Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Plante

Ene **plante**, c' est ene vicante sacwè ki n' bodje nén, et ki prind si nouriteure del tere.

Cåzu totes les plantes ont del clorofile (çou ki fwait leu vete coleur).

## Fiziolodjeye d' ene plante

Li plante poujhe si aiwe di tere, pa ses raecinêyes et l' fé monter pa les tchenås do blanc bwès, eviè les foyes : c' est li scrowe seuve.

Dins ces-ciales, gråce al clorofile, les plantes prindnut l' CO2 di l' air, et-z î rmete di l' ocsidjinne el plaece, tot wangnant leu exhowe. Avou çoula, ele fwaiynut des prodûts biyotchimike, metans po fé crexhe li montant. Ces-ci ridschindnut disk' ås raecinêyes pa les tchenås do bwès.

Po s' mopliyî, cåzu totes les plantes diswalpêynut on flormint : les fleurs î dvegnnut des grinnes ki si spådnut pa diferinnès manires.

## Albom

* fenaesses, håye, epiceyas
* fayenes e moes d' djulete
* djaene sitoelacêye del plinne do Sousse (Marok)
* inseke bevant dins ene fleur di cactusse
* foyes et schoice di cascagnî
* Åbes ås fruts e l' Andalouzeye
* *Cymbopogon citratus*, lemon grass, oil grass
* *Pachyrhizus erosus* bulb-root. Situgede, Bogor, West Java, Indonesia.
* Fuji (apple)
* Sprouting shoots of *Sauropus androgynus*
* *Cocos nucifera*
# Ridjetante plante

Ridjetante plante
Ene **ridjetante plante**, c' est ene plante ki vike dipus d' èn an. Si on l' côpe, ele rdjete tos ls ans, di ses raecinêyes.

Ls åbes et les bouxhons sont rwaitîs come des ridjetantès plantes. Portant sacwants åbes ni rdjetnut nén so leus stok (come les sapéns).

Dabôrd, gn a nén mezåjhe del rissemer. Çou k' bén ahessant po les plantes des djårdéns.

Li contråve, c' est les plantes d' anêye.

## Egzimpes di rdjetantès plantes

### Såvadjès plantes

* tchitchoûle

### Coûtivêyès plantes

* luzere
# Afrike nonnrece

Pol discramiaedje des årtikes avou l' mot « Afrike nonnrece et Nonne-Afrike », loukîz cial.
Mape di l' Afrike nonnrece, e vete foncé: definixha ONU
L' **Afrike nonnrece**, c' est les payis metous al Bijhe di l' Afrike.

## Payis metous e l' Afrike bijhrece

* Nonne-Afrike
* Namibeye
* Lezoto
* Botswana
* Eswatini (Zwazilande)

## Pî-note