Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Gofe do Mecsike

Mape ki mostere li parfondeur do **golfe do Mecsike**.
Li **gofe do Mecsike**, c' est on gofe del Bijhe-Amerike. On **gofe**, c' est èn avancixhaedje di l' aiwe viè les teres.

## Piceures

Li **gofe do Mecsike** est limité å Coûtchant på Mecsike, al Bijhe påzès Estats Unis d' Amerike ey å Levant pa Couba. Li grande aiwe a costé, al Nonne-Levant, c' est l' Mer Carayibe.

On-z î trouve bråmint do petrole eyet do gåz naturel. La k' el mitan do petrole eyet do gåz naturel des Uyessês vént d' laddé.

## Nos

Eternåcionålmint, ci gofe ci est lomé « **gofe do Mecsike**». El no a stî decidé å 17inme sieke, påzès Spagnols.

E 2025, li no a candjî åzès Uyessês. Ça shût on decidaedje do prezidint, Donald Trump. Come di djusse, i conte candjî l' no di mwintès plaeces. Sacwantès mapes des societés estazunyinnes uznut voltî l' no: télcôp platezak, kécfeye inte hatchete a costé do tecse «**gofe do Mecsike**».

## Referinces eyet sourdants
# Revolucion francesse

Terwagen di Marcour, ene revinteuse vinant del Walonreye
Li **Revolucion francesse** u **revintreye francesse di 1789**, c' est ene revintreye ki s' a passé e l' France e 1789, k' a ståré li rwè Louwis XVI.

Li djoû l' pus rlomé, c' est l' 14 di djulete, la k' les revinteus ont prins li prijhon del Bastile.

Les istoryins el fwaiynut durer, classicmint, disk' e 1799.

## Walons k' ont prins pårt al Revolucion francesse

* Terwagne di Marcour
* Jean-Lambert Tallien
* l' ambassadeur del principåté d' Lidje, ki va scrire ene lete e walon å Prince-eveke, po n' nén s' fé ramasser.

## Shûtes

Les idêyes de revinteus francès si spårdèt rade ezès Bas Payis otrichyins (revintreye braibançone) ey e l' Principåté d' Lidje (Binamêye revolucion).

Shijh ans après, les armêyes francesses vont abroker so çou k' est asteure li Beldjike, et rashonner, pol prumî côp, les Walons des deus payis (Bas Payis otrichyins et Principåté d' Lidje). C' est li cminçmint do redjime francès.

## Hårdêye divintrinne

Paskeye lidjwesse del constitucion
# 10 di djulete

Li 10 di djulete, c' est li 191inme djoû d' l' anêye do calindrî grigoryin (li 192inme po ls anêyes bizetes); i dmeure co 174 djoûs po disk' al fén d' l' anêye.

## Ça s' a passé ç' djoû la

### Etrevéns a vey avou l' walon et l' Walonreye

### Etrevéns a vir avou l' Beldjike

### Ôtès sacwès

* 1900: sitrimaedje do metro d' Paris
* 1938: Howard Hugues finixh si toû do monde è-n avion e-n on tins ricôrd di 91 eures eyet 14 munutes
* 1940: Abolixhaedje del 3inme republike el France
* 1945: Ridrovaedje do muzêye do Louve a Paris
* 1962: Li spoutnik estazunyin Telstar ritransmete les prumirès imådjes di televuzion e direk pa dzeu l' Oceyan Atlantike
* 2005 : Li Coû eternåcionåle di djustice riclame ki l' meur di pårtixhaedje, k' Israyel est ki bastixh tot pestelant sol Cisdjordaneye, est foû lwè. Ni Israyel, ni les payis do Coûtchant kel sotnèt n' ont prins asteme, pus tård, a ci djudjmint la.

## Ont vnou å monde ci djoû la

### Rilomés Walons et waloneus

* 1815: Albert Thibaut
* 1817: Augustin Vermer
* 1959: Jany Paquay

### Ôtès djins

* 1509: Jean Calvin (+ 1564)
* 1871: Marcel Proust, sicrijheu francès
* 1895: Carl Orff, compôzeu di Carmina Burana (+ 1982)
* 1902: Kurt Alder, tchimikî, Pris Nobel di tchimeye e 1950 (+ 1958)

## Ont morou ç' djoû la

### Rilomés Walons et waloneus

* 1896: Antoine Kirsch

### Ôtès djins

* 138: Hadriyin, impreur romin
* 1559: Hinri II, rwè d' France
* 2015: Omar Sharif

## Fiesses nåcionåles ey eternåcionåles

---

**Vey eto:**

8 di djulete - 9 di djulete - 11 di djulete - 12 di djulete - les 366 djoûs d' l' anêye

djanvî, fevrî, måss, avri, may, djun, djulete,
awousse, setimbe, octôbe, nôvimbe, decimbe
# 29 di djulete

Li 29 di djulete, c' est li 210inme djoû d' l' anêye do calindrî grigoryin (li 211inme po ls anêyes bizetes), avou 155 djoûs dmorant disk' al fén d' l' anêye.

## Evenmints

## Ont vnou å monde ci djoû la

## Ont morou ç' djoû la

* 1966 : Gérard Coulonval

## Fiesses nåcionåles ey eternåcionåles

---

**Vey eto:**

27 di djulete - 28 di djulete - 30 di djulete - 31 di djulete - les 366 djoûs d' l' anêye

djanvî, fevrî, måss, avri, may, djun, djulete,
awousse, setimbe, octôbe, nôvimbe, decimbe
# Organizåcion des Nåcions uneyes

Pol discramiaedje des årtikes avou l' mot « ONU », loukîz cial.

L' **ONU**, c' est l' sigue di **Organizåcion des Nåcions uneyes**.

C' est ene soce eternåcionåle, di tos dislaxhîs payis k' a askepyî après l' guere di 40.

## Istwere

Elle a replaecî li Soce des Nåcions (S.d.N.) di l' Eter-deus-gueres.

## Organes

* li Mwaisse Raploû d' l' ONU ki lome li scretaire djenerå.
* li Consey di såvrité d' l' ONU ki decide des rezolucions.

## Samenwerkigne

L' **ONU** boute sovint avou d' ôtes soces eternåcionåles come l' Adjinçnance pol Comiece daegnrece.

## Referinces eyet sourdants