Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Anêyes 1810

18inme sieke | **19inme sieke** | 20inme siekeanêyes 1790 | anêyes 1800 | **anêyes 1810** | anêyes 1820 | anêyes 1830
1810 | 1811 | 1812 | 1813 | 1814 | 1815 | 1816 | 1817 | 1818 | 1819
 Cisse pådje ci n' est co k' on djermon, dj' ô bén k' el pådje est djusse sibåtcheye, eyet co trop tene ; et s' divreut ele ecråxhî ene miete. Si vos avoz des cnoxhances so ç' sudjet ci, vos nos ploz aidî, clitchîz sol loyén **« candjî l' pådje »** po radjouter des informåcions.
### Etrevéns

### Rilomêyès djins ki s' î ont fwait cnoxhe

### Edvincions et discovraedjes
# Inglès (lingaedje)

Payis inglès-cåzantsBleu foncé : Oficire lingaedje
Bleu clair : Nacionå lingaedje
EN (ISO 639-1)
L' **inglès**, c’ est on lingaedje del famile induropeyinne.

Å djoû d' ouy, c' est l' lingaedje li pus djåzé et scrît sol Daegne, kécfeye avou l' mandarin. Èç lingaedje est ene miete speciå pask' i gn a pus d' nén-natifs cåzants ki d' natif cåzants. Les payis ont 'l inglès est on oficire lingaedje sont cåzumint ki des ancyinnes coloneyes do Rweyåme-Uni.

Côde ISO: **en**

## Istwere

I s' a diswalpé e l' Inglutere, aprume après k' les Normands åyénxhe evayi l' payis e 1066 (c' est adon k' il a calké tos les mots di stok latén k' i gn a dvins).

## Linwe-ehåyaedje

On vout ki l' ortografeye åye sitî bråmint ehåyeye pa èn imprimeu.

## Egzimpe di tecse

*The North Wind and the Sun were disputing which was the stronger, when a traveler came along wrapped in a warm cloak. They agreed that the one who first succeeded in making the traveler take his cloak off should be considered stronger than the other. Then the North Wind blew as hard as he could, but the more he blew the more closely did the traveler fold his cloak around him; and at last the North Wind gave up the attempt. Then the Sun shined out warmly, and immediately the traveler took off his cloak. And so the North Wind was obliged to confess that the Sun was the stronger of the two.* (Fåve «Li bijhe et l' solea»)
## Motîs walon-inglès

Gn a yeu sacwants motîs inglès-walon. Inte di zels:

* li croejhete do Ptit Guec
* Les viebes do Ptit Guec
* Motî inglès walon po les copiutreces
* Motî inglès-walon del bénmagnance.

## Hårdêyes divintrinnes

* Sol Wikipedia walon
	+ Les vierbires ås spitrons e l' inglès
	+ Li no d' fijheu e l' inglès

## Hårdêyes difoûtrinnes

* Eciclopedeye Wikipedia e-n inglès
* (sol Wiccionaire walon)
	+ Mwaisse pådje di l' inglès
	+ Mots inglès dedja studyîs e walon
	+ Sacwants mots walons ratournés e-n inglès
* Tuzaedje so l' ehåyaedje di l' ortografeye di l' inglès (J.F. Brackman, so l' Aberteke)
* Motî inglès-walon del bénmagnance

## Pî-note
# Rweyåme-Uni di Grande-Burtaegne eyet d' Bijhe-Irlande

|  |
| --- |
| Rweyåme-Uni di Grande-Burtaegne eyet d' Bijhe-Irlande |
|  |  |
| Drapea | **Åres nåcionåles** |
| Imne nåcionå: *God Save the King* |
|  |
| Mwaisse-veye | Londe |
| Lingaedje oficir | Inglès |
| Sitindêye • totåle |  242 495 km² |
| Populåcion • totåle |  67,326,569 dimorants 277.6 djins/km² |
| Dislaxhaedje | 1801 |
| Tchîf d' estat | Charles III |
| Prumî minisse | Keir Starmer |
| Manoye | livre sterling |
| Coisse d' eure | Europe/Londres |
| Preficse telefonike | +44 |
| Dominne internete | .uk |
|  I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou **Rweyåme-Uni di Grande-Burtaegne eyet d' Bijhe-Irlande** |
| Modele: voy • copene |

Li **Rweyåme-Uni**, d' ès veur no, li **Rweyåme-Uni di Grande-Burtaegne eyet d' Bijhe-Irlande** (on dit purade, flotchreçmint, l' **Inglutere** obén li **Grande-Burtaegne**), c' est on dislaxhî payis metou e l' Urope coûtchantrece.

C' est totès iyes ki bagnnut dins Mer do Nôr.

Il est fwait di cwate nåcions : l' Inglutere, l' Escôsse, li Payis d' Wale et l' Irlande bijhrece.

Les dmorants sont lomés "Britanikes", mins on dit co pus sovint "Inglès".

Mwaisse veye : Londe

Manoye : live esterligne

## Lingaedjes

* Inglès : lingaedje oficir
* Lingaedjes dilérins :
	+ walès
	+ gayelike di Scôsse

## Politike

C' est on rweyåme ki fjeut pårteye di l' Union uropeyinne. Mins, li 23 d' djun 2016, les Britanikes tchoezixhît pa referandom d' endè moussî foû

## Istwere

Al Batreye di Hastigne (1066), les Normands, ki djåznut on vî lingaedje d' oyi, si rindnut mwaisse do payis.

Dispu l' 17inme sieke, il aveut l' mwaistrijhe des Oceyans. Çoucial, gråce a ene marine di guere foirt bén montêye, ki wangna, metans, li batreye naivrece di Trafalgår.

E 19inme sieke, c' esteut l' payis li pus pouxhant sol Daegne, al tiesse di l' Impire britanike.

Ci-ci, å dislaxhaedje di sacwants coloneyes, a wårdé on loyén politike et economike avou zels dins èn ashonna lomé Comenwel (*Commonwealth*, kimene ritchesse).

Li payis moussa e l' Union Uropeyinne e 1975, et (motoit) ndè rexhe e 2020.

## Rilomés Britanikes

* Winston Churchill
* John Cockerill
* Duran Duran
* John Maynard Keynes
* Isaac Newton
* li royinne Victoria d' Inglutere
* li royinne Lisbete d' Inglutere
* Oswald Mosley