Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Tigduha nga pag-ngaran

**Tigduha nga pag-ngaran** usa nga pormal nga sistema hin pag-ngaranan han mga species han buhi nga butang pinaagi hin paghatag hin ngaran nga may-ada duha nga bahin, ini nga karuhaan nagamit hin Latin nga gramatiko nga porma, bisan ini nakabase ha mga pulong ha iba nga mga linggwahe.
# Corse

Bandera han Corsica
Mapa han Fransya nga nagpapakita kun hain nahamutang an Corsica
An **Corsica** (ngaran ha Initalyano ngan Kinorsica) o **Corse** (ngaran ha Frinanses) amo an usa ka rehiyon ha nasod han Fransya. An kapital hini amo an Ajaccio.
# Azores

Bandira han Azores
Tigaman han Azores
Mapa nga nagpapakita kon hain an Azores
An **Azores** (ha Pinortuges: **Açores**) usa nga Portuges nga kapuropod'an ha Kalawdan Atlantiko. Ini nga kapuropod'an amo an nahimo han **Rehiyon nga Autonoma han Azores** (ha Pinortuges: **Região Autónoma dos Açores**).
# Puro Ascension

An **Puro Ascension** amo in uska naguusahan nga bulkan nga puro ha sulod han Salatan Kalawdan Atlantico, nga may-ada 1,600 kilometro (994 mi) tikang ha pampang han Africa, ngan 2,250 kilometro (1,398 mi) tikang ha pampang han Salatan America. An ulohan hini amo an Georgetown.
# Dahon

Ha botanika, it **dahon** (Iningles:Leaf/Leave) (Pambansa:Dahon) usa nga aada ha bawbaw hin tuna nga organo hin tanum nga nagbubuhat hin photosynthesis.

## Mga kasarigan
# Arkohol

An mga **arkohol** o **alkohól** amo an mga *organic compound* nga hinimo tikang ha grupo alkyl nga may usa o labaw ha usa nga mga grupo hydroxyl (-OH) nga nakadukot ha mga atoma karbon.

## Mga Alkohol

|  Formula  |  Ngaran sa IUPAC  |
| --- | --- |
| CH3OH | Methanol |
| C2H5OH | Ethanol |
| C3H7OH | Isopropyl alcohol o *rubbing alcohol* |
| C4H9OH | Butyl alcohol o butanol |
| C5H11OH | Pentanol o Amyl alcohol |

## Mga Gamit

Daramo an pinaggagamitan san alkohol. Mahihiagian ini sa mga irimnun (alak), gamit bilang *fuel*, ngan daramo na mga seyentipiko, medikal ngan indutriyal na gamit.

**Alkoholik na irimnun**

May ada 1–50% ethanol by volume an mga alkoholik na irimnun, ngan ginkukunsumo ini sa tawo tikang pa sadton **pre-historic time**. An iba na alkohol sugad san 2-methyl-2-butanol ngan γ-hydroxybutyric acid ginkukunsumo liwat san ira *psychoactive* na epekto.

**Antifreeze**

An 50% v/v (by volume) na solusyon san ethylene glycol sa tubig ginagamit bilang *antifreeze*.

**Antiseptics**

Ginagamit an ethanol na antiseptic para pag-disinfect sa panit antes turokan sa injection, kaupod an iodine. Nauuso liwat an mga *ethanol-based* na sabon sa mga restaurant ngan *alcohol-based* na *hand sanitizers*.

**Fuel**

An mga alkohol sugad san ethanol ngan methanol ginagamit bilang fuel, ug ginhahalo san gasolina na tinatawag naman na gasohol.

**Preservative**

Ginagamit an alkohol bilang preservative para sa mga *specimens* sa syensya ngan medisina.

**Solvent**

Daramo an pinaggagamitan san alkohol sa industriya ngan syensya bilang *reagent* ngan *solvent*. Gamit an
alkohol bilang sangkap san paghimo sin daramo na produkto sugad san mga bulong, pahumot, *vegetable essences* sugad san vanilla.

## Pinanbasaran

## Mga reperensya

* Metcalf, Allan A. (1999). *The World in So Many Words*. Houghton Mifflin. ISBN 0-395-95920-9.

## Mga sumpay ha gawas

Kitaa an alcohol ha
Wiktionary, an gawasnon nga pagpurulongan o diksyunaryu.

* Alcohol (Ethanol) at *The Periodic Table of Videos* (University of Nottingham)