# Pilipinas

*Mayda impormasyon hini nga artikulo nga aada han Iningles nga bersyon nga angay ighubad ha Winaray*

| Republic of the Philippines Republika han Pilipinas
 Philippines |
| --- |
|
Bandira

Eskudo

 |
| **Darahonon:Maki-Diyos, Maki-Tawo, Maki-Libong, ngan Maki-Nasod* |
| **Awit:Lupang Hinirang* Winaray: *Minahal nga Tuna* Duration: 1 minute and 2 seconds.1:02 |
|  |
| Pamunuan |
Manila |
| Gidako-i nga syudad |
Syudad han Quezon |
| Opisyal nga mga pinulungan |
Filipino (Tinag-alog), Iningles\* ngan Kinatsila\* |
| (Mga) Tawag hin tawo |
Pilipino, Pinoy |
| Kagamhanan |
Unitaryo nga presidensyal nga republika |
|  |
| • Mangulo  |
Ferdinand Marcos Jr. |
| • Sugbong-Mangulo  |
Sara Duterte |
|  |
| Naglulugaring tikang han Espanya ngan Estados Unidos |
|  |
| • Igindeklara  |
Hunyo 12, 1898 |
| • Paghilugaring nga kagamhanan  |
Marso 24, 1934 |
| • Ginkilala  |
Hulyo 4, 1946 |
| • Yana nga Batakan Balaod  |
Pebrero 2, 1987 |
|  |
| Langyab |
| • Bug-os |
300,000 km2 (120,000 sq mi) (ika-72) |
| • Katubigan (%) |
0.6 |
| Kamolupyohan |
| • 2006 estimate |
85,236,913 (Ika-12) |
| • 2000 nga census |
76,504,077 |
| • Densidad |
276/km2 (714.8/sq mi) (Ika-42) |
| GDP (PPP) |
2005 nga banabana |
| • Bug-os |
$453 billion (Ika-25) |
| • Per capita |
$4,923 (Ika-102) |
| GDP (nominal) |
2005 nga banabana |
| • Bug-os |
$98,731 ka bilyon (Ika-51) |
| • Per capita |
$1,168 (Ika-120) |
| HDI (2006) |
0.763 hataas · Ika-84 |
| Salapi |
Piso han Pilipinas (PHP) |
| Zona hin oras | UTC+8 (PST) |
| Kodigo hin pagtawag |
63 |
| Internet TLD |
.ph |
|
\* Ha ilarom han 1987 nga Konstitusyon, an nasodnon nga yinaknan amo an Filipino (Tinag-alog) ngan an opisyal nga mga yinaknan amo an Filipino (Tinag-alog) ngan Iningles. An mga rehiyonal nga yinaknan nga amo an Sinugboanon, Ilokano, Hiligaynon, Bikol, Winaray, Kapampangan, Pangasinan, Kinaray-a, Maranao, Maguindanao, Tausug amo an mga auxilyo nga mga opisyal nga yinaknan han mga rehiyon hini. An Espanyol (Kinatsila) ngan Inarabo igbabandilyo hin boluntaryo ngan opsyonal nga basis. |

An **Pilipinas** nga tinatawag ha opisyal nga **Republika han Pilipinas** (Iningles: *Republic of the Philippines* o *The Philippines*, Espanyol: *República de Filipinas*), usa nga nasod ha Timugan o Habagatan-Sidlangan nga Asya. Mga 1,210 ka km (750 ka mi) tikang han kontinente mismo han Asya ngan ini 7,107 nga mga isla o puro nga kabahin han Kapuropod'an Malay.

An ngaran han nasod nagtikang kan Ruy López de Villalobos nga nagngaran han mga isla han Samar ug Leyte, *Las Islas Felipinas* ha dungog ni Hadi Felipe II han Espanya dida han iya ekspedisyon hadton 1543. An kapuropod'an ginngaran hin damo nga mga ngaran sugad han Spanish East Indies, Bag-o nga Kastilya (Nueva Castilla), Kalondan nga mga Isla (Islas del Poniente), Kapuropod'an ni San Lazaro (Islas de San Lázaro) ngan iba pa. Ha kataposan, Filipinas an ginngaran han bug-os nga kapuropod'an.

## Mga reperensya

|  |
| --- |
| **Mga Rehiyon ngan Lalawigan han Luzon** |
| **Ilocos nga Rehiyon:** | Amihan nga Ilocos (Ilocos Norte) | La Union | Pangasinan | Salatan nga Ilocos (Ilocos Sur) |
| **Siong han Cagayan:** | Batanes | Cagayan | Isabela | Nueva Vizcaya | Quirino |
| **Butnga nga Luzon:** | Aurora | Bataan | Bulacan | Nueva Ecija | Pampanga | Tarlac | Zambales |
| **CALABARZON:** | Batangas | Cavite | Laguna | Quezon | Rizal |
| **MIMAROPA:** | Katundan nga Mindoro (Occidental Mindoro) |Marinduque | Romblon | Palawan | Sinirangan nga Mindoro (Oriental Mindoro) |
| **Bicol nga Rehiyon:** | Albay | Amihanan nga Camarines (Camarines Norte) | Catanduanes | Masbate | Salatan nga Camarines (Camarines Sur) | Sorsogon |
| **Admin. nga Rehiyon han Cordillera:** | Abra | Apayao | Benguet | Bukid nga Lalawigan (Mountain Province) | Ifugao | Kalinga |
| **Metro Manila:** | *Waray mga probinsya* |

|  |
| --- |
| **Mga Rehiyon ngan Lalawigan han Kabisay-an** |
| **Katundan nga Kabisay-an:** | Aklan  **·**  Antique  **·**  Capiz  **·**  Guimaras  **·**  Iloilo  **·**  Negros Occidental |
| **Butnga nga Kabisay-an:** | Bohol  **·**  Negros Oriental  **·**  Siquijor  **·**  Sugbo |
| **Sinirangan nga Kabisay-an:** | Biliran  **·**  Eastern Samar  **·**  Leyte  **·**  Northern Samar  **·**  Samar  **·**  Southern Leyte |

|  |  |
| --- | --- |
| Katig-uban han mga Nasod ha Salatan-Sinirangan Asya / Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) |  |
| Birmania /Myanmar | Brunei | Cambodia/Camboya | Indonesia/Indonesya | Laos | Malaysia | Pilipinas | Singgapura | Taylandya/Thailand | Vietnam |

| Mga Nasod ha Timugan nga Asya |
| --- |
| Birmania/Myanmar | Brunei | Cambodia/Camboya | Indonesia | Laos | Malaysia | Pilipinas | Singgapura/Singapur | Sinirangan nga Timor | Thailand/Tailandya | Vietnam |

| Mga Nasod ha Asya |
| --- |
| Afganistan | Amihanan nga Korea | Arabya Saudi | \*Armenya | \*Aserbaiyan | Barein | Bangladesh | Birmania/Myanmar | Brunei | Butan | Cambodia/Camboya | \*Ehipto | Emiratos Arabes Unidos | \*Georgia | Hapon | Hordanya | India | Indonesia/Indonesya | Irak | Iran | Israel | \*Kasahistan/Kazakhstan | Kirguistan | Kuwait | Laos | Libano | Malaysia | Maldivas | Mongolya | Nepal | Oman | Pakistan | Pilipinas | Qatar/Catar | \*Rusia | Salatan nga Korea | Singgapura | Sinirangan nga Timor | Sirya | Sri Lanka | Taiwan (Republika han Tsina) | Tayikistan | Thailand/Tailandya | Tsina (Kanan Katawhan Republika han Tsina) | Turkmenistan | Turkeya | Usbekistan | Vietnam | Yemen |