# Venezuela

| Republika Bolivaryana han Venezuela *República Bolivariana de Venezuela*  (Kinatsila) |
| --- |
|
Bandira

Eskudo

 |
| **Darahonon:**Historic:
*Dios y Federación*  (Kinatsila) "Dyos ngan Federasyon" |
| **Awit:Gloria al Bravo Pueblo*  (Kinatsila) Himaya han Maisog nga Katawhan |
|  |
| Pamunuan ngan gidako-i nga syudad |
Caracas |
| Opisyal nga mga pinulungan |
Kinatsila |
| Nasodnon nga pinulongan |
Kinatsila  |
| Ethniko nga mga grupo  |
67% Mestizo, 21% White, 1% Amerindian, 9% others (Africans, Arabs, Asians)[*kinahanglan hin kasarigan*] |
| (Mga) Tawag hin tawo |
Venezuelan |
| Kagamhanan |
Federal presidential republic |
|  |
| • President  |
Nicolás Maduro |
| • Vice President  |
Elías Jaua |
|  |
| Independence |
|  |
| • from Spain  |
5 Hulyo 1811 |
| • from Gran Colombia  |
13 Enero 1830 |
| • Recognized  |
30 Marso 1845 |
|  |
| Langyab |
| • Bug-os |
916,445 km2 (353,841 sq mi) (33rd) |
| • Katubigan (%) |
0.32 |
| Kamolupyohan |
| • July 2009 estimate |
26,814,843 (40th) |
| • 2001 nga census |
23,054,985 |
| • Densidad |
30.2/km2 (78.2/sq mi) (173rd) |
| GDP (PPP) |
2008 nga banabana |
| • Bug-os |
$359.210 billion (31st) |
| • Per capita |
$12,806 (63rd) |
| GDP (nominal) |
2008 nga banabana |
| • Bug-os |
$319.443 billion (31st) |
| • Per capita |
$11,388 (53rd) |
| Gini (2007) |
42.2 **Error: Invalid Gini value** |
| HDI (2007) | ▲ 0.844 **Error: Invalid HDI value** · 58th |
| Salapi |
Bolívar fuerte (VEF) |
| Zona hin oras |
UTC-4 |
| Dapit hin pagmanehar |
right |
| Kodigo hin pagtawag |
+58 |
| ISO 3166 nga kodigo |
VE |
| Internet TLD |
.ve |
| **^** The "Bolivarian Republic of Venezuela" has been the full official title since the adoption of the new Constitution of 1999, when the state was renamed in honor of Simón Bolívar. **^** The Constitution also recognizes all indigenous languages spoken in the country. **^** Area totals include only Venezuelan-administered territory. **^** On 1 Enero 2008 a new bolivar, the *bolívar fuerte* (ISO 4217 code VEF), worth 1,000 VEB, was introduced. |

An **Venezuela**, nga an opisyal nga pagtawag an **Republika Bolivaryana han Venezuela** (ha Kinatsila: República Bolivariana de Venezuela), usa nga nasod ha amihanan nga labnasan han Salatan nga Amerika.

An nasod amo in kontinental nga *mainland* ngan damola-ay nga mga isla o puro nga nahamutang tikang han labnasan han Venezuela ha Dagat Caribe. An nasod ginsasapitan han Guyana ha sidlangan, han Brasil ha salatan, ngan han Colombia ha katundan. An Trinidad ngan Tobago, Grenada, St. Lucia, Barbados, Curaçao, Bonaire, Aruba, San Vicente ngan an Grenadinas ngan an Leeward Antilles nahamutang ha amihanan, ha lawod tikang han Venezolano nga labnasan. An kadako hini 916,445 ka km² nga mayda populasyon hin mga 28,200,000. An kapital hini amo an Caracas. Nahamutang ini ha tropika ngan harani han ekuator ha Amihanan nga Hemisfero.

An Venezuela usa nga kasanhi nga kolonya Espanyola, nga naglugaring tikang han 1821. Mayda ini ginkakaagawan han Guyana nga teritoryo, ngan an kaurog hini nahanungod han Essequibo nga lugar, ngan ginkakaagan liwat an Venezuela han Colombia mahitungod han Golfo han Venezuela. Han 1895, katapos han pagkabaton han linea upod han Guyana, ginsumite ini hin waray gindadapigan nga komisyon, nga dida han 1899 naghimo hin desisyon nga kaurogan nahaupay han Guyana. An Venezuela sinisirng nga usa han mga 17 nga mga pinaka-biodiverso nga mga nasod.

An Venezuela upod han mga pinakaurbanisado nga mga nasod ha Latinoamerica; an kadam-an han mga Venezolano naukoy dida han mga syudad ha amihanan, labi na dida ha Caracas an kapital nga syudad nga amo liwat an gidako-i nga syudad han nasod. Mga iba nga dagko nga mga syudad amo an Maracaibo, Valencia, Maracay, Barquisimeto ngan Syudad Guayana. An Venezuela amo liwat in mabiblingan hin magkadirudilain nga kamananapan ha dirudilain nga protektado nga mga habitat.

