin: Hàn Cháo 202 BCE–220 CE) amo an ikaduha nga dinastiya imperyal han Tsina; nga gin-unahan han Dinastiya Qin (221–206 BCE) ngan ginsundan han tulo ka mga Ginhadian (220–265 CE). I

## Pinanbasaran

## Mga sumpay ha gawas
# Dalan nga sida

An **dalan nga sida** in natudlok ha makasaysayan nga network hin magkabirubalighot nga mga ruta hin pannegosyo nga naunat tikang ha Afro-Europea nga katunaan nga nasumpay ha Sinirangan, Salatan ngan Katundan nga Asya ngadto ha Mediterraneo ngan Europeahon nga kalibutan, lakip an mga bahin han Amihanan ngan Sinirangan nga Africa. An aragian pantuna in ginuupdan hin aragian pandagat, nga naunat tikang ha Pula nga dagat tubtob ha baybayon han Indya, Tsina ngan Sinirangan Salatan Asya.
# L

| L |
| --- |
| Panguna nga Linatin nga abakadahan |
| Aa | Bb | Cc | Dd |   |   |
| Ee | Ff | Gg | Hh |
| Ii | Jj | Kk | Ll | Mm | Nn |
| Oo | Pp | Qq | Rr | Ss | Tt |
| Uu | Vv | Ww | Xx | Yy | Zz |

An **L** amo an ikanapulo kag duha agi han Linatin nga abakadahan.
# Lidong

An **lidong** amo an usa ka yano it hitsura nga heyometriya Euclidanon nga an mga tulbok ha usa ka plano (Iningles:plane) magkapareho kahirayo ha usa ka tulbok nga tinatawag nga butnga.

## Mga kasarigan
# 1801

|  |  |
| --- | --- |
| Yukottuig: | Ika-2 nga yukottuig |
| Mga gatostuig: | Ika-18 nga gatostuig – **Ika-19 nga gatostuig** – Ika-20 nga gatostuig |
| Mga dekada: | 1790 nga dekada  – 1800 nga dekada –  1810 nga dekada |
| Mga tuig: | 1798 1799 1800 – **1801** – 1802 1803 1804 |

Hiunong ini nga artikulo han tuig 1801.
An **1801** in uska tuig han kalendaryo.

## Mga nanhitabo

## Mga natawo

## Mga namatay
# Hulyo 20

Batakan:HulyoKalendaryo2026
An **Hulyo 20** an ika-201 nga adlaw han tuig han kalendaryo Gregoriano. Mayda pa 164 nga adlaw nga nahabilin hit tuig.

## Mga Importante nga Nahinabo Yana nga Adlaw

## Mga Natawo Yana nga Adlaw

## Mga Namatay Yana nga Adlaw

## Mga Ginsasaurog Yana nga Adlaw

## Mga Sumpay ha Gawas

* BBC: On This Day
* Today in History: July 20 Ginhipos 2005-10-28 han Wayback Machine

|  |
| --- |
| Enero (Paniniyahan) | Pebrero (Hurawbisbis) | Marso (Karayapanhon) | Abril (Tugastugasan) | Mayo (Badlukan) | Hunyo (Purukpukay) | Hulyo (Sakahon) | Agosto (Hungodhungod) | Septyembre (Tambalanga) | Oktubre (Kuskos) | Nobyembre (Panlinti) | Disyembre (Panlagkat) |