# Mali

|  |
| --- |
| Mali |
|  |  |
| Drapea | **Åres nåcionåles** |
| Imne nåcionå: *Pour l'Afrique et pour toi* |
|  |
| Mwaisse-veye | Bamako |
| Lingaedje oficir | bambara, langues bobo, bozo, dogon, Peul, hassanya, khassonké, malinké, mamara, langues sénoufo, songhaï, soninké, tamasheq |
| Sitindêye • totåle |  1 240 192 km² |
| Populåcion • totåle |  22,395,489 dimorants 18.1 djins/km² |
| Dislaxhaedje | 22 setimbe 1960 |
| Tchîf d' estat | Assimi Goïta |
| Prumî minisse | Abdoulaye Maïga |
| Manoye | franc CFA |
| Coisse d' eure | UTC±00:00, Afrique/Bamako |
| Preficse telefonike | +223 |
| Dominne internete | .ml |
|  I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou **Mali** |
| Modele: voy • copene |

Li **Mali**, c' est on dislaxhî payis d' Afrike coûtchantrece.

Mwaisse veye : Bamaco

Ôtes veyes : Tombouctou, Gawo, Kidal.

## Djeyografeye

Deus bokets foirt diferins, avou on stroet inte les deus (resseraedje pa des coines del Moritanreye et do Nidjer.

Les contrêyes a Bijhe si lomèt l' Azawade. Elle ni sont pus waire mwaistreyes på govienmint cintrå dispu 2012.

## Istwere

### Divant l' colnijhaedje

Li Mali a ene ritche istwere, come les ôtes payis do Coûtchant do Sahel.

Il egzista avår la èn impire do Gana diviè l' an 1000, mins gn a waire di scrîts sourdons po ndè cnoxhe l' istwere.

I shonne k' i dcwelixha avou l' ahivaedje di l' Impire do Mali. Ci-ci fourit l' pus grande intité politike istorike di l' Afrike coûtchantrece, foirt sitindou inte 1230 eyet 1600. Il aveut stî askepyî pa Soundiata Keita. Si mwaisse veye esteut Tombouctou.

L' impire do Mali fourit replaecî pa l' Impire Songay å 15inme sieke.

E 1581, Tombouctou fourit raloyî å Marok, på mariaedje do rwè Yacoub El Mansour al feye do tchîf di Tombouctou.

Li ritchesse do Mali baxha cwand les Uropeyins ourît trové des voyes pal mer po-z aler pus parfondmint e l' Afrike. Portant, Tombouctou dimora li pus grand cinte nonnrece do monde islamike et on grand martchî d' esclåves disk' å 19inme sieke.

* Impire do Mali, al pus grande di ses stindêyes
* sitouwåcion e 16inme sieke (boket å Marok et bokets e l' Impire Songay)

### Colnijhaedje

Colnijhî des Francès. Les dierins revinteus fourît spatés e 1916 (avou distrujhaedje di dpus d' 100 viyaedjes)

Å cmince, li payis s' loméve li «Soudan francès».

Dislaxhî e 1960.

### Dislaxhî payis

Li prumî prezidint, Modibo Keyta, etablixha on redjime comunisse.

Controle militaire do payis e 2023
Ci-ci fourit ståré pa on côp d' estat e 1968 ki va poirter å pouvwer Moussa Traworé.

Moussa Traworé fourit disdjoké pa èn ôte côp d' estat e 1991, mins ci-la mina a on redjime democratike avou pluzieurs pårtis. Les prezidints do Mali democratikes estît Alpha Oumar Konaré (1992-2002) eyet Amadou Toumani Touré (2002-2012).

E 2012, novea côp d' foice des militaires, mins ridnaedje do pouvwer ås civils, avou Ibrahim Boubacar Keita, deus côps eléjhou come prezidint (2012-2020).

I fourit disdjoké e 2020. Les militaires prometît ene passåjhe viè l' democraceye. Come d' efet, les civils atakît a rgovierner e moes d' setimbe. Mins cwand i volît replaecî deus minisses ancyins poutchisses, les militaires rifjhît on novea côp e moes d' may 2021. Ces-ci vont tchessî les Francès, et fé camaeråde avou les Rûsses (2023).

## Documintåcion

Alére : Lucyin Mahin, L' Afrike des côps d' estats, Li Rantoele
 lº 107, waeyén-tins 2023, p. 4

Cist årtike la rwaite les payis d' Afrike ewou çk' i gn a yeu des côps d' estat a l' atacmint des anêyes 2020.

## Rahoucas eyet sourdants