## Mga pagbahinbahin

An Venezuela ginbahin ngadto hin mga karuhaan kag tulo (23) nga mga estado, usa nga distrito hin kapital (*distrito capital*) nga naglalakip han syudad han Caracas, an mga Dependensya Federal (*Dependencia Federal* kon ha Kinatsila, usa nga ispisyal nga teritoryo), ngan an Guayana Esequiba (nga ginkakaagawan upod han Guyana). An Venezuela ginbahinbahin pa ngadto hin 335 nga mga munisipyo (*municipio*); ini liwat ginbahinbahin ngadto hin sobra usa ka yukot nga mga parokya (*parroquia*). An mga estado gintirok ngadto hin siyam nga mga admininistratiba nga rehiyon (*region administrativa*), nga gin-establecer hin decreto hin mangulo. Ha kaagi, an Venezuela nag-angkon liwat han tanan nga teritoryo han Guyana nga katundan han Salog Essequibo; ini nga 159,500 ka kwadrado nga kilometro (61,583 nga kwadrado ng milyas) nga katunaan gintawag nga *Guyana Esequiba* o an *Zona en Reclamación* (an "zona nga ginbabawi").

Mga Estado

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  **Ngaran** | **Kapital** |
| **1** |  **Amazonas** | Puerto Ayacucho |
| **2** |  **Anzoátegui** | Barcelona |
| **3** |  **Apure** | San Fernando de Apure |
| **4** |  **Aragua** | Maracay |
| **5** |  **Barinas** | Barinas |
| **6** |  **Bolívar** | Syudad Bolívar |
| **7** |  **Carabobo** | Valencia |
| **8** |  **Cojedes** | San Carlos |
| **9** |  **Delta Amacuro**   | Tucupita |
| **10** |  **Falcón** | Coro |
| **11** |  **Guárico** | San Juan De Los Morros       |
| **12** |  **Lara** | Barquisimeto |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  **Ngaran** | **Kapital** |
| **13** |  **Mérida** | Mérida |
| **14** |  **Miranda** | Los Teques |
| **15** |  **Monagas** | Maturín |
| **16** |  **Nueva Esparta**   | La Asunción |
| **17** |  **Portuguesa** | Guanare |
| **18** |  **Sucre** | Cumaná |
| **19** |  **Táchira** | San Cristóbal   |
| **20** |  **Trujillo** | Trujillo |
| **21** |  **Vargas** | La Guaira |
| **22** |  **Yaracuy** | San Felipe |
| **23** |  **Zulia** | Maracaibo |

 |

Mga Dependensya

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |          **Ngaran** | **Kapital** |
|  •  |  **Mga Dependensya Federal** | (waray) |

Mga Administratibo nga rehiyon

|  |  |
| --- | --- |
|       **Ngaran** | **Ubos-nga-rehiyon** |
|      **Andina** | Barinas, Mérida, Táchira, Trujillo, Munisipyo han Páez ha Apure |
|      **Capital** | Miranda, Vargas, Distrito Capital |
|      **Central** | Aragua, Carabobo, Cojedes |
|      **Centro-Occidental** | Falcón, Lara, Portuguesa, Yaracuy |
|      **Guayana** | Bolívar, Amazonas, Delta Amacuro |
|      **Insular** | Nueva Esparta, Dependencias Federales |
|      **Llanos** | Apure (diri lakip an Munisipyo han Paez), Guárico |
|      **Nor-Oriental** | Anzoátegui, Monagas, Sucre |
|      **Zuliana** | Zulia |

## Pinanbasaran

## Mga sumpay ha gawas

* (Kinatsila) E-Government Ginhipos 2001-06-25 han Wayback Machine
* (Ininggles) Chief of State and Cabinet Members Ginhipos 2013-09-21 han Wayback Machine
* (Ininggles) Venezuela nga entrada ha *The World Factbook*
* (Ininggles) Venezuela Ginhipos 2008-06-07 han Wayback Machine at *UCB Libraries GovPubs*
* (Ininggles) Venezuela ngada ha Open Directory Project
* (Ininggles) Venezuela from the Library of Congress Country Studies (1990)
* (Ininggles) Venezuela profile from the BBC News
* (Batakan:ISO 639 name sv)  Datos Heyograpiko nga may pagkahisumpay han Venezuela ha OpenStreetMap
* (Ininggles) Maps on Venezuela – Cartographic features Ginhipos 2013-01-16 han Wayback Machine
* (Ininggles) Key Development Forecasts for Venezuela from International Futures
* (Inarabo) Venezuela and Tourism Ginhipos 2013-12-18 han Wayback Machine from Sky Immigration
* Wikimedia Atlas han Venezuela