Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Odnoclasniki (Rantoele di soçnaedje)

Logo
**Odnoclasniki** u **Adna clasniki** (soçons di scole) (e rûsse, *Одноклассники*, ralfabetijhî Odnoklassniki avou 2 S), c' est ene rantoele di soçnaedje po les rûssicåzants.

C' est bråmint les ancyins studiants des payis d' l' Ess ki vont dsu.
# Assaye

Ene **assaye**, c' est on scrijhaedje di prôze ki vout dimostrer ene idêye disfindowe pa li scrijheu.

## E walon

Gn a pont d' egzimpe d' assaye e walon, mins dins l' roman Gabriyel et Gabriyel da Djôr et Colas Staelens, les bates di dvizes des personaedjes ont sovint l' air d' on tecse d' assaye.
# Margaret Thatcher

**Margaret Thatcher** (e walon, pôreut esse prononcî *Magrite Tatchêr*), c' esteut ene politicresse inglesse.

Elle aveut skepyî li 13 d' octôbe 1925. Elle a morou li 8 d' avri 2013.

Elle a stî prumire minisse do Rweyåme Uni di 1979 a 1990.

Elle a miné li Pårti wårdiveus britanike di 1975 a 1990.

## Si ouve

On n' pout nén dire k' on nd a d' keure di çou k' elle a fwait. E l' Inglutere, gn aveut ostant dj' djins ki l' veyént voltî ki des cis ki l' veyént evi. Mins foû di s' payis, elle n' esteut nén foirt inmêye.

Elle a rlevé li Rweyåme Uni economicmint.

Mins si doctrene economike foirt liberåle a permetou ås bankes et d' vinde d' atchter toplin des pouris produts. Elle a catrucimé Ronald Reagan por lu l' shuve dins cisse voye la. Tot çoula a miné, après 25 ans di djouwaedjes di tirlibibi, ås crijhes financires et economike di 2008 et ki durèt co dins les des anêyes 2010.

Elle a dåré docô po fé l' guere des Malwenes.
# Polio

Li **polio** u **poliomiyôlite**, c' est ene maladeye des djins cåzêye pa on virûsse ki s’ atake al miyôle del schene. On l’ atrape estant efant (a-z aveuri).

## Senes del maladeye

Les efants s' è rmetnut, mins i plèt awè on mimbe ki n' crexhe nén comifåt. Al fén, awè ene djambe pus coûte ki l' ôte. U on bresse.

* djambe disfoirceye
* pareymint
* bresse mo disfoirci

## Avnance

E l' Beldjike, gn a co yeu des cas diviè les anêyes 1950, des efants ki n’ avént nén stî eploctés a tinzayeure.

## Eploctaedje

picåve vaccén
Li vaccén a stî trové pa Jonas Edward Salk.

Li vaccinaedje si fjheut pa pikeure. Pu, ça a stî dins on sirop a boere

## Oblidjaedje d' esse vacciné e l' Beldjike et reyaccion d' sacwants

E 1966, li govienmint bedje a decidé ki tos les dmorants do payis estént oblidjîs di s’ fé vacciner.

Gn a yeu des rouscayeus. Il ont stî rcweri ki l’ tchaeconk aveut droet å respet di s’ veye privêye (årtike 22 del mwaisse lwè d’ Beldjike). L’ afwaire a monté disk’ al Coû d' Cassåcion. Mins les dmandeus ont stî rboutés.

C' est l' seu eploctaedje k' est obligatwere e l' Beldjike.

## Sourdants
# Folk

Cisse pådje ci n' est co k' on djermon, dj' ô bén k' el pådje est djusse sibåtcheye, eyet co trop tene ; et s' divreut ele ecråxhî ene miete. Si vos avoz des cnoxhances so ç' sudjet ci, vos nos ploz aidî, clitchîz sol loyén **« candjî l' pådje »** po radjouter des informåcions.
Li **folk**, ubén lomêye « **muzike folke**», c' est ene muzike tradicionele peuprece k' a stî modiernisêye. Li mot «**folk**», lu-minme, est èn epront setch di l' inglès: «*folk-song*», k' on pout ratourner platezak pa «tchanson peuprece tradicionele».

## Rilomêye djin

Amon les muzicyin d' **folkamerikin**, on pout trover Josh Ritter.

## Referinces eyet sourdants
# Wastene (dizert)

Èn åbe bins l' **wastene**.
Li comene di Tata, å Marok, si trouve dins on **wastene**.
Ene **wastene**, asteure, purade el **dizert**, li **dzert**, c' est ene grande sitindowe di tere sins waire di plouve, dins les tchôds payis.

## Sôres di dzerts

Å pus sovint, li tere d' on dzert, c' est do såvlon, ki pout esse evolé do vint. Et fé des tierneas d' såvlon (dunes di såvlon).

Mins ça pout esse ossu des montinnes di rotches sins plantes.

## Rilomêyès wastenes

* Kalahari
* Sara
* Wastene di Gobi

…

## Sourdants
# Radioterapeye

Radioterapeye, Gana, 2017
Li **radioterapeye**, c' est médyî on magnant må avou des rais X.

E lingaedje corant, on dit "aler ås reyons".

Les reyons ont cmincî a-z esse foirt eployîs diviè les anêyes 1950, po les cancers k' on n' pleut nén médyî del cérudjeye (côper evoye).

Mins les dôzes estént foites, et gn aveut bråmint des laids efets dlérins (les tchveas toumént, on-z esteut fayé kel diåle, evnd.)

Al fén, on n' adiercive nén sovint s' côp.

A dater des anêyes 1980, li radioterapeye a bråmint stî replaeceye pal tchimioterapeye. Tolminme, on conte k' i gn a co ouy on pacyint so deus ki va ås reyons